Onderzoeksrapport verschenen: Nederlanders en Vlamingen houden wél vast aan hun taal!

In november 2019 zijn de resultaten van dit onderzoek verschenen, zie hier voor het onderzoeksrapport. De hele korte samenvatting luidt dat Nederlanders en Vlamingen wél vasthouden aan hun taal, anders dan vaak wordt beweerd.

De belangstelling voor dit eerste wereldwijde onderzoek bleek groot te zijn: maar liefst 7000 emigranten uit 130 landen (rood gekleurd op de kaart) hebben gereageerd.

Verrassend

De verrassende uitkomst van het onderzoek is dat Nederlanders en Vlamingen die naar een ander land emigreren, blijven vasthouden aan de Nederlandse taal en cultuur. Dat is opvallend, omdat uit eerder onderzoek was gebleken dat Nederlanders en Vlamingen die in de twintigste eeuw vertrokken naar andere continenten, juist vaak hun taal snel opgaven.

De belangrijkste conclusies op een rij:

  • Voor de meerderheid van de deelnemers in dit onderzoek is het Nederlands nog steeds een van de meest gebruikte talen in het vestigingsland: 97% van de deelnemers spreekt wekelijks Nederlands, waarvan 64,6% meer dan acht uur per week, vooral in privésituaties en op sociale media.
  • Meer dan 85 procent van de deelnemers ervaart de Nederlandse taal als een kernwaarde van de eigen identiteit.
  • Emigranten lezen nog vaak Nederlandse boeken, lezen veelal nog dagelijks nieuws in het Nederlands, en kijken – al dan niet online – naar Nederlandstalige televisie en films.
  • Behalve aan de taal houden vrijwel alle emigranten ook vast aan het eten of maken van Nederlandse en Vlaamse lekkernijen, met als favorieten stroopwafels, drop, hagelslag, kroketten, Nederlandse kazen, speculaas, friet of patat, pindakaas, mayonaise en appeltaart. Deze lekkernijen worden onder andere via speciale ‘heimweewinkels’ aangeschaft.
  • Twee derde van de emigranten viert Nederlandse en Vlaamse feest- en gedenkdagen, zoals Sinterklaas, Koningsdag of het Feest van de Vlaamse Gemeenschap.
  • Ongeveer 60% van de emigranten is lid van een Nederlandse of Vlaamse vereniging in hun woonplaats of van een Nederlandse of Vlaamse online community, zoals een Facebookgroep.
  • Geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen onderhouden de band met het thuisland vooral dankzij communicatiemiddelen in het Nederlands, zoals sociale media en Skype, online kranten, digitale televisie en Nederlandstalig onderwijs.

Behoeften

Aan de deelnemers is gevraagd of zij behoefte hebben aan talige ondersteuning vanuit de Lage Landen. Uit de antwoorden blijkt dat inderdaad het geval, al is de nood in sommige landen hoger dan in andere. De meeste behoefte hebben emigranten aan:

  • informatie over Nederlandstalig onderwijs en tweetalig opvoeden;
  • betere en gratis toegang tot Nederlandstalige televisie, film en radio;
  • toegang tot Nederlandstalige media, zoals nieuwssites, (digitale) kranten en tijdschriften;
  • Nederlandstalige boeken, zoals studieboeken, audioboeken, kinderboeken en literatuur, en informatie over nieuwe publicaties;
  • informatie over culturele evenementen, zoals aankondigingen van bezoekende Nederlandse of Vlaamse podiumkunstenaars, musici, schrijvers en academici;
  • Nederlandstalige zorg, met name in verzorgingstehuizen;
  • (online) winkels voor Nederlandse en Vlaamse producten (drop, hagelslag, etc.).
  • hulp bij papierwerk of praktische zaken.

Op grond hiervan is de belangrijkste aanbeveling van de pilot om te onderzoeken of het mogelijk is een digitaal of fysiek informatiecentrum over de Nederlandse taal, cultuur en onderwijs op te zetten dat specifiek gericht is op geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen. Zo’n informatiecentrum kan een samenwerkingsverband zijn tussen instellingen als de Taalunie, de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN), de Stichting NOB voor het Nederlandse onderwijs wereldwijd, consulaten en op emigranten gerichte organisaties als de Stichting GOED (Grenzeloos Onder Een Dak), de Stichting Nederlanders Buiten Nederland (SNBN) en Vlamingen in de Wereld (VIW).

Instellingen of personen die belangstelling hebben om mee te werken of mee te denken over een dergelijk informatiecentrum of een vervolg op het pilotonderzoek kunnen zich melden bij projectleider Nicoline van der Sijs, Meertens Instituut, post@nicolinevdsijs.nl. Ze worden dan uitgenodigd voor een discussiebijeenkomst begin 2020.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Enquête over spraak

Na de eerdere enquêtes over taalgebruik en culturele gewoontes in het buitenland, en de vragenlijsten over kennis van Nederlandse uitdrukkingen en woordenschat, vragen we nu naar spraakopnames. Daarvoor is de mobiele applicatie ‘Stimmen’ beschikbaar die in de iOS App Store of de Android Google Play Store kan worden gedownload. De Stimmen-app (www.stimmen.nl) is ontwikkeld aan de Rijksuniversiteit Groningen met als doel gegevens te verzamelen voor taalkundig onderzoek. In samenwerking met de projectleider van Stimmen, Nanna Haug Hilton, is de app geschikt gemaakt voor het verzamelen van spraakdata in het kader van Vertrokken Nederlands. Wij zijn benieuwd hoe het Nederlands van emigranten over de hele wereld klinkt!

Volg  de volgende stappen om mee te doen. Download allereerst de Stimmen-app voor je mobiele telefoon via de App Store of Google Play Store. Zodra je de app hebt gedownload, volgt er een korte introductie. Je kunt vervolgens kiezen uit vier opties: dialectquiz, plaatjesspel, opname en opnames bekijken. Kies hier voor de optie ‘opname’. Je komt dan terecht in de omgeving ‘vrije spraak’. Via de button ‘jouw verhaal vertellen’ kun je zelf gaan inspreken. Je krijgt eerst een paar vragen over jezelf. Let op: gelieve bij de vraag ‘Waar kom je vandaan?’ te antwoorden met de plaats waar je op dit moment woont. Je kunt een locatie prikken op de wereldkaart. Bij de vraag ‘Vertel ons wat volgens jou belangrijk is voor ons om te weten over jouw taal(gebruik)?’ kun je aangeven wat je moedertaal of moedertalen zijn, of je zelf bent geëmigreerd of je (groot)ouder(s) en wanneer, dus bijvoorbeeld: Nederlands, zelf geëmigreerd, 1993 of Limburgs dialect, ouders geëmigreerd, 1970.

Zodra je de vragen hebt ingevuld, kun je op ‘verzenden’ klikken. Je komt dan terecht op de pagina ‘onderwerpen’. Maak hier een keuze uit de bovenste drie categorieën om over te praten. Wat is je grootste taalblunder in het buitenland? Vier je Nederlandse of Vlaamse feestdagen zoals koningsdag? Horen mensen aan jouw taalgebruik dat je uit Nederland of Vlaanderen komt? Zodra je een onderwerp hebt gekozen, kun je aangeven in welke taal je wilt opnemen. Kies hier voor de optie ‘Vertrokken Nederlands’. Je wordt nu direct doorverwezen naar de opnamepagina. Klik op de button met het microfoontje om de opname te starten. Let op: de maximale lengte van de opname bedraagt 60 seconden. Ben je tevreden met de opname? Klik dan op ‘verzenden’.

Als je jouw opname hebt verzonden, kun je via de pagina ‘opnames bekijken’ (de praatkaart) jouw opname en de opnames van anderen terugluisteren. Iedere pin op de wereldkaart bevat een opname. Natuurlijk verwerken wij persoonlijke gegevens anoniem en worden deze alleen voor de wetenschappelijke doeleinden van dit project gebruikt. Wil je toch liever niet dat jouw opname openbaar beschikbaar is? Dan kun je achteraf aangeven dat je de opname wilt laten verwijderen. Dit doe je door naar ‘instellingen’ te gaan (via het tandwieltje in de rechterbovenhoek van de app) en vervolgens naar ‘over’. Je leest dan wat je moet doen om jouw opname te laten verwijderen.

Voor vragen of opmerkingen over de spraakdata of over Vertrokken Nederlands in het algemeen kun je contact opnemen met de projectleider Nicoline van der Sijs, e-mailadres: post@nicolinevdsijs.nl.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

nieuwe enquêtes

Na de eerste twee enquêtes over taalgebruik en culturele gewoontes in het buitenland, hebben we nu twee vragenlijsten opgesteld over kennis van Nederlandse uitdrukkingen en woordenschat. De uitdrukkingentest duurt ongeveer 20 minuten en is hier te vinden: https://radboudletteren.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_eyYQIpZY8Bpko05. Er wordt gevraagd naar de bekendheid en betekenis van een uitdrukking (en de juiste antwoorden worden daarna gegeven).

De woordenschattest duurt ongeveer 10 minuten en is hier te vinden: https://www.meertens.knaw.nl/surveys/index.php/469272/lang-nl.

Natuurlijk is het niet verplicht om beide testen in één keer te doen, op verschillende momenten aan de vragenlijsten deelnemen is ook mogelijk. Na afloop van de uitdrukkingentest bestaat bovendien de mogelijkheid om een kort testje (maximaal 5 minuten) te doen waarin u bestaande Nederlandse woorden van niet-bestaande Nederlandse woorden moet onderscheiden. Aan het eind volgt het percentage juiste antwoorden, dus maak de test even helemaal af.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

blog

Hier een link naar een interessante blog:

https://projectmigrant.blogspot.com/2018/10/i-didnt-want-to-be-known-as-dutch.html

Nicoline

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

tweede enquête

Dag allen,
Er is een tweede enquête beschikbaar, willen jullie hem massaal invullen? Hij gaat ditmaal over de Nederlandse cultuur in den vreemde en over behoeftes aan ondersteuning. De Nederlandstalige enquête is hier te vinden: https://www.meertens.knaw.nl/surve…/index.php/697842/lang-nl
De Engelstalige enquête staat hier: https://www.meertens.knaw.nl/surve…/index.php/566636/lang-en

Bedankt voor de medewerking, en verder verspreiden is fijn!
Nicoline

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

enquête ook in het Engels

De enquête is nu ook beschikbaar in het Engels, voor wie dat prefereert:

https://www.meertens.knaw.nl/surveys/index.php/785641/lang-en

Nicoline

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

eerste enquête

Inmiddels staat de eerste enquête klaar op: https://www.meertens.knaw.nl/surve…/index.php/179127/lang-nl

Wij stellen het zeer op prijs als jullie de enquête invullen. Delen mag!
Wij zijn tevens op zoek naar medewerkers die bereid zijn om de rol van ‘burgerwetenschapper’ of ‘citizen scientist’ op zich te nemen en namens ons in het buitenland een netwerk van emigranten aan te leggen waarbinnen de enquête kan worden verspreid, bijvoorbeeld onder ouderen die niet gemakkelijk toegang hebben tot internet, of onder jongeren die slechts weinig of helemaal geen Nederlands spreken. Stuur voor vragen of opmerkingen een berichtje aan post@nicolinevdsijs.nl.

Met vriendelijke groeten,

Nicoline van der Sijs, projectleider Vertrokken Nederlands

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

media

Er wordt achter de scherm druk gewerkt, en er sijpelt al van alles door over het project via de media, zie:

http://www.meertens.knaw.nl/cms/nl/nieuws-agenda/nieuwsbrief/uitgelicht/145657-grootschalig-onderzoek-naar-de-taal-van-nederlandse-emigranten

en:

Zicht op de Nederlander in den vreemde

Vertrokken Nederlands

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Over Vertrokken Nederlands

De website Vertrokken Nederlands – Emigrant Dutch heeft als doel contacten te leggen tussen geëmigreerde Nederlanders, Vlamingen, Friezen enerzijds en onderzoekers anderzijds om gezamenlijk in kaart te brengen hoe de Nederlandse taal (en alle dialecten/variëteiten) en cultuur in den vreemde bewaard blijven of veranderen. Het idee hiervoor is besproken en uitgewerkt tijdens een workshop op het Leidse Lorentz Center in april 2018, zie tabblad Lorentz workshop.

We nodigen iedereen van harte uit observaties te sturen over geëmigreerd Nederlands. Die observaties plaatsen we dan als bericht op de website, zodat anderen erop kunnen reageren of aanvullingen kunnen opsturen. Wilt u iets bijdragen? Mail dan naar: Nicoline van der Sijs, post[at]nicolinevdsijs.nl

Als u wilt meewerken, meedenken of geïnteresseerd bent in het toekomstige onderzoek, voegen we u graag toe aan de lijst deelnemers. Stuur ook daarvoor een berichtje naar het genoemde e-mailadres.

 

Geëmigreerd Nederlands wordt technisch ondersteund door het Meertens Instituut (KNAW).

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie