Home

Publicaties John Helsloot

Kalenderfeesten

  • 'Sinterklaas en de komst van de kerstman. Decemberfeesten in postmodern Nederland tussen eigen en vreemd', Volkskundig Bulletin 22 (1996) 262-298.
  • 'Sinterklaas en Kerstmis. Verschillen, veranderingen, verklaringen', Respons. Mededelingen van het P.J. Meertens-Instituut 1 (1996) 15-23.
  • 'Die Nationalisierung des Nikolausfestes in den Niederlanden im 20. Jahrhundert. Eine Skizze anhand der Fragebogen des Meertens-Instituts von 1943 und 1994', Rheinisch-westfälische Zeitschrift für Volkskunde 45 (2000) 217-244.
  • 'De opkomst van Sinterklaas als nationaal feest in Nederland. Een schets op grond van twee volkskundevragenlijsten van het Meertens Instituut', in: A. Döring (Hg.), Faszination Nikolaus. Kult, Brauch, Kommerz (Essen: Klartext, 2001) 104-139.
  • 'Feest en vermaak. Sinterklaasfeesten in de 19e en 20e eeuw', Nehalennia 129 (2000) 25-34.
  • '5 december. Sinterklaas en nationale cultuur in Nederland', Skript 24 (2002) 54-68.
  • 'Sinterklaas " altijd anders', in: R. Nijssen e.a. (red.), Sint Nicolaasgenootschap Nederland 1993-2003 (Rotterdam: Sint Nicolaasgenootschap Nederland, 2003) 96-103.
  • 'Nikolausfest und nationale Identität in Holland', Informationen Volkskunde in Rheinland-Pfalz 19 (2004) 158-170.
  • 'De strijd om Zwarte Piet', in: I. Hoving, H. Dibbits en M. Schrover (red.), Veranderingen van het alledaagse 1950-2000 (Den Haag: Sdu, 2005) 249-271, 398-402.
  • 'Sich verkleiden in der niederländischen Festkultur. Der Fall des "Zwarte Piet"', Rheinisches Jahrbuch für Volkskunde 26 (2005/2006) 137-153.
  • ‘Zwarte Piet: een icoon onverenigbaar met Santa Claus’, in: J. van Eijnatten, F. van Lieburg en H. de Waardt (red.), Heiligen of helden. Opstellen voor Willem Frijhoff. Amsterdam: Bert Bakker, 2007, 31-46.
  • 'St. Nicholas as a public festival in Java, 1870-1920. Articulating Dutch popular culture as ethnic culture', Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde 154 (1998) 613-637.
  • 'Kerstboom en kerstviering op koloniaal Java (1852-ca. 1941)', Volkskundig Bulletin 25 (1999) 235-259.
  • 'Sinterklaas en Kerstmis op Java, 1870-1941', Indische Letteren 21 (2006) 12-30.
  • 'De kerstboom prijkt, 't is kinderfeest. Kinderen en Kerstmis tussen 1840 en 1960', in: S. Noorda & Chr. Oele (red.), Er is een kindeke… De geboorte van Jezus in de Nederlandse en Vlaamse cultuur (Amsterdam: Amsterdam University Press, 2004) 123-146 (de bronvermelding van citaten vindt u hier).
  • 'An element of Christian liturgy? The feast of St Martin in the Netherlands in the 20th century', in P. Post e.a. (ed.), Christian feast and festival. The dynamics of Western liturgy and culture (Leuven enz. 2001, Peeters) 493-518.
  • 'Halloween in Holland', Zeitschrift für Volkskunde 97 (2001) 249-253.
  • 'Gezellig griezelen. Halloween in Nederland', Respons 6 (2003) 23-32.
  • 'Das Schweigen durchbrechen. Der Triumphzug des Valentinstags in den Niederlanden " nach 50 Jahren', Rheinisch-westfälische Zeitschrift für Volkskunde 50 (2005) 141-168.
  • 'Omgaan met een lokale held " Kees de Tippelaar', Tijdschrift Historische Kring Breukelen 16 (2001) 4-13.
  • 'De Sint-Pitertraditie in Grou in vergelijkend perspectief', in: J. Breimer & L. Nell (red.), Sint Piter te Grou. Documentatie bij het Sint Piter Weekeinde 2005 op 19 en 20 februari 2005 te Grou (Grou 2005, Sint Piter Gemeente) 19-28.
  • 'De verspreiding van het carnaval in Nederland na 1945. Enkele voorlopige veronderstellingen', in: Carnaval: niet van gisteren! ('s-Hertogenbosch 1981, Het Noordbrabants Genootschap) 27-55.
  • 'Kermis"koninginnedag"karnaval', Mededelingen van het P.J. Meertens-Instituut 32 (1980) 10-13.
  • 'Nolite turbare circulos meos? Een speelse reactie op Paul Posts "Het verleden in het spel? Volksreligieuze rituelen tussen cultus en cultuur"', Jaarboek voor Liturgie-onderzoek 7 (1991) 137-151.
  • (met Joos van Vugt), 'Contouren van het feest. Een nabeschouwing', Jaarboek Numaga 52 (2005) 117-129.

Veredeling van het volksvermaak

  • Vermaak tussen beschaving en kerstening. Goes 1867-1896 (Amsterdam 1995, P.J. Meertens-Instituut) 597 p.
  • 'Sint-Nicolaasfeesten in Goes, 1868-1892. Afspiegeling van de verhouding tussen de gegoede stand en de burgerij', Volkskundig Bulletin 13 (1987) 201-249.
  • 'Sint-Nicolaasfeesten in Goes, 1868-1892', Historisch Jaarboek voor Zuid- en Noord-Beveland 15 (1989) 99-110.
  • 'Verbürgerlichung in der Praxis. Vorträge und Ausstellungen der Volksbildungsvereine in Leeuwarden und Middelburg, 1864-1900', in: T. Dekker e.a. (ed.), Ausbreitung bürgerlicher Kultur in den Niederlanden und Nordwestdeutschland (Münster 1991, F. Coppenrath) 57-95.
  • Floralia in Nederland in het laatste kwart van de negentiende eeuw (Amsterdam 1990, P.J. Meertens-Instituut) 86 p.
  • 'Door bloemen tot beschaving. Floralia-tentoonstellingen in Nederland, 1871 " ca. 1900', Volkskundig Bulletin 14 (1988) 133-158.
  • 'Floralia in Brabant', in: Volkscultuur in Brabant II. Leergang Volkskunde 1988 (Utrecht 1990, Informatiecentrum Volkscultuur) 23-39.
  • 'Bloemen en planten als wapen in het negentiende-eeuwse beschavingsoffensief', Spiegel Historiael 27 (1992) 57-62.
  • 'De wortels van Floralia', Het Peperhuis (2005) nr. 10, 16-18.
  • 'De paradox van Jan Blokker. Structuur en proces van beschavingsoffensieven, 15e " 19e eeuw', in: D. Kalb en S. Kingma red., Fragmenten van vermaak. Macht en plezier in de 19de en 20ste eeuw (Amsterdam-Atlanta 1991, Rodopi) 9-24.

Geredigeerde bundels

  • Sinterklaas en de kerstman: concurrenten of collega's? Rituelen"commercie"identiteiten (Amsterdam/Nijmegen 1996, P.J. Meertens Instituut/Uitgeverij SUN) [= Themanummer Volkskundig Bulletin 22, 3 (1996) 225-352].
  • (met T. Dekker & C. Wijers), Roots and Rituals The construction of ethnic identities (Amsterdam 2000, Het Spinhuis) 808 p.
  • (met Th. Meder & C. Wijers), De discipline van het dagelijks leven (Amsterdam/Nijmegen 1999, Meertens Instituut/Uitgeverij SUN) [= Themanummer Volkskundig Bulletin 25, 2-3 (1999) 101-342].

Lezingen

        2007
        • 'Die ambivalente Botschaft des ersten 'Zwarte Piet' (1850)'. 27. Tagung des Arbeitskreises Bild Druck    
            Papier, Amsterdam, 18 mei 
       
        2006

       • 'De energie van horror. Halloween in Nederland', Wetenschapsdag Meertens Instituut,
           22 oktober
       • 'The fun of fear. Performing Halloween in the Netherlands', International Conference on Halloween,
           Glasgow, Glasgow Caledonian University, 1 november

          2005

  • 'De Sint-Pitertraditie in Grou in vergelijkend perspectief', Sint Piter Weekeinde 2005 Grou, 19 februari
  • 'Kinderen en Kerstmis, 1840-1960', Bezoek studenten Faculteit der Letteren Universiteit van Tilburg Meertens Instituut, 23 februari
  • 'De logica van het auto-exotisme. Het Sint-Pitersfeest in Grou', Symposium 'Percepties van lokaliteit in de hedendaagse Nederlandse feestcultuur', Meertens Instituut, 7 oktober
  • 'Sinterklaas en Kerstmis op Java, 1870-1941', Symposium 'Feesten in Indië' van de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde, Arnhem/Bronbeek 6 november

          2004

  • 'Breaking the silence. The triumph of Valentine's Day in the Netherlands " after fifty years', Fifth European Social Science History Conference, Berlijn 27 maart
  • 'Valentijnsdag in Nederland " een overwinning na 50 jaar', Bezoek studenten Geschiedenis RU Groningen Meertens Instituut, 13 mei
  • 'Nikolausfest und nationale Identität in Holland', Bezoek studenten Volkskunde Bonn Meertens Instituut, 13 augustus
  • 'Sinterklaas. Een onveranderlijke traditie?', Studium Generale Technische Universiteit Eindhoven, 1 december
  • (met Eveline Doelman) 'Inleiding op het symposium', Symposium Paashaas & Co. in Nederland. Alledaagse mythologie en feestcultuur, Meertens Instituut, 10 december
  • '"Sint Niklaas onttrekt zich niet". Over het verdriet van de eerste "Zwarte Piet"', Symposium Paashaas & Co. in Nederland. Alledaagse mythologie en feestcultuur, Meertens Instituut, 10 december

2003

  • 'Sinterklaas en Kerstmis in Nederlands-Indië, c. 1870-1941', Pasar Malam Besar Den Haag, 22 juni
  • 'Sinterklaas en Kerstmis in Nederlands-Indië, c. 1870-1941', Vereniging Inisiatip Voorburg, 19 oktober
  • 'Sinterklaas en Kerstmis in Nederlands-Indië, c. 1870-1941', Nederlands-Indische Sozen Leidschendam, 7 november
  • 'Nikolausfest und nationale Identität in Holland', Deutsches Institut, Abteilung Kulturantropologie/Volkskunde, Johannes Gutenberg-Universität Mainz, 17 december

    2002

  • 'Zwarte Piet en zijn verdriet. Ritueel en visuele cultuur in Nederland rond het midden van de 19e eeuw', Postdoctoraal Séminaire Cultuurgeschiedenis, Vrije Universiteit 21 oktober.
  • 'Beeldvorming over het sinterklaasfeest in Nederlands-Indië', Het Indisch Huis, Den Haag 7 december.
  • 'Schalen van sociabiliteit. Het sinterklaasfeest op Java (Nederlands-Indië) 1870-1941' Studiemiddag verenigingsleven, Huizinga Instituut 13 december.

    2000

  • 'The feast of St Martin and the impact of ideology', Third European Social Science History Conference, Amsterdam 12 april.
  • 'Omgaan met een lokale held " Kees de Tippelaar' (Toespraak bij de Jaarlijkse Herdenking L.C. Dudok de Wit), Breukelen 6 oktober.
  • '"Wie heeft het hier eigenlijk voor het zeggen?" Recente ontwikkelingen rond het sinterklaasfeest in Nederland', studiedag over Sinterklaas ter gelegenheid van de afsluiting van het Jaar van de Volkscultuur 1999-2000, Sint-Niklaas 2 december.

    1999

  • 'Vermaak tussen beschaving en kerstening. Goes 1867-1896', Heemkundige Kring De Bevelanden Goes, 8 oktober.
  • 'Sinterklaas en nationale identiteit', Nationale Wetenschapsdag, Meertens Instituut, 10 oktober.
  • 'Feest en vermaak', Studiedag Gewoon en toch bijzonder. Alledaagse geschiedenissen uit het Zeeuwse verleden', Zierikzee 30 oktober.

    1998

  • 'Articulating Dutch popular culture as ethnic culture? The feast of St Nicholas in Java (Dutch East Indies), 1860-1940', 6th SIEF Conference. Roots and rituals: Managing ethnicity, Amsterdam 25 april.
  • 'Volkscultuur en etniciteit. Sinterklaas als straatfeest op Java, Nederlands-Indië', Katholieke Universiteit Nijmegen, Culturele en Sociale Antropologie, 3 december.

    1997

  • 'Die Nationalisierung des Nikolausfestes in den Niederlanden im 20. Jahrhundert. Eine Skizze anhand der Fragebogen des P.J. Meertens-Institus von 1943 und 1994', Tagung Amt für rheinische Landeskunde, Keulen 29 november.