Jaarverslag 2008 Meertens Instituut

Activiteiten Variatielinguïstiek



In 2008 werd de laatste hand gelegd aan het tweede deel van de Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten en de Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten. Met het verschijnen van deze atlassen in december 2008 zijn twee grote lang lopende projecten voltooid. Daarnaast werd veel werk gestoken in de organisatie van twee internationale congressen, het Sociolinguistics Symposium (600 deelnemers), en European Dialect Syntax III (in samenwerking met de Universiteit van Venetië).

In 2008 begon het project Early Child Bilingualism (NWO) waarin de vroege taalontwikkeling wordt onderzocht van kinderen die opgroeien in een tweetalige omgeving (Nederlands-Engels). Voor dit project trad Sharon Unsworth in dienst als postdoc. Supervisoren zijn Aafke Hulk en Leonie Cornips. Het betreft een samenwerkingproject met de universiteiten van Edinburgh en Thessaloniki.

Andere extern gefinancierde projecten waar in 2008 aan gewerkt werd zijn: From Dialect to Regiolect. How this change is reflected in the production and the perception of the speakers (NWO-VENI; Wilbert Heeringa, Frans Hinskens). Tone and intrasegmental structure in West-Germanic dialects (NWO-programma; Bjoern Koehnlein, Maike Prehn, Marc van Oostendorp, Ben Hermans); The roots of ethnolects (NWO-programma; Arien van Wijngaarden, Frans Hinskens) en European Dialect Syntax (ESF-EURYI; Olaf Koeneman, Marika Lekakou, Sjef Barbiers). Olaf Koeneman verliet het European Dialect Syntax project en in zijn plaats begon Eefje Boef als AiO aan een project over syntactische microvariatie in relatiefzinnen.

Marco René Spruit promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Quantitative Perspectives on Syntactic Variation in Dutch Dialects, een resultaat van het in 20007 afgesloten project Determinants of Dialectal Variation (Hans Bennis, John Nerbonne; NWO).

Op 12 september hield Marc van Oostendorp zijn oratie aan de Universiteit Leiden getiteld: De duivel zit in het verschil tussen d en t.

De onderzoekers van variatielinguïstiek deden daarnaast ook onderzoek in het kader van interne onderzoeksprojecten. Zij deden verslag van hun onderzoek in tal van nationale en internationale publicaties en lezingen en waren mede-organisator van 18 internationale workshops en congressen. Zij gaven colleges op BA, MA en PhD niveau aan een viertal Nederlandse en twee buitenlandse universiteiten.

Bjoern Koehnlein ontving de Diebold Prize van de Society for Germanic Linguistics (SGL) voor zijn presentatie op de 14de Germanic Linguistics Annual Conference (GLAC).


Kernpublicaties

Artikelen

  • Barbiers, S. (2008). Werkwoordclusters en de grammatica van de rechterperiferie. Nederlandse Taalkunde, 13(2), 160-187.
  • Barbiers, S., Koeneman, O.N.C.J. & Lekakou, M. (2008). Syntactic Doubling and the Structure of Chains. In C.B. Chang & H.J. Haynie (Eds.), Proceedings of the 26th West Coast Conference on Formal Linguistics (Proceedings of WCCFL, 26) (pp. 77-86). Somerville (USA): Cascadilla Press.
  • Bennis, H.J. (2008). Is de lettergreep een taalgreep? Nederlandse Taalkunde, 13(3), 299-304.
  • Brouwer, S., Cornips, L. & Hulk, A. (2008). Misrepresentation of Dutch neuter gender in older bilingual children? In B. Hazdenar & E. Gavruseva (Eds.), Current trends in child second language acquisition. A generative perspective (Language Acquisition & Language Disorders, 46) (pp. 83-96). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
  • Cornips, L. & Hulk, A. (2008). Factors of success and failure in the acquisition of grammatical gender in Dutch. Second Language Research, 24(3), 267-296.
  • Cornips, L. (2008). Loosing grammatical gender in Dutch. The result of bilingual acquisition and/or an act of identity. International Journal of Bilingualism, 12(1 & 2), 105-124.
  • Beijering, K., Gooskens, C. & Heeringa, W.J. (2008). Modeling intelligibility and perceived linguistic distances by means of the Levenshtein algorithm. In M. van Koppen & B. Botma (Eds.), Linguistics in the Netherlands 2008 (pp. 13-24). Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
  • Manni, F., Heeringa, W.J. & Toupance, B. (2008). Do Surname Differences Mirror Dialect Variation? Human Biology, 80(1), 41-64.
  • Hermans, B.J.H. (2008). Over het verband tussen GP en OT. Een bespreking van het proefschrift "Dutch sonorants. The role of place of articulation in phonotactics". Nederlandse Taalkunde, 13, 115-131.
  • Hermans, B.J.H. (2008). Vowel reduction without ease of perception. In G. Zybatow (Ed.), Formal Description of Slavic Languages (pp. 178-282). Frankfurt: Peter Lang.
  • Lekakou, M. & Szendroi, K. (2008). Close aposition with and without noun ellipsis: an analysis of Greek polydefinites. In Proceedings of 29th Meeting of the Linguistics Department. Aristotle University of Thessaloniki.
  • Lekakou, M. & Nilsen, O. (2008). What aspect can tell us about the future of ‘must'. In Proceedings of the 8th International Conference of Greek Linguistics. Ioannina: University of Ioannina.
  • Oostendorp, M. van (2008). Incomplete Devoicing in Formal Phonology. Lingua, 118 (9), 127-142.
  • Oostendorp, M. van (2008). Language planning in the Low Countries (1996-2005): The Dutch Language Union1. Sociolinguistica: internationales Jahrbuch für europäische Soziolinguistik, 234-256.
  • Unsworth, S. (2008). Age and input in the acquisition of grammatical gender in Dutch. Second Language Research, 24, 365-396.
  • Unsworth, S. (2008). Comparing child L2 development with adult L2 development: How to measure  L2 proficiency. In Trends in child second language acquisition.

Boeken

  • Barbiers, S., Auwera, J. van der, Bennis, H.J., Boef, E., De Vogelaer, G. & Ham, M.H. van der (2008). Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten Deel II / Syntactic Atlas of the Dutch Dialects Volume II. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Barbiers, S., Koeneman, O.N.C.J., Lekakou, M. & Ham, M.H. van der (Eds.). (2008). Microvariation in Syntactic Doubling (Syntax and Semantics, 36). Bingley: Emerald.
  • Cornips, L. & Nortier, J. (Eds.). (2008). International Journal of Bilingualism, 12(1 & 2 Ethnolects? The emergence of new varieties among adolescents).
  • Goeman, A.C.M., Oostendorp, M. van, Reenen, P. van, Koornwinder, O., Berg, B.L. van den & Van Reenen, A. (2008). Morfologische atlas van de Nederlandse dialecten. Deel II. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Kruijsen, T.J.W.M. (2008). Woordenboek van de Limburgse Dialecten (WLD), aflevering Boerderij: erf en moestuin (Deel I, 7). Amsterdam: Gopher Publishers.
  • Spruit, M.R. (2008,). Quantitative perspectives on syntactic variation in Dutch dialects. Universiteit van Amsterdam (157 pag.) (Utrecht: LOT).
  • Swanenberg, J. & Brok, H.J.T.M. (2008). Het Brabants beschreven. Dialect in Noord-Brabant, met een bibliografie van 1776 tot 2007. Alphen aan de Maas: Veerhuis.

Congressen en workshops

In 2008 zijn de volgende bijeenkomsten (mede-)georganiseerd door de onderzoeksgroep Variatielinguïstiek
  • Barbiers, S., Koeneman, O.N.C.J., Lekakou, M. & Poletto, C. (2008). Workshop European Dialect Syntax III. In het kader van het Edisyn project: Venetie (2008, september 18 - 2008, september 21).
  • Barbiers, S. & Zeldenrust, D.A. (2008). Workshop Framework for the Interoperability of Dutch Language Resources. Workshop: Meertens Instituut, Amsterdam (2008, mei 21 - 2008, mei 21).
  • Cornips, L. & Vogelaer, G. de (2008). Perspectieven op het genus in het Nederlands. Symposium Taal en Tongval: KANTL, Gent (2008, november 21 - 2008, november 21).
  • Cornips, L., Nortier, J., Mazeland, H. & MacLean, A. (2008). Sociolinguistics Symposium 17. 600 participants: Amsterdam (2008, april 02 - 2008, april 05).
  • Gerritzen, D. & Boerrigter, R. (2008). Vierde workshop Netwerk Naamkunde. Naamkunde en Geografie: Meertens Instituut, Amsterdam (2008, januari 25).
  • Gerritzen, D. & Boerrigter, R. (2008). Vijfde workshop Netwerk Naamkunde. Familienamen: Centraal Bureau voor Genealogie, Den Haag (2008, oktober 10).
  • Heeringa, W.J. (2008). Symposium Taal- en Spraakvariatie. zomersymposium: Amsterdam, Meertens Instituut (2008, juni 05 - 2008, juni 05).Hermans, B.J.H. & Oostendorp, M. van (2008). A workshop on Umlaut. Meertens Workshop on Umlaut: Amsterdam (2008, juni 12 - 2008, juni 12).
  • Hermans, B.J.H., Hinskens, F.L.M.P. & Oostendorp, M. van (2008). Usage-based and rule-based approaches to phonological variation. SS17: Amsterdam (2008, april 04 - 2008, april 04).
  • Hinskens, F.L.M.P., Lekakou, M. & Oostendorp, M. van (2008). International Symposium on Internal and contact-induced variation in present-day Greek. Symposium: Amsterdam (2008, april 11).
  • Koeneman, O. en H. Broekshuis (2008). Dag van de Nederlandse Zinsbouw. Woordvolgorde. Het middenveld van de Nederlandse zin. Universiteit Leiden (31 oktober 2008).
  • Nijboer, H.T. & Loewen, R. (2008). Memories, Materiality and Economies in the Mennonite Diaspora. Session at the European Social Science History Conference: Lissabon (2008, maart 01 - 2008, maart 01).
  • Nijboer, H.T. (2008). The propensity to spend, gamble and save. Session at the European Social Science History Conference: Lissabon (2008, maart 01 - 2008, maart 01).
  • Oostendorp, M. van (2008). EGG Summerschool Phonology Programme.
  • Roodenburg, H.W., Oostendorp, M. van & Stengs, I.L. (2008). Where is Language? Where is Culture? KNAW 200: Amsterdam (2008, november 13 - 2008, november 14).
  • Oostendorp, M. van (2008). Workshop on Phonological Voicing. Workshop: Amsterdam en Leiden (2008, september 11 - 2008, september 12).
  • Postma, G.J. (2008). Workshop Netwerk Diachronie.
  • Unsworth, S., Cornips, L.M.E.A. & Hulk, A. (2008). International workshop on the Acquisition of Grammatical Gender.

Onderwijs

Barbiers, S.

  • Microvariation in Syntactic Doubling, PhD cursus, 22 t/m 25 september 2008, Linguistic Fall School: Ecole Normale Superieure, Paris

Barbiers, S. & Lekakou, M.

  • Comparative Syntax 1 januari 2008 t/m 1 februari 2-008, BA/MA cursus,  Universiteit Utrecht, Nederlandse Taal en Cultuur

Bennis, H.J.

  • Gastcollege Academische Vaardigheden, 29 september 2008, Nederlands, Universiteit van Amsterdam
  • BA-cursus Taalvariatie, 2008, Universiteit van Amsterdam

Bennis, H.J. en Hinskens, F.L.M.P.

  • Taalvariatie in Nederland; Haagse Harrie en zijn vrienden, 3 september 2007 t/m 31 januari 2008, BA-cursus: Vrije Universiteit

Gerritzen, D.

  • Gastcollege in 'Moderne Naamkunde', 7 mei 2008, Universiteit Utrecht

Hermans, B.J.H.

  • Introductory course in syllable structure, PhD cursus, 28 juli t/m 8 augustus 2008,  The East European Summer School of Generative Linguistics (EGG): Debrecen
  • Timing in Phonology, PhD cursus, 28 juli t/m 8 augustus 2008,  The East European Summer School in Generative Linguistics (EGG): Debrecen 

Hermans, B.J.H., Hinskens, F.L.M.P., en Oostendorp, M. van

  • Aspects of phonological variation: usage-based versus rule-based approaches to phonological variation, 7 februari 2008 t/m 18 juni 2008, MA-cursus: Vrije Universiteit Amsterdam

Hinskens, F.L.M.P.

  • Gastcollege bij MA-cursus Etnisch Nederlands, 12 november 2008, Universiteit van Amsterdam

Nijboer, H.T.

  • Graven naar de wortels van de consumptiemaatschappij. Gastcollege in collegereeks van H.C. Dibbits, 6 maart 2008, Universiteit van Amsterdam

Oostendorp, M. van

  • History of Linguistics, 3 februari 2008 t/m 19 mei 2008, BA Linguistics, Taalwetenschap, Universiteit Leiden
  • Advanced Phonology, 9 september 2008 t/m 9 december 2008,  MPhil Course LUCL, Universiteit Leiden
  • Phonological Microvariation, 2008,  MPhil Course LUCL, Universiteit Leiden

Redacties

Onderzoekers van taalvariatie zijn betrokken als (gast)-redacteur bij de volgende tijdschriften:

  • Companion to Phonology (van Oostendorp)
  • Diachronica (Hinskens)
  • Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren (onderzoeksleider)
  • Handelingen van de Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis (Hinskens)
  • Language Problems and Language Planning (van Oostendorp)
  • Linguistic Variation Yearbook (Barbiers)
  • Naamkunde (Gerritzen)
  • Neder-L. Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek (van Oostendorp)
  • Neerlandistiek.nl (Hinskens en van Oostendorp)
  • Onoma (tijdschrift van de International Council of Onomastic Sciences) (Gerritzen)
  • Phonology (van Oostendorp)
  • Syntax. A Journal of Theoretical, Experimental and Interdisciplinary Research (Barbiers)
  • Taal en Tongval (Barbiers, Bennis, Hermans en Hinskens)
  • Taalpost (van Oostendorp)
  • The Journal of Comparative Germanic Linguistics (Barbiers)
  • Tijdschrift voor Nederlands Taal- en Letterkunde (Cornips en Hinskens)
  • Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik (Hinskens)