Pagina 7 van 32

  • Maart 2018: Top 25 Romaniwoorden in het Nederlands

    In de Nederlandse taal en in dialecten zijn ruim 130 Romaniwoorden (zigeunerwoorden) in omloop. Wat is de top 25 van Romaniwoorden in het Nederlands, vraagt online geschiedenismagazine Historiek zich af? Klik hier voor de lijst met de 25 woorden en hun herkomst.

    Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Romaniwoorden in Nederland vindt hier het artikel 'Zigeunerwoorden in Nederland' uit Geleend en uitgeleend (1995) van etymologe Nicoline van der Sijs, waarop Historiek zich baseert.

    Foto: detail uit 'Groep Roma' van Jacobus Ludovicus Cornet, via Rijksstudio

  • Maart 2018: Wat betekent ‘op z’n elfendertigst’?

    Online geschiedenismagazine Historiek duikt elke maand in de betekenis en de herkomst van een woord of een uitdrukking. Deze keer: wat betekent ‘op z’n elfendertigst’? Het gezegde komt in elk geval sinds 1620 in de Nederlandse taal voor, aldus Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut/Radboud Universiteit). Maar waar komt het vandaan? Er zijn meerdere verklaringen, lees verder op Historiek.

  • Maart 2018: Een verwrongen wiel als uiting van rouw

    De dood van sommige publieke figuren zet aan tot massale emoties die soms lang voortduren. De weduwe van Eberhard van der Laan heeft een column in Het Parool over de dood van haar echtgenoot en nog steeds zijn er ieder jaar herdenkingsconcerten voor André Hazes. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de uiting van collectieve rouw die opvallende vormen kan aannemen. Dat doen zij samen met Irene Stengs, bijzonder hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de VU, en verbonden aan het Meertens instituut. 

    Lees meer...
  • Maart 2018: Nederland houdt van gewoon - blog over de Huishoudbeurs, deel II

    In februari schreef antropologe Irene Stengs in een blog over haar ervaringen op de Huishoudbeurs. 'Onderzoek doen om de hoek' noemden we haar observaties. Als onderzoeker van cultuur in Nederland is Stengs geïnteresseerd in zaken die in het dagelijks leven een rol spelen en juist door hun alledaagsheid nauwelijks opvallen. De Huishoudbeurs, 'de grootste braderie van Nederland', is een goede plek voor onderzoek omdat de beurs in feite een geconcentreerde uitstalling is van allerlei vormen van alledaagse cultuur in Nederland.
    Nu is het vervolg op Stengs eerste blog verschenen. De Huishoudbeurs deel II: Nederland houdt van lekker gewoon.

    Lees hier het eerste deel.

    Foto: Irene Stengs

  • Maart 2018: Tweetalige Limburgse kinderen zijn beter in spelling

    Kinderen die Limburgs en Nederlands praten, zijn beter in spelling dan kinderen die alleen met Nederlands opgroeien. Dat blijkt uit onderzoek van Romy Roumans. Zij is student taalwetenschappen aan de Radboud Universiteit en stagiair van Leonie Cornips van het Meertens Instituut. 

    Lees meer...
  • Februari 2018: De Huishoudbeurs. Antropologisch onderzoek op een steenworp afstand.

    Irene Stengs, antropologisch onderzoeker van ‘cultuur in Nederland’, doet in feite veel van haar onderzoek ‘om de hoek’, middenin de maatschappij. Dat is helemaal het geval bij onderzoek in Amsterdam, de stad waar het Meertens Instituut gevestigd is. Onlangs ondernam Stengs na jaren weer eens een bescheiden veldwerkexpeditie naar de Huishoudbeurs, de grootste braderie van Nederland. Lees Stengs' interessante observaties in haar na afloop vastgelegde verslag.

    Foto: Irene Stengs

     

  • Februari 2018: Zo kwam de Statenvertaling tot stand

    Aan het Meertens Instituut is onlangs religieus erfgoeddeskundige Dirk-Jan de Kooter begonnen aan het samenstellen van een parallel historisch Bijbelcorpus. Dit doet hij in samenwerking met historisch taalkundige Nicoline van der Sijs. Het gaat hierbij om een corpus van Bijbelvertalingen uit minstens vier Germaanse talen, waarbij het streven is om uit elke eeuw een Bijbelvertaling op te nemen. De vertaaldocumenten zijn „redelijk rommelig”, aldus De Kooter. Eerst gaat hij de handschriften ontleden, daarna wil hij notities van andere geleerden verzamelen. Zo moet er ook een totaalbeeld van het vertaalproces ontstaan.

    Lees meer...
  • Februari 2018: Waar is de H gebleven in het Vlaamse “Oewist”?

    In het Nederlands dat in Vlaanderen gangbaar is - bijvoorbeeld in dialecten -  is het zoeken naar een aangeblazen H: "Ij eeft een elm op”, “een amer” en natuurlijk “Oewist?”. Taalwetenschapper Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut in Amsterdam zocht uit hoe dat komt. Ze lichtte het een en ander toe in het Belgische radioprogramma “Nieuwe feiten”.

  • Februari 2018: Waarom Noord-Hollanders óók carnaval vieren

    Het idee dat carnaval alleen onder de rivieren gevierd wordt, is snel ontkracht door de inwoners van Noord-Holland. Verkleden en feestvieren gaat hier net zo hard als bij Brabanders en Limburgers. Maar waarom? Uit onderzoek van antropologe Irene Stengs van het Meertens Instituut blijkt dat mensen van onder de rivieren in de jaren '50 en '60 carnaval naar Noord-Holland hebben gebracht. Lees verder bij NH Nieuws

    Lees meer...
  • Februari 2018: Taal. De grootste verbinder van Nederland.

    Ryanne van Dorst gaat in de programmareeks 'Holland!' op zoek naar de Nederlandse identiteit. In de aflevering 'Gelijkgestemden' is er aandacht voor taal want dit is de grootste gemene deler van Nederland. Er zijn wel variaties: accenten, dialecten, sociolecten (een taalvariant die typerend is voor een bepaalde sociale groepering). En taal is aan verandering onderhevig: er verdwijnen woorden, er komen nieuwe bij.

    Over de verbindende kracht van taal gaat Van Dorst in gesprek met taalkundige Marc van Oostendorp in het mooie Trippenhuis van de KNAW. "Zeg Marc, wat betekent gers?" Terugkijken op NPO (vanaf min. 18:00).

    Lees meer...
  • Februari 2018: De geschiedenis van het Olympisch Stadion in Amsterdam

    In maart is in het Olympisch Stadion van Amsterdam het WK schaatsen. Bijna niemand weet dat het Olympisch Stadion, dat in 1928 gebouwd werd voor de Olympische Spelen, in de jaren '30 en na de Tweede Wereldoorlog het toneel is geweest voor grootse Rooms-Katholieke manifestaties. Een van de redenen is het verbod op Rooms-Katholieke processies, die vanwege de verzuiling niet zichtbaar mochten plaatsvinden. Het Olympisch Stadion was een besloten plek waar veel mensen konden bijeenkomen zonder dat er aanstoot aan genomen werd.

    Het radioprogramma Zin in Weekend van Radio 5 sprak in het stadion af met historicus Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. (Vanaf ca. 46:00.)

    Lees meer...