Pagina 7 van 36

  • Oktober 2018: ‘Lees ze!’ Ze?

    „Lees ze!” Wat is dat woordje ‘ze’? Is dat misschien een nieuwe werkwoordsuitgang in het Nederlands? Ton van der Wouden, taalkundige bij het Meertens Instituut, schreef over die kwestie een artikel dat deze maand verschijnt in Linguistics in the Netherlands. Hij laat daarin zien dat dit 'ze' op maar liefst drie verschillende manieren benoemd kan worden: als een persoonlijk voornaamwoord, als een bijwoordje, of als een werkwoordsuitgang.
    In NRC legt Ton van der Wouden deze drie vormen verder uit. 

  • November 2018: Praat Nederlands met me

    Voor de inhoud van het programma ‘Praat Nederlands met me’ heeft RTL taalwetenschapper en neerlandicus Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut geraadpleegd. Het komische quizprogramma gaat over de verschillende vormen van taal, zoals straattaal, kantoortaal, taalgebruik in WhatsApp en communiceren aan de hand van emoji's. Drie teams strijden tegen elkaar in zes spelrondes. Bekijk hier de eerste aflevering. (Gratis, registreren wel nodig.)

     
  • Oktober 2018: Wat is religie eigenlijk?

    Hoe religieus is Nederland? En: wat is religie eigenlijk? Deze vragen zoemen rond sinds het CBS deze maand meldde dat er voor het eerst minder religieuzen dan niet-religieuzen in Nederland zijn: 49,3 versus 50,7 procent. Er kwam kritiek, omdat het CBS religiositeit en kerkelijkheid aan elkaar verbindt. Zijn we niet toe aan een nieuwe definitie van religie?

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Hoe verhoudt Hazes junior zich tot Hazes senior?

    André Hazes junior stond in de laatste week van oktober drie avonden in een uitverkocht Ahoy Rotterdam. Daarmee trad hij in de voetsporen van zijn vader, die in 1983 de eerste Nederlandse artiest was die het sportpaleis vulde. Hoe verhoudt Hazes junior zich tot Hazes senior? In welke opzichten zijn ze hetzelfde en hoe verschillen ze van elkaar? In vier afleveringen maakt verslaggever Laura Kors de vergelijking tussen vader en zoon. Hoogleraar Irene Stengs, die eerder het boek Het fenomeen Hazes schreef, is te gast in de 4e aflevering van EenVandaag op NPO Radio 1

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Nederlands, wat is dat eigenlijk?

    De Nederlandse taal... als die nou een dier zou zijn, wat voor dier dan? En wat voor dier was dan het Nederlands als schoolvak? Die vragen waren niet gepland, maar komen op een of andere manier op in gesprek met neerlandicus Marc van Oostendorp. Deze week hield hij zijn derde oratie. In 1997 werd hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, in 2007 in Leiden en vorig jaar vertrok hij naar de Radboud Universiteit in Nijmegen. „Door hoe het leven is gelopen, is het ook precies iedere tien jaar”, zegt hij.

    Lees het hele interview door Ellen de Bruin in NRC.

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Tweede enquête voor Nederlandse en Vlaamse emigranten

    De tweede enquête van het project Vertrokken Nederlands is in oktober verschenen en gaat over culturele gebruiken en gewoontes. Nicoline van der Sijs sprak bij SBS Dutch, radio Australië over de inhoud van deze enquête. Daarin wordt bijvoorbeeld gevraagd welke Nederlandse kinderboeken emigranten voorlezen aan hun kinderen en kleinkinderen, welke moppen ze vertellen en welke liedjes ze zingen. In NRC schreef Ewoud Sanders uitgebreid over het project Vertrokken Nederlands. 

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Waar komt het woord 'haasje' vandaan?

    Pangahaas, zalmhaas, kabeljauwhaasje. Je kunt eigenlijk van elk dier wel een haasje kopen. Maar waar zit dat in het lichaam van het dier? Niet altijd op dezelfde plek, zo blijkt. Het is eigenlijk meer het neusje van de zalm. De Keuringsdienst van Waarde bracht een bezoek aan het Meertens Instituut en sprak taalkundige Nicoline van der Sijs over de herkomst van het 'haasje'. (Vanaf 14:50). 

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Waarom zijn Nederlanders zo grof op social media?

    Het programma Spraakmakers op NPO Radio1 ging op zoek naar het antwoord op de vraag waarom we zo onaardig tegen elkaar zijn op social media. De radiomakers kwamen tot wat opmerkelijke conclusies. 

    Taalwetenschapper Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut vertelt dat Nederlanders al sinds de 17e eeuw wereldwijd bekend staan om hun grofheid. We werden botmuilen genoemd. En we waren er nog trots op ook. Volgens de neerlandicus heeft Nederland nooit een hofcultuur gekend. "De gegoede burgers werden rijk met de VOC en handeldrijven. Je kan zeggen dat onze elite bestond uit mensen uit het gewone volk die opeens heel rijk werden. De grove manieren zaten dus door de hele maatschappij, en omdat we er ook nog eens veel geld mee verdienden hoefden we ons ook niet aan te passen." 

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Politieke impuls voor Nedersaksisch

    Het Rijk en vijf provincies slaan de handen ineen om het Nedersaksisch een flinke impuls te geven. Minister Ollogren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) ondertekent deze week een intentieverklaring waarmee de waarde en het belang van het Nedersaksisch als zelfstandige taal erkend wordt. Het Europees Handvest voor Regionale Talen of Talen van Minderheden bood Nederland al eerder de mogelijkheid om drie regionale talen te erkennen: het Fries, Limburgs en het Nedersaksisch, zo meldt het Meertens Instituut. Na de nieuwe overeenkomst zullen de overheden meer samenwerken bij hun 'inzet op de streektaal', volgens de woordvoerder van de minister. Ook kijken ze daarbij naar Nedersaksisch sprekende regio’s in Noordwest-Duitsland. 

    Lees verder bij De Stentor.

    Foto: Flickr.com, Agreement (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Oktober 2018: Dialect als medicijn in verzorgingstehuis

    Wat betekent het als je jouw eigen dialect kunt spreken wanneer je in een verzorgingstehuis zit? Dat onderzochten taalwetenschapper Leonie Cornips van de Universiteit Maastricht en cultureel antropoloog Jolien Makkinga van het Meertens Instituut. Volgens Makkinga is het juist voor bewoners in een verzorgingstehuis belangrijk dat er dialect gesproken wordt. "Mensen hebben al vaak heel veel moeten achterlaten. Ze zijn ook in een omgeving die aanvankelijk vreemd is. Dan is het des te beter dat ze nog terug kunnen naar iets wat heel eigen is, hun eigen taal." De wetenschappers bedachten een bijzondere manier om hun onderzoeksresultaten te presenteren: een dialect-klankkast. Bekijk het filmpje bij 1Limburg.

  • Oktober 2018: 'Wat zeggie? Azzie val dan leggie!' Het Rotterdams onder de loep

    'Wat zeggie? Azzie val dan leggie!' Waarom zeggen Rotterdammers dingen als ‘Rotterdammert’ en ‘zeggie’? De website In de buurt - Rotterdam zocht het uit, en kwam een heel eind dankzij het boekje ‘Rotterdams’ van taalwetenschapper Marc van Oostendorp. 

    Foto: Simone Wolff