Pagina 3 van 35

  • April 2019: Wat is de toekomst van Roodkapje?

    Boekjes, een spaarpot, grammofoonplaatjes, puzzels. Veertig jaar lang verzamelde mevrouw Ineke Reitsma alles van Roodkapje. ‘Maar nu is het mooi geweest’. Van haar collectie schonk zij ruim zevenhonderd boeken aan het Meertens Instituut. Maar wat is het verleden van Roodkapje? En waar gaat het met haar heen? Verhaalonderzoeker Folgert Karsdorp buigt zich met Ineke Reitsma in het radioprogramma OVT over het fenomeen van de onschuld dat een keer niet naar haar moeder luisterde. Naar de uitzending.

  • April 2019: Roodkapje had vroeger geen stoere jager nodig

    Het Meertens Instituut krijgt er deze maand in één klap zevenhonderd Roodkapje-boeken bij. Handig voor de studie naar hervertellingen. Waarom werd het ooit zelfredzame meisje in de 17de eeuw ineens een hulpeloos wicht?

    Dagblad Trouw kwam bij ons op bezoek en sprak met onderzoeker Folgert Karsdorp. Karsdorp promoveerde in 2016 op onderzoek naar hervertellingen van het bekendste verhaal ter wereld. Hij bestudeerde zeshonderd Nederlandse Roodkapje-uitgaven uit de afgelopen twee eeuwen. Je zou dus denken dat het sprookje voor hem geen verrassingen meer kent. Maar bij het geschonken materiaal zit veel dat Karsdorp nog nooit heeft gezien. Lees verder in Trouw

    Foto: Simone Wolff

  • April 2019: De 1-aprilgrap

    De kans is groot dat je onlangs op 1 april in een grap getuind bent. Of dat je de grap doorzien hebt. Jörgen Raymann besteedde in zijn radioprogramma Ask Me Anything aandacht aan het fenomeen 1-aprilgrap. Wanneer is een grap écht grappig? Wie bepaalt dat? Staat humor in ons land onder druk? Wanneer gaat een grap te ver? Beschikt iedereen over even veel humor? Kan je onder het mom van humor alles maken? Peter Jan Margry, etnoloog aan het Meertens Instituut, was te gast in het radioprogramma om deze vragen te beantwoorden

    Foto: Flickr.com, 1 april (CC BY 2.0)

  • April 2019: Wat doen met standbeelden van artiesten die in ongenade geraakt zijn?

    Fans van Michael Jackson kunnen het maar moeilijk verkroppen dat het standbeeld van de artiest dat een McDonalds-parkeerplaats in Best sierde sinds de vertoning van de documentaire 'Leaving Neverland' weggehaald is. In de documentaire beschuldigen twee Amerikaanse mannen de zanger van kindermisbruik. Irene Stengs, hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur, begrijpt de beslissing van de fastfoodketen, maar ze begrijpt ook waarom het voor fans een bittere pil is als hun idool in ongenade valt. Lees verder op nos.nl.

    Foto: Flickr.com, Mike Senese, Michael Jackson fan-made memorial posters (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • April 2019: Breng meer werkelijke kennis in het schoolvak Nederlands (opinie)

    De status van het Nederlands wordt steeds maar lager. Het vak Nederlands is niet populair, er zijn steeds minder studenten en dus in de toekomst ook steeds minder gekwalificeerde docenten. Toch is het helemaal niet lastig daar iets aan te doen, stellen Karin Echten, docente Nederlands in Utrecht en Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut, in een opiniestuk in de Volkskrant. Een oplossing ligt voor de hand: breng meer werkelijke kennis in het schoolvak. Zorg dat leerlingen bevraagd worden over de geschiedenis van onze taal en onze literatuur.

    Foto: Simone Wolff

  • Maart 2019: Positie en de waarde van de dialecten worden onderschat

    Het is verbazingwekkend hoeveel verschillende dialecten er in een klein land als Nederland worden gesproken. Toch staan dialecten momenteel onder druk en lijken ze te verdwijnen. Alle inspanningen om het tij te keren ten spijt, want taal laat zich niet sturen. Hoogleraar historische taalkunde Nicoline van der Sijs en hoogleraar Taalcultuur in Limburg Leonie Cornips vinden dat de positie en de waarde van de dialecten worden onderschat. Lees verder in het Reformatorisch Dagblad.

    Foto: Simone Wolff

  • Maart 2019: 'Plat proat'n' meerwaarde in de zorg

    De streektaal heeft een positief effect op het geestelijk welzijn van bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen. Doordat senioren ‘plat’ kunnen praten, kunnen ze hun klachten en gevoelens beter onder woorden brengen. Bovendien ontstaat eerder een klik met dialectsprekend personeel. De streektaal kan met het oog op de vergrijzing die ons land de komende jaren te wachten staat een prominente rol gaan spelen in de zorg. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut, dat zich bezighoudt met studie naar de Nederlandse taal en cultuur. Onderzoeker Jolien Makkinga kwam tot haar conclusies na onderzoek in een verzorgingshuis in Maastricht. Er kleven echter ook risico's aan het gebruik van dialect in verzorgingshuizen. Lees verder bij RTV Oost.

     

  • Maart 2019: 'The Dutch Belt' in Amerika bleef 200 jaar Nederlands praten

    Vanaf 1609 bevolkten Nederlandse kolonies de Amerikaanse Hudson Valley alsook delen van de (huidige) staten New Jersey, Pennsylvania, Maryland, Connecticut en Delaware. Zij noemden dit Nieuw Nederland. In 1664 nam Engeland de macht over - Nieuw Amsterdam werd New York - maar de Hudson Valley, ook wel The Dutch Belt, bleef daarna nog ruim 200 jaar Nederlands praten. Hoogleraar historische taalkunde Nicoline van der Sijs van de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut wordt door het Engelstalige tijdschrift Hudson Valley Magazine geïnterviewd over deze historische ontwikkelingen. 

    Foto: Rijksmuseum, Kaart van Noord-Amerika, anoniem 1735

  • Maart 2019: Nieuwe feiten over naamswijzigingen

    Onlangs was in het nieuws dat het aantal naamswijzigingen opmerkelijk vermeerderd is. Maar is dit wel zo? Naamkundige Leendert Brouwer (CBG, Meertens Instituut) zet daar zijn vraagtekens bij. En passant geeft hij in zijn blog achtergrondinformatie over naamswijzigingen die minstens zo interessant is. Lees verder op Neerlandistiek.

  • Maart 2019: Onderzoek naar provinciegevoel

    Friezen zijn het meest van alle Nederlanders trots op hun provincie. Driekwart van de inwoners zegt dat ze zeer trots zijn op Friesland. Op enige afstand volgen Zeeuwen, Drenten en Groningers. De inwoners van Zuid-Holland zijn het minst trots op hun provincie, blijkt uit een onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS en de regionale omroepen.
    Hoe kan het dat het provinciegevoel zo verschilt per provincie? En op welke karakteristieken zijn inwoners per provincie het trotst, en waar schaamt men zich ook wel voor? Etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut duidt de uitkomsten van het onderzoek bij NPO Radio 1.

    Foto: Simone Wolff

  • Maart 2019: Onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands

    Binnenkort, voor het eerst in de geschiedenis van het Nederlands, komt er een ware goudmijn beschikbaar voor onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands, zo schrijft taalcolumnist Ewoud Sanders in NRC. Dit is onder meer te danken aan de historisch taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Zij vond ruim 200 vrijwilligers die graag wilden helpen met het overtikken van 80.000 artikelen uit twaalf zeventiende-eeuwse kranten.
    Van der Sijs deed ook zelf onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands, samen met haar collega Marc van Oostendorp. Zij schreven hierover het boek 'Een mooie mengelmoes.' Meertaligheid in de Gouden Eeuw.
    Lees verder in de column van Ewoud Sanders