• Oktober 2020: Verruwt de taal?

    De Nederlandse premier Rutte had het voor de camera over ‘gewoon je bek houden’. Ruttes grove uitspraak ging niet aan de aandacht van de oppositie voorbij. "Taalgebruik leidt af van het telkens afschuiven van verantwoordelijkheid", reageerde PvdA-leider Lodewijk Asscher. Rutte vond achteraf gezien dat hij niet had moeten schelden, maar zei wel achter de boodschap te staan. Is de taal van de politiek aan het verruwen?

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Limburgs is niet vanzelfsprekend

    De Raad van Europa riep de Nederlandse overheid vorige maand op structureel meer aandacht te besteden aan het Limburgs en andere streektalen. De officiële erkenningen zijn er al een hele tijd, maar wat betreft de praktijk blijft het te veel bij mooie beloftes.

    Ondertussen neemt het aantal sprekers af en wordt de woordenschat per generatie kleiner, constateert Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar taalcultuur aan de Universiteit Maastricht en taalwetenschapper bij het KNAW Humanities Cluster.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Twitterdata input voor RIVM

    Wat vindt Nederland van de coronamaatregelen? De Corona Gedragsunit van het RIVM onderzoekt ons gedrag en welbevinden met data uit interviews, enquêtes en Twitter.

    Vragen over gedrag en welbevinden zijn gemakkelijk te stellen met gerichte (online) interviews en enquêtes. Naast deze standaardmethodes gebruikt de Corona Gedragsunit ook Twitter voor analyses over coronamaatregelen. De analyses zijn van Antal van den Bosch, hoogleraar taal en kunstmatige intelligentie en directeur van het Meertens Instituut. Zijn team, bestaande uit onderzoekers van het RIVM, de Universiteit Leiden en de Radboud Universiteit, meet met Twitter het vertrouwen in de besluitvorming en het draagvlak voor maatregelen zoals mondkapjes.

    Lees het hele artikel op de website van E-data & Research

  • Oktober 2020: Wordt Kerst dit jaar gezelliger?

    Ondernemers verwachten dit jaar veel omzet met kerst te draaien. "Kerst is anticyclisch", zegt een geïnterviewde tuincentrumdirecteur. "Gaat het economisch minder goed, dan zien wij in de kerstverkoop juist het tegenovergestelde. Mensen stellen hun verre reis uit, maar maken het thuis gezellig."

    Het is een logische gedachtegang dat we in zo’n periode een ritueel als kerst goed kunnen gebruiken. Maar volgens Irene Stengs, antropoloog en ritueelonderzoeker bij het Meertens Instituut, is dat dat slechts een deel van het verhaal.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Heilige en geneeskrachtige koortsboom drukbezocht tijdens coronacrisis

    In Overasselt worden al sinds een tijd in de schaduw van een kapelruïne stukken stof in een koortsboom gehangen, om zo genezing af te dwingen. Sinds de coronacrisis hangen er ook opvallend veel mondkapjes bij.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Video over 267 Nederlandse accenten

    De Australische Casey Kilmore, die op YouTube een videoreeks over haar ‘language learning journey’ bijhoudt, gebruikt de Nederlandse Dialectenbank van het Meertens Instituut om haar volgers in een vermakelijke video meer te vertellen over de maar liefst 267 geregistreerde accenten die Nederland telt. Naar de video.

  • Oktober 2020: 'Vertaalprogramma werkt zoals je brein' - interview met taaltechnoloog Antal van den Bosch

    Het begon met een namengenerator voor hamster Bumme, inmiddels is Antal van den Bosch directeur van het Meertens Instituut. Onderzoek naar variaties en veranderingen in de Nederlandse taal en cultuur doet het Meertens Instituut al sinds de jaren '30 van de vorige eeuw, maar anders dan toen is de computer nu onmisbaar in bijna al het onderzoek.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Coronacrisis snelkookpan van broodjeaapverhalen

    Complottheorieën zijn van alle tijden. Toch is de omloopsnelheid nog nooit zo hoog geweest als nu tijdens de coronacrisis. Hoe komt dat en hoe kun je hiermee omgaan? “Met schrijven over complottheorieën bereik je alleen de mensen die zich nog een mening moeten vormen”, zegt Theo Meder, hoogleraar volksverhaal en vertelcultuur. „Zij die er echt in geloven, overtuig je met geen duizend artikelen.”
    Lees verder in het Reformatorisch Dagblad.

    Foto: Flickr.com, (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Oktober 2020: In geuren en kleuren praten over Nederland

    Bij de podcast MENS van Vrij Nederland spreekt elke twee weken een persoon die, volgens de makers van de podcast, de toekomst helpt vorm te geven. Deze aflevering: Inger Leemans. Leemans is hoogleraar Cultuurgeschiedenis aan de VU en kwartiermaker van het NL Lab van het KNAW Humanities Cluster, de interdisciplinaire afdeling die Nederlandse cultuur en identiteit in heden en verleden onderzoekt.

    Lees meer...
  • September 2020: Podcast over meertalig opgroeien met dialect; Limburgs

    De podcastserie Kletsheads gaat over meertalige kinderen en is bedoeld voor ouders, leerkrachten en logopedisten. Deze aflevering gaat over het Limburgs.

    Het Limburgs is een erkende regionale taal van Nederland en in feite een verzamelnaam voor de vele verschillende dialecten die in de provincie worden gesproken. Volgens recentelijk onderzoek spreekt maar liefst 70% van de inwoners thuis dialect, terwijl in het onderwijs Standaardnederlands gebruikt wordt. Er zijn dus heel wat kinderen in Limburg die in feite meertalig opgroeien.

    Lees meer...
  • Augustus 2020: Op jacht naar de verloren ridderroman

    De 74 Middelnederlandse ridderromans die geheel of gedeeltelijk bewaard zijn gebleven, vormen waarschijnlijk maar de helft van wat er ooit was. Mike Kestemont (Universiteit Antwerpen) en Folgert Karsdorp (Meertens Instituut) hebben dat berekend, met behulp van statistische methoden die afkomstig zijn uit de biologie.

    Lees meer...