• December 2020: Wat zijn we zonder feesten? ‘De mens is een sociaal wezen’

    Geplande huwelijken werden afgelopen jaar verzet, verjaardagen uitgesteld en opnieuw gooide de lockdown ook bij kerst en oud en nieuw roet in het eten. Hoe belangrijk is het om te vieren?

    Lees meer...
  • December 2020: De papieren kerstkaart is terug van (bijna) weggeweest

    De papieren kerstkaart is terug van (bijna) weggeweest: "In tijden van weinig sociaal contact zoeken we compensatie", zo zegt etnoloog Peter Jan Margry. "Moeite doen is dit jaar belangrijker dan digitaal iets afvinken." Hoewel we als zuinige Nederlanders wel van een bepaalde efficiëntie houden: "Vroeger had je zelfs twee soorten kaarten: één voor kerst, en één voor nieuwjaar. Heel Nederlands zijn we de postzegel gaan sparen." Bekijk het filmpje van Een Vandaag.

    Beeld: 25.000 kaarten in de Meertens-collectie. Lees hier het het achtergrondverhaal.

  • December 2020: Een 'blokjeskerst' dan maar?

    Een coronakerst in kleine kring, we lijken het een moeilijk te verkroppen gedachte te vinden. De behoefte om met een ritueel een periode af te sluiten is iets universeels, zegt Irene Stengs, bijzonder hoogleraar antropologie aan de VU en onderzoeker bij het Meertens Instituut. "Rituelen articuleren bepaalde normen en waarden, bij Kerst is dat het belang van familie."

    Lees meer...
  • December 2020: Door corona vertimmeren we onze rituelen

    De traditionele nieuwjaarsduik komt in 2021 uit blik. De Haagse burgemeester Jan van Zanen vult het eerste blik met water uit de Noordzee. Want 'als de mensen niet naar de zee mogen komen, brengen we de zee gewoon naar de mensen', aldus de organisatie.

    Lees meer...
  • December 2020: Podcast over de Limburgse taal

    In de Podcastserie De Limburgse Taal & ... onderzoeken Ruud Kleinen en Harry Rouschop aan de hand van interviews met ervaringsdeskundigen hoe het staat met het gesproken Limburgse woord. Welke rol speelt De Limburgse Taal in bijvoorbeeld het onderwijs, bedrijfsleven, cultuur en politiek? Bekende Limburgers vertellen over hun band met dialect.

    Lees meer...
  • December 2020: Waarom Malcolm X nog steeds belangrijk is voor Nederlandse moslims

    In februari van dit tumultueuze jaar - Covid-19, Amerikaanse presidentsverkiezingen, BLM - was het 55 jaar geleden dat de bekende Afro-Amerikaanse burgerrechtenactivist Malcolm X werd vermoord. Promovenda Sakina Loukili schreef een blog waarin ze uitlegt waarom Malcolm X niet alleen belangrijk is om bij het fenomeen van racisme in Nederland te kunnen gebruiken, maar ook om te begrijpen waarom veel Nederlandse moslims van nu hem zien als een rolmodel. Lees verder bij NEMO Kennislink.

    Beeld: Karen Eliot via Flickr (CC BY-SA 2.0)

  • December 2020: Niemand geloofde dat Thieu Maria zag

    In 1949 zag Mathieu Jacobs de heilige maagd Maria bij een boom in Weert, Limburg. Tienduizenden mensen kwamen naar die plek. Ruim 70 jaar later is nog steeds onduidelijk wat er nu gebeurde die zondagavond, en in dat wonderlijke jaar daarna. Een lange reportage in Blad van NRC, met commentaar van Peter Jan Margry, hoogleraar Europese etnologie aan de Universiteit van Amsterdam en het Meertens Instituut. Verder lezen.

  • December 2020: Trotser op je provincie dan op Nederland

    Zijn sommige Nederlanders trotser op hun provincie dan op Nederland, vroeg Quest zich af, en zo ja: hoe komt dat? Peter Jan Margry, etnoloog aan het Meertens Instituut: 'Trots op een provincie betekent dat je veel van je identiteit ontleent aan de plek of de regio waar je woont. Je voelt je ermee verbonden.'
    Lees verder in Quest.

    Beeld: Wijlre in Limburg, Simone Wolff

  • December 2020: Hoe anders ging Europa ruiken toen [vul gebeurtenis in]?

    Hoe anders ging Europa ruiken toen ontdekkingsreizigers onbekende specerijen het continent binnenbrachten? Hoe rook het achter het IJzeren Gordijn toen daar nog bruinkool werd verbrand? Het onderzoeksproject Odeuropa van het KNAW Humanities Cluster brengt het in kaart, onder leiding van cultuurhistorica Inger Leemans.

    Het nieuws over dit onderzoek naar historische geuren werd een wereldwijde nieuwsstorm, en zelfs na een maand voeren de onderzoekspartners in binnen- en buitenland gesprekken met media. In Nederland en ver daarbuiten - van Litouwen tot Canada, van de Volkskrant tot de New York Times. Hierbij een kleine selectie van verderleestips.

    Lees meer...
  • November 2020: Zeg me je naam en ik weet waar je vandaan komt

    Bij de naam Pedro denk je aan Spanje, bij Yuri aan Rusland en bij Giuseppe aan Italie. Er zijn namen die typisch zijn voor de plek waar ze vandaan komen. Dit geldt in elk geval voor landen. Maar geldt het ook bínnen een klein land als Nederland? Jazeker! Natuurlijk zijn er de Friese namen. Tjitske, Rintje, Epke, ze komen bijna allemaal uit Friesland. Maar hoe het zit voor de rest van ons land? Of er namen zijn die op één plek voorkomen en verder bijna niet, dat was nog nooit onderzocht.

    Lees meer...
  • November 2020: Gezocht: Utrechtse Maria’s die willen poseren voor een bijzondere expositie

    Oud, jong, gelovig, niet gelovig, ras–Utrechter of net verhuisd: tien Utrechtse Maria’s worden in de aanloop naar kerst geportretteerd door verschillende talentvolle fotografen. Het resultaat is te zien in een bijzondere fototentoonstelling die rond kerst te zien is in de Jacobikerk in Utrecht. Vrouwen (of mannen) die Maria heten, kunnen zich nog aanmelden via sociale media.

    Lees meer...