• November 2020: Gezocht: Utrechtse Maria’s die willen poseren voor een bijzondere expositie

    Oud, jong, gelovig, niet gelovig, ras–Utrechter of net verhuisd: tien Utrechtse Maria’s worden in de aanloop naar kerst geportretteerd door verschillende talentvolle fotografen. Het resultaat is te zien in een bijzondere fototentoonstelling die rond kerst te zien is in de Jacobikerk in Utrecht. Vrouwen (of mannen) die Maria heten, kunnen zich nog aanmelden via sociale media.

    Lees meer...
  • November 2020: Van kwarrel tot rela; modern relatiejargon

    Jongeren nemen onder druk van sociale media een steeds langere aanloop naar een vaste relatie, met allerlei tussenfasen die hun eigen jargon hebben. Het moderne relatiejargon zou zijn oorsprong wel eens in het studentenleven kunnen vinden. Studenten gebruiken vaak afkortingen, afko’s, voor hun relatiestadia, blijkt uit een studie van Tess van der Zanden, die namens het Meertens Instituut onderzoek deed naar de Leidse studententaal. Zij stelde vast dat studenten vooral op het gebied van eten, drinken en seks afkortingen gebruiken: van biba (bitterbal) en AVG’tje (aardappels-vlees-groente) tot kwarrel en prela.
    Lees meer in de Volkskrant.

    Lees meer...
  • November 2020: Vuurwerk om boze geesten te verjagen

    RTV Oost zoomde in op het afgekondigde vuurwerkverbod dat met oud en nieuw geldt. De omroep vroeg daarbij ook etnoloog Peter Jan Margry om meer uitleg over de traditie en historie van vuurwerk afsteken.

    "Sinds de Germanen werd er al lawaai gemaakt tijdens de jaarwisseling. Om boze geesten te verjagen en goed het nieuwe jaar in te gaan. Ze maakten lawaai door te joelen, te schreeuwen en door met stokken tegen bomen te slaan. Later is het lawaai vervangen door kerkklokken. Toen in de 15e en 16e eeuw buskruit naar Nederland kwam, gingen we knallen met kanonnen."

    Lees meer...
  • November 2020: Corona een voorbode van de eindtijd? (NL Lab)

    In sommige delen van Amerika wordt de coronapandemie apocalyptisch uitgelegd. Volgens Amerikaanse fundamentalistische christenen is corona en God een vanzelfsprekende twee-eenheid. Ongeveer een kwart van de Verenigde Staten gelooft in de letterlijke waarheid van de Bijbel. Volgens fundamentalismekenner Ernst van den Hemel van NL Lab, de onderzoeksgroep voor cultuur en identiteit in Nederland, voelen zij de eindtijd naderen. Supranationale organisaties als de NAVO worden gezien als de vijand die de VS bedreigen, legt hij uit in het radioprogramma OVT.

    Beeld: Simone Wolff

  • November 2020: Smokkelen met coronaregels, typisch Nederlands?

    Iets te dicht bij andere mensen staan, een mondkapje vergeten of meer personen dan toegestaan thuis uitnodigen. Er zijn heel wat mensen die weleens 'smokkelen' met de coronaregels. Waarom doen we dat eigenlijk? Komt het door onze eigenwijze Nederlandse volksaard? Irene Stengs, antropologe van het Meerstens Instituut en de Vrije Universiteit, geeft antwoord bij Omroep West.

    Beeld: Ver uit elkaar geplaatste terrastafeltjes in Utrecht - Simone Wolff

     

  • November 2020: Lockdown Lecture over oorlog en kapitalisme (NL Lab)

    Historica Marjolein 't Hart is bijzonder hoogleraar in de Geschiedenis van Staatsvorming in Mondiaal Perspectief aan de Vrije Universiteit Amsterdam en het KNAW Humanities Cluster, en bovendien lid van het NL Lab van bovengenoemd cluster, dat onderzoek doet naar de cultuur en identiteit van Nederland. In november gaf zij een online lezing bij Lockdown Lectures met de titel 'Oorlog en kapitalisme in de vorming van Nederland'.

    Volg hier de lezing opnieuw.

  • November 2020: Klankkast met dialecten reist langs Brabantse zorgcentra en vrolijkt ouderen op

    Een klankkast met dialecten reist langs Brabantse zorgcentra. In Eindhoven wordt het doel van de kast bereikt: het opvrolijken van ouderen. Achter de kast - die Miet is gedoopt - gaat een interessant onderzoek schuil van het Meertens Instituut.

    Lees meer...
  • November 2020: Hoe rook Europa een paar eeuwen geleden eigenlijk?

    Geur is volgens onderzoekers van het KNAW Humanities Cluster een goede indicator voor wat we vroeger voelden en dachten. Ze gaan terughalen hoe Europa rook in het verleden. Het nieuws over dit unieke onderzoek naar geur ging afgelopen week viraal en haalde wereldwijd tientallen krantenkoppen en journaals. Hieronder volgt een kleine selectie.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Verruwt de taal?

    De Nederlandse premier Rutte had het voor de camera over ‘gewoon je bek houden’. Ruttes grove uitspraak ging niet aan de aandacht van de oppositie voorbij. "Taalgebruik leidt af van het telkens afschuiven van verantwoordelijkheid", reageerde PvdA-leider Lodewijk Asscher. Rutte vond achteraf gezien dat hij niet had moeten schelden, maar zei wel achter de boodschap te staan. Is de taal van de politiek aan het verruwen?

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Limburgs is niet vanzelfsprekend

    De Raad van Europa riep de Nederlandse overheid vorige maand op structureel meer aandacht te besteden aan het Limburgs en andere streektalen. De officiële erkenningen zijn er al een hele tijd, maar wat betreft de praktijk blijft het te veel bij mooie beloftes.

    Ondertussen neemt het aantal sprekers af en wordt de woordenschat per generatie kleiner, constateert Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar taalcultuur aan de Universiteit Maastricht en taalwetenschapper bij het KNAW Humanities Cluster.

    Lees meer...
  • Oktober 2020: Twitterdata input voor RIVM

    Wat vindt Nederland van de coronamaatregelen? De Corona Gedragsunit van het RIVM onderzoekt ons gedrag en welbevinden met data uit interviews, enquêtes en Twitter.

    Vragen over gedrag en welbevinden zijn gemakkelijk te stellen met gerichte (online) interviews en enquêtes. Naast deze standaardmethodes gebruikt de Corona Gedragsunit ook Twitter voor analyses over coronamaatregelen. De analyses zijn van Antal van den Bosch, hoogleraar taal en kunstmatige intelligentie en directeur van het Meertens Instituut. Zijn team, bestaande uit onderzoekers van het RIVM, de Universiteit Leiden en de Radboud Universiteit, meet met Twitter het vertrouwen in de besluitvorming en het draagvlak voor maatregelen zoals mondkapjes.

    Lees het hele artikel op de website van E-data & Research