• September 2021: Unmute Us

    Wat doet de langdurige sluiting van de evenementensector met de samenleving? Een gesprek van de NOS naar aanleiding van de protesten van Unmute Us met een aantal experts, waaronder etnoloog Peter Jan Margry. Lees verder.

    Beeld: Simone Wolff

  • September 2021: Een onbegrijpelijke troonrede?

    Elk jaar laait de discussie over de begrijpelijkheid van de troonrede op. ‘Zinnen en woorden in de troonrede worden steeds korter, maar dat maakt de troonrede niet per se begrijpelijker.’ Over de begrijpelijkheid en aantrekkelijkheid van de troonrede wordt elk jaar gemopperd, zegt hoogleraar Nederlands en Academische communicatie Marc van Oostendorp. Zelf vindt de professor, die verbonden is aan de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut, de teksten vaak ‘niet om doorheen te komen’. Hij denkt dat het kabinet zijn plannen graag in bedekte termen presenteert, zodat het niet te veel opzien baart.

    Lees verder in het Nederlands Dagblad (scroll naar het einde van de pagina).

    Beeld: Simone Wolff
     

  • September 2021: Na de versoepelingen

    Na de versoepelingen van 25 september is er weer veel meer sociaal contact mogelijk. Welke gebruiken komen er terug en van welke zijn we misschien wel 'verlost'? Diverse media gingen in gesprek met Irene Stengs, hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur.

    • Lees verder in Trouw: 'Geven we een hand, of een zoen? We mogen nu selectief zijn.'
    • Bij Omroep Max: 'Komen de drie zoenen terug?'

    Beeld: Simone Wolff

  • September 2021: Geschiedenis rond zieneres Janske Gorissen ontrafeld

    Welberg in West-Brabant was ooit een bekend bedevaartsoord vanwege de jonge vrouw Janske Gorissen. Het 'Wonder van Welberg' ontving in de jaren dertig van de vorige eeuw boodschappen van Maria, kreeg stigmata kreeg en vocht met de duivel. Dit werd destijds goed gedocumenteerd door de plaatselijke pastoor Janus Ermen, maar het Vaticaan geloofde niet in de zieneres. Na een vernietigend rapport van de onderzoekscommissie kwam het hoofdkantoor in Rome in actie en ontmantelde de 'op hol geslagen devotie en valse mystiek'. Welberg 

    Etnoloog en historicus Peter Jan Margry schreef Vurige liefde over deze geschiedenis en kreeg daarvoor - als eerste onderzoeker ooit - inzicht in de goed bewaarde documentatie over Welberg in de archieven van het Vaticaan.

    Lees meer...
  • Augustus 2021: Demonstraties tegen Afghaanse vluchtelingen in Harskamp

    ‘Eigen volk eerst’ en ‘Auschwitz back for blacks’: een maand geleden stonden de kranten vol met racistische leuzen uit Harskamp. In het reformatorische dorp werd flink gedemonstreerd tegen de komst van Afghaanse vluchtelingen. Was het een enkeling die in opstand kwam? Of is er meer aan de hand in de reformatorische gemeenschap? Te gast bij het radioprogramma Dit is de Dag zijn Ernst van den Hemel – religiewetenschapper aan het Meertens Instituut – en Johan de Leeuw van SGP Jongeren. Luister naar het fragment.

    Lees meer...
  • Augustus 2021: De rafelrandjes van de talige wereld

    'Al mijn hele carrière doe ik onderzoek naar de rafelranden van het talige leven. Dat is voor mij vrijdenken: weg van de gebaande paden, kijken naar wat er zich in de marge afspeelt. Vroeger richtte ik me op mensen, nu doe ik taalkundig onderzoek naar dieren. Als ik collega-taalkundigen vraag: ‘Is een koe een spreker?’ is gelach vaak mijn deel. Maar ik vind dit soort vragen zelf ongelooflijk inspirerend.' Lees in een interview met het Humanistisch Verbond meer over taaldeskundige Leonie Cornips, die onder meer onderzoek doet naar dialecten, naar taal in de ouderenzorg en in kinderdagverblijven, en nu ook naar de taal die dieren spreken.

    Beeld: Simone Wolff

  • Juli 2021: Het woord 'zwartrijden' in de ban?

    Het woord 'Schwarzfahren', zwartrijden, zul je in Duitse treinen, trams en bussen niet meer horen. De openbaarvervoerbedrijven schrappen het omdat het discriminerend en stigmatiserend zou zijn. Moeten we het woord zwartrijden in Nederland ook in de ban doen? EditieNL ging in gesprek met antropoloog Markus Balkenhol.

    Beeld: Simone Wolff

  • Juli 2021: Waarom raakt de aanslag op Peter R. de Vries ons zo?

    Toen dit artikel geschreven werd, was misdaadverslaggever Peter R. de Vries na een moordaanslag nog aan het vechten voor zijn leven. Inmiddels weten we allemaal dat hij de aanslag niet overleefd heeft. Omroep HUMAN nam in de dagen na de aanslag contact op met hoogleraar antropologie Irene Stengs, die onderzoek doet naar rituelen in de openbare ruimte. Waarom doet heftig nieuws over mensen die we persoonlijk niet kennen zoveel met ons? Lees het interview hier of luister naar het gesprek hierover op Radio NPO 3FM.

    Beeld: Irene Stengs

  • Juli 2021: Over welke mensen mag je grappen maken?

    Waar ligt de grens bij humor? Waarom 'mag' je bijvoorbeeld wel grappen maken over Amerikanen maar niet over Chinezen? Welk stereotype kan door de beugel, en welk stereotype is pijnlijk? Quest ging in gesprek met Theo Meder, hoogleraar volksverhaal en verhaalcultuur. Lees verder.

    Beeld: Simone Wolff

  • Juli 2021: 'Kins se aafspreke?' Appen in het dialect

    Veel mensen uit Limburg appen met elkaar in dialect. Ongeveer de helft van de mensen in die provincie doet dat, blijkt uit onderzoek. Taaldeskundigen zoals Leonie Cornips zijn daar blij mee; volgens hen kan dit ervoor zorgen dat de dialecten langer blijven bestaan. Kijk naar de video van het Jeugdjournaal.
     

     

  • Juni 2021: Na de rel over paspoppen: zijn we aan het verpreutsen?

    Eigenaren van een strandtent in Scheveningen plaatsten tijdens de lockdown, toen alle horeca gesloten was, paspoppen op het terras van hun paviljoen. De blote poppen leverden veel klachten op bij de plaatselijke boa's. Is Nederland aan het verpreutsen, vroeg tijdschrift Linda aan hoogleraar cultuurgeschiedenis Inger Leemans? Lees meer.

    Beeld: Simone Wolff