• November 2017: Leidse opera uit 1787 ontdekt

    Tot hun grote verrassing ontdekten een Leidse handschriftenconservator en een neerlandica uit dezelfde stad een tot nog toe onbekende opera uit 1787 via de weilingsite Catawiki. De opera 'De Vrijheydt' gaat over het oranjeoproer in Leiden. Ook de melodieën van de muziekstukken uit de opera waren niet bekend maar zijn via de Liederenbank van het Meertens Instituut teruggevonden. Lees in het Leidsch Dagblad meer over de bijzondere ontdekking. (Na registratie kosteloos te lezen.)   

    Lees meer...
  • November 2017: Ronald Giphart, hoe was het om samen met een robot een verhaal te schrijven?

    Hoe was het voor auteur Ronald Giphart om bij wijze van experiment met de literaire robot Asibot samen een verhaal te schrijven? Kijk naar de uitzending van Pauw waar Ronald Giphart meer over zijn ervaringen vertelt. Aan tafel aangeschoven is ook Folgert Karsdorp, de taaltechnoloog die betrokken is bij de ontwikkeling van de Asibot. "Hij verzint woorden, daar ben ik dol op."

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Wat vieren we tijdens 'All Hallows Eve', oftewel Halloween?

    Op 31 oktober wordt zowel de reformatie herdacht (zie onze mediabijdrage) als ook Halloween gevierd. Halloween, oftewel 'All Hallows Eve' (Allerheiligenavond, de avond voor Allerheiligen) is van origine geen Nederlandse traditie, maar het feest wint aan populariteit. Wat wordt er eigenlijk gevierd, en waarom wordt Halloween ook in Nederland steeds groter? Lees het antwoord van etnoloog Peter Jan Margry in NRC: "Door bestaande tradities als Sint Maarten en de aantrekkelijkheid van griezelen is Nederland ontvankelijk voor Halloween. Daarnaast past het in de algemene ‘festivalisering’ van de de samenleving."

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Streektalen als sociaal bindmiddel

    Streektalen geven een gevoel van eigenwaarde, zelfbewustzijn en zelfredzaamheid, en zijn een belangrijk houvast in een als complex ervaren samenleving. Redenen voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om na te gaan welke beleidsafspraken er nodig zijn om het gebruik van de erkende streektalen te stimuleren. Het BZK organiseerde een streektaalsymposium, waarbij onder meer de sociale betekenis van streektaal in zorg en onderwijs werd besproken. Wist u bijvoorbeeld dat het gebruik van streektaal al dan niet kan bijdragen aan het zich thuis voelen in een verzorgingstehuis? Lees meer in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger. 

    Lees meer...
  • Oktober 2017: 500 jaar Reformatie

    Op 31 oktober 1517, 500 jaar geleden, publiceerde Luther zijn 95 stellingen tegen de aflatenhandel. Daarmee zette hij de Reformatie in gang. Hervormingsdag of Reformatiedag is op 31 oktober een jaarlijkse herdenkingsdag in sommige protestantse kerken. Op televisie besteedt de NCRV dit jaar uitgebreid aandacht aan 500 jaar protestantisme. Het programma "500 jaar Reformatie" gaat op zoek naar het grotere verhaal achter de Reformatie. Wat heeft het ons gebracht en wat heeft het ons gekost? Aan tafel is ook Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut.

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Andermans dagboek lezen

    Andermans dagboek lezen mag nooit, behalve op de maandelijkse vrijwilligersdag van het Nederlands Dagboekarchief. Het Nederlands Dagboekarchief bestaat sinds 2009 en is in 2012 ondergebracht bij het Meertens Instituut. De collectie beslaat ruim 3500 items van ongeveer 250 verschillende personen. Het meeste materiaal wordt door nabestaanden geschonken, maar regelmatig schenken schrijvers hun papieren bestaan bij leven. Met rode oortjes keek de VPRO Gids mee. ‘Soms is het ook wel een beetje eng.’

     

  • Oktober 2017: Sagen jagen in Achtkarspelen

    In de afgelopen eeuwen zijn er een flink aantal volksverhalen opgetekend. Deze verhalen worden vandaag de dag bewaard in de Nederlandse Verhalenbank van het Meertens Instituut. Zo ook twee sagen uit de gemeente Achtkarspelen die u hier in Friesland Post kunt lezen. 

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Meer verantwoordelijkheidsgevoel door planten

    Ze zijn er nog altijd: Floralia-verenigingen met leden die ieder jaar stekjes opkweken tot volwassen, liefst prijswinnende planten. Floralia begonnen ooit als een manier om de arbeidersklasse te verheffen, maar tegenwoordig zijn ze vooral een sociaal bindmiddel in kleine gemeenschappen.

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Experimenteren met Zwarte Piet

    Het is niet gek om te experimenteren met een traditie. Belangrijk om te beseffen is wel dat een verandering niet vanzelf komt. Aan het woord is Markus Balkenhol, onderzoeker aan het Meertens Instituut, in de Zwarte-Pietendiscussie. Kijk voor het volledige gesprek naar Een Vandaag van 5 oktober.  

    Foto via Flickr.com, Sinterklaas door Floris Looijesteijn (CC BY 2.0)

  • September 2017: Ich en zaen dat neet

    Ich en zaen dat neet: ik zeg dat niet. Leonie Cornips legt in haar column in Dagblad de Limburger uit dat de combinatie en ... niet vroeger in het Nederlands en in Nederlandse dialecten gebruikt werd voor niet. Vergelijk het met het Franse je ne sais pas. Het gebruik van het woordje en is echter gaandeweg verdwenen, zowel in het Nederlands als in dialecten. Cornips beschrijft deze ontwikkeling. Lees verder.

  • September 2017: Het Wilhelmus, het oudste volkslied ter wereld

    Het Wilhelmus is het oudste volkslied ter wereld, maar pas in 1932 is het officieel het Nederlandse volkslied geworden. Twee liedexperts van het Meertens Instituut en Universiteit Utrecht vertellen meer over de geschiedenis van het Wilhelmus bij Hallo Nederland. Kijk hier de uitzending terug (vanaf 11:13).