• April 2021: Gebruik van kunstmatige intelligentie bij digitaal erfgoed

    De inzet van kunstmatige intelligentie kan bijdragen aan meer inclusieve collectiebeschrijvingen, aldus Marieke van Erp, research group leader van het Digital Humanities Lab van het KNAW Humanities Cluster. Samenwerking tussen informatici en erfgoedpartijen biedt hierbij veel kansen. Netwerk Digitaal Erfgoed nam een interview met haar op. Naar de video.

  • April 2021: Waarom gereformeerden coronaregels overtreden

    Als de overheid tegen de orde van God ingaat, mag je je als gereformeerde daartegen verzetten. Dat is de redenatie van de normaal zo gezagsgetrouwe gereformeerden die de coronaregels overtreden door naar grote kerkdiensten te gaan. Religiewetenschapper Ernst van den Hemel van het Meertens Instituut legt in het radioprogramma OVT uit waarom. Van den Hemel bevestigt dat gezagsgetrouwheid inderdaad diep verankerd zit in het gereformeerde geloof. De overheid is door God op een bepaalde manier gemaakt, en daar moet je als mens niet tegenin gaan. Tegelijkertijd ziet Van den Hemel in de geschiedenis een schommeling tussen deze gezagsgetrouwheid en extreem verzet. De overheid kan namelijk ook tegen de door God gegeven orde ingaan, in de beleving van gereformeerden.

    Naar de uitzending

  • April 2021: Folklorische paasgebruiken

    Een jaarlijks terugkerend paasontbijt met boterlammetje of een bezoekje brengen aan de eeuwenoude Paasvee in Schagen. Volgens Peter Jan Margry, onderzoeker religieuze cultuur, zijn soortgelijke tradities heel erg belangrijk. "Het biedt mensen houvast, omdat het elke keer weer terugkomt." NH Nieuws duikt dieper in de tradities van de Paasvee, het Paasmannetje en het boterlammetje. Lees verder.

    Beeld: Stadsarchief Amsterdam / De Paasvee tentoonstelling

  • April 2021: Podcast over onderzoeksproject Polifonia, dat Europees muzikaal erfgoed wil blootleggen

    In de elfde podcast van het Historisch Café is Polifonia het onderwerp van gesprek, een nieuw internationaal onderzoeksproject dat met drie miljoen euro wordt gefinancierd door de EU. Polifonia wil muzikaal erfgoed toegankelijk maken door de toepassing van digitale technieken. Door wereldwijd grote hoeveelheden informatie te doorzoeken en met elkaar in verband te brengen, kunnen meer relaties tussen muziek, mensen, plaatsen en historische gebeurtenissen in kaart worden gebracht dan tot nu toe mogelijk was. Hoe dat precies in zijn werk gaat, legt Peter van Kranenburg van het Meertens Instituut uit, dat een van de partners is in dit internationale onderzoeksproject.

    Naar het Historisch Café

     

  • April 2021: Klankkast met verhalen in dialect vrolijkt Tilburgse ouderen op

    "Halloo, Miet hier. Ik zèè verhèùsd nòr Tilburg. Jè, et moes wèl. Tis den aawer war. En nuuw kaomer, nuuw buure, verpleegsterkes en verpleegers, mènnezjers: ik krèègzer ammel bè. Den omwaas hoevek zèllef niemer te doen. Èèrepel schèlle ok nie. Dès fèèn, want daor hak tòch aatij al enen heekel oan. Mar tòch… en nuuw tèùs maoke: hoe doede dè?"

    Lees meer...
  • April 2021: De oosprong van The Passion en de Matthäus Passion

    De Paasspecial van de Jortcast, een podcast van Jort Kelder, gaat over de populariteit en oorsprong van passiespelen The Passion en de Matthäus Passion. Te gast is Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut, die een boek over passiespelen geschreven heeft. Daarin beschrijft hij onder meer historische passiespelen, maar ook het onderzoek dat hij deed naar hedendaagse paasspelen zoals The Passion. Beluister hier de podcast.

    Beeld: Ernst van den Hemel

  • April 2021: Derde Algemene Nederlandse Spraakkunst verschenen

    Er is een nieuwe, derde, versie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) verschenen. De vernieuwde ANS is een initiatief van de Taalunie en wordt ondergebracht bij het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Aan de ANS werkten taalwetenschappers van verschillende universiteiten en instituten mee: Timothy Colleman (UGent), Ronny Boogaart (LUCL Leiden), Johan De Caluwe (UGent), Walter Haeseryn (Radboud Universiteit), Frank Landsbergen (Instituut v/d Nederlandse Taal), Johan Van Hoorde (Nederlandse Taalunie), Freek Van de Velde (KU Leuven), en ook Ton van der Wouden van het Meertens Instituut. Meer informatie.

    In Vlaanderen bracht de publicatie van de derde Algemene Nederlandse Spraakkunst een discussie over enkele in de ANS beschreven grammaticaregels op gang. In het Vlaamse dagblad De Morgen kunt u hierover een opiniestuk van de ANS-auteurs lezen (PDF).

    Beeld: Taalunie

  • April 2021: Onderzoek naar mijnwerkerstaal Cité-Duits nog net op tijd

    Als ze naar de bakker gaan, spreken ze gewoon de taal van de Maaskant. Maar zodra ze onder elkaar zijn, praten de gepensioneerde mijnwerkers van het Belgische Eisden Cité-Duits. Taalonderzoekster Nantke Pecht, op het spoor gezet door Leonie Cornips van het Meertens Instituut, deed onderzoek naar deze uitstervende taal. Nog net op tijd. Lees verder in de Limburger (PDF).

    Beeld: Nantke Pecht

  • April 2021: Taalvoorsprong voor tweetalige kinderen

    De Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut kijken sinds enkele jaren naar de ontwikkeling van kinderen in Limburg die dialect en Nederlands spreken. De conclusie uit dat onderzoek is dat kinderen die veel Limburgse dialectwoorden gebruiken, daar geen hinder van lijken te ondervinden. Zo is het dialect bijvoorbeeld niet van invloed op hun Nederlandse woordenschat.

    Lees meer...
  • April 2021: Twitterfilter heeft moeite met het herkennen van meningen

    Het gebeurt regelmatig: iemand krijgt een twitterban opgelegd omdat hij bijvoorbeeld over corona of vaccinaties twittert. Staan de filters van Facebook en Twitter niet te streng afgesteld? NEMO Kennislink sprak met taaltechnoloog en directeur van het Meertens Instituut Antal van den Bosch.

    Beeld: Flickr.com, Twitter block (CC BY-NC 2.0)

     

  • April 2021: Podcast: Als dieren spreken

    In de podcastreeks Taal voor de toekomst. In gesprek met de Noordzee bestaat aflevering 2 uit een gesprek met veelzijdig taalwetenschapper en hoogleraar Leonie Cornips van NL-Lab, een onderzoeksgroep verbonden aan het Meertens Instituut en Huygens ING. Zij is geboeid door manieren waarop je met taal anderen kunt uitsluiten of juist bij de groep kunt betrekken. En ‘anderen’ kun je gerust breed opvatten. Cornips bestudeert taal van koeien. Als dieren over taal beschikken, is de rode draad in het gesprek, dan zouden we mét en niet langer over dieren horen te spreken. Naar de podcast.

    Beeld: Leonie Cornips