Jaarverslag 2007 Meertens Instituut

Technische ontwikkeling

De afdeling Technische Ontwikkeling bouwt databases, ontwikkelt webapplicaties en zorgt voor de technische ontwikkeling en het beheer van de website(s). Steeds meer onderzoeksresultaten en collecties van het instituut komen terecht in databases die worden ontsloten via de website voor onderzoek en voor een breder publiek.

De ontwikkeling van de nieuwe website was een van de grotere projecten in 2007. Ook is de afdeling TO druk geweest met de Liederenbank, die in juni 2007 officieel is geopend en de website voor het internationale sociolinguistische congres SS17, met upload-module voor abstracts en reviews. Veel tijd is gaan zitten in het functionele ontwerp van een nieuw intranet in Drupal.

Projecten

Cartografische module voor webapplicaties (2004-2010)

Het betreft een cartografische component van de SAND gebaseerde PHP-module om Kloekenummers af te beelden op een grondkaart van het Nederlands taalgebied. Afdelingsoverschrijdend project, bedoeld om ingezet te kunnen worden bij alle projecten waar geografische informatie (in de vorm van Kloekenummers) aanwezig is.
Resultaten in 2007: kaart is nu versie 2.4.3. Mogelijkheid toegevoegd om bitmapkaarten aanklikbaar te maken. Module voorzien van uitgebreide testsuite. Documentatie in het Engels vertaald voor internationaal publiek. XML-RPC functionaliteit toegevoegd; dit wordt in de praktijk gebruikt door het d-kwadraat project van de Universiteit van Nijmegen voor het tekenen van kaarten voor de Woordenboeken van de Brabantse en Limburgse Dialecten. Begonnen aan een aparte pagina voor eindgebruikers om de kaartmodule te gebruiken buiten een specifieke applicatie.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Monitor Meertens Instituut (2000-2010)

De Meertens-monitor is een database die informatie bevat over het onderzoek en onderzoeksgerelateerde activiteiten van medewerkers. In de monitor kunnen medewerkers hun eigen resultaten bijhouden, en de resultaten van collega's inzien. De database wordt gebruikt voor de productie van het jaarverslag van het instituut, voor de administratie van projecten en voor documentatie en dienstverlening. Door middel van uitgebreide zoekmogelijkheden kunnen snel overzichten worden gegenereerd. In de toekomst zal de monitor via de Meertens-website toegankelijk worden.
Resultaten in 2007: gegevens tot en met 2006 uitgevoerd in RIS-formaat ter inlezing in Metis.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar), L.C.J. Barbiers (adviseur).

Ontwikkeling SS17 website (2006-2007)

Implementatie website Sociolinguistics Symposium 17 (SS17). Bepaling abstracts submission systeem. Schrijven van middleware. Instructie verschillende typen eindgebruikers. Internet: http://www.meertens.knaw.nl/ss17 .
Resultaten in 2007: opgeleverd en in gebruik.
Medewerkers: C.M. van der Peet (software-ontwikkelaar).

Restyling en conversie SIEF-website (2007)

Restyling SIEF-website: nieuw grafisch ontwerp en gewijzigde navigatiestructuur. Conversie inhoud van Meertensnet CMS naar Joomla!Internet: http://www.siefhome.org.
Resultaten in 2007: vernieuwde website online augustus 2007.
Medewerkers: R.H.M. Zeeman (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. online Nederlandse Liederenbank (2001-2009)

Sinds 1990 bevindt zich binnen de muren van de Meertens Instituut de onderzoeksdatabank Nederlandse Liederenbank (voorheen: Voetenbank). Om een groter publiek te kunnen bereiken werd een schaduwbestand met gebruikersvriendelijke interface gebouwd in MySQL/PHP voor online raadpleging. Toegevoegd werden onder meer de collectie veldwerkopnames van het Meertens Instituut in mp3-formaat en verwijzingen naar de gescande straatliederencollectie op het Geheugen van Nederland. Hiermee is de NLB een van de grootste en meestbiedende lied-databanken ter wereld. De site www.liederenbank.nl werd op 22 juni 2007 gelanceerd (zie ook: Nederlandse Liederenbank: actualisering en uitbreiding). Internet: <http://www.liederenbank.nl>.
Resultaten in 2007: In 2007 werd de databank gereedgemaakt voor online publicatie. In de maanden na de 'opening', welke buitengewoon veel belangstelling trok, werden enkele zoekmogelijkheden toegevoegd. Ook werd - mede op verzoek van externe gebruikers - een pagina 'grasduinen' toegevoegd, met daarop aanstekelijke zoektips en enkele interessante zoekopdrachten. Er werd een begin gemaakt met een Engelstalige interface. In het kader van het Witchcraftproject werd software ontwikkeld voor het zoeken op melodie middels het Utrechtse Yah-muugle-systeem.
Medewerkers: M.J. de Bruin (Technisch Ontwikkelaar), J.P. Kunst (Technisch Ontwikkelaar).


Software-ontwikkeling t.b.v. de bibliotheek (2004-2010)

Bibliotheek catalogus -retro-. Deze database bestaat uit de gedigitaliseerde bibliotheekkaartjes. Deze kaartjes zijn ingescand en daarna ge-OCR-d (OCR= Optical Character Recognition). Het OCR-en is met wisselend succes gebeurd maar het is wel mogelijk om al te zoeken op deze tekst. Er is een interface om de kaartjes te controleren en te editen.
Resultaten in 2007: data uit de retro die gecorrigeerd zijn, worden meegenomen bij de update van de bibliotheekcatalogus op het web en zijn dus ook via de Meertenssite te vinden.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. het D-kwadraat project (2006-2007)

Ontwikkeling van software t.b.v. de cartografische component van het D-kwadraat project (digitale databanken en digitaal gereedschap voor WBD en WLD). Project in samenwerking met Universiteit van Nijmegen.
Resultaten in 2007: webservice-interface (XML-RPC) van de kaartmodule gereedgekomen en in gebruik vanuit de applicatie van d-kwadraat. Daarnaast scripts bijgewerkt en geschreven om de in "Genoveva" gecodeerde data van de woordenboeken te converteren naar Unicode, nodig voor een correcte weergave op de website.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling DOC Volksverhaal website (2006-2007)

Implementatie en bouw website DOC Volksverhaal. Instructie eindgebruikers. Internet: http://www.docvolksverhaal.nl
Resultaten in 2007: opgeleverd en in gebruik.
Medewerkers: C.M. van der Peet (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. het EDISYN-project (2005-2010)

Diverse softwarecomponenten van het ESF-project 'European Dialect Syntax'.
Resultaten in 2007: basale "proof-of-concept" versie van gedistribueerde zoekapplicatie ontwikkeld, waarin in de bestanden van SAND, ASIS (Italië), CORDIAL-SIN (Portugal) en The Noun Phrase (Universiteit van Utrecht) tegelijk op tekststrings gezocht kan worden. Diverse contacten in het buitenland gelegd, lezingen gehouden.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling Meertens Intranet (2007-2008)

Software-ontwikkeling Meertens Intranet, ter vervanging van het huidige Meertensnet.
Resultaten in 2007: eerste opzet grafisch ontwerp; selectie Content Management Systeem (Drupal); sitestructuur.

Medewerkers: R.H.M. Zeeman (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. het SAND-project (2002-2010)

De Dynamische Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (DynaSAND) is een on-line tool voor dialectsyntactisch onderzoek. DynaSAND bestaat uit een database, een zoekmachine en een cartografische component.
Resultaten in 2007: uiterlijk aangepast aan vormgeving Meertenssite. Alle interviews beschikbaar gesteld als TEI-gecodeerde XML. Kleine aanpassingen en onderhoud.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. het Variation in Inflection-project (2005-2007)

Ontwikkeling van webgebaseerde applicatie voor tagging en ontsluiting van dialectdata voor het Variation in Inflexion-project.
Resultaten in 2007: mogelijkheid toegevoegd om te zoeken op complete paradigma's. Diverse woordvormen automatisch getagged. Mogelijkheid toegevoegd om woorden in de telefonische enquête in clusters onder te verdelen.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. het VIN (Voornamen in Nederland) project (2006-2010)

Bouwen van database voor de voornamen uit de Gemeentelijke Basisadministratie.
Resultaten in 2007: database gegenereerd uit aangeleverde tekstbestanden. Optimalisatie, opschoning en ontdubbeling van de database. Database geïnstalleerd op PC van G. Bloothooft (Universiteit van Utrecht). Diverse rapportages gegenereerd ten behoeve van G. Bloothooft.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. onderzoeksproject Urbane toponiemen (2002-2010)

De database Urbane toponiemen bevat gegevens uit postcodetabellen en straatnaamregisters, verzameld in het kader van het onderzoeksproject Urbane toponiemen. Met behulp van de database kunnen verschillende ontwikkelingen betreffende de straatnaamgeving in de steden zichtbaar worden gemaakt.
Resultaten in 2007: lopend onderhoud.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar).

Software-ontwikkeling t.b.v. vragenlijsten op de website (2002-2010)

Project waarin verschillende vragenlijsten zijn bewerkt tot online-enquêtes. De antwoorden die bezoekers van de Meertens-website via het online vragenformulier aanleveren worden door het programma direct in een database geplaatst.
Resultaten in 2007: het open source-pakket LimeSurvey, voorheen PHPSurveyor, geïmplementeerd als vragenlijstsysteem. Verbinding gelegd met panelsysteem H. Nijboer. Vragenlijst "Vraagzinnen in het Gesproken Nederlands" met dit systeem succesvol uitgezet en afgesloten.
Medewerkers: J.P. Kunst (software-ontwikkelaar), C.M. van der Peet (software-ontwikkelaar).

Vernieuwing website (2006-2010)

Implementeren van nieuwe vormgeving van de website en een nieuw CMS: Joomla. Integratie met monitor en andere databases. Verbetering navigatiestructuur. Internet: http://www.meertens.knaw.nl.
Resultaten in 2007: Opgeleverd en in gebruik.
Medewerkers: C.M. van der Peet (software-ontwikkelaar).