Hieronder vindt u een overzicht van publicaties die (mede) tot stand zijn gekomen door medewerkers van het Meertens Instituut.

  • Tracing slavery The Politics of Atlantic Memory in The Netherlands

    Markus Balkenhol

    “This book offers a fascinating study of the often implicit ways in which the memory of slavery affects present-day relations in the Bijlmer, a suburb of Amsterdam that since the 1970s became ever more marked by Afro-Surinamese presence.” Peter Geschiere, University of Amsterdam

    Looking at the ways in which the memory of slavery affects present-day relations in Amsterdam, this ethnographic account reveals a paradox: while there is growing official attention to the country’s slavery past (monuments, festivals, ritual occasions), many interlocutors showed little interest in the topic. Developing the notion of “trace” as a seminal notion to explore this paradox, this book follows the issue of slavery in everyday realities and offers a fine-grained ethnography of how people refer to this past – often in almost unconscious ways – and weave it into their perceptions of present-day issues.

    Read more...

  • Vurige liefde Het geheim rond het Bloedig Bruidje van Welberg

    Peter Jan Margry

    Hoe het dorpje Welberg in de jaren '30 en '40 van de vorige eeuw korte tijd de uitverkoren plek op aarde leek – en het Vaticaan vervolgens snoeihard ingreep. Peter Jan Margry kreeg van het Vaticaan als enige toegang tot het archiefmateriaal over de dramatische en traumatische kwestie 'Janke Gorissen'.

    Read more...

  • Humanities Data Analysis Case Studies with Python

    Folgert Karsdorp, Mike Kestemont, Allen Riddell

    A practical guide to data-intensive humanities research using the Python programming language.

    The use of quantitative methods in the humanities and related social sciences has increased considerably in recent years, allowing researchers to discover patterns in a vast range of source materials. Despite this growth, there are few resources addressed to students and scholars who wish to take advantage of these powerful tools. Humanities Data Analysis offers the first intermediate-level guide to quantitative data analysis for humanities students and scholars using the Python programming language. This practical textbook, which assumes a basic knowledge of Python, teaches readers the necessary skills for conducting humanities research in the rapidly developing digital environment.

    More information

  • Cold War Mary Ideologies, Politics, and Marian Devotional Culture

    Peter Jan Margry (ed.)

    One hardly known but fascinating aspect of the Cold War was the use of the holy Virgin Mary as a warrior against atheist ideologies. After the Second World War, there was a remarkable rise in the West of religiously inflected rhetoric against what was characterized as “godless communism”. The leaders of the Roman Catholic Church not only urged their followers to resist socialism, but along with many prominent Catholic laity and activist movements they marshaled the support of Catholics into a spiritual holy war. 

    Read more...

  • Viraal Nederland Taal en cultuur van de eerste golf

    Marc van Oostendorp & Simone Wolff (red.)

    De coronapandemie overspoelde in het voorjaar van 2020 ook Nederland. Onderzoekers van het Meertens Instituut trokken er meteen op uit, al was het soms via het beeldscherm: wat voor verhalen vertelden mensen elkaar? Ontstonden er nieuwe rituelen? En waarom verschenen er ineens spandoeken in dialect in het straatbeeld? In viraal Nederland lezen we een analyse van de manier waarop taal en cultuur meebewogen met ‘het nieuwe normaal’. De crisis laat zien dat bestaande aspecten van taal en cultuur veeleer worden uitvergroot dan echt veranderd. Daarmee zien we scherper hoe de wereld in Nederland, ook onder normalere omstandigheden, in elkaar zit.

    Read more...

  • De vliegerende Hollander Geschiedenis van de Nederlandse vliegerverbeelding vanaf 1600

    Gert Jan Johannes, Inger Leemans

    De vlieger lijkt een vluchtig ding: leuk voor de kleintjes maar na de kindertijd al snel vergeten. Hoe valt dan te verklaren dat zo veel Nederlanders gefascineerd zijn door het vliegeren? Want Nederland is een echt vliegerland. Wie de vlieger volgt, ontdekt vierhonderd jaar Nederland in vogelvlucht.

    Read more...

  • Alles begint met A

    Diedrik van der Wal

    Je komt ze tegen op de gekste plekken, soms enigszins vermomd, maar meestal wel herkenbaar: letters. Hun biografieën staan centraal in Alles begint met A van Diedrik van der Wal, dat op 21 oktober verschijnt bij Uitgeverij De Harmonie. Het boek bevat de petites histoires van alle letters: hun geschiedenissen en eigenaardigheden, hun vormen en klanken en hun aanwezigheid in het leven van alledag. In 27 letterportretten schetst Diedrik van der Wal in Alles begint met A ons alfabetisch erfgoed.

    Read more...

  • The Secular Sacred Emotions of Belonging and the Perils of Nation and Religion

    Balkenhol, Markus, van den Hemel, Ernst, Stengs, Irene (Eds.)

    How do religious emotions and national sentiment become entangled across the world? In exploring this theme, The Secular Sacred focuses on diverse topics such as the dynamic roles of Carnival in Brazil, the public contestation of ritual in Northern Nigeria, and the culturalization of secular tolerance in the Netherlands.

    Read more...

  • Shared Spaces Multispecies Approaches in the Museum

    Sophie Elpers, Michaela Katharina Fenske (Eds.)

    This special issue of Ethnologia Europaea takes an innovative approach to analysing the co-presence of animals, plants and humans in exhibits of various kinds in order to probe the potentials of the multispecies museum. From open-air museums with live animals to (natural) history museums displaying the work of the taxidermist, the contributions give rich insights into the different ways that museums represent our multispecies world. 

    Read more...

  • Passie voor de passie De Matthäus, The Passion en andere passiespelen in ontkerkelijkt Nederland

    Ernst van den Hemel

    Elk jaar beleven miljoenen Nederlanders een opvoering van het lijdensverhaal van Christus. Of het nu gaat om de Matthäus-Passion, The Passion of een van de vele andere passiespelen, in Nederland is er sprake van een opvallende populariteit van het verhaal van Christus’ kruisiging. Wat betekent deze passie voor de passie?

    Read more...