• Januari 2018: #MeToo in studentenliederen

    Ouders van een lid van een studentenvereniging lieten de vereniging deze week weten dat zij „furieus” zijn over liederen die tijdens het introductieweekend worden gezongen. „Het seksisme, de vrouwenhaat en de verkrachtingsfantasieën die daaruit spreken zijn walgelijk en ontoelaatbaar”, schreven zij.

    We kijken in dit „tijdperk van MeToo” met andere ogen naar liedteksten, constateert Martine de Bruin. Zij doet bij het Meertens Instituut onderzoek naar liedcultuur. „De meeste studentenliederen zijn geschreven vanuit het mannelijk perspectief.” Er is de afgelopen decennia volgens De Bruin een verschuiving geweest in het taalgebruik in die liederen. „Vroeger was het taalgebruik meestal verhuld. Er ‘barst’ bijvoorbeeld een wijnvat als er actie wordt ondernomen.” De laatste decennia worden liederen explicieter. Lees meer in NRC.

  • Mei 2017: Kan erfgoed fout zijn?

    Er is een grote omslag in de wijze waarop er wordt omgegaan met het bewaren van materiaal waarvan vermoed wordt dat het in de loop van de tijd kan uitgroeien tot erfgoed. Zo ging het pistool waarmee Pim Fortuyn om het leven werd gebracht naar het Rijksmuseum en verdwenen tal van andere spullen die herinnerden aan deze aanslag naar het Meertens Instituut.
    Lees meer over de herdenkingscultuur in Nederland in het Reformatorisch Dagblad (23 mei 2017).

    Meer over de collectie Pim Fortuyn van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • December 2017: De Avond van Taal

    De Avond van Taal, uitgezonden op 30 december 2017: Margriet van der Linden analyseert met taalkundige Marc van Oostendorp (Meertens Instituut) de stijl van vloggers en bespreekt met Buffi Duberman de taal van Donald Trump. En wat was volgens ons én Het Genootschap Onze Taal het Woord van het Jaar? Tussendoor: de taalquiz de Tafel van Taal, een klein dictee dat voorgelezen wordt door Annechien Steenhuizen en de rebus van Dichter des vaderlands, Ester Naomi Perquin. De winnaars van de rebus mogen zich Taalkenners van 2017 noemen.
    Terugkijken bij NPO

     

  • Mei 2017: Waarom schudden we elkaar eigenlijk de hand?

    De gewoonte om iemand de hand te schudden, zo gaat het verhaal, is ontstaan in de middeleeuwen, om aan te tonen dat je ongewapend was. Klopt dit weetje dat al jaren rondzwerft wel? Wetenschapsjournalist Maarten Keulemans ging voor de Volkskrant op zoek naar een antwoord op deze vraag en klopte ook aan bij het Meertens Instituut.

    Read more...
  • December 2017: Een machine die zelfstandig verhalen schrijft, de heilige graal in kunstmatige intelligentie

    Voor wie het Meertens Instituut associeert met J.J. Voskuils Het Bureau, met dialectonderzoek en midwinterhoornblazen: artificiële intelligentie is ook hier niet meer weg te denken, zegt Folgert Karsdorp (34), taaltechnoloog aan het Meertens: 'Het instituut beheert onder meer de Verhalenbank en de Liederenbank, omvangrijke collecties volksverhalen en liederen die een prachtige bron voor onderzoek vormen. Met digitale technieken kunnen we die op een nieuwe manier bekijken.' En het Meertens Instituut ontwikkelde in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen AsiBot, een experiment waarin kunstmatige intelligentie wordt ingezet om een verhaal te produceren.

    Read more...
  • Mei 2017: Vergeten computertalen zijn basis van alles om ons heen

    NASA zoekt programmeurs die overweg kunnen met een stokoude en in onbruik geraakte computertaal. Wie een toepassing uit de jaren tachtig tienduizend keer sneller kan laten werken, maakt kans op 50 duizend euro. Bestaat er zoiets als een klassieke programmeertaal? Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en hoogleraar taal- en spraaktechnologie, geeft antwoord in de Volkskrant. (Artikel is na registratie kosteloos te lezen.)

    Read more...
  • December 2017: Kerst is 'booming business'

    Maar liefst 40.000 mensen bezochten de derde editie van het Allerhande kerstfestival. In de Amsterdamse RAI vond de Amsterdamse Winterparade plaats, een groots festijn met onder meer een ijsbaan van 700m², een reuzenrad en een winter wellness. Ook in de rest van het land duiken sinds jaren steeds meer kerstmarkten en andere winterse evenementen op. Het moge duidelijk zijn: kerst is booming business.
     
    Volgens Irene Stengs, onderzoeker aan het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de VU, zijn er verschillende verklaringen voor deze groei. Lees haar uitleg bij RTL Nieuws Weekend Magazine.
    Read more...
  • Humanities Cluster-lezing

    Het Meertens Instituut maakt sinds 2016 samen met het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis deel uit van het Humanities Cluster (HuC). Vanaf de herfst 2017 starten de zogenoemde, maandelijkse HuC-lezingen, waarbij ieder instituut, afwisselend, op toegankelijke wijze een licht laat schijnen op een interessant onderzoek dat binnen dat instituut plaatsvindt. Regelmatig staat een overkoepelend thema centraal, dat wil zeggen een onderzoek waaraan de instituten van het HuC samenwerken. 

    Read more...
  • December 2017: Interculturele communicatie

    Een droomstage voor student en begeleider is het beantwoorden van vragen die de overheid stelt. Zoals de vragen van het politieteam Horst aan de Maas en de gemeenten Horst aan de Maas en Peel en Maas. Zij willen weten of hun informatie ook de Poolse arbeidsmigranten bereikt. Noord-Limburg herbergt immers meer Poolse en andere Oost-Europese arbeidskrachten dan welke andere regio in Nederland ook.

    Stagiair Paulina Wołoszyn voerde bij het Meertens Instituut het stageonderzoek uit naar de vraag of de interculturele communicatie tussen de gemeenten en Polen efficiënter kan. Lees in deze column in Dagblad de Limburger welke misverstanden er onder meer bleken te bestaan, en welke oplossingen er voor deze misverstanden zijn. 

    Read more...
  • Mei 2017: Met deze tips leer je snel je vakantietaal

    In twee weken de basis van een andere taal leren; dat kan prima. Hoe? Marc van Oostendorp, taalkundige aan het Meertens Instituut, geeft vlak voor de vakantietijd tips. (RTL Nieuws, mei 2017)

    Foto: Flickr.com, Merrion Square - New Wayfinder Signs (CC BY-SA 2.0)

  • December 2017: Naer gaat terug na de Middeleeuwen

    Sommige mensen halen ‘na’ en ‘naar’ door elkaar. Dit probleem heeft een eeuwenoude oorsprong, zag taalkundige Nicoline van der Sijs in gedigitaliseerde historische teksten. Maar ook een recente. Lees het hele verhaal in Trouw (pdf).

  • Mei 2017: Wat moeten we veranderen aan het eindexamen Nederlands?

    Met ruim 26.000 klachten bij het LAKS werd het vwo-examen Nederlands deze maand de meest beklaagde toets ooit. Voor het zoveelste jaar op rij zorgde het in het hele land voor een storm aan kritiek. Wat is het probleem? En wat moet er veranderen? Taalkundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut heeft wel een idee. Lees verder in de Gelderlander

    Foto: Flickr.com, Prentsa Aldundia (CC BY-SA 2.0)
  • December 2017: Citizen science: burger zet bijl aan de ivoren toren

    Wat begon met aardbeienplantjes op het balkon om fijnstof te meten, is uitgegroeid tot een beweging van gewone burgers die actief een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek. Zogeheten citizen science grijpt om zich heen, met dank aan technologie en groeiend engagement.

    Historisch taalkundige Nicoline van der Sijs werkt al sinds 2007 met vrijwilligers samen. Ze maakt 17e-eeuwse kranten doorzoekbaar door de artikelen te transcriberen. Eerder ontsloot de hoogleraar duizenden handgeschreven brieven van scheepslieden uit de zeventiende eeuw en zette ze honderden vrijwilligers in om de protestantse Statenvertaling van de Bijbel uit 1637 te digitaliseren. Lees over deze en andere wetenschappers die dankbaar gebruik maken van citizen science in De Morgen.

  • Mei 2017: Het Nederlands is springlevend

     

    Het Nederlands is springlevend. Dat concludeerden onderzoekers van het Meertens Instituut en de Universiteit Gent in de Staat van het Nederlands. In opdracht van de Taalunie onderzochten zij voor het eerst op grote schaal hoe het Nederlands ervoor staat. De Taalunie publiceerde tien opmerkelijke feiten over het Nederlands naar aanleiding van het onderzoeksrapport. In de media gaat de discussie verder:

    Read more...
  • December 2017: Eind jaren tachtig verving de Kerstman bijna de Sint

    “Zelfs vorig jaar protesteerden wij Nederlanders niet tegen de verkrachting van een eeuwenoude vaderlandse traditie. Maar nu is het genoeg!”

    Het had een citaat kunnen zijn uit de Pietentwisten van 2017, maar in werkelijkheid verscheen deze kreet 22 jaar geleden in De Telegraaf. In plaats van Piet stond toen Sint centraal: die werd langzaam van het podium gedrukt door de Kerstman, tot ontsteltenis van velen. Lees verder in NRC.

  • Mei 2017: Een Koningsdag onder de palmen

    De mooie beelden van de foto-expositie "Den vaderland getrouwe" van Saskia Aukema, die momenteel de muren van het Meertens Instituut sieren, verschenen niet alleen in de Koningsdagspecial van het Parool maar ook in Hollandse Beelden.

    Meer informatie over de foto-expositie "Den Vaderland getrouwe".

  • November 2017: Onderzoek naar populisme en religie op Twitter en Facebook

    Populistische bewegingen verwijzen op Twitter en Facebook vaak naar christendom en jodendom. Waarom doen ze dat? Religiewetenschapper Ernst van den Hemel kreeg onderzoeksgeld om bij het Meertens Instituut het onderzoeksproject ”Populisme, social media en religie” te starten.

    Read more...
  • Mei 2017: De herinnering moet ongemakkelijk blijven voelen

    "Sinds ik in Nederland woon, voel ik me rond 4 en 5 mei onprettig." De herinnering mag - sterker, móet - ongemakkelijk blijven voelen. Aan het woord is antropoloog Markus Balkenhol, werkzaam bij het Meertens Instituut, in een actueel opiniestuk over 4 en 5 mei in de Volkskrant.

    Foto: Flickr.com, Dodenherdenking 2011 - Guus Krol (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • November 2017: Waar komt de plotselinge opmars van de 'hobby' vandaan?

    Creatieve hobby's zijn aan een opmars bezig, merkt tijdschrift ELLE. Waar komt die interesse vandaan? Antropoloog Irene Stengs, verbonden aan het Meertens Instituut, plaatst de drang tot 'maken' in een algemene trend. De herwaardering van ambachtelijkheid en iets tijd gunnen, zoals bij de slowfoodbeweging. Maar ook het 'onthaasten' zoals dat bij yoga of mindfulness gebeurt. En een bijkomend voordeel? Mensen die regelmatig creatief bezig zijn, presteren vijftien tot dertig procent beter op hun werk. Lees meer over de positieve kanten van je hobby in ELLE.

    Read more...
  • Mei 2017: Het taalbeleid van een nieuwe regering

    De Tweede Kamer-verkiezingen zijn achter de rug maar een nieuwe regering is er nog niet gevormd. Welke invloed heeft een nieuwe Nederlandse regering op het taalbeleid? Een inschatting op deze vraag geeft Marc van Oostendorp, de taalonderzoeker van het Meertens Instituut die traditioneel de verkiezingsprogramma's doorlicht op taalplannen. (Bron: Taalunie, april 2017)

    Read more...
  • November 2017: Limburgs in peuterspeelzaal: provincie Limburg tot actie aangezet

    Taaldeskundige Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) luidde de noodklok over het taalgebruik van Limburgse peuters. Zij spreken in peuterspeelzalen nauwelijks Limburgs meer. De provincie Limburg dit nu samen met Cornips aanpakken. Meer bij omroep L1.

    Read more...
  • Mei 2017: Communicatie in het verzorgingstehuis

    In een verzorgingstehuis in Maastricht observeert een stagiaire van het Meertens Instituut gesprekken tussen zorgmedewerkers en bewoners voor haar onderzoek. Taalonderzoeker en hoogleraar Leonie Cornips begeleidt deze stagiaire, en beschrijft in haar column in Dagblad de Limburger hoe zorgmedewerker Marion verschillende manieren gebruikt om het gesprek met een bijna dove en bijna blinde, 104-jarige dame te laten slagen.

    Foto: Flickr.com, La Nona door Nicolas Alejandro (CC BY 2.0)

  • November 2017: Schrijfwedstrijd met Asibot: het winnende verhaal

    De Nederland Leest-schrijfwedstrijd, georganiseerd i.s.m. het Meertens Instituut en AD NieuwsMedia, heeft een winnend verhaal opgeleverd. Een juryrobot koos op 20 november tien genomineerde verhalen en vervolgens werd door juryvoorzitter Ronald Giphart het uiteindelijk winnende verhaal gekozen van Jan Willem van Dormolen. Hij schreef samen met de literaire robot Asibot het winnende verhaal. Klik op de link om het verhaal te lezen.

    Read more...
  • Mei 2017: De nieuwe buren van het Meertens Instituut

    Het Meertens Instituut is in oktober 2016 verhuisd naar de Oudezijds Achterburgwal in het kloppende hart van Amsterdam. Nieuwsgierig naar onze dagelijkse praktijk kwamen onze nieuwe buren voor een kennismaking bij ons op bezoek. Lees meer in het artikel 'Historie, Hazes en Hiphop' in buurtblad d'Oude Binnenstad

     

  • November 2017: ‘Aangeschoten zijn’, twee mogelijke verklaringen voor de uitdrukking

    Er zijn veel gezegdes en uitdrukkingen uit de scheepvaart overgebleven in onze taal. Dat geldt ook voor het woord ‘aangeschoten’. Waar komt dit begrip vandaan? Er zijn twee etymologische verklaringen in omloop. Is het wel een scheepvaartsterm? Of een jagersterm? En wanneer ben je ladderzat? Historiek duikt samen met het Meertens Instituut in het glaasje... pardon... onderwerp. 

    Foto: Jenevermuseum

    Read more...
  • Mei 2017: Het Nederlands staat nog als een huis

    De Nederlandse taal behoudt een sterke positie in het dagelijks leven en wordt nauwelijks daadwerkelijk bedreigd door het Engels. Het Nederlands is in vrijwel alle sectoren van de samenleving dominant en bijna alle – oorspronkelijke en niet-oorspronkelijke - ‘moedertaalsprekers’ vinden het Nederlands een ‘mooie taal’ die vooral aan de volgende generatie moet worden doorgegeven. Dat blijkt uit het omvangrijke rapport ‘De staat van het Nederlands’ van het Meertens Instituut, de Taalunie en de Universiteit Gent.
    Lees verder in Trouw van 8 mei 2017.

    Foto: Caroline de Roy, 2012

  • November 2017: Leidse opera uit 1787 ontdekt

    Tot hun grote verrassing ontdekten een Leidse handschriftenconservator en een neerlandica uit dezelfde stad een tot nog toe onbekende opera uit 1787 via de weilingsite Catawiki. De opera 'De Vrijheydt' gaat over het oranjeoproer in Leiden. Ook de melodieën van de muziekstukken uit de opera waren niet bekend maar zijn via de Liederenbank van het Meertens Instituut teruggevonden. Lees in het Leidsch Dagblad meer over de bijzondere ontdekking. (Na registratie kosteloos te lezen.)   

    Read more...
  • April 2017: Hoe werkt Google Translate?

    Google Translate zou sinds kort veel betere vertaalresultaten afleveren. Taal- en spraaktechnoloog Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut die ook aan vertaalcomputers gewerkt heeft, analyseert en relativeert. Lees verder op Neerlandistiek.nl

    Read more...
  • November 2017: Ronald Giphart, hoe was het om samen met een robot een verhaal te schrijven?

    Hoe was het voor auteur Ronald Giphart om bij wijze van experiment met de literaire robot Asibot samen een verhaal te schrijven? Kijk naar de uitzending van Pauw waar Ronald Giphart meer over zijn ervaringen vertelt. Aan tafel aangeschoven is ook Folgert Karsdorp, de taaltechnoloog die betrokken is bij de ontwikkeling van de Asibot. "Hij verzint woorden, daar ben ik dol op."

    Read more...
  • April 2017: Waarom krijg je cadeautjes op je verjaardag?

    Waarom krijg je cadeautjes op je verjaardag? Radioprogramma Bureau Kijk in de Vegte, waarin wekelijks een vraag van een luisteraar wordt beantwoord, vroeg het aan etnologe Irene Stengs van het Meertens Instituut. Beluister het radiofragment hier.

    Read more...
  • Oktober 2017: Wat vieren we tijdens 'All Hallows Eve', oftewel Halloween?

    Op 31 oktober wordt zowel de reformatie herdacht (zie onze mediabijdrage) als ook Halloween gevierd. Halloween, oftewel 'All Hallows Eve' (Allerheiligenavond, de avond voor Allerheiligen) is van origine geen Nederlandse traditie, maar het feest wint aan populariteit. Wat wordt er eigenlijk gevierd, en waarom wordt Halloween ook in Nederland steeds groter? Lees het antwoord van etnoloog Peter Jan Margry in NRC: "Door bestaande tradities als Sint Maarten en de aantrekkelijkheid van griezelen is Nederland ontvankelijk voor Halloween. Daarnaast past het in de algemene ‘festivalisering’ van de de samenleving."

    Read more...
  • April 2017: Geen grens tussen alpha en bèta met computerlinguïstiek

    Antal van den Bosch trad op 1 januari 2017 aan als directeur van het Meertens Instituut. Hij blijft ook twee dagen per week hoogleraar Taal- en Spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit. "We willen de computer leren met natuurlijke taal om te gaan. Daarnaast biedt taaltechnologie gereedschappen voor andere wetenschappen. Het is daarom niet vreemd om computerlinguïsten in de geesteswetenschappen tegen te komen: historici en taalkundigen hebben allemaal teksten waarop ze onderzoek doen." 
     

    Lees het interview met Antal in I/O Magazine van april 2017.   

    Read more...
  • Oktober 2017: Streektalen als sociaal bindmiddel

    Streektalen geven een gevoel van eigenwaarde, zelfbewustzijn en zelfredzaamheid, en zijn een belangrijk houvast in een als complex ervaren samenleving. Redenen voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om na te gaan welke beleidsafspraken er nodig zijn om het gebruik van de erkende streektalen te stimuleren. Het BZK organiseerde een streektaalsymposium, waarbij onder meer de sociale betekenis van streektaal in zorg en onderwijs werd besproken. Wist u bijvoorbeeld dat het gebruik van streektaal al dan niet kan bijdragen aan het zich thuis voelen in een verzorgingstehuis? Lees meer in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger. 

    Read more...
  • April 2017: Dialectdiscriminatie in de rechtbank

    Dialectsprekers krijgen zowel in het klaslokaal als op de werkvloer vaak te maken met diepgewortelde vooroordelen tegenover hun dialect. Uit recent onderzoek blijkt dat deze vooroordelen ook tot discriminatie in rechtbanken over de hele wereld kunnen leiden - met verstrekkende gevolgen. Leonie Cornips, onderzoeker van variatielinguïstiek aan het Meertens Instituut, licht dit toe in Kijk op Kennis.

    Read more...
  • Oktober 2017: 500 jaar Reformatie

    Op 31 oktober 1517, 500 jaar geleden, publiceerde Luther zijn 95 stellingen tegen de aflatenhandel. Daarmee zette hij de Reformatie in gang. Hervormingsdag of Reformatiedag is op 31 oktober een jaarlijkse herdenkingsdag in sommige protestantse kerken. Op televisie besteedt de NCRV dit jaar uitgebreid aandacht aan 500 jaar protestantisme. Het programma "500 jaar Reformatie" gaat op zoek naar het grotere verhaal achter de Reformatie. Wat heeft het ons gebracht en wat heeft het ons gekost? Aan tafel is ook Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut.

    Read more...
  • April 2017: Het meestgezochte woord in de Etymologiebank

    Wat is de herkomst van een woord? Dat kun je online opzoeken in de Etymologiebank van het Meertens Instituut. En dat gebeurt jaarlijks zo'n vijf miljoen keer. Ewoud Sanders zocht voor zijn column van 12 april 2017 in NRC Handelsblad uit naar welke woorden het meest gezocht wordt. Een tip van de sluier: het is een 'vies' woord. 

    Read more...
  • Oktober 2017: Andermans dagboek lezen

    Andermans dagboek lezen mag nooit, behalve op de maandelijkse vrijwilligersdag van het Nederlands Dagboekarchief. Het Nederlands Dagboekarchief bestaat sinds 2009 en is in 2012 ondergebracht bij het Meertens Instituut. De collectie beslaat ruim 3500 items van ongeveer 250 verschillende personen. Het meeste materiaal wordt door nabestaanden geschonken, maar regelmatig schenken schrijvers hun papieren bestaan bij leven. Met rode oortjes keek de VPRO Gids mee. ‘Soms is het ook wel een beetje eng.’

     

  • April 2017: Nederhop versus Nederlandse literatuur

    Om de woordenschat van Nederlandstalige hiphop te peilen, vergeleken onderzoekers van het Meertens Instituut, Universiteit Leiden en het Instituut voor de Nederlandse Taal het werk van ruim 30 Nederlandstalige rappers en gebruikten als vergelijkingsmateriaal de klassieker De Ontdekking van de hemel van Harry Mulisch uit 1992 en het nieuwste werk van Ilja Leonard Pfeijffer, Peachez uit 2017. Zij ontdekten dat Nederlandstalige rappers hoog scoren in het gebruik van unieke woorden. 

    Read more...
  • Oktober 2017: Sagen jagen in Achtkarspelen

    In de afgelopen eeuwen zijn er een flink aantal volksverhalen opgetekend. Deze verhalen worden vandaag de dag bewaard in de Nederlandse Verhalenbank van het Meertens Instituut. Zo ook twee sagen uit de gemeente Achtkarspelen die u hier in Friesland Post kunt lezen. 

    Read more...
  • April 2017: Ich of ik?

    Zeggen dialectsprekers in de plaatsen ten zuiden van de Uerdinger Linie nog steeds ich? Lees er meer over in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (18 april 2017).

  • Oktober 2017: Meer verantwoordelijkheidsgevoel door planten

    Ze zijn er nog altijd: Floralia-verenigingen met leden die ieder jaar stekjes opkweken tot volwassen, liefst prijswinnende planten. Floralia begonnen ooit als een manier om de arbeidersklasse te verheffen, maar tegenwoordig zijn ze vooral een sociaal bindmiddel in kleine gemeenschappen.

    Read more...
  • April 2017: De herkomst van 'Hop Marjanneke' - deel 2

    Een soldatenlied? Of toch een kinderliedje? NRC zocht uit waar het lied 'Hop Marjanneke' vandaan komt. Ook in de Liederenbank van het Meertens Instituut speurde NRC naar aanwijzingen en antwoorden.

    Een week geleden verscheen het eerste deel van de zoektocht, nu komt NRC met een vervolg. 'Niks oer-hollands, ons Marjanneke': lees hier de voortzetting van de zoektocht naar de herkomt van 'Hop Marjanneke' (1 april 2017).  

    Read more...
  • Oktober 2017: Experimenteren met Zwarte Piet

    Het is niet gek om te experimenteren met een traditie. Belangrijk om te beseffen is wel dat een verandering niet vanzelf komt. Aan het woord is Markus Balkenhol, onderzoeker aan het Meertens Instituut, in de Zwarte-Pietendiscussie. Kijk voor het volledige gesprek naar Een Vandaag van 5 oktober.  

    Foto via Flickr.com, Sinterklaas door Floris Looijesteijn (CC BY 2.0)

  • Maart 2017: Nul dialect

    "Ongeveer vijftig handen wapperen enthousiast in de lucht als ik vraag wie van de aanwezigen van het Vrouwengilde Helden dialect spreekt. Minder dan de helft van de handen zwaait wanneer ik vraag wie van hun kinderen dialect spreekt. Ten slotte beweegt niemand meer als ik dezelfde vraag stel over hun kleinkinderen."

    Taalwetenschapper Leonie Cornips ziet dat het spreken van dialect aan het veranderen is. Lees haar column 'Nul dialect' in Dagblad De Limburger van 3 april 2017.

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)
  • September 2017: Ich en zaen dat neet

    Ich en zaen dat neet: ik zeg dat niet. Leonie Cornips legt in haar column in Dagblad de Limburger uit dat de combinatie en ... niet vroeger in het Nederlands en in Nederlandse dialecten gebruikt werd voor niet. Vergelijk het met het Franse je ne sais pas. Het gebruik van het woordje en is echter gaandeweg verdwenen, zowel in het Nederlands als in dialecten. Cornips beschrijft deze ontwikkeling. Lees verder.

  • Maart 2017: Wamen, een onbekend woord

    Wamen: modder doen opwellen. Kent u dit woord? Het staat al sinds 1671 in woordenboeken, desondanks wordt het niet of nauwelijks gebruikt. Taalteamlid Marc van Oostendorp bespreekt het woord op 28 maart 2017 in het radioprogramma De Ochtend

    Bovendien mag van Marc van Oostendorp het woord ‘rokjesdag’ verdwijnen. Rokjesdag is ooit in het leven geroepen door schrijver Martin Bril om de eerste dag van de lente – dat vrouwen massaal besluiten een rokje aan te doen – te omschrijven. Het rare is, Martin Bril, die het woord populair heeft gemaakt wilde er vooral verbazing mee uitdrukken: hoe kan het dat alle vrouwen tegelijk aanvoelen dat ze nú een rokje aan gaan doen. Door het woord nu zo vaak te gebruiken, verdwijnt de magie. Dus weg met dat woord!

  • September 2017: Het Wilhelmus, het oudste volkslied ter wereld

    Het Wilhelmus is het oudste volkslied ter wereld, maar pas in 1932 is het officieel het Nederlandse volkslied geworden. Twee liedexperts van het Meertens Instituut en Universiteit Utrecht vertellen meer over de geschiedenis van het Wilhelmus bij Hallo Nederland. Kijk hier de uitzending terug (vanaf 11:13).

  • Maart 2017: De herkomst van 'Hop Marjanneke'

    ‘Hop, Marjanneke’ is een bekend kinderlied. Maar waar komt het vandaan en wat betekenen de woorden? NRC zocht het uit (25 maart 2017) en gebruikte daarbij de Liederenbank van het Meertens Instituut.

    Foto: Liederenbank Meertens Instituut

  • September 2017: De techniek achter AsiBot

    Schrijver Ronald Giphart kreeg deze zomer hulp van een robot, AsiBot, die werd ontwikkeld door onderzoekers van het Meertens Instituut en Universiteit Antwerpen. Inmiddels is het door Giphart en AsiBot geschreven verhaal klaar. Vanaf 1 november zal dit verhaal te lezen zijn. Het verschijnt als tiende hoofdstuk in het al bestaande Ik, robot van Isaac Asimov tijdens de actie Nederland Leest.

    Benieuwd naar de technische kanten van de robot gaat BNR Nieuwsradio in gesprek met Folgert Karsdorp van het Meertens Instituut. Hoe werkt de robot? Luister hier naar het interview met Folgert. Ook Ronald Giphart komt aan het woord over zijn schrijfervaring met AsiBot. (Interview vanaf 13:37).   

    Read more...
  • Maart 2017: "That is tres naiice..." Taal is grenzenloos

    Het idee dat alle talen als glanzende knikkers gescheiden van elkaar voorkomen in een eigen stukje territorium is een mythe. Bovendien, zo schrijft taalwetenschapper Leonie Cornips in haar column in Dagblad De Limburger van 20 maart 2017, laten door haar onderzochte tweets en chats zien dat mensen zich in hun taalgebruik niet aan nationale grenzen storen. "That is tres naiice..." 

    Foto: Flickr.com, Marbles (CC BY-ND 2.0)

  • September 2017: Wat rappers en schrijvers gemeen hebben

    Wat hebben Brainpower en Ilja Leonard Pfeijffer met elkaar gemeen? In ieder geval een rijke woordenschat. Dat bleek eerder dit jaar toen drie taalkundigen van Universiteit Leiden, het Instituut voor Nederlandse Taal en het Meertens Instituut de teksten van de rappers aan een computeralgoritme onderworpen. 

    Het leidde er zelfs toe dat Brainpower en Ilja Pfeijffer, die beiden hoog scoorden in het onderzoek, tijdens de Leidse Nacht van Kunst en Kennis met elkaar van gedachten wisselden over dit onderzoek. NEMO Kennislink was erbij.

    Foto: Ruben van Vliet tijdens de Nacht van Kunst en Kennis

    Read more...
  • Maart 2017: Dag van de Grunneger Toal

    In Groningen werd op 18 maart 2017 de achtste editie van de Dag van de Grunneger Toal georganiseerd. Hoeveel mensen spreken er nog Gronings? Lees het bericht op nu.nl met een bijdrage van taalwetenschapper Marc van Oostendorp, die ziet dat de Groningse taal nog steeds actief wordt gebruikt. 

    Foto: Flickr.com, Groningen door Please Also Take a Look (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • September 2017: Dealen met je dialect

    Dealen met je dialect: zou je je accent of manier van praten aanpassen als je zou merken dat je met nadelige vooroordelen te maken krijgt? NOS op 3 wilde weten of dialectsprekers last hebben van negatieve reacties en zo ja, wat die reacties dan zijn. Er volgde een stormvloed aan reacties. Binnen een dag was de oproep op Facebook honderdduizenden keren bekeken, kwamen er 28.000 reacties op het bericht en werd de video massaal gedeeld. 

    Read more...
  • Maart 2017: Geschminkte horrorclowns en poema's op Wereldverteldag

    Geschminkte clowns die met bijlen rondzwaaien om onze kinderen te beschermen tegen poema's op de Veluwe: echt?

    Op 20 maart 2017 is het Wereldverteldag. Bijzonder hoogleraar volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder (Meertens Instituut/ Rijksuniversiteit Groningen) spreekt in NRC over middeleeuwse legendes en de sagen van nu: eigentijdse urban legends, complottheorieën en fake news.

    Foto: Flickr.com, Clown door Timothy Neesam (CC BY-NC-ND 2.0)
  • September 2017: Applaudiseren voor Van der Laan

    Deze maand maakte Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, bekend dat hij zijn werkzaamheden vanwege het vergevorderde stadium van zijn slopende ziekte definitief neerlegt. Dezelfde avond lieten burgers van Amsterdam  voor het huis van de zieke burgemeester een luid applaus laten klinken. Zij lieten zo waardering blijken voor Van der Laans 'inzet en betrouwbaarheid'.

    Read more...
  • Maart 2017: Het hostiewonder van Amsterdam (OVT op NPO Radio 1)

    In 1345 werd des avonds 15 maart in Amsterdam door een zieke man een hostie uitgebraakt en vervolgens in het vuur gegooid, alwaar het de volgende ochtend weer onbeschadigd en kraakwit werd uitgevist. Het was een wonder van bescheiden Hollands formaat.

    Hoe het met de zieke man afliep weten we niet. Het Mirakel van Amsterdam stond niettemin aan de bron van een lange bedevaarttraditie. Nog altijd lopen gelovigen jaarlijks de zaterdagnacht na 15 maart de zogeheten Stille Omgang, ter ere van de wonderhostie. Ze praten niet, ze zingen niet, ze lopen als het ware een stiekeme processie, zoals eens roomsen door de straten van Amsterdam schuifelden in reformatorische tijden.

    Charles Caspers en Peter Jan Margry schreven het boek Het Mirakel van Amsterdam. Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) praat in het programma OVT van NPO Radio 1 van 19 maart 2017 over de moeder van alle stille tochten.

    Read more...
  • September 2017: Het Wilhelmus als protestlied

    In het KRO-NCRV programma 'Achter de dijken' gaat presentator Leo Blokhuis op zoek naar de invloed van het calvinisme op onze volksaard. In hoeverre zijn soberheid, zuinigheid en de 'doe maar gewoon'-mentaliteit typische Nederlandse verschijnselen? In acht afleveringen onderzoekt Blokhuis de uitwerking van het calvinisme op o.a. de economie, de politiek, het gezin, het koningshuis en het Nederlandse landschap.  
     
    In aflevering 2 'God, Nederland en Oranje' vertelt Meertens-onderzoeker Ernst van den Hemel wat het Wilhelmus betekende voor een nieuw geloof.
    Read more...
  • Maart 2017: Waarom lopen al die mensen de Stille Omgang eigenlijk?

    Vanaf het Spui in Amsterdam wordt op een zaterdagnacht in maart in het holst van de nacht de Stille Omgang gelopen, een bedevaart die jaarlijks duizenden gelovigen trekt. Waarvoor lopen al die mensen eigenlijk? Het Parool stelde op 17 maart 2017 zes vragen over de Stille Omgang aan etnoloog en hoogleraar Peter Jan Margry van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • September 2017: Waarom schrijf je over een dialect?

    Welke motivaties hebben mensen om over een dialect in Limburg te schrijven en te publiceren? De redenen zijn talrijk: uit eigen interesse of voor het plezier van de schrijver; om een bijdrage te leveren aan de wetenschap; om het eigene van het dialect te typeren; om een grotere waardering voor en gebruik van het dialect stimuleren - en dit zijn nog maar enkele redenen. Leonie Cornips heeft een stagiaire begeleid die deze motivaties voor haar afstudeerscriptie is nagegaan. Lees meer in Dagblad De Limburger.  

    Foto: Simone Wolff

  • Maart 2017: Hostiewonder in de Heilige Stede

    In de afgelopen dagen werden de Stille Omgang, de processie die stilzwijgend door het centrum van Amsterdam gelopen wordt op een zaterdagnacht in maart, en het Mirakel van Amsterdam, het hostiewonder uit 1345 dat ten grondslag ligt aan de Stille Omgang, in verschillende media belicht.

    Ook het Nederlands Dagblad besteedt op 17 maart 2017 in het artikel: 'De stilte, de nacht en het wonder' uitvoerig aandacht aan het Mirakel van Amsterdam en de Stille Omgang en richt zich daarbij, samen met etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut, op de roerige geschiedenis van de Heilige Stede, de kerk die ooit gebouwd werd op de plek van het wonder. 

    Read more...
  • September 2017: De aantrekkingskracht van alternatieve geneeswijzen

    De aantrekkingskracht van alternatieve behandelaars: alternatieve geneeswijzen zijn een niet te verwaarlozen onderdeel van de Nederlandse gezondheidszorg. Volgens de jongste peiling van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2014, laat één miljoen Nederlanders zich alternatief behandelen. Het Meertens Instituut enquêteerde vorig jaar 1.400 mensen van wie ongeveer de helft zei op dat moment een alternatieve behandeling te ondergaan. Het overgrote deel van die mensen, 83 procent, is volgens het Meertens Instituut hoogopgeleid. Toch is er weinig zicht op bij wie deze patiënten terecht komen en wat ze precies ondergaan. 
    Lees verder in NRC.

    Read more...
  • Maart 2017: Een stoet van zwijgende mannen en vrouwen door Amsterdam

    In een nacht in maart trekt ieder jaar een stoet van duizenden zwijgende mannen en vrouwen door de binnenstad van Amsterdam. Deze Stille Omgang heeft oude papieren: het ritueel gaat terug op het Mirakel van Amsterdam, een wonder met een hostie uit 1345.
  • September 2017: Ineens heb je het. Je gaat etnologie studeren

    Wat was het moment waarop onze hoogleraar etnologie Peter Jan Margry besefte dat hij etnoloog wilde worden? Het was tijdens een roadtrip in Zuid-Frankrijk... meer verklappen we niet. Bekijk hier de persoonlijke video waarin Peter Jan Margry verslag doet van zijn fascinatie.
    (Bron: Société Internationale d´Ethnologie et de Folklore (SIEF))

    Foto: Peter Jan Margry

  • Maart 2017: Nationale Wetenschapsagenda: Op welke manier vindt zingeving plaats in een maatschappij waarin religie wegvalt?

    Toen de organisatie van de Nationale Wetenschapsagenda in 2015 alle Nederlanders opriep om alles wat ze altijd al eens aan ‘de wetenschap’ hadden willen vragen in te sturen, had niemand kunnen vermoeden dat Nederland zo massaal aan deze oproep gehoor zou geven. Er kwamen bijna 12.000 vragen binnen.

    Read more...
  • September 2017: Dialect in de peuterspeelzaal

    Welke talen spreken leerkrachten tijdens de alledaagse praktijk in de peuterspeelzaal? Wanneer spreken leerkrachten dialect met de kinderen en wanneer gebruiken zij Nederlands? Zegt het gebruik van Nederlands of dialect iets over de situatie? Leonie Cornips geeft een inkijkje in kinderopvangcentra in de column Taalhiërarchie (uit: Dagblad De Limburger). 

    Foto: Flickr.com, Hear No See No Speak No Evil door Billy Rowlinson (CC BY 2.0)
     

  • Maart 2017: Taalonderzoeker Van Oostendorp bespreekt taal van verkiezingsprogramma's

    In aanloop naar de verkiezingen hebben veel mensen zich door de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen heen geworsteld. Voor sommigen goed te doen, maar voor anderen blijkt dat een uitdaging. Veel partijen hebben daarom een simpele versie gemaakt. Goed bedoeld, maar soms gaat dat mis.
  • September 2017: Robotexperiment: alleen het Meertens Instituut weet welke zinnen Giphart schreef

    Ronald Giphart liet zich als eerste literaire schrijver ter wereld leiden door tekstsuggesties van een computer. Zijn verhaal 'De robot van de machine is de mens' is in november te lezen tijdens de actie Nederland Leest. Alleen Folgert Karsdorp, het brein achter de Asibot, weet welke zinnen de auteur en welke zinnen de computer schreef. Lees het interview met Karsdorp in de nieuwsbrief van de Taalunie.

    Read more...
  • Maart 2017: Kameuten die spoekeren

    Taalkundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut verzorgde tijdens de afwezigheid van Ewoud Sanders de wekelijkse taalcolumn van NRC en schreef over kameuten die doorgaan met spoekeren. Pardon? Lees zijn column 'Aanwaaien en instampen' en leer een paar nieuwe woorden.

    Foto: Flickr.com, Hear No See No Speak No Evil door Billy Rowlinson (CC BY 2.0)

  • Augustus 2017: Vertalen met neurale netwerken

    Iedereen met een Facebookaccount kent de rommelige vertalingen die worden aangeboden onder berichten in een andere taal. Volgens een blog van Facebook zijn die vertalingen nu enorm verbeterd dankzij de toepassing van kunstmatige neurale netwerken. Wat is een neuraal netwerk en waarom is het zo geschikt voor vertalingen? Kennislink ging in gesprek met Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar taal- en spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit.

    Foto: Elodie Burrillon / Hucopix

  • Maart 2017: Sympathieke beterweters

    Met de Tweede-Kamerverkiezing in aantocht schreef het Belgische nieuwsblad La Libre een stuk over de Nederlandse identiteit. Een georganiseerd land met beterweters, dat met verve trots is op haar voetbalelftal, haar schaatsers en de Koning; zo zien onze zuiderburen Nederland. Beterweters - maar wel sympathiek. Leonie Cornips, onderzoeker naar taalcultuur aan het Meertens Instituut, sprak met het Belgische blad.   

    Foto: Flickr.com, Dutch Orange Day door Yvon Davis (CC BY-ND 2.0)

  • Augustus 2017: "Microsoft goes Limburgs"

    Softwaregigant Microsoft komt met een Limburgs taalmodel met toetsenbord en spellchecker dat het gebruik van het Limburgs op digitale media makkelijker moet maken. Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) is heel blij met dit toetsenbord omdat het in het Limburgs 'stikt van de accenten, streepjes, hoedjes, dakjes'. Het toetsenbord maakt het schrijven in een dialect dat veel diacritische tekens gebruikt makkelijker. Luister mee naar het NPO Radio 1 Journaal (tussen 7:00 - 8:00, vanaf 53:06).

    Zie ook: cartoon van R.L. Oppenheimer over het Limburgs toetsenbord.

    Foto: Flickr.com, Spilstraat - Crossroads (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Maart 2017: Grove taal bij jongeren

    Tieners kunnen nogal rare woorden bezigen. "Woorden die wij volwassenen verschrikkelijk vinden, zijn bij hen juist populair", schrijft een vader in zijn opvoedvraag aan Trouw. "Maar af en toe denk ik dat ik me als ouder niet moet laten meevoeren en lachen, maar corrigerend moet optreden."

    Leonie Cornips, hoogleraar taalcultuur en onderzoeker aan het Meertens Instituut, is verbaasd dat de jongen woorden die in zijn klas gewoon zijn, ook thuis gebruikt: "Daar kan vader zich gevleid door voelen, hij hoort er kennelijk bij."
    Lees haar uitgebreide antwoord over jongerentaal in de opvoedrubriek.
     

    Foto: Flickr.com, Hear No See No Speak No Evil door Billy Rowlinson (CC BY 2.0)

     

  • Augustus 2017: "We moeten van onze religieallergie af"

    God is niet dood, wel lijkt onze seculiere maatschappij in stervensnood. Volgens de Nederlandse religiewetenschapper Ernst van den Hemel wordt het tijd om gelovige burgers weer ruimte te geven in onze samenleving. ‘We moeten van onze religieallergie af.’ Lees verder in De Standaard (gratis na registratie).

    Foto: Flickr.com, Religion - Beth Levin (CC BY-ND 2.0)

  • Maart 2017: 110.000 tweets van officiële PVV-accounts

    In Trouw van 9 maart 2017: Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut, ploos 110.000 tweets van officiële PVV-accounts uit om te onderzoeken hoe er over jodendom, christendom en islam gesproken wordt. Waarom onderzocht hij hoe de PVV over de ‘joods-christelijke cultuur’ denkt? “De PVV noemt zichzelf ook weleens de grootste christelijke partij. De ‘joods-christelijke cultuur’ wordt daarbij vaak genoemd, maar wat er in detail bedoeld wordt door Wilders en andere PVV’ers blijft vaak vaag.”


    Foto: Twitter

     

  • Augustus 2017: Dialect App voor het Maastrichts en het Eijsdens

    Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) heeft een langgekoesterde wens in vervulling kunnen laten gaan: de totstandkoming van een dialectapp voor het Mestreechs, Maastrichts, en het Eèsjdes, Eijsdens. En dat is ook voor ons goed nieuws: de web app Maasgeluide bevat zo'n vijftig zinnen in het Eèsjdes en Mestreechs (aangeboden in dialect, met een Nederlandse en Engelse vertaling) die handig zijn voor iedere toerist of bezoeker. Met hulp van de app kan iedereen de weg vragen in het dialect, een biertje bestellen in het café, naar de menukaart in het restaurant vragen of informeren waar een geldautomaat te vinden is.
     

    Maar de app dient ook verder dialectonderzoek en daarvoor doet Leonie een oproep in haar column in Dagblad de Limburger. Sprekers van het Eijsdens en Maastrichts, in welke vorm dan ook: spreek jullie zinnetjes in!  

  • Maart 2017: Heilige bomen in National Geographic

    Ooit telden Nederland en België vele tientallen bedevaartsbomen; heilige bomen die een rol spelen in een mirakelverhaal, waar soms al eeuwenlang pelgrims heen trekken. "Bomen", zegt etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut, "zijn symbolen van levenskracht en van vernieuwing, van vitaliteit en in sommige culturen ook van viriliteit. Elk jaar in de herfst lijkt een boom af te sterven, maar in het voorjaar komt hij weer in bloei. Kun je je een sterker symbool van hoop voorstellen?" De rooms-katholieke kerk heeft, nadat boomheiligdommen in de eerste periode van kerstening nog hoog op de zwarte lijst stonden, inspelend op volksgebruiken de verering van bomen opgenomen in kerkelijke riten. 

    Inmiddels staan er niet meer veel heilige bomen overeind, maar ze zijn er nog wel. Lees het volledige artikel 'Heilige bomen' door Pancras Dijk in National Geographic van maart 2017 hier. 

    Foto: Flickr.com, Sacred tree door Gideon Davindson (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Augustus 2017: Waar komt het fenomeen bouwvak vandaan?

     

    Bouwvakkers kregen voor het eerst in augustus 1930 welgeteld drie dagen vakantie. Daartoe kregen ze vakantiebonnen waarmee zij het loon voor deze vrije dagen konden ophalen. Iedereen moest de vakantie tegelijkertijd opnemen. Op de bouwplaatsen werd gecontroleerd om te voorkomen dat arbeiders zouden doorwerken, zodat zij en vakantiegeld én loon zouden opstrijken. Het Meertens Instituut ziet in advertenties in kranten en tijdschriften in 1933 voor het eerst de term bouwvak opduiken.
     
    Lees meer over het fenomeen bouwvak in het Dagblad van het Noorden.

    Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam
     
  • Maart 2017: Staan bij het Wilhelmus?

    Onlangs stelde CDA-leider Sybrand Buma voor dat op school het volkslied weer moet worden geleerd. En dat je bij het zingen ervan opstaat. Wat denkt Nederland van het Wilhelmus en dit soort nationalistisch vertoon?

    Martine de Bruin van het Meertens Instituut, die onderzoek deed naar de oorsprong van het Wilhelmus: "Buma’s uitspraken roepen het beeld op van de VS, waar met de hand op het hart wordt gezongen. Voor zover ik weet is dat hier ongebruikelijk." Niet alleen dat: "We hebben een lange traditie van klagen over het Wilhelmus”, zegt De Bruin. Discussies over het Wilhelmus gaan meestal over afschaffen of op zijn minst een nieuwe tekst of melodie. Het volkslied zou niet passen in deze tijd.
    Lees meer in het artikel van NRC Handelsblad van 7 maart 2017.
     

    Foto: Flickr.com, Dutch Orange Day door Yvon Davis (CC BY-ND 2.0)

  • Juli 2017: Zeeroverslied uit 1630 teruggevonden via Meertens Instituut

    Historicus Nykle Dijkstra uit Leeuwarden, verbonden aan de Historische Vereniging Noordoost-Friesland, vond het zeeroverslied op goed geluk. ,,Ik typte 'Dokkum’ in in het archief van de Nationale Liederenbank van het Meertens Instituut’’, zegt Dijkstra. ,,Hier vond ik een verwijzing naar het origineel dat in de London Library lag.’’ Het zogenaamde 'BeclachLiedt' verhaalt gedetailleerd over Duinkerker zeerovers die rovend langs de Friese kust voeren en uiteindelijk door twee kapiteins van de Dokkumer Admiraliteit door een list gevangen genomen werden. Vijf zeerovers werden uiteindelijk in Dokkum opgehangen.

    Lees meer over de vondst in de Leeuwarder Courant en bij Omrop Fryslân (met geluidsfragmenten).

    Zoek ook in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut.

     

  • Maart 2017: Horster band

    Leonie Cornips bespreekt in haar column in Dagblad de Limburger van 6 maart 2017 een klassiek dialectologisch vraagstuk: waar scheiden de dialecten in Noord-Limburg? Voor het eerst is er in het onderzoek rondom dit thema gebruikgemaakt van moderne meettechnieken op de computer, met verrassende resultaten

    Foto: Google Maps

  • Juli 2017: Engels in het hoger onderwijs?

    "Het beste lijkt me om de toekomstige generaties voor te bereiden op het feit dat Nederland steeds meer een tweetalig land wordt." Hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp pleit voor een belangrijke positie van het Nederlands én het Engels in het hoger onderwijs. Lees meer in NRC.

    Foto: Flickr.com, College fund (CC BY 2.0)

  • Maart 2017: Het Taalteam over 'wijverig'

    In het programma De Ochtend van NPO Radio 1 bespreekt taalkundige en Taalteam-lid Marc van Oostendorp op 1 maart, nationale complimentendag, het woord 'wijverig', dat al een aantal keer gebruikt is tijdens de politieke campagne - en zeker geen compliment.

  • Juli 2017: Elsevier Weekblad, speciale editie Nederlandse tradities

    In de reeks speciale uitgaven van Elsevier Weekblad verscheen in juli de speciale editie Nederlandse tradities, het verhaal achter 29 markante nationale en provinciale gebruiken, waarin samensteller Gertjan van Schoonhoven ingaat op de ontstaansgeschiedenis van  gebruiken het jaar rond - van Nieuwjaarsduik tot het afsteken van vuurwerk, en van specifieke provinciale - van de TT in Assen tot Vlaggetjesdag in Zuid-Holland. Voor het onderzoek bezocht Van Schoonhoven meerdere malen de bibliotheek van het Meertens Instituut.
     
  • Februari 2017: Cité-Duits, een unieke mijnwerkerstaal

    In het Belgische stadje Eisden, net over de Nederlandse grens, ontstond – met dank aan de mijnen – in twee generaties een heel eigen taal; een bijzondere mix uit vele talen met in grammaticaal opzicht een eigen wil. NRC Handelsblad van 17 februari laat ons kennismaken met de laatste sprekers van het Cité-Duits, dat is geanalyseerd door UM-hoogleraar en Meertens Instituut-onderzoeker Leonie Cornips en haar promovendi.

    Wilt u weten hoe het Cité-Duits klinkt? Het artikel bevat een filmpje en audiofragmenten.

    Foto: Flickr.com, 'Eisden' door RO Photography (CC BY-NC 2.0)
  • Juli 2017: De smiley: een infantiel symbooltje of een verrijking van onze taal?

    Op 17 juli is het Wereld Emoji Dag. Inmiddels zijn emoji's niet meer weg te denken uit het digitale verkeer. Het Unicode Consortium, dat namens bedrijven als Apple, Microsoft en Google beslist welke emoji erbij komen, voegt elke zomer tientallen nieuwe emoji's toe.

    Op Wereld Emoji Dag gaven drie mensen die veel met taal bezig zijn hun visie op de smiley in Trouw. Met een bijdrage van taalkundige Nicoline van der Sijs (Radboud Universiteit/Meertens Instituut).

    Foto: Flickr.com, Smiley - Yvaneich Agno (CC BY-NC-ND 2.0)

    Read more...
  • Februari 2017: Dag van de moedertaal

    Geiste mèt eine pitse? (Ga je mee een biertje drinken?) Op 21 februari is het de internationale Dag van de Moedertaal. Naar aanleiding van deze dag verschenen twee interviews met Leonie Cornips: op 1Limburg - met een leuke cursus Maastrichtse dialectwoorden - en in Observant. "De taal die je thuis geleerd hebt is echt niet minder of meer dan de taal die de meerderheid in een land spreekt. Iedereen verdient het dat zijn of haar taal gerespecteerd wordt.”

  • Juli 2017: Waarom erger je je 'groen en geel'?

    Waarom erger je je groen en geel? Waarom deze kleuren? Deze vraag werd gesteld aan de makers van het populair-wetenschappelijke radioprogramma Bureau Kijk in de Vegte. Zij belden met taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Luister mee.

  • Februari 2017: Het Taalteam over de r in 'verjaardagsvorkje'

    Koning Willem Alexander is voornemens om 150 Nederlanders uit te nodigen voor een verjaardagsdiner en gebruikte in zijn aankondiging het woord 'verjaardagsvorkje'. Taalteam-lid Marc van Oostendorp bespreekt in het radioprogramma De Ochtend van 21 februari 2017 de uitspraak van de r door de koning.

  • Juli 2017: Yankee komt van Jan-Kees

    "Het Nederlands heeft veel woorden overgenomen uit andere talen. Niet alleen uit het Engels – momenteel de grootste aanvoerbron – maar ook uit het Duits, Frans, Grieks en Latijn. Tegelijkertijd heeft het Nederlands de afgelopen eeuwen veel woorden uitgeleend aan andere talen, en dat is minder algemeen bekend. Taalkundige Nicoline van der Sijs schreef er verschillende boeken over, met als voornaamste Nederlandse woorden wereldwijd."

    Lees verder in de taalcolumn van Ewoud Sanders in NRC voor enkele leuke voorbeelden van woorden die het Nederlands heeft uitgeleend aan andere talen, zoals het Japans.  

    Foto: Flickr.com, Yankee Stadium - Shinya Suzuki (CC BY 2.0)

  • Februari 2017: Taalreizigers

    Voor wie altijd zijn of haar moedertaal overal kan gebruiken, is het moeilijk voorstelbaar hoeveel iemand moet investeren in het leren van een nieuwe dagelijkse taal of talen. Maar het levert veel op, niet alleen een grote woordenschat. Lees de column van Leonie Cornips van 21 februari in Dagblad De Limburger. 

    Foto: Flickr.com, Jurek D. - Languages (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Juli 2017: Waarom heet een theedoek, een theedoek?

    Waarom heet een theedoek, een theedoek? Deze vraag werd gesteld aan de makers van het populair-wetenschappelijke radioprogramma Bureau Kijk in de Vegte. Zij belden met taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Luister mee.

  • Februari 2017: NH Radio - Taal vormt alles!

    Taalkundige Marc van Oostendorp nam op 20 februari 2017 na bijna 13 jaar afscheid van NH Radio met een gloedvol betoog over het belang van taal. Taal vormt alles; alles is van taal gemaakt! Zie hier Marcs laatste radio-optreden bij NH Radio terug (link naar de Facebookpagina van NH Radio).

     

  • Juli 2017: Wat is de historische achtergrond van het woord bandiet?

    Het woord ‘bandiet’ betekent boef, slechterik, struikrover, misdadiger of crimineel. Wat is de historische achtergrond van dit woord, dat het Nederlands geleend heeft en oorspronkelijk uit het Italiaans komt?

    Het online geschiedenistijdschrift Historiek.net raadpleegt voor het antwoord op deze vraag onder meer Nicoline van der Sijs, etymologe aan het Meertens Instituut. 

    Afbeelding: Beeldbank Rijksmuseum, Roodbaard de bandiet - Monogrammist G.J., 1894 - 1959

  • Februari 2017: Het Wilhelmus in België

    Van wie is het Wilhelmus? In januari verscheen het nieuwjaarsboekje van het Meertens Instituut, waarin deze vraag centraal staat. (Lees ook het artikel 'Computer als onderzoeksinstrument in de zoektocht naar de auteur van het Wilhelmus' uit de nieuwsbrief van het Meertens Instituut van januari 2017.)

    Het nieuwjaarsboekje beschrijft hoe moderne computeranalyses ons een heel nieuwe richting opsturen in het onderzoek naar de herkomst van het huidige Nederlandse volkslied. De kandidaat die volgens de computer de beste papieren in huis heeft is de Vlaming Petrus Datheen (1531-1588), die in de achttiende eeuw nog spottend ‘dichter met de ezelsoren’ werd genoemd. Bij het onderzoek was een onderzoeker van het Meertens Instituut betrokken. (Zie ook het artikel op Kennislink dat in februari verscheen.)

    Read more...
  • Juli 2017: 'Waarom herdenken weinigen de slavernij?'

    Dat maar weinig mensen weten dat op 1 juli wordt stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij probeert wetenschapper Markus Balkenhol, antropoloog bij het Meertens Instituut, te zien als een gegeven. "Er is kennelijk bij veel Nederlanders niet de behoefte om dat te doen, zoals wel met 4 mei. Hoewel voor verandering druk nodig is, heeft dat weinig zin. Het is wachten totdat Nederlanders daar open voor gaan staan." Maar als Nederlanders echt willen begrijpen hoe hun land in elkaar zit, kunnen ze niet om het koloniale hoofdstuk heen.

    Read more...
  • Februari 2017: Het Taalteam over Google Translate

    Taalteam-lid Marc van Oostendorp praat in De Ochtend van Radio 1 van 7 februari 2017 over grappige - en soms pijnlijke - fouten van Google Translate. Maar er is goed nieuws: Google Translate implementeert een nieuwe technologie.  

  • Juni 2017: Plat Amsterdams is bijna kassiewijle

    Ooit had je Zeedijks, Kattenburgs, Nieuwendijks en Gebed-zonder-ends. Maar het Amsterdamse dialect wordt met uitsterven bedreigd. In oude volksbuurten klinkt nauwelijks nog plat Mokums. Amsterdams was altijd al een minder stabiel dialect dan de dialecten die in meer gesloten gemeenschappen ontstonden. Amsterdam was als haven- en handelsstad en als plaats waar door de eeuwen heen veel mensen van buitenaf naartoe trokken, een 'hogedrukpan voor taalontwikkeling', zegt taalkundige Frans Hinskens, verbonden aan het Meertens Instituut.

    Lees verder in Het Parool: "Het platte Amsterdams is bijna kassiewijle." (Gratis na registratie.)

    Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

  • Februari 2017: Het geluk/het gelijk van Limburg

    De kraakheldere Gaasbeek. Bloesem en kersenbomen. De dampende zak frites met zuurvlees waarmee je de friture verlaat. Witte communiejurkjes, processies en de groeiende rebellie tegen de pastoor. Dochters die lachen om de bescheiden generatie van hun Limburgse moeder en grootmoeder, maar zelf het leuke van Limburg aanhouden. En de betekenis van eten in het leven van de Limburger; het 'bedrijven' van eten dat niet simpelweg de honger neemt maar zóveel meer is.    

    Leonie Cornips was bij het evenement Het geluk/gelijk van Limburg, georganiseerd door Marcia Luyten en Petra Stienen in de Stadsschouwburg van Amsterdam, en ving enkele herinneringen aan Limburg van haarzelf, Marita Mathijsenen Connie Palmen in haar column in Dagblad De Limburger (6 februari 2017).  



    Foto: Simone Wolff

  • Juni 2017: Giphart schrijft verhaal met literaire robot

    Aan simpele chat- en twitbots is de mens inmiddels gewend, maar wat gebeurt er als de techniek voortschrijdt en met literatuur aan de slag gaat? Dat is de vraag bij een robotexperiment dat auteur Ronald Giphart samen met het CPNB, Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen aangaat.

    Kom meer te weten over de literaire robot, Asibot, en het verhaal dat Ronald Giphart samen Asibot zal schrijven via deze selectie van nieuwsberichten:

    Read more...
  • Januari 2017: Taal- en cultuuronderzoek met computers - De Taalstaat

    Sinds 1 januari 2017 is hoogleraar Antal van den Bosch directeur van het Meertens Instituut. Antal van den Bosch, 47 jaar, is tevens hoogleraar taal- en spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is er heilig van overtuigd dat de computers hem kunnen helpen met het vinden van antwoorden op taal- en cultuurvragen. Computers kunnen complexe opdrachten verwerken en gegevens aandragen die met de hand niet te verzamelen zouden zijn. Dit geeft verrassende inzichten.

    Antal is te gast bij Frits Spits in de uitzending van De Taalstaat op 28 januari 2017 en praat over Roodkapje en Twitter, en beantwoordt de vraag wat Voskuil van het computeronderzoek gevonden zou hebben. 

    Foto: Simone Wolff

  • Juni 2017: Nederland, waterland

    "Het is geen toeval dat één op de honderd familienamen in Nederland het woord 'dijk' bevat." Nederland is een waterland. Lees hoezeer Nederland met het water verbonden is in het artikel "Van bedorven rivier tot bron voor drinkwater" in de Gelderlander.

    Afbeelding: Dijk komt in Nederland ook enkele keren voor als mannelijke voornaam. Nederlandse Voornamenbank.

     

  • Januari 2017: Koninklijke uitvaartrituelen in Thailand

    Antropoloog Irene Stengs laat in het Vakblad Uitvaart zien dat het overlijden van koning Bhumibol Thailand op zijn kop zet. De Thaise regering heeft een jaar van nationale rouw afgekondigd en inmiddels berekenen hof-astrologen de gunstigse dag voor de crematie. Crematies zijn in Thailand belangrijke religieuze gebeurtenissen met rituelen die voor ons ongebruikelijk zijn. Zo wordt de brandstapelwagen waarop de urn van de koning op de dag van de crematie geplaatst wordt drie keer tegen de klok in rond het oude tempelcomplex in Bangkok geleid.

    Irene Stengs is onderzoeker 'ritueel en populaire cultuur' aan het Meertens Instituut. Ze bestudeert ook moderne rouwrituelen in Nederland.  

    Foto: Flickr.com, Evo Flash - Bangkok (CC BY 2.0) 

     

  • Juni 2017: Burgers actief bij het onderzoek van het Meertens Instituut

    De onderzoeksmethode citizen science zet burgers actief in bij wetenschappelijk onderzoek. Resultaat: overal tellen natuurliefhebbers vogels en vlinders, houden slapelozen slaapdagboeken bij en digitaliseren amateurhistorici eeuwenoude documenten. Het Meertens Instituut doet al decennialang beroep op vrijwilligers om data te verzamelen over Nederlandse dialecten en taalgebruik. Wat is het potentieel van deze methode voor de sociologie? 

    Lees verder in het artikel "Citizen science" in Sociologie Magazine van juni 2017.

    Read more...
  • Januari 2017: Taalteam in De Ochtend: gewoon? Of excellent?

    Nederlanders zijn dol op de uitdrukkingen ‘normaal’ en ‘gewoon’ volgens taalkundige Marc van Oostendorp. Ook Mark Rutte heeft het in zijn brief over ‘gewone Nederlanders’. En het allerliefst gebruiken we de woorden in de combinatie ‘gewoon normaal’. 
     
    Van Oostendorp: 'Eigenlijk moeten we daar natuurlijk juist van af, van al dat normale en al dat gewone!' Want ondanks dat we normaal moeten doen, valt het Van Oostendorp op dat we ook steeds meer moeten excelleren. Gisteren werd bekend dat er weer 54 Nederlandse scholen de eretitel ‘excellent’ hebben gekregen. 
     
    Van Oostendorp: ‘Vroeger betekende excellent 'uitstekend' en mocht slechts een enkeling zich zo noemen, maar langzaam maar zeker worden steeds meer mensen excellent. Er zijn excellente dierenbestrijdingsbedrijven, excellente watersportartikelen, excellente hypotheekadviseurs en sinds gisteren zijn er ook 184 excellente scholen in Nederland.’ Moeten we nu dan ineens ‘gewoon excellent' zijn? Luister naar de bijdrage van Taalteam-lid Marc van Oostendorp in het radioprogramma De Ochtend. 
  • Juni 2017: Seculiere blik nodig op feestdagen

    De vraag of het Suikerfeest een nieuwe nationale feestdag moet worden is niet nieuw. En nationale vrije dagen tegen het licht houden, kan geen kwaad. Maar houd religie dan buiten de deur, betoogt Peter Jan Margry, hoogleraar Europese etnologie aan de UvA en het Meertens Instituut, op de opiniepagina van Trouw.

    Foto: Flickr.com, Suikerfeest op Zanzibar (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Januari 2017: Het Mirakel van Amsterdam

    Op 21 januari 2017 verscheen het boek Het Mirakel van Amsterdam. Biografie van een betwiste devotie van Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) en Charles Caspers (Titus Brandsma Instituut). Het Mirakel van Amsterdam, een wonder uit 1345, begon met een hostie die in Amsterdam in het vuur werd gegooid, maar niet verbrandde, naar de pastorie werd gebracht en toen op onverklaarbare wijze terugkeerde naar de plaats waar het wonder zich had voltrokken. Op de plaats waar dit gebeurde, een huis in de Kalverstraat, werd een grote kapel gebouwd: de Heilige Stede. Amsterdam werd een van de voornaamste bedevaartplaatsen van Noordwest-Europa en nu nog steeds lopen elk jaar enkele duizenden gelovigen de Stille Omgang om dat Mirakel van Amsterdam te herdenken.

    Peter Jan Margry en Charles Caspers hebben onderzocht welke effecten deze cultus op de samenleving heeft gehad. KRO heeft met de auteurs gesproken, onder meer over de verdeeldheid die de cultus na de Reformatie tussen de stedelingen teweegbracht en over de vraag op welke manier de Stille Omgang een impliciet protest was. Via bovenstaande link is ook het radiogesprek tussen KRO en beide auteurs te beluisteren.  


    Het Parool heeft op 30 januari 2017 eveneens een uitgebreid artikel aan het Mirakel van Amsterdam gewijd (na registratie kosteloos te lezen). 

    Wie dit jaar wil meelopen: de Stille Omgang is op 18 maart 2017.

     



     

  • Juni 2017: Wat is de herkomst van het woord compagnie?

    Een compagnie is een soort handelsonderneming of vennootschap die meerdere eigenaren heeft, zodat er risicospreiding is, en een winstoogmerk kent. Bekende voorbeelden zijn de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC, 1602) en de West-Indische Compagnie (WIC, 1621). Denk ook aan de Engelse term company: bedrijf. Maar een compagnie kan ook een legereenheid zijn. Waar komt dit begrip vandaan?

    Het online geschiedenistijdschrift Historiek.net raadpleegt voor het antwoord op deze vraag onder meer Nicoline van der Sijs, etymologe aan het Meertens Instituut. 

    Afbeelding: Beeldbank Rijksmuseum, Portret van een militair - Photo Compagnie Belge, ca. 1905

  • Januari 2017: Boekenschat in Maastricht in gevaar

    De Stadsbibliotheek van Maastricht, opgericht in 1662, heeft een lange geschiedenis én een bijzondere collectie. De veelzijdige collectie van de Stadsbibliotheek maakt aan de ene kant een exclusief zuidelijk perspectief op de Nederlandse geschiedenis (zoals de Tachtigjarige Oorlog) mogelijk, en is aan de andere kant cruciaal voor de vitaliteit van de Limburgse streektaal omdat de Stadsbibliotheek al 150 jaar alle publicaties uit alle vakgebieden over Limburg verzamelt.

    Helaas voldoen behoud en beheer van de collectie echter al jaren niet aan de (inter)nationale normen voor erfgoedcollecties. Leonie Cornips beschrijft de geschiedenis en de betekenis van de Stadsbibiotheek in haar column in Dagblad De Limburger (pdf) en spreekt haar hoop uit dat de collecties gauw ondergebracht mogen worden bij de Universiteitsbibliotheek, waar het beheer van die collecties in deskundige handen is en geen zaak meer van gemeente of provincie.  

    Foto: Flickr.com, 1800's Library bij Barta IV (CC BY 2.0)

  • Juni 2017: "Spelling is eigenlijk ook maar een keuze"

    Op de populair-wetenschappelijke nieuwssite Scientias.nl lezen we: "Hoewel taalpuriteinen daar ongetwijfeld niet aan willen, hangt onze spelling van toevalligheden aaneen. Helemaal niet erg. Maar moeten we er dan misschien ook niet wat minder krampachtig mee omgaan?" Nicoline van der Sijs (Radboud Universiteit/Meertens Instituut) beantwoordt deze vraag voor Scientias.nl en geeft en passant een interessant inkijkje in de geschiedenis van spellingregels.

    Foto: kader uit het artikel van Scientias.nl

    Read more...
  • Januari 2017: Drie miljard tweets: "Een goudmijn voor een taalonderzoeker."

    Het eerste interview met de nieuwe directeur van het Meertens Instituut sinds het begin van zijn nieuwe functie op 1 januari 2017 verscheen in het Parool. Lees het interview met "technologiepositivist" Antal van den Bosch. "Social media zijn al heel gebruikelijk in het onderzoek naar taal." (Na registratie kosteloos te lezen.)

     

  • Mei 2017: De toekomst van het Nederlands (Onze Taal)

    Staat het Nederlands stevig in zijn schoenen? Afgelopen maand verscheen de Atlas van de Nederlandse taal, die alle uithoeken van onze taal in kaart brengt. Eén hoofdstuk behandelt de vraag hoe gezond het Nederlands eigenlijk is. Behoort het Nederlands tot de ‘bedreigde’ talen? Lees mee in Onze Taal van mei 2017. 

    Afbeelding afkomstig uit de Atlas van de Nederlandse taal
  • Januari 2017: Jaar van het Dialect

    Leonie Cornips had 2017 graag uitgeroepen tot Jaar van het Dialect, waarin er geen sprake van goed of fout spellen is, maar waarin het voor iedereen een plezier om in dialect te (durven) schrijven wordt. Lees er meer over in haar column in Dagblad De Limburger (pdf).

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)

  • Mei 2017: Banger dan na het kijken van een horrorfilm

    "Ik was echt heel bang. Banger dan na het kijken van een horrorfilm. Bij een film zie je dat het nep is. Bij zo’n bericht ga je zelf fantaseren."

    Het is inmiddels zo’n twee jaar geleden, dat voor het eerst massaal ‘horror-appjes’ werden rondgestuurd, digitale kettingbriefjes waarin iemand iets verschrikkelijks is overkomen en de ontvanger wordt gewaarschuwd voor het lot dat dreigt als hij het bericht niet doorstuurt.

    Read more...
  • Januari 2017: “Als het beter gaat met onze taal, is mijn missie geslaagd” - Hans Bennis in Onze Taal

    “Eigenlijk is de Taalunie een feestje. De ministeries stellen twaalf miljoen beschikbaar voor de Nederlandse taal en ze zeggen: ‘Meneer Bennis, kom met leuke plannen.”

    Ter gelegenheid van de benoeming van oud-directeur van het Meertens Instituut Hans Bennis als Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie heeft het januarinummer van Onze Taal een vraaggesprek met hem gepubliceerd over zijn nieuwe functie. Speciaal voor onze lezers heeft Onze Taal het stuk openbaar toegankelijk gemaakt.

    Foto: Iris Vetter

  • Mei 2017: "Als je dit niet doorstuurt, zal iets vreselijks je overkomen..."

    "Als je dit niet naar vijftien personen doorstuurt, zal je mij om precies 24 uur voor je slaapkamerraam zien en zal iets vreselijks je overkomen... Geloof je me niet?"

    Onder basisschoolleerlingen gaan ‘horror-whatsappjes’ rond. Niemand weet wie ermee begint. De berichten zijn digitale kettingbrieven, die - de vaak erg jonge - kinderen de stuipen op het lijf jagen. RTL Nieuws kwam langs bij het Meertens Instituut om hoogleraar Volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder enkele vragen over dit fenomeen te stellen. Naar de video

  • Januari 2017: Het Taalteam op de radio

    Vanaf 2 januari is er een nieuwe taalrubriek op de Nederlandse radio: Het Taalteam. De leden van Het Taalteam bespreken elke werkdag omstreeks 9:40 uur een taalkwestie tijdens het programma De Ochtend op NPO Radio 1. Taalkundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut maakt deel uit van Het Taalteam dat verder bestaat uit Jan Beuving, Japke-d. Bouma, Frank van Pamelen, Frits Spits, Frieda Steurs en Vivien Waszink. Op 31 december 2016 heeft Het Taalteam zich voorgesteld tijdens het radioprogramma De Taalstaat.

    Op 10 januari 2017 sprak Marc van Oostendorp in de studio over onder meer het woord duscussie. Luister zijn bijdrage terug. Van Oostendorp zal tweewekelijks op dinsdagochtend te gast zijn.

  • Mei 2017: 'Ask me anything' over alternatieve geneeswijzen

    Alternatieve geneeswijzen: de meningen hierover zijn sterk verdeeld. Onlangs laaide de discussie weer op toen een twaalfjarige jongen, bij wie een hersentumor verwijderd is, een rechtszaak aanspande omdat hij geen chemokuur wil ondergaan.
    In het radioprogramma Ask me Anything (12 mei 2017) van Jörgen Raymann krijgen luisteraars de kans om al hun vragen over alternatieve geneeswijzen aan hoogleraar en etnoloog Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) te stellen, die de grote belangstelling voor alternatief genezen onderzoekt.

    Read more...
  • Januari 2017: De stille opmars van... ehm

    'Wie twijfelt zegt meestal iets dat ongeveer klinkt als eh – vertaald als er in het Engels, of uh in het Amerikaans, äh in het Duits. Maar de laatste jaren komt daar steeds vaker een m achter: ehm, erm of uhm en ähm'; niet alleen in het Nederlands maar in meer talen. Hoe kan dit? Taalkundige Marc van Oostendorp schreef in NRC een column over dit verschijnsel op... ehm... 4 januari 2017.