Jaarverslag 2007 Meertens Instituut

Activiteiten Etnologie

2007 was deels een oogstjaar. Na jaren van voorbereiding ging op 22 juni de Nederlandse liederenbank online . De bank ontsluit meer dan 125.000 liederen, van de middeleeuwen tot nu, en biedt een breed overzicht: van liefdes-, spot- en geuzenliederen tot psalmen en andere religieuze liederen en kinder- en sinterklaasliedjes. Daarnaast publiceerde de afdeling een ‘state of the art’ van de Nederlandse etnologie. In september verscheen bij de Engelse uitgever Ashgate de bundel Reframing Dutch Culture: Between Otherness and Authenticity, geredigeerd door Peter Jan Margy en Herman Roodenburg, met artikelen van o.a. Hester Dibbits, Louis Peter Grijp, John Helsloot, Hilje van der Horst, Theo Meder, Martin Ramstedt, Irene Stengs en de twee redacteuren. Gezamenlijk bieden de artikelen een vernieuwende analyse van het huidige Nederland, reagerend op versnelde globaliseringsprocessen en zoekend naar nieuwe identiteit.

Nieuwe initiatieven werden eveneens ontplooid. Sinds begin 2007 organiseren de afdeling en de afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de Vrije Universiteit het driewekelijkse seminiar ‘Religion, Media and the Body’. Ook werden verdere plannen voor samenwerking met deze universiteit ontwikkeld. Los van de drie leerstoelen werd ook onderwijs gegeven aan de Universiteit Leiden. Tevens werd een royaal aantal internationale lezingen gehouden.

Onderzoekers

Per 1 september, voor een voorlopige periode van negen maanden, werd Theo van der Meer aangesteld op de afdeling. Hij bereidt een biografie voor over P.J. Meertens. Per 1 november werd Hilje van der Horst benoemd tot universitair docent Sociologie aan de Universiteit Wageningen. Per 31 december heeft Lizzy van Leeuwen vrijwillig ontslag genomen.

Kernpublikaties

Hieronder staan de belangrijkste publicaties van de onderzoeksgroep Nederlandse Etnologie. Via het submenu 'onderzoekers' is de totale output per onderzoeker terug te vinden.

  • Grijp, L.P. (2007) ‘Do women sing more than men do?’ In: S. Rode-Breymann [red.] Orte der Musik. Kulturelles Handeln von Frauen in der stadt. Böhlau, Keulen/Weimar/Wenen, pp. 235-246. (Musik-Kultur-Gender, nr. 3)
  • Helsloot, J.I.A. (2007) ‘‘Zwarte Piet: een icoon onverenigbaar met Santa Claus’.’ In: Joris van Eijnatten & Fred van Lieburg & Hans de Waardt [red.] Heiligen of helden. Opstellen voor Willem Frijhoff. Bert Bakker, Amsterdam, pp. 31-46. (Sinterklaas en Santa Claus in Nederland Winterse feestcultuur en nationale identiteit, c.1850 – heden.)
  • Margry, P.J. & H.W. Roodenburg [red.] (2007) Reframing Dutch Culture: Between Otherness and Authenticity. Ashgate, Aldershot, 291 p.
  • Meder, Th. [red.], Narratives, Roles and Beliefs in the New Age Era: Homo Narrans – Homo Ludens – Homo Religiosus. Berlin: W. de Gruyter, 2007 [=Fabula: Zeitschrift für Erzählforschung 48, 2-3].
  • H.W. Roodenburg [red.] (2007) Forging European Identities, 1400-1700. Cambridge University Press, Cambridge, 439 p.
  • Roodenburg, H.W. (2007) ‘European Ethnology between History and Anthropology.’ In: Andreas Hartmann & Silke Meyer & Ruth-E. Mohrmann [red.] Historizität. Vom Umgang mit Geschichte. Waxmann, Münster, pp. 139-148. (Theorie en geschiedenis van de etnologie)
  • Stengs, I.L. (2007) ‘The Sensation of Dance Events: Ritual and Sensory Experience.’ In: R. van Ginkel & A. Strating [red.] Wildness & Sensation. Anthropology of Sinister and Sensuous Realms. Het Spinhuis, Apeldoorn, Antwerpen, pp. 236-253.

Congressen

In 2007 zijn er diverse congressen georganiseerd door de onderzoeksgroep Etnologie:

  • Driewekelijks Seminar Religion, Media and the Body, georganiseerd door I.L. Stengs, M. v.d. Port & B. Meyer, Meertens Instituut te Amsterdam, 15-01-2007 t/m 10-12-2007.
  • Anansi: een verhaal van migratie, symposium georganiseerd door Th. Meder, Meertens Instituut te Amsterdam, 15-06-2007.
  • Antropologie ontmoet Etnologie, evenement georganiseerd door I.L. Stengs, te Amsterdam, 07-09-2007.
  • Afscheidssymposium Jojada Verrips, symposium georganiseerd door R. van Ginkel, A. Strating & I. Stengs, Meertens Instituut te Amsterdam, 21-09-2007.
  • Party Formations. A seminar on dance events and the making of meaning, workshop georganiseerd door A. van Harskamp, J. Roelofs & I. Stengs, Meertens Instituut/Vrije Universiteit te Amsterdam, 28-09-2007.
  • Panel 'Technology, Vernacular Religion, and Visual Cultures' op de Annual Conference van de American Folklore Society, workshop georganiseerd door D. Wojcik & P.J. Margry, te Quebec, 18-10-2007.

Onderwijs

Dibbits, H.C.

  • De dreiging voorbij, Universiteit Leiden (Campus Den Haag), Geschiedenis, BA, 18-04-2007.
  • Hoorcollege Methoden en Technieken, Universiteit van Amsterdam, Antropologie, Propedeuse, 03-10-2007.

Grijp, L.P.

  • Music retrieval in folk songs, Universiteit Utrecht, Muziekwetenschap, MA, 01-04-2007 t/m 29-06-2007.
  • Nederlandse muziek- en liedcultuur, Universiteit Utrecht, Muziekwetenschap, BA, 05-02-2007 t/m 05-04-2007.

Koman, R., Meder, Th. en Rooijakkers, G.W.J.

  • Canon met de kleine c, UvA en Meertens Instituut, Etnologie, MA, 09-10-2007 t/m 29-01-2008.

Margry, P.J.

  • Renaissance der Religionen, Universiteiten van Keulen en Leiden, BA, 19-11-2007 t/m 23-11-2007.

Roodenburg, H.W.

  • Bijzondere Leerstoel Historische Antropologie van de Nederlanden, Katholieke Universiteit Leuven, Departement Geschiedenis, MA, vanaf 01-01-2001.
  • External examiner, University College London, History, MA, vanaf 01-12-2004.

Stengs, I.L.

  • Gastcollege Asian States and Development: Kingship and the Thai state, Universiteit van Amsterdam, MACAS, Comparative Asian Studies, MA, 10-10-2007.
  • Gastcollege New Public Rituals, Vrije Universiteit,, Sociale en culturele antropologie, BA, 01-10-2007.
  • Hoorcollegereeks Media, Culture & History, Universiteit van Leiden, Culturele Antropologie, BA, 01-09-2006 t/m 01-02-2007.
  • Nieuwe Publieke Rituelen, Vrije Universiteit Amsterdam, sociale en culturele antropologie, BA, 08-03-2007.
  • Ritueel en het ritme van de tijd, Vrije Universiteit Amsterdam, Sociale en culturele antropologie, Propedeuse, 16-02-2007.
  • Traditie en continuiteit. Het carnaval in Amsterdam-West, Universiteit van Amsterdam, Culturele Antropologie, BA, 03-12-2007.

Meertens Ethnology Lectures

De afdeling Etnologie organiseerde één lezing in het kader van de Meertens Ethnology Lectures.

  • Rachel Hurdley, Dismantling Mantelpieces: Viewing, Reading and Writing the Home

Redacties

Onderzoekers van Etnologie waren betrokken als (gast)-redacteur bij de volgende tijdschriften:

  • Apparences. Revue electronique en ligne en Sciences Humaines et Sociales (Roodenburg)
  • Cultural and Social History (Roodenburg)
  • cULTUUR. Tijdschrift voor etnologie (Rooijakkers)
  • De Achttiende Eeuw (Roodenburg)
  • De Heemkinderen (Rooijakkers)
  • Etnofoor (Stengs)
  • Fieldwork in Religion (Margry)
  • Gesture (Roodenburg)
  • Intersections. Yearbook for Early Modern Studies (Roodenburg)
  • Jaarboek Cultuur/Wetenschap (Van Der Horst)
  • Kleine c. Studies over de cultuur van het dagelijks leven (Rooijakkers)
  • Levend Erfgoed (Roodenburg)
  • Meertens Ethnology Cahiers (Margry)
  • Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (Roodenburg)
  • Newsletter SIEF (Margry)
  • Noordbrabants Historisch Nieuwsblad (Rooijakkers)
  • Rooilijn (Van der Horst)
  • Studies in Netherlandish Art and Culture (Roodenburg)
  • Van mensen en dingen (Rooijakkers)
  • Vertel Eens (Koman en Meder)
  • Volkskunde (Rooijakkers)