Meertens InstituutDatabankenFamilienamen



Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Aa, van der < Veraa
A, van der
Aa
Pince van der Aa
Ouderaa, van der

naamsvermeldingen en literatuurreferenties:

• In de middeleeuwen bestuurde een Utrechtse familie Van der Aa vanuit het huis Ter Aa het gerecht (Nieuwer) Ter Aa, gelegen ten westen van Breukelen aan het riviertje de Aa, o.a. Walterus de A, 1156 [OSU I, p 414] en Jacob van der Aa, 1327 [Rep. Amstel, p 394].
• In oorkonden uit 1064 en 1088 wordt een Gerard of Gerhard genoemd, die aanvoerder is van een legereenheid en een trouw dienaar van de bisschop van Utrecht. Mogelijk is deze dienstman of ministeriaal de stamvader van het geslacht Van der Aa. Het Huis ter Aa is vermoedelijk omstreeks 1050 als een houten burcht gebouwd, op bisschopplijk initiatief. Elias van der Aa wordt in 1174 villicus (hofmeier) van het Huis Ter Aa genoemd [A.A. Manten, 'Breukelen en omgeving van 1000 tot 2000', in: Tijdschrift Historische Kring Breukelen 14 (1999), nr 4, p 154].
• [Manten-2001, p 157-164: Oorsprong van het geslacht Van der Aa en het Huis Ter Aa].
• In de 14e eeuw treffen we tevens een voorname familie Van der Aa in (de Meijerij van) Den Bosch aan, o.a. ridder Willem van der Aa, die in 1371 bij de slag van Bastweiler gevangen werd genomen, en Gerard van der Aa, schepen in 1386 [Taxandria 1894; 1895].
• Een stamreeks gaat terug tot Goyaert Jacobs Aleyten van der Aa, die ca. 1500 te Westelbeers woonde, waar de naam in verband kan worden gebracht met de Aa als benaming voor de Beerze [H. Vera, 'Stamlijst Van der Aa uit Best', in: Campinia 17 (1987)].
• Leendert Thomas van der Aa (ged. Beek en Donk 1741) was de kleinzoon van Leendert Jan Theunisse, die in 1715 een huis met landerijen bij de Donckse brug over de Aa kocht [B. van Kaathoven & Th. van der Rijt, 'Biks bloed. Kwartierstaat Van der Aa', in: D'n Tesnuzzik 14 (1994), nr 1].
• Hendrikus van der Aa (Berlicum 1833-1897) [André Schoones, 'Kwartierblad van Marinus van der Hofstad', in: Het Griensvenneke 39 (2014), nr 2, p 29].
• [P.G. Hoftijzer, Pieter van der Aa (1659-1733). Leids drukker en boekverkoper, Hilversum 1999].
• [T.J. van der Aa, Aanzet tot een genealogie van der Aa, Amstelveen 1998].
• "Deze naam, die door veel riviertjes wordt gedragen, is een oud woord voor water en is direct verwant aan het Latijnse aqua. In het Gotisch vinden we ahwa en het Proto-Germaans zal *achwa hebben gehad. In het Nederlands verdwenen waarschijnlijk eerst de ch en daarna de w, waarna de twee klinkers samenvielen tot één lettergreep" [Toorians-2000, p 52].
• Aa, van der; van der Ha: Waternaam de Aa of A `water', hypercorrect Ha, naam van vele kleine waterloopjes. Vgl. van der Ouderaa. 1285 Gherard van der A, Jacob van der A, Holland (VMW).   [WFZ]
• Zie AA in het Vroegmiddelnederlands woordenboek [VMNW].

afkortingen en bibliografische notaties: