Meertens InstituutDatabankenFamilienamen



Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Nagtegaal < Nachtegaal
Nightingale

naamsvermeldingen en literatuurreferenties:

• "Eind 13e eeuw blijken er nogal wat Nachtegalen in het Ieperse in Vlaanderen te wonen. De oudst ons bekende is Mathias Nachtegale, die in 1268 door de controleur van het laken werd beboet. (...) Vermoedelijk heeft een Vlaamse telg van het geslacht N. zich ca. 1300 in Holland gevestigd, waaruit in eerste instantie twee takken zijn ontstaan: de Westlandse en de Rotterdamse." Hier wordt de Rotterdamse kant behandeld. "Het oudst bekende wapen van een Rotterdamse Nagtegaal dateert van 1421. Dirc Hughesz Nachtegael (ca. 1390-1434) zegelde daarmee als schepen van Rotterdam. Hij was eigenaar van het huis (slot) Bulghersteyn te Rotterdam. Hij was zoon van Hughe Nachtegael, broer van de in de naamreeks vermelde Oudsier N. Het wapen: een adelaar houdende een gouden schild waarop drie vogels (nachtegalen)."
Dirc Hughe Nachtegaelsz, Rotterdam 1336 ivm. huis aan de Rieddijcke (in het Oosteynde); vader van Hughe Nachtegael, in 1351 met huis in de Lombartstraat te Rotterdam, schepen 1353; vader van Dirc Nachtegael, schout van Hillegersberg 1387; voorouder van Gerrit Maertensz Nagtegaal, ged. Kralingen 1711 (hier de eerste keer met deze -g-spelling) [H.K. Nagtegaal, 'Naamreeks Nagtegaal, in: Zuidhollandse stam- en naamreeksen, Rotterdam 1986, p 183-195].
• Clais Heinric Nachtegailensz, Monster 1316; zoon van Heinric Nachtegail; Clais' broer Hughe, stamvader Nagtegaal in Rotterdam [H.K. Nagtegaal, 'Het Westlandse geslacht Nachtegael', in: OV 45 (1990), nr 401, p 3]. Zou de naam niet toch ontleend kunnen zijn aan huisnaam te Geertruidenberg, vgl. p 4? [LBr].
• Hughe Nachtegael, Rotterdam ca. 1300 [Vgl. Med. CBG 42 (1988), nr 2, p 11].
• Hendrik Jacobs Nagtegaal, Hollum geb. 1691, koopvaardijschipper op het schip De Naghtegael; zoon van Jacob Geerts Nagtegaal, die in 1708 op de Unie vaart en in 1710 op de Nagtegaal (Ameland) [J.H. Nagtegaal, 'Een wandbord van de Amelander schipper Hendrik Jacobs Nagtegaal', in: Informatieblad Stichting 'De Ouwe Pôlle', Ameland (1992?), nr 9, p 20; D.J. de Vries, 'Amelandse schippers in het midden en tweede helft van de 18e eeuw', in: Pôllepraat. Stichting 'De Ouwe Pôlle', Ameland (1998), nr 26, p 27].
• De familie Nagtegaal op de Zuidhollandse eilanden komt voort uit de broers Hendrik Jansz en Frans Jansz Nachtegael, 1620 en 1627 geb. vermoedelijk te Dirksland [Vgl.: Med. CBG 44 (1990), nr 2, p 15].
• < fra. Rossignol, Leiden ca. 1700 [P.J.M. de Baar, 'Leiden, stad van vluchtelingen', in: De Leidenaar 5 (24 januari 1989), nr 19].
• Eemnesser familie van oorsprong uit Rotterdam: terug te voeren tot ca. 1300, maar hier te beginnen bij de Kralingse tak: Maertgen Pietersdr Nachtergael, geb. verm. Capelle a/d IJssel ca. 1575 (& Jan Adriaensz Proper) > Pieter Jansz Nachtegael (ook wel Proper alias Nachtegael) (ca. 1610-na 1679) [H. van Hees, 'Korte geschiedenis van de familie Nagtegaal', in: Historische Kring Eemnes 20 (1998), nr 2, p 96].
• Nachtegael, Nagtegaal: BN naar de vogelnaam, allicht voor een goed zanger. Vgl. E. Nightingale. 1351 Franchois Nachtegale, Kortrijk (DEBR. 1971); 1585 Gerrit Jansz Nachtegael, Amsterdam (DM).   [WFZ]

afkortingen en bibliografische notaties: