Nederlandse Dialectenbank

bandrecorder Welkom bij de Nederlandse Dialectenbank. U vindt hier meer dan duizend uur geluidsmateriaal, zoals dit in de afgelopen decennia is verzameld door onderzoekers van het Meertens Instituut (KNAW).

kaart NL Het betreft geluidsbestanden van dialectopnames van binnen- en buiten Europa. Het leeuwendeel van de opnames van binnen Europa zijn uit Nederland, Vlaanderen en Noord-Frankrijk - het Nederlandse taalgebied. De opnames van buiten Europa, zoals uit de Verenigde Staten van Amerika zijn meestal van Nederlandse emigranten. Tevens zit bij veel van de opnames documentatie zoals transcripties, gegevens over de sprekers en vragenlijsten.

U kunt op verschillende manieren zoeken door de collectie. Onder andere door te zoeken op land en plaats. Daarnaast kunt u zoeken op trefwoorden en bij 'uitgebreid zoeken' op onder meer 'opname jaar' en 'beroep'. Ten slotte kunt u ook gebruik maken van de geografische interface, de Sprekende Kaart.

Al het hier geplaatste materiaal is vrij te gebruiken voor dialectologisch, fonetisch, historisch of ander onderzoek. Onderzoekers wordt gevraagd bij publicatie de volgende bronverwijzing te gebruiken:

Oostendorp, M. van (2014). "Phonological and phonetic databases at the Meertens Institute." The Oxford Handbook of Corpus Phonology. Eds. J. Durand & G. Kristoffersen. Oxford: OUP. 546-551.

Neem voor andersoortig (bijvoorbeeld commercieel) gebruik contact op met Douwe Zeldenrust, coördinator Onderzoekscollecties (douwe.zeldenrust@meertens.knaw.nl).

Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0


colofon

De projectleider van de Nederlandse Dialectenbank is Douwe Zeldenrust. De wetenschappelijke begeleiding wordt verzorgd door Marc van Oostendorp. Kees Grijpink is verantwoordelijk voor de audio digitalisering. De website is ontworpen en gemaakt door Jan Pieter Kunst. Verder hebben aan dit project meegewerkt: Boudewijn van den Berg, Martiniano Brito, Maarten Frinking, Kees Grijpink, Tina Pinna, Aldo van Regteren Altena, Dirk Roorda, Heiko Tjalsma en Paula Witkamp.

Het project is gefinancierd door het Meertens Instituut, DANS (in het kader van het DANS-programma Kleine Dataprojecten) en de KNAW (in het kader van de Stimulans Open Access Data subsidie).

Gebruikte illustraties: Document free icon, Lock symbol for interface free icon door Freepik.

disclaimer

Sinds de jaren vijftig maakten onderzoekers van het Meertens Instituut in heel het land opnames waarbij de dialectsprekers min of meer vrijuit spraken over onderwerpen naar eigen keuze. Het streven was hierbij om een dekking te krijgen over het hele taalgebied, en zo geeft de website als geheel inzicht in de gesproken dialecten van het Nederlands rond het midden van de vorige eeuw.

Van 772 van de 2710 geluidsfragmenten zijn transcripties beschikbaar. De originele documentatie behorende bij de geluidsopnames is ook beschikbaar. In het kader van de Wet Bescherming Persoonsgegevens is die informatie online alleen beschikbaar voor degene die zijn ingelogd via de onderzoeksinfrastructuur CLARIN (Common Language and Resources Technology Infrastructure).


Nederland

België

Frankrijk

Kaart


uitgebreid zoeken
opnamejaar
geslacht
geboortejaar

De opnames van buiten Europa, zoals uit de Verenigde Staten van Amerika zijn meestal van Nederlandse emigranten. Deze opnames zijn grotendeels gemaakt tijdens het onderzoek naar het Amerikaans-Nederlands uit de vorige eeuw. De opnames zijn gemaakt in de jaren '60 door Jo Daan (voormalig onderzoekster van het Meertens Instituut) en in de jaren '80 en '90 door Jaap van Marle (voormalig directeur van het Meertens Instituut).

Bij de opnames van Jo Daan zit aanvullende documentatie. Het betreft gegevens over de opnames, de geanonymiseerde gegevens over de sprekers en vragenlijsten. De vragenlijsten zijn in het kader van de Wet Bescherming Persoonsgegevens alleen online beschikbaar voor degene die zijn ingelogd via de onderzoeksinfrastructuur CLARIN (Common Language and Resources Technology Infrastructure). Lees hier meer over Jo Daan en het onderzoek naar het Amerikaans-Nederlands.


Afrika

Azië

Noord- en Zuid-Amerika

Kaart

 

De collectie wordt gebruikt voor onderzoek. Hieronder volgen de meest recente publicaties:

Artikelen

Noordegraaf, J. (2014) "Met Jo Daan naar Dinnersize". Trefwoord, tijdschrift voor lexicografie.

Oostendorp, M. van (2014). "Phonological and phonetic databases at the Meertens Institute." The Oxford Handbook of Corpus Phonology. Eds. J. Durand & G. Kristoffersen. Oxford: OUP. 546-551.

Sijs, N. van der. (2013) "Op de schouders van onze voorgangers. Jo Daan en het Amerikaans-Nederlands". Nieuw Letterkundig Magazijn 31.1: 30-34.

Papers

Zeldenrust, D.A. (2014) "The exploration and visualisation of big data in the humanities, Comparing data representation of a large-scale e-infrastructure (CLARIN) and a dedicated Virtual Research Environment (Soundbites)". European Social Science History Conference, Proceedings. Vienna, Austria.

Zeldenrust, D.A. & M. van Oostendorp. (2013) "Combining tailor made research solutions with big infrastructures: the speaking map of the Netherlands." Digital Humanities Conference 2013, Proceedings. Lincoln, Nebraska: University of Nebraska.

Zeldenrust, D.A. (2014) "Access to data: the Soundbites collection of the Meertens Institute and a flexible approach to the curation and dissemination of humanities digital resources". Digital Humanities Benelux Conference (The Hague).

Overige publicaties

Zeldenrust, D.A. (2013) "De sprekende kaart nu ook geschreven". Nieuwsbrief Stichting Academisch Erfgoed 35.5.

Zeldenrust, D.A. (2009) "Soundbites gaan online". E-data & Research. 4.2, 3.

Zeldenrust, D.A. (2008) "Dialecten beschikbaar via sprekende kaart". E-data & Research 3.3.

Aan de collectie wordt permanent gewerkt. Opnamen uit het archief van het Meertens Instituut worden gedigitaliseerd en documentatie wordt toegevoegd. Tevens worden de digitale bestanden ook toegankelijk gemaakt via de Europese onderzoeksinfrastructuur CLARIN (Common Language And Resources Technology Infrastructure).

Daarnaast worden nieuwe opnames toegevoegd. Zo maakte onderzoeker Gertjan Postma van het Meertens Instituut in oktober 2012 samen met collega Andrew Nevins (UCL) veldwerkopnames in Garrafão en Holandinha (Brazilië). Lees hier meer over dit veldwerk en de opnames die gemaakt zijn.

De opnames zijn gedigitaliseerd en indien nodig ook gerestaureerd in de geluidsstudio van het Meertens Instituut. Sinds 1998 beschikt het Meertens Instituut over twee audiostudio's. De studio's staan onder leiding van Kees Grijpink.

Buiten het digitaliseren, conserveren en restaureren geeft het Meertens Instituut ook regelmatig advies aan grote en kleine geluidsarchieven in binnen- en buitenland. Het advies betreft over het algemeen de opslag van de originele geluidsdragers, assistentie bij het digitaliseren en andere bijkomende vraagstukken. Lees hier meer over de geluidsstudio van het Meertens Instituut.