elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: zwoerd

zwoerd , swoerd , Zwoerd.
Bron: J.A.V.H. (18e eeuw), Haagsch Nederduitsch woorden-boekje. Den Haag: Johannes Mensert. Uitgegeven in: Kloeke, G.G. (1938), ‘Haagsche Volkstaal uit de Achttiende eeuw’, in: Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde 57, 15-56.
zwoerd , zwaard , (vrouwelijk) , huid van ’t varken.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.
zwoerd , zwaore , grashuid, de graszode van weideland, zoover de graswortel reikt (Zie: hoed). Gron. zwaord = de groene zode van grasland; Oostfr. sware, swâr, sworde; HD. Schwarte, inzonderheid: dikke huid, bekleeding, enz.; Nederl. zwaard, zwoord = afgeschrapte varkenshuid; Oostfr. grö̂nswâr = grasdek, groene zode, Eng. greensword; Neders. gronswaard; Nederd. swârde, sware, MNederd. swarde, swarte, Kil. swaerde, Oudfr. swarde, Noordfr. swörd, AS. sveard, OEng. swarde, Eng. sward, ONoorsch svördhr, Noorw. svord, Zw. (dial.) svärd, OHD. swarta, MHD. swarte. Waarschijnlijk van: zweren (etteren) in den zin van (op)zwellen, even als het HD. Schwiele van: schwellen. Zie ten Doornk. i.v. sware.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
zwoerd , zwaord , (onzijdig) , zwäorde , zwaard van het spek.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
zwoerd , swoar , swoord , = spekswoar, (een pleonasme) = zwoord, de huid van spek. Kil. swaerde; Oostfriesch sware, swâr, swôrde = zwijnshuid, dikke huid of bedekking van menschen en dieren; grö̂nswâr = de bovenlaag, de zode van grasland. Nederduitsch swârde, sware, Middel-Nederduitsch swarde, swarte, Oud-Friesch swarde, Noordfriesch swörd, Angel-Saksisch sveard, Oud-Engelsch swarde, Engelsch sward, Oud-Noorsch svördhr, Noorweegsch svord. Oud-Hoogduitsch swarta, Middel-Hoogduitsch swarte, Hoogduitsch Schwarte. Volgens ten Doornk. waarschijnlijk van: zweren (zwoor, gezworen), in den zin van: (op) zwellen, evenals het Hoogduitsch Schwiele van: schwellen.
swoord = grashuid, graszode van weiland, zoover de wortel reikt. Oostfriesch grö̂nswâr = grasdek, groene zode, Engelsch greensward, Nedersaksisch gronswaard.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
zwoerd , zwaore , (mannelijk en vrouwelijk) , Spekzwoerd.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
zwoerd , zwoerd , (zelfstandig naamwoord onzijdig) , Ook zwoord. Zwaard, in de beide volgende ook elders gewone opvattingen. 1) De huid van het varken. || Wat zit er ’en dik zwoord om de ham. ’En zwoerdje van ’et spek. 2) De bovenkorst van weiland, grasnerf, bovenzooi. Synon. mars. || ’Et zwoord van dat land is zoo broos, dat ’et vee er mit zen pooten deur trapt. Dat de voirsz. Kaede op ’t onderste spit ofte swoord van ’t Landt wesen sal seven voeten breedt, Handv. v. Assend. 144 (a° 1588). – Zwoerd en zwoord komen ook elders in Holl. voor, en worden beschouwd als Holl.-Fri. vormen van Ned. zwaard.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
zwoerd , zwoord* , Hoogduitsch Schwarte.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
zwoerd , zwaore , (mannelijk, vrouwelijk) , Spekzwoerd.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
zwoerd , zwaard , zwoerd.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
zwoerd , zwaore , vrouwelijk , zwäörtien , zwoerd, bovenste aardlaag van grasland. Hei mäit de zwaore met: hij maait te diep
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
zwoerd , zwoare , zelfstandig naamwoord, vrouwelijk , zwoarn , zwùerkn , zwoerd
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
zwoerd , zwoertje , m , spekzwoerd.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
zwoerd , zwoor , zwoore , spekzwoerd
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
zwoerd , swoord , zelfstandig naamwoord ’t , Zwoerd. Zegswijze zô taai as swoord, zeer taai, (van bv. vlees).
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
zwoerd , zwaars , zwoerd (van spek); verkleinvorm zwaarske.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
zwoerd , zwaard , zwoerd.
Bron: Kuipers, Cor e.a. (1993), Zò bót ás en hiëp. Plat Hôrster, Horst.
zwoerd , zwoare , zwoerd.
Bron: Bos-Vlaskamp, G. e.a. (1994), Olster woorden, Olst.
zwoerd , zwoare , zwoerd; * gin spek zonder zwoare: geen roos zonder doornen.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
zwoerd , zwoare , zode.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
zwoerd , zwoor , zwore, zwoord, zwaor, zwaore , de , (Zuidoost-Drenthe, Midden-Drenthe, Kop van Drenthe). Ook zwore (Veenkoloniën, Zuidoost-Drents veengebied, Zuidwest-Drenthe, zuid), zwoord (Midden-Drenthe), zwaor (Zuidoost-Drents zandgebied), zwaore (Zuidwest-Drenthe, Zuidoost-Drents veengebied, Midden-Drenthe) = 1. zwoerd An spek mot zwoor zitten (Eex), Der zit een dikke zwoor an het spek (Bov), Een zwoor vin ik lekker; kuj lekker lang op kauwen (Nam), As het spek good braon is, dan bint de zwaorties lekker knapperig (Bei), Leg de zwaorties mar op de raand van de teller (Oos) 2. zode (Zuid-Drenthe) Old greslaand zit een dikke zwaor op; dat is allemaole olde greswortels, die niet meer uutloopt (Geb), Der zit een taoie zwore op (Klv), Aj die kamp nou ommebouwt, kuj op die zwaore mooi eerpels verbouwen (Noo)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zwoerd , zwore , zwoerd
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
zwoerd , zwaore , 1. zwoerd. 2. zode. Aj ’n weije scheurt en de zwaore giet an ’t rottn, dan kuj der ’n paer jaor ’n beste oogs ofhaeln.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
zwoerd , zwaore , zwaode , zelfstandig naamwoord , de 1. zwoerd 2. zode, plag
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
zwoerd , zwaerechie , zwoertie , zelfstandig naamwoord , zwaerechies, zwoerties , spekzwoerdje We waere gek op de zwaerechies van gebakke spek Ook zwoertie
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
zwoerd , zwaard , zwoerd
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
zwoerd , zwoord , zoerde, zoorde, zwaard, zwaord, zwaore, zweerd, zw , zwoerd.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
zwoerd , zwaord , zwardje, zwerdje , zelfstandig naamwoord , zwoerd (Den Bosch en Meierij); zwardje; verkleinwoord; zwoerd (Helmond en Peelland; Land van Cuijk); zwerdje; verkleinwoord; zwoerd (West-Brabant)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren
zwoerd , zwòrdje , zelfstandig naamwoord , zwoertjes , verkleinwoord; Henk van Rijen - zwoerdje, zwaardje; zwoertjes - verkleinwoord van ‘zwoert’; zwoerdjes; Cees Robben – (19611221)
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut