elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: zwaar 

zwaar , zwoor , zwaar.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
zwaar , zwaor , (bijvoeglijk naamwoord)
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
zwaar , swoar , zichtbaar zwanger. Kil. swaer van kinde, swangher.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
zwaar , zwaor , (bijvoeglijk naamwoord) , Zwaar, zwanger. Tu ons hü̂̂s òfbrandde, was ik zwaor van mîn négende (kind).
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
zwaar , zwaar , zweer , (bijvoeglijk naamwoord) , Daarnaast zweer. Zie de wdbb. || Wet is dat pak zweer! – Zie een zegsw. op kind. – Als men aan het schakelen is en er wordt niets gevangen, zeggen de vissers schertsend tegen elkaar: Wacht maar, onderan hangen de zwêre. – Eertijds ook in de zin van aanzienlijk, groot. || Een dat wert (wordt) een swaer Koopman, Saenl. Wassende Roos 14.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
zwaar , zwaor , (bijvoeglijk naamwoord) , Zwaar, zwanger. Tu ons hü̂s òfbrandden, was ik zwaor van mîn négende (kind).
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
zwaar  , zwaor , zwaar.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
zwaar , zwaor , zwäörder, zwäörst , zwaar
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
zwaar , zwoar , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , 1 zwaar in gewicht, 2 orthodox
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
zwaar , zwaor , zwaor op de hànd erg zwartgallig.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
zwaar , sweer , bijvoeglijk naamwoord en bijwoord , 1. Zwaar. 2. Heel erg. | Hai was in de oorlog sweer fout. Hai had er sweer de pest in. Zegswijze sweer weze (loupe), zwanger zijn (in een vergevorderd stadium). | Ze is (loupt) sweer van de derde.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
zwaar , zwoar , zwaar; * ie zölt wè zwoar op de weg ling: wat heb jij veel gegeten!; zwoaren zware.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
zwaar , zweers , (dva, vs), in wat zweers zeer veel, vrij wat Daor zit je wat zweers van vet in, wel meer as honderd pond (vs)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zwaar , zwaor , zwoor , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , (Zuid-Drenthe, Midden-Drenthe, Kop van Drenthe). Ook zwoor (Zuidoost-Drenthe, Noord-Drenthe) = 1. zwaar Die zwaore kaast is niet makkelk te hanteren (Eex), Dat ding is gloepends zwaor en arg lomp (Rui), Dat is verrekt zwaor wark (Eri), Zij giet zwaor is zwanger (Zdw), Dat is beste rog Ja jong, dat is zwaor zaod goed gewas, grote aren, lang stro (Eez), Hij kauwt zwore tebak (Nsch), (zelfst.) Hie rookt zwaore zware shag (Wijs), (fig.) Hie zöt er een zwoor, ...zwaor heufd in ziet het donker in (Sle), Hie is wat zwaor op de haand depressief (Anl) 2. hevig Dat kind is zwoor verkolden (Vtm), Gisternacht hef het hier zwaor weer ewest (Hgv), Bij zwaore rouw wörden de veinsters esleuten (Dwi) 3. streng in de religieuze opvattingen Hie is zwoor gereformeerd (Emm), Ze waren hier vrogger ok zwaor (Gie), De ofgeschaiden bint zwoorder dan de vrijzinnigen (Eev), Die is bij een zwaore karke (Ker), Hie kan licht en zwaor van een predikant, die zich in de preek richt naar de inzichten van zijn toehoorders (N:Sle), (zelfst.) Dat is een echte zwaore (Zdw) 4. moeizaam As ik het zo bekieke kan dei veerze wal is zwoor kalven (Bco), De koe is zwaor ofkalfd (Gro), De baos meuk hum het leven zwoor (Bov), Zij zit er zwaor ze hebben een hoge hypotheek (Klv) 5. grof van lichaamsbouw Het was een komiek gezicht zo’n hiele grote zwaore vrouw mit zo’n klein mannegien (Ruw).
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zwaar , zwoor , zwaar. dè’s unnen zworen balk, dat is een zware balk.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
zwaar , zwöör , zwaor , (Kampen) zwaar. Ook: zwaor (Kampereiland, Kamperveen). Gunninks woordenlijst van 1908: Zwaor weer ‘onweer’
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
zwaar , zwaor , zwaar. ’t Zal oe zwaor anerèèknd wordn. ’t Was meraekel zwaor weer.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
zwaar , zwaor , zwaar, drukkend , És ge 'iet lang moet draoge, dan wor'ret nogal gaauw te zwaor, dan zéd'det zóó beuj. Als je iets lang moet dragen, dan wordt het al vlug te zwaar, dan ben je het vlug beu.
Wa is't zwaor wiir, ge hoeft nog nie ins te wèrreke én't zwiit stit'ter al óp. Wat is het drukkend weer, je hoeft nog niet eens te werken en het zweet breekt je uit.
Bron: Hendriks, W. (2005), Nittersels Wóórdenbuukske. Dialect van de Acht Zaligheden, Almere
zwaar , zwaor , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , 1. van een bep. gewicht 2. met een behoorlijk gewicht, niet bep. licht 3. met veel gewicht en daardoor stevig, sterk 4. omvangrijk, groot 5. een lichamelijk gevoel van zwaarte, druk gevend 6. de indruk gevend dat iets zwaar weegt, zwaar te dragen of te trekken is 7. een psychisch gevoel van druk gevend 8. moeilijk, moeizaam 9. hevig, heftig 10. dicht, geconcentreerd 11. zwaar klinkend
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
zwaar , zwaer , bijvoeglijk naamwoord , 1. zwaar Het woog zôô zwaer as lôôd Peesteke was een zwaer kerrewaai 2. rechtzinnig in de leer In die kerk waere ze nogal zwaer op de hand 3. stinkend In de loos hing een zwaere, bedurreve lucht
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
zwaar , zwoor , zwaar
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
zwaar , zwöör , (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) , 1. zwaar; 2. zwanger; 3. bw., erg. IJ is zwaor beledigd.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
zwaar , zwôr , 1. zwaar; 2. ernstig, erg, zwaar , Zwôr geschut inzétte. Zwaar geschut inzetten. , Bònne valle dik zwôr. Bonen liggen vaak zwaar op de maag., Zwôr ziejk zén. Ernstig ziek zijn., Olga higget zwôr te pakke. Olga is zwaar verliefd. Olga is zwaar ziek.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
zwaar , zwaor , zwaorder, zwaorst , 1. zwaar 2. stroef , Hae liktj in ’t ziekehoes, dae kriegtj nog ei zwaor proces. Windj-in traptj ’t zich zwaor.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
zwaar , zwaor , bijvoeglijk naamwoord, bijwoord , zwaor - zwòrder - zwòrst , zwaor wèèrk; WBD zwaor koej - stukkig (forsgebouwd), ook 'stugge' of 'gròffe' koej genoemd; WBD zwaore - zwaar paard, ook 'bónk' genoemd of (Hasselt) 'bèls'; WBD zwaor - compact of stug (gezegd van bakkersbloem); DANB spaoje is zwaor wèèrek; WBD zwaor (II:914), gezegd van weefsel; WBD III. 1. 1:16 'zwaar' = grofgebouwd; WBD III. 1. 4:357 'zwaar' = lastig; WBD III. 2. 3:33 'zwaar' = stevig (voedsel); Bosch zwaor lope - in verwachting zijn; WBD III. 4. 4:82 'zwaar weer' = onweer; Dirk Boutkan (1996) - (blz. 50) zwaor - zwòrder -zwòrst /zwaorst; zwaarder, zwaarst, naast zwòder (blz. 35) met vocaalreductie en d-epenthesis; – comparat. en superlat. van 'zwaor', met vocaalkrimping; – De door Dirk Boutkan (1996) - (blz. 50) gegeven comparatief 'zwòrder' heeft de vorm 'zwòdder' naast zich.; zwòrst - superl. zwaarst; Dirk Boutkan (1996) - (blz. 35.) zwaorst / zwòrst, maar met flexie-e: zwòrste
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
zwaar , zwaor , zwaorder – zwaors , zwaar
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut