elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: zin 

zin , zinne , Met zinne, bedaard en bedachtzaam.
Bron: Halbertsma, J.H. (1835), ‘Woordenboekje van het Overijselsch’, in: Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren 1836, Deventer: J. de Lange.
zin , zin , in ’t zin hebben = voornemens zijn.
Bron: Ballot, A. (1870), Eigenaardigheden van het Twentsche dialect, uitgegeven in 1968, Hengelo.
zin , zin , onzijdig , in ʼt zin scheten, Gron. in ʼt zin schijten = zich weder herinneren.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
zin , zin , (onzijdig), voor: lust, behagen in, trek tot iets; gedachten, geheugen; bedoeling; niet veel met iets in ’t zin hebben = er weinig mee ophebben, er niet zeer mee gediend zijn; ’n goud zin hebben = opgewektheid hebben tot iets; mōst nijt tegen ’t zin opeten = niet met tegenzin eten; ’t op ’t zin hebben = bijzonderen lust gevoelen om te gekscheren, lachen, plagen, enz.; ’t is moar ’n zin = een voor het oogenblik opkomende trek; as ’t zin moar voldoan is, zegt men met betrekking tot een zieke, en zooveel als: ’t is maar om hem (of: haar) tevreden te stellen, aan den trek te voldoen, baat zal hij er niet bij vinden; ’t gait mie goud noa ’t zin = dat valt in mijn smaak, ook Oostfriesch; ’t is tegen ’t zin = hij doet, of: laat het toe met tegenzin, ook Oostfriesch; ’k heb ’t zin d’r of (= ’k heb de grap d’r of) = ik heb de aardigheid er af; mit opzet zin = voorbedachtelijk, met voorbedachten rade; ’k heb d’r gijn zin bie had = ik heb mij niet goed bedacht, ben er maar los over heengegaan; ook: ik had geen kwade bedoeling; wat hest in ’t zin? = wat voert gij in ’t schild? hou krigst’ in ’t zin! (klemtoon op: krigst) = hoe is ’t mogelijk dat dit bij u kan opkomen, of: dat gij zulks van plan zijt; da’s ’n ander zin = dat is wat anders, nu begrijp ik u, (na eene gegeven inlichting); da’s ’n twijde zin, zee Luutje = dat verandert de zaak als gij ’t van dien kant beschouwt; ook alleen: da’s ’n twijde; ’t komt, of: ’t schut (of: ’t kōmt) mie in ’t zin = daar schiet mij te binnen, dat, enz., ook Drentsch. – Oostfriesch dat schütt mî nët in ’t sin; ’t is mie oet ’t zin goan = ik heb, en: ik ben het vergeten; ’t zel mie wel weer in ’t zin schijten = ik kan ’t mij op dit oogenblik niet herinneren; ’t ken mie best in ’t zin komen, om, enz. = ’t is licht mogelijk dat besluit, om, enz.; noa mien zin = mijns inziens, ook: volgens mijn’ smaak; iemand iets oet ’t zin proaten = hem tot andere gedachten brengen zoodat hij zijn voornemen laat varen, of: van zijne meening terugkomt. Spreekwoord: ’s Mensen zin is ’s mensen hemelriek = de mensch is alleen dan gelukkig, als hij zijn zin krijgt al is dit in ’t oog van een ander ook nog zoo dwaas, waarvoor elders: ’s menschen zin (of: wil) is ’s menschen leven; Holsteinsch Minschen will is sin himmelrick; Keulen: Des minsche willen esz des minsche silligkeit. – Evenwel: de zin = de beteekenis, de zin.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
zin , zin , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , doch in de verbindingen in ’t zin, naar ’t zin onzijdig. Zie de wdbb. || Wel, is ’et na ’t zin? Hij heb niks goed in ’t zin. In ’t herwaartsgaan quam my in ’t sin een geschrift daar van te hebben, SOETEBOOM; S. Arc. 299. – Zegsw. Alles met zinnen en kopjes op de kast, men moet alles met verstand (overleg) en zorgvuldigheid doen.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
zin , zin* , 1 (slot); elders: ’s menschen zin (of: wil) is ’s menschen leven; ook gewoon Hoogduitsch: Des Menschen Wille ist sein Himmelreich. Verder: ’t komt mie ien ’t zin of ’t schut mie ien ’t zin = ’t schiet mij te binnen; ’t is (of: gait) mie nijt noar ’t zin = ’t gaat niet naar mijn zin, niet zooals ik wensch; ien (of: noar) mien zin = naar mijn oordeel, volgens mijn smaak; mōst nijt tegen ’t zin (= met tegenzin) eten; hou krigst’ ien ’t zin?! = hoe kunt ge zóó iets verzinnen?!; – zie ook tweide .
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
zin  , zin , zin. In dae zin, dermate.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
zin , zinne , zin. Met zinne ån: zachtjes aan. Nao et zinne wiäân: naar genoegen zijn. Het schöt mi in et zinne: het schiet mij te binnen.
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
zin , sinne , an t sinne wean, te veel van vergen
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
zin , zin , aldus, op zo’n manier Op zó’n zin Op zo’n manier.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
zin , zin , zelfstandig naamwoord de/’t , De zin. Vgl. fri it sin. Zegswijze erges zin an hewwe, ergens zin, trek in hebben. Vgl. Fries sin oan. | Ik hew zin an m’n eten. – Erges mee in ’t zin weze, ergens mee in zijn schik zijn, ergens tevreden over zijn. – Nei ’t zin, nar de zin. | Was ’t ’n beetje nei ’t zin? Is ’t allegaâr nei ’t zin gaan. – Teugen ’t zin, tegen je zin, met tegenzin. | Je moete ’t niet teugen ’t zin doen, ’oor. – In moin zin, naar mijn smaak of mening (verouderd). Vgl. immóizen. – Ik hew er net zôveul zin an as ’n dief an hange(n), ik heb er totaal geen zin in. – De (’t) zin is er of, ik heb er geen zin, geen aardigheid meer in.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
zin , zinne , 1. in ’t zinne hem (hebben): van plan zijn; 2. in ’t zinne schieten: te binnen schieten; 3. uut ’t zinne proaten: uit het hoofd praten; 4. zin.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
zin , zin , zinne , de, het , zinnen , Ook zinne (Zuidwest-Drenthe, noord) = 1. zin Hie is niet good mèer bij zinnen bij zijn verstand (Hijk), Oetgaon, dat verzet de zinnen wat (Sti), Mit da’k oe zag, schèut mij het ien zin te binnen (Flu), De naeme wil mij niet in ’t zin schieten (Wsv), Het is mij deur ’t zin gaon (Hgv), ...uut ’t zin scheuten ik heb het vergeten (Klv), Dat he’k hum oet ’t zin praot uit zijn hoofd gepraat (ec), Ze hebt nog wel wat in ’t zin zijn wat van plan (Ruw) 2. zin, verlangen, begeerte Dat is een hopeloze kerel, die wil altied zien zin hebben (Wei), As ik mien zin krieg, gait hij nich mit (Bov), Hie kun zien zin niet kriegen (Schl), Vraog is, waor ze zin an hef wat ze graag wil (Odo), Die kerel, dat is een raor meubel, die is niet van zinnen of te brengen van zijn plannen (Exl), Gien zin? Koop even veur een kwartien zin (Pdh), ...Gao mor even naor Jan van Peer in Emmen, door kuj veur een dubbeltien zin kopen (Bov) 3. wens, genoegen Hie hef het glad op zin zeer naar zijn zin (Gas), Het was mij tegen ’t zin, mor wat moej (Sle), An huus kun hij hum niet mit zin verkopen; doe hef hij die koe in het Hogeveine emarkt naar genoegen (Zdw), Zien wief kun hum niks naor ’t zin doen (Hijk), Hij kin het heur neit naor de zin maoken (Erf), ...van ’t zin maken naar de zin (Nije), Die man leg de wereld best naor ’t zin hij heeft het naar zijn zin (And), De kinder, die hebt het gooud op ’t zin; zie speult de heeil dag naar de zin (Eex), Wat hej der wat van in ’t zin? wat ben je van plan (Row), Ze kregen het marzo in ’t zin, um naor de mark te gaon (Scho) 4. nut Naokaorten hef miestal niet veul zin (Hoh), Ik zie er de zin niet van in (Ker) 5. oordeel, overleg (Zuidwest-Drenthe, Zuidoost-Drents zandgebied) Die ko mut ie altied mit zin anpakken (Pes) 6. (Zuidoost-Drenthe, oz), in met zin langzamerhand, mettertijd Mit zin komp het ale in de riege langzamerhand (Nsch), Met zin gaow daor nog wal een keer hen (Sle) 7. humeur Hij hef slechte zin vandage (Nam) 8. (vol)zin Midden in de zin huul hij op (Exl), Die zin begriep ik niet (Bor) *Zoveul hoofden, zoveul zinnen meningen (Nsch), z. ook zins
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
zin , zin , lust, trek. Ook: zinnigeid
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
zin , zin , zelfstandig naamwoord , de; zin, volzin
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
zin , zin , zinne , zelfstandig naamwoord , de, et 1. gedachte, het denken 2. humeur 3. wil, begeerte 4. animo, lust 5. eetlust, trek in iets, lust om te drinken, eten 6. bedoeling, beredeneerd plan, doordachte opzet 7. bestaansreden, ratio, nut
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
zin , zinne , (zelfstandig naamwoord) , zin.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
zin , zin , zelfstandig naamwoord , humeur (Eindhoven en Kempenland)
Bron: Swanenberg, A.P.C. (2011), Brabants-Nederlands: Nederlands-Brabants: Handwoordenboek, Someren


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut