elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: tand 

tand , tand , (mannelijk) , tande , tand.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
tand , tannen , tanden. Vlg. hannen = handen; binnen = binden, enz.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
tand , tand , (zelfstandig naamwoord mannelijk) , vgl. beretand en botertand.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
tand  , tand , (enkelvoud lang uitspreken, meervoud kort uitspreken) , tendje , tand, De tand zwaere um neet mier, hij is overleden. Mit lang tand aete, het smaakt hem niet.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
tand , taond , mannelijk , taonde , teandtien , tand. Fiin op ’n taond: kieskeurig
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
tand , taand , zelfstandig naamwoord, mannelijk , taane , tàennken , tand. Dan doot miej de taane neet mer zear, dan ben ik niet meer in leven
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
tand , tând , tand(en) Énnen tând, tweë tând Een tand, twee tanden.
Bron: Kerkhoff, Chris (1970 ev), Dialectwoordenlijst van het Land van Cuijk, Cuijk
tand , tanne , tand
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
tand , tind , tand (van een eg)
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
tand , tand , zelfstandig naamwoord de , in de zegswijze de kloine tand nag in de bek hewwe, nog zeer jong, onvolwassen, onervaren zijn.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
tand , taanden , tane , taendtie , tanden; * as ’t zo verre is, doet mie de taanden niet meer zeer: dat maak ik niet meer mee; * wie völle in de mond is, kump gauw tussen de taanden: hoge bomen vangen veel wind.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
tand , tinne , de , tinnen , (Zuidoost-Drents veengebied, Veenkoloniën) = tand Der was een tinne oet dei dreitinder vörke (Bov)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
tand , taand , tand, tanne, taande, tane , de , tanden, taanden, tane , (Zuidoost-Drenthe, Zuidwest-Drenthe, zuid, Midden-Drenthe, Kop van Drenthe). Ook tand (Zuidoost-Drenthe), tanne (Zuidoost-Drents veengebied, Veenkoloniën), taande (Zuid-Drenthe, Veenkoloniën, vaak uitgespr. als tane) = 1. tand Zien taand steit scheef (Ktv), Het peerd is van de taand ouder dan 8 jaar (Zdw), Hij hef valse tanden een kunstgebit (Bov), (fig.) Die hef de tanden stief op mekaor is gierig (And), Iene een taand in de kont steken beroddelen (Sle) 2. houten pen in de kop van een hark De taand is oet de rief broken (Pei), Taanden in de harke zetten is een mooi wark veur de winter (Hol)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
tand , táánd , tand. mv. tèènd en táánd. verkl. tèndje, als een kind talmt met eten zegt men wel eens: dè páást in unnen hoolen táánd, dat past in een holle tand. hij it mè lang táánd, hij eet met tegenzin.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.
tand , tand , taand , tannen, tanen , täntien , tand. De tannen op ’t bössien ebben ‘koortsig, snotterig, hangerig zijn van een kind omdat het tanden krijgt’. Ook: taand (Kampereiland, Kamperveen) (verkleinwoord täntien, meervoud tanen)
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
tand , tane , taand , zelfstandig naamwoord , de 1. tand (uit het gebit) 2. puntig, uitstekend deel van bep. werktuigen 3. uitstekende punt met de functie van spijker
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
tand , tàànd , tàànd , tand
Bron: Bergh, N. van den, e.a. (2007), Um nie te vergeete. Schaijks dialectboekje, Schaijk.
tand , tand , (zelfstandig naamwoord) , tannen , täntien , tand.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
tand , taand , taande , tand, tanden
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
tand , tând , tèndje , tanden , Mi lâng tând ête. Met lange tanden eten., ’n Tèndje d’rbèij zétte. Een tandje erbij zetten. , Tantantèèwe ’ne neije vur n’n èèwe. Tand tand oude, een nieuwe voor een oude. Kinderrijmpje. Opgezegd bij het over de schouder gooien van een uitgevallen melktand
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
tand , tandj , (mannelijk) , tenj , tendje , tand , Dae flot is mèt de tenj, is ouch flot mèt de henj: iemand die vlug is met eten, is ook vlug met zijn werk. Dao kriegs se neet väöl uuever d’n tandj: daar krijg je niet genoeg te eten. Det is get vuuer in einen hoealen tandj. Die haet haor oppe tenj. Hae haet ’m aan d’n tandj geveuldj. Mèt lang tenj aete. Mètte móndj vol tenj staon. Oppe tenj biete. Vrouluujshenj en paerstenj moge noeat stilstaon.: daar krijg je niet genoeg te eten. Det is get vuuer in einen hoealen tandj. Die haet haor oppe tenj. Hae haet ’m aan d’n tandj geveuldj. Mèt lang tenj aete. Mètte móndj vol tenj staon. Oppe tenj biete. Vrouluujshenj en paerstenj moge noeat stilstaon.
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
tand , taand , zelfstandig naamwoord , tèndje , tand; R Ge moet oewe vlêes/vis/pudding/etc.-taand mar öt laote trèkke (dat gerecht is te duur); R.J. haor óp der taande; Cees Robben - Ik heb en naogelschèrke gehad... ze dènke zeeker dek gin taande mir heb. Zolang ge nooit mee ene mond vol taanden zit... (Tony Ansems, Agge oew mundje goed ruurt; van de cd Tilburgse Liekes American Style; 2008); Pierre van Beek - nòr zene taand - naar zijn smaak; Henk van Rijen - zôo dè gin man er zen taande òn stot - zo dat niemand zich eraan ergert. Cornelissen & Vervliet - Idioticon van het Antwerpsch dialect - 1899 - TAND (Kemp. taand, Ned. a) - tand; Karel de Beer, Tilburgs bijnamenboek - 2000 - Jan taand = mr. Van de Mortel (blz. 56); WBD III.1.1:105 'tanden' = gebit; WBD III.1.1:109 'grote tand' = kies; WBD III.1.1.109: 'tand van verstand' = verstandskies; ook 'kies van verstand'; WBD taande - melkgebit van een kalf, ook genoemd 'melktaande' of 'kalvertaand’; WBD breej taande - brede tanden van een koe; WBD snèjtaande - snijtanden van een koe; WBD pèrstaand - (paardetanden) het blijvende gebit van een paard; WBD völletaand, vulletaand - melkgebit van een veulen; WBD (Hasselt) eegtaand (plur.) - eg-tanden; tèndje - verkleinwoord; tandje; Dirk Boutkan (1996) - tèndje (archaïsch); hiernaast: tandje (blz. 32); — verkleinwoord van 'taand' met umlaut (via tand?); A.A. Weijnen; Onderzoek dialectgrenzen in Noord-Brabant (1937) - met umlaut, volgens krt.48
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant
tand , ta~nd , tand , tendje , tand
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut