elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: spartelen 

spartelen , spalteren , omrollen en schoppen als een kind op den vloer. Teut. spalteren, spartelen. Van sport, tred, schrede [verzet van den voet]; oudtijds loopbaan voor de wedspelen, waarvan Eng. sports. Spalter-basse, woelig kind, wildebras. Basse, les fesses. Dus spartelgat.
Bron: Halbertsma, J.H. (1835), ‘Woordenboekje van het Overijselsch’, in: Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren 1836, Deventer: J. de Lange.
spartelen , spōrrêln , spōttêln , spartelen. Ook = arbeiden, bezig zijn, in de weer zijn; zij spōttêlt de hijle dag an. Van: sporen = de sporen geven, prikkelen. Bij Vondel: daar sporrelden de zinnen. Het verouderde sporrelen = krakeelen, tegenstreven, zooveel als: (tegen)spartelen.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
spartelen , spartelen , Sprenkelen, spuiten. Loop tòch vörzichtig, de melk spa(r)telt ü̂̂t de kanne. Iemand met water bespa(r)telen – besprenkelen.
Bron: Draaijer, W. (1896). Woordenboekje van het Deventersch Dialect. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff
spartelen , sparteln , zie ende *.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
spartelen , spōtteln , zie spōrreln *.
Bron: Ganderheyden, A.A. (1897), Groningana – Supplement op H. Molema’s Woordenboek der Groningsche Volkstaal, Groningen (reprint 1985)
spartelen , spartelen , Sprenkelen, spuiten. Loop tòch vö̂rzichtig, de melk spa(r)telt ü̂t de kanne. Iemand met water bespa(r)telen – besprenkelen.
Bron: Draaijer, W. (2e druk 1936), Woordenboekje van het Deventersch Dialect, Deventer: Kluwer.
spartelen  , spertele , spartelen.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
spartelen , spattelen , spartelen
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
spartelen , spartelen , van water dat heel hard staat te koken (1890).
Bron: Beets, A. (1954), ‘Leidse woorden en uitdrukkingen’, in: Bicker Caarten, A. (red.), Leids Volksleven, Leiden: Sijthoff
spartelen , spättelen , spättelen, espätteld , spartelen.
Bron: Werkgroep Dialekt van het Cultuur Historisch Genootschap Raalte (1995), Nieuw Sallands Woordenboek, Raalte
spartelen , sparteln , zwak werkwoord, onovergankelijk , spartelen Vogels kunt zo mooi in een poultie waoter zitten te sparteln (Eev), (zelfst.) Met marteln en sparteln hebt ze het veur mekaor ekregen (Hol)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
spartelen , spättelen , spartelen
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
spartelen , spârteln , spartelen.
Bron: Dialectwârkgroep Heerde/Waopmvelde (2004), Nieje Heerder Woordnboek, Heerde.
spartelen , spattelen , sparrelen , werkwoord , 1. spartelen, met z’n armen en benen heen en weer slaan 2. heen en weer trappelen: van koeien die bijna kalven
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
spartelen , sparrele , werkwoord , sparrel, sparrelde, gesparreld , [O] spartelen, pruttelen Koke dattut sparrelt Ook seutere
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.
spartelen , spärtelen , (werkwoord) , spärtelen, espärteld , spartelen.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
spartelen , sparrelen , moeizaam lopen.
Bron: Scholtmeijer, H. (2011), Veluws handwoordenboek, Almere.
spartelen , spertele , sperteltj, sperteldje, gesperteldj , spartelen
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
spartelen , spártele , spártelde – gespárteld , spartelen
Bron: Arts, Jan (2015), Brónsgreun Bukske, Editie Veldes dialek, Velden.


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut