elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND)

Woord: gebruiken 

gebruiken , broeken , gebruiken.
Bron: Ballot, A. (1870), Eigenaardigheden van het Twentsche dialect, uitgegeven in 1968, Hengelo.
gebruiken , broeken , bruken , gebruiken, ook Gron.
Bron: Molema, H. (1889), Proeve van een woordenboek der Drentsche volkstaal in de 19e eeuw, handschrift
gebruiken , gebrûken , (zwak werkwoord) , gebruiken.
Bron: Gallée, J.H. (1895). Woordenboek van het Geldersch-Overijselsch Dialect. Deventer: H.P. Ter Braak
gebruiken , gebroeken , gebruken , gebruiken, in de beteekenis van: nuttigen (van spijs of drank); wi’ j’ ook wat gebroeken? hij gebroekt gijn drank; zij willen niks gebroeken. Vgl. broeken.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
gebruiken , broeken , bruken , gebruiken; hij is nijt te bruken = hij is onbruikbaar in de verkeering; hij ’s best te bruken = hij is zeer handelbaar. wie kennen die hier nijt broeken = gij zijt ons hier tot last, gij moet weggaan; “hai was nou te bruken as leujonges tegen sunderklaos.” Oostfriesch bruken, brûken, Hoogduitsch brauchen, Zweedsch bruka.
Bron: Molema, H. (1895), Woordenboek der Groningsche Volkstaal in de 19e eeuw (handschrift met aanvullingen op gedrukte editie uit 1887)
gebruiken , gebruiken , bruiken , (zwak werkwoord) , Daarnaast soms bruiken. || As jij ’et bruiken kenne (kunt), neem ’et dan maar mee. Ik bruik er altijd groene zeep voor. Hij bruikt ’en bietje te veuI. – Evenzo elders in Holl. In het Fri. brûke, Stad-Fri. brúke.
Bron: Boekenoogen, G.J. (1897), De Zaanse Volkstaal. Deel II: Zaans Idioticon - Aanvullingen. Zaandijk (herdruk 1971)
gebruiken , gĕbrukĕn , gebruiken.
Bron: Ebbinge Wubben, C.H. (1907), ‘Staphorster Woordenlijst’, in: Driemaandelijkse Bladen 6, 61-94
gebruiken  , gebroeke , broek, broeks, broek, gebroekde, gebroek , gebruiken.
Bron: Daelen-Meuter, Jos. van (ca. 1937), Venloos waordebook, ongepubliceerd typoscript, Venlo.
gebruiken , brůkken , gebrůkken , zwak werkwoord , gebruiken, nodig kunnen hebben, aanpakken. Brůkt ů meer eins: pak maar eens aan; hei wil zich niet brůkken: hij maakt zich niet moe.
Bron: Jonker, L. & H.G. van Grol (z.j., ca 1940), Woordenboek dialect van Vriezenveen
gebruiken , gebroekng , werkwoord, zwak , gebruiken
Bron: Schönfeld Wichers, K.D. (1959), Woordenboek van het Rijssens dialect, herdruk 1996, z.pl.
gebruiken , broeken , bruken , gebruiken
Bron: Steenhuis, F.H. (1978), Stoere en Olderwetse Grunneger Woorden, Wildervank: Dekker & Huisman
gebruiken , gebruike , bruike , werkwoord , in de zegswijze wat je niet gebruike, gaat van je of, rust roest. Verouderde vorm bruike. Vgl. Fries brüke.
Bron: Pannekeet, J. (1984), Westfries Woordenboek, Wormerveer
gebruiken , gebruukke , gebruiken.
Bron: Crompvoets, H. en J. van Schijndel (1991), Mééls Woordeboe:k. Meijel: Medelo.
gebruiken , broeken , bruken, gebruken , (Zuidoost-Drenthe, Midden-Drenthe, Ros). Ook bruken (Zuidwest-Drenthe, Noord-Drenthe, Zuidoost-Drents veengebied). Ook gebruken = 1. gebruiken Dat is een handig ding, dat kan ik wal bruken (Row), Hie was niks best te broeken, hij dee niks as mostern (Dro), Mag ik joen waogen mörgen wel bruken? (Nor), Wij kunt je niet bruken, vanaovend je kunt vanavond niet komen (Rol), Ik kan oe niet gebruken je komt ongelegen (Ruw), Gebroek dien verstand is en gao met hen hoes (fa), Dei de spullen gebruukt het, mout ze ook weer oprumen (Erf), We kunden best wat règen gebruken (Ruw) (zelfst. als volt. deelw.) Nou, het is gien neie, maar een gebruukte (Hol) 2. hoeven (Zuidoost-Drents veengebied) Dat broekst doe mie nich te vertellen (Bco), Nou, het is gien neie, maar een gebruukte (Hol) 3. inspannen (Ros) Hij wol zuk geweldig broeken mit het waark 4. nodig hebben (Zuidoost-Drenthe) Zo’n grote hoesholding broekt hiel wat stoet in de week (Pdh) 5. nuttigen Ik vin het een strop dat ik gien zolt mag gebruken (Nor), Jaan, wat woj gebruken? (Eex), Ik mag van de dokter alles weer gebruken, behalve de buurvrouw...! (Eli)
Bron: Kocks, G.H. (1996-1997), Woordenboek van de Drentse Dialecten (WDD), Assen: Van Gorcum
gebruiken , gebruken , gebruiken
Bron: Fien, A., Ph.C.G.M. Bloemhoff-de Bruijn en J. Gunnink (2000), Woordenboek van de Kamper Taal, Kampen
gebruiken , bruken , gebruken , werkwoord , 1. als middel, stof hanteren, benutten 2. in vast, regelmatig gebruik hebben, regelmatig, constant benutten 3. gewoon zijn te nuttigen 4. aanwenden, besteden 5. bezigen, gewoon zijn te zeggen, uit te spreken 6. hanteerbaar zijn, gemakkelijk in de omgang zijn 7. seks hebben alleen voor z’n zinnelijk genoegen
Bron: Bloemhoff, H., J. Withaar, A. Bloemhoff en T. Bontekoe (2005), Stellingwarfs-Nederlands Verklarend Handwoordenboek (SNVH), Berkoop/Oldeberkoop: Stichting Stellingwarver Schrieversronte.
gebruiken , gebruken , (werkwoord) , gebruken, gebruukt , gebruiken.
Bron: Kraijer, M., H. Mulder, D. Visscher en Ph. Bloemhoff (2009), Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse Taal, Kampen: IJsselacademie
gebruiken , gebrûkt , gebruikt
Bron: Melis, A. van (2011) Bikse Praot. Prinsenbeeks Dialectwoordenboek. Prinsenbeek: Heemkundekring ‘Op de Beek’
gebruiken , gebruike , gebruik, gebrùkt , gebruiken , Gebrùkte spulle zén twiddehands. Gebruikte spullen zijn tweedehands.
Bron: Laat, G. de (2011), Zoo prôte wèij in Nuejne mi mekaâr, Nuenen
gebruiken , gebroeke , gebroektj, gebroekdje, gebroektj , gebruiken
Bron: Tonnaer, M. en Har Sniekers (eindred.), (2012), Thoears Woeardebook, Thorn
gebruiken , gebrèùke , zwak werkwoord , gebruiken; B gebrèùke - gebrökte - gebrökt; - ook in tegenwoordige tijd vocaalkrimping: gij/hij gebrökt; gebrökt(e) ;gebruikt(e); - tegenwoordige tijd sing. resp. verleden tijd van 'gebrèùke', met vocaalkrimping
Bron: Sterenborg, W. en E. Schilders (2014), Woordenboek van de Tilburgse Taal (WTT), Tilburg: Stichting Cultureel Brabant


<< vorige pagina

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2015-), eWND, op www.meertens.knaw.nl/ewnd/,
gehost door het Meertens Instituut