Jaarverslag 2008 Meertens Instituut

Variatielinguïstiek

De onderzoeksgroep Variatielinguïstiek richt zich op de bestudering van variëteiten van het Nederlands zoals dialecten, sociolecten en etnisch Nederlands. De aandacht gaat daarbij uit naar twee centrale aspecten van de taalkunde: de syntaxis (zinsbouw) en de fonologie (klankleer) van het Nederlands. Zowel de syntaxis als de fonologie worden bestudeerd vanuit drie perspectieven: het geografische perspectief, het sociale perspectief en het historische perspectief. Met name het onderzoek naar het Nederlands vanuit historisch perspectief is een vernieuwing in het recente onderzoeksplan.

Onder 'Activiteiten' staat een overzicht van de belangrijkste activiteiten die plaats hebben gevonden in de onderzoeksgroep in 2008. Bij 'Onderzoeksgroep' is de output per onderzoeker terug te vinden en bij 'Projecten' staan de lopende projecten en resultaten over 2008.



In de periode 1875-1996 zijn de meeste Nederlandse dialecten steeds meer op het Standaardnederlands (SN) gaan lijken. M.a.w., ze zijn naar het SN geconvergeerd. De linker kaart laat  dit zien voor het niveau van de woordenschat. Hoe blauwer de stippen, hoe meer de dialecten richting het SN verschoven zijn, hoe roder de stippen, hoe meer de dialecten zijn gaan verschillen ten opzichte van het SN. De rechter kaart toont het beeld voor het niveau van de klankcomponenten waaruit woorden zijn opgebouwd. Bij vergelijking van beide kaarten zien we dat de verschuiving richting het SN zich meer op het woordenschatniveau dan op het niveau van de klankcomponenten heeft voltrokken.