Lastig schrift van rond 1600 (leren) lezen - gegevensinvoer in Sonttolregisters Online

Vrijwilligers gezocht!

De Rijksuniversiteit Groningen en Tresoar, het Fries Historisch en Letterkundig Centrum te Leeuwarden, zoeken vrijwilligers om thuis, via het internet, mee te helpen aan de bouw van een monumentale, vrij toegankelijke historische databank: Sonttolregisters Online. Het betreft de invoer van de gegevens uit de originele Deense Sonttolregisters, de centrale bron voor de geschiedenis van de belangrijke Oostzeehandel.

De gegevens betreffen de namen van de schippers, hun woonplaatsen en havens van vertrek en bestemming, de lading van hun schepen, en de tolbedragen.

De databank bevat op dit moment al de gegevens van 1,5 miljoen doorvaarten uit de jaren 1633-1857. Nu zijn de overige 300.000 doorvaarten uit de periode 1497-1632 aan de beurt.

De bron is met de hand in het Deens geschreven. Het schrift is vaak lastig, maar het Deens is snel te begrijpen. Voorkennis is niet nodig, maar de deelnemers moeten bereid zijn het schrift te leren lezen en de gegevens te leren invoeren. De projectleiding helpt hen daarbij. Wij organiseren regelmatig instructiebijeenkomsten in Leeuwarden, Groningen en Amsterdam.

Dit is leuk werk voor wie zich interesseert voor geschiedenis en oud handschrift en van puzzelen houdt. De deelnemers kunnen het werk thuis uitvoeren als ze beschikken over een pc of laptop met internetverbinding – maar het kan natuurlijk ook elders, bijvoorbeeld in een archief of een bibliotheek. Het Meertens Instituut heeft de invoerapplicatie gemaakt.

Nadat zij hebben geoefend en een leestest hebben gemaakt, krijgen deelnemers een portie invoerwerk toegewezen. Zij kunnen bij het werk ter ondersteuning gebruikmaken van hulpdocumenten, mail, een forum en de helpfunctie van de invoerapplicatie zelf. Daarnaast is er de mogelijkheid deel te nemen aan de geregelde instructiebijeenkomsten.

De Sonttolregisters

De Sonttolregisters vormen de administratie van de tol die de koning van Denemarken van 1497 tot 1857 hief op schepen die de Sont, de zeestraat tussen de Oostzee en de Noordzee, passeerden. De registers zijn, met enkele hiaten, bewaard vanaf 1497. Afhankelijk van de periode werd van elke doorvaart de naam van de schipper, zijn woonplaats, de haven van vertrek, de samenstelling van de lading en de bestemming van het schip genoteerd. Ruwweg de helft van alle schepen die voor 1800 door de Sont voeren, kwam uit Nederland. Het belang van de tolregisters is breed; ze vormen een uiterst belangrijke bron voor de economische geschiedenis van geheel Europa.

Onderzoek

Historici in binnen- en buitenland maken nu al gebruik van Sonttolregisters Online, bijvoorbeeld voor onderzoek naar de Friese koopvaardij, naar de Finse teerexport, naar de Franse handel met het Oostzeegebied en naar de ontwikkeling van de Nederlandse schippersgemeenschappen. Ook stamboomonderzoekers hebben ons inmiddels ontdekt.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op www.soundtoll.nl (link ‘vrijwilligers’) of neem contact op door middel van het formulier op de website. Rechtstreeks mailen kan ook: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De coördinatie is in handen van Ubo Kooijinga.