Hieronder vindt u een overzicht van publicaties die (mede) tot stand zijn gekomen door medewerkers van het Meertens Instituut.

  • 15 eeuwen Nederlandse taal

    Nicoline van der Sijs

    Hoe ontstond het Nederlands uit het Indo-Europees? Hoe belangrijk was het contact met sprekers van andere talen, dialecten of groepstalen? Waarom leren we op school dat 'hij vindt' met dt moet, maar 'ik vind' met een d? 15 eeuwen Nederlandse taal beschrijft de evolutie van de Nederlandse taal. Ieder hoofdstuk begint met een korte beschrijving van de taalcontacten in een bepaalde periode en de belangrijkste maatschappelijke veranderingen in die tijd. Daarna lezen we hoe klanken, vormen, woordvormingen en zinsbouw hierdoor zijn beïnvloed. Eén ding is duidelijk: het Nederlands heeft altijd opengestaan voor invloeden van buiten; migratie en taalcontact zijn drijvende factoren voor taalverandering.

    Lees meer...

  • 'Met mijn pen maak ik een opening' Tien jaar Nederlands Dagboekarchief

    Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van het Nederlands Dagboekarchief is een rijk geïllustreerd jubileumboekje verschenen. Iedere maand komen zo’n dertig lezers bij elkaar om dagboeken uit het archief te lezen en te ontsluiten. In de jubileumuitgave vertellen zij aan de hand van opmerkelijke dagboekfragmenten iets over dit bijzondere vrijwilligerswerk. De uitgave bevat verder interviews met een dagboekschenker, een dagboekschrijver en een journalist die voor zijn werk gebruikmaakt van dagboeken. In de inleiding staan de oprichters van het Dagboekarchief, Monica Soeting en Mirjam Nieboer, stil bij het afgelopen decennium.

    Lees meer...

  • Language in the Mines

    Leonie Cornips, Pieter Muysken

    We have just published a special issue of the International Journal for the Sociology of Language on language use in the mines. Language use in mining poses a particular challenge, since mining creates very specific social ecological circumstances. The issue came out of a symposium comparing mining languages in Africa, South America, and North Western Europe, held at Maastricht University, the Netherlands.

    Lees meer...

  • The Miracle of Amsterdam Biography of a Contested Devotion

    Charles Caspers & Peter Jan Margry

    The Miracle of Amsterdam presents a “cultural biography” of a Dutch devotional manifestation. According to tradition, on the night of March 15, 1345, a Eucharistic host thrown into a burning fireplace was found intact hours later. A chapel was erected over the spot, and the citizens of Amsterdam became devoted to their “Holy Stead.” From the original Eucharistic processions evolved the custom of individual devotees walking around the chapel while praying in silence, and the growing international pilgrimage site contributed to the rise and prosperity of Amsterdam. 

    Lees meer...

  • Syntax of Dutch Coordination and Ellipsis

    Hans Broekhuis, Norbert Corver

    The multi-volume work Syntax of Dutch presents a synthesis of current thinking on Dutch syntax. The text of the seven already available volumes was written between 1995 and 2015 and issued in print between 2012 and 2016. The various volumes are primarily concerned with the description of the Dutch language and, only where this is relevant, with linguistic theory. They will be an indispensable resource for researchers and advanced students of languages and linguistics interested in the Dutch language.

    Lees meer...

  • Een mooie mengelmoes Meertaligheid in de Gouden Eeuw

    Marc van Oostendorp, Nicoline van der sijs

    Taal was belangrijk in de Gouden Eeuw. Schrijvers, dichters, taalgeleerden en journalisten legden zelfbewust de basis voor wat het Standaardnederlands zou worden, een taal waarop iedereen even trots leek te zijn als op de nieuwe Republiek. Tegelijkertijd openden de Lage Landen zich voor de rest van de wereld, onder andere door de handel en het vroege kolonialisme, maar ook door belangstelling voor de ‘nieuwe’ kunsten uit Italië en Frankrijk. Bovendien kwamen door de grote welvaart heel veel migranten uit binnen- en buitenland naar Amsterdam.

    Lees meer...

  • Wederopbouwboerderijen Agrarisch erfgoed in de strijd over traditie en modernisering, 1940-1955

    Sophie Elpers

    Wederopbouwboerderijen, agrarisch erfgoed in de strijd over traditie en modernisering, 1940 - 1955 van Sophie Elpers verschijnt in december 2018. Het boek is gebaseerd op het promotieonderzoek van Elpers aan het Meertens Instituut en de UVA en biedt een publiekstoegankelijk overzicht van de wederopbouw op het platteland.

    Lees meer...

  • A Contrastive Grammar of Brazilian Pomeranian

    Gertjan Postma

    Pomeranian is the West Germanic language spoken by European emigrants who went from Farther Pomerania (present-day Poland) to Brazil in the period 1857–1887. This language is no longer spoken in cohesive societies in Europe, but the language has survived and is in remarkably good shape on this language island in the tropical state of Espirito Santo. This monograph offers the first synchronic grammar of this language. 

    Lees meer...

  • U als scheldwoord En andere taalverschijnselen

    Marc van Oostendorp

    De Nederlandse taal verandert voortdurend. Nieuwe woorden komen, oude uitdrukkingen gaan; er is altijd wel wat aan de hand. Marc van Oostendorp staat iedere morgen op om vol verbazing te zien wat er nu weer bijgekomen is en wat er is afgegaan: ineens worden alom spreekwoorden afgekort, bijvoorbeeld tot ‘een gevalletje aap-mouw’, ineens blijkt iedereen alstu te zingen als antwoord op ‘dank u’, en ineens worden veel Twitter-conversaties geopend met ‘ok, draadje’. Maar er is meer om je over te verwonderen. Is ‘mwah’ het nieuwe ‘tsja’? Hoezo klinkt ‘deze’ deftiger dan ‘die’? Waar komt de s vandaan in ‘veels te goed’? Wat is het verschil tussen een kutding en een kut ding

    Lees meer...

  • The Fascination with Inner Eurasian Languages in the 17th Century The Amsterdam mayor Nicolaas Witsen and his collection of ‘Tartarian’ glossaries and scripts

    Bruno Naarden, Tom van Brederode, Tjeerd de Graaf, Wim Honselaar, Janine Jager, Cecilia Odé, Lisa van Schaik & Nicoline van der Sijs (eds.)

    This book contains a number of studies on the language samples in Nicolaas Witsen’s North and East Tartary – glossaries, short texts (translations of the Lord’s Prayer), writing systems and other data. Most of the contributions are new and were written by specialists in the relevant languages, such as the languages of the Caucasus, Samoyed languages, Finno-Ugric languages, Mongolic languages, Turkic and Tungusic languages. 

    Lees meer...