Verschenen Boeken 2006

 




  Louis Peter Grijp en Martine de Bruin (red.)
De kist van Pierlala: Straatliederen uit het geheugen van Nederland


Eeuwenlang werden straatliederen op markten en pleinen gezongen. Straatzangers brachten een scala aan liederen ten gehore, van moorden rampliederen tot vaderlandse klassiekers, van sentimentele krakers tot bijtende spotliederen. Populaire liedjes verschenen op gedrukte liedbladen die op straat werden verkocht.

In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw ontstonden twee omvangrijke verzamelingen van deze straatliedjes, die nu bewaard worden door de Koninklijke Bibliotheek en het Meertens Instituut. De meeste liedjes werden geschreven op bestaande melodieën, die door iedereen konden worden meegezongen. Ze zaten in het geheugen van de Nederlanders. De in 2004 bij Het Geheugen van Nederland geopende website met dergelijke straatliederen was een overweldigend succes.

De populairste van deze straatliederen zijn nu samengebracht in De kist van Pierlala. Voor de ruim anderhalf miljoen Nederlanders die regelmatig in koorverband zingen (van smartlap tot Matthaus Pass/on) is er bij een groot deel van de liederen bladmuziek toegevoegd.


Gebonden, 346 pagina's
Verschenen: maart 2006
Gewicht: 505 gram
Formaat: 208 x 135 x 38 mm
Uitgeverij Prometheus BV Vassallucci



 



  Har Brok
Stinkend Juffertje en Duivelskruid. Volksnamen van planten.


Stinkend-juffertje en duivelskruid zijn volksnamen voor het afrikaantje en de lisdodde. niet alleen deze, maar vele duizenden van dergelijk namen maken deel uit van de volkstaal en de dialecten in Nederland en Nederlandstalig België. De regionale verschillen in benamingen zijn groot, zelfs waar het om dezelfde planten gaat.

In deze uitgave wordt die variëteit gedemonstreerd aan de hand van bekende planten: lisdodde, paardebloem, afrikaantje, fuchsia, oostindische kers, lelietje-van-dale, knopkruid en sleutelbloem of primula. Door middel van taalkaartjes wordt een geografisch en historisch inzicht gegeven in de volksnamen die zij dragen.

De enorme rijkdom aan plantennamen is vanaf februari 2006 zichtbaar op internet. De Website PLAND omvat haast een kwart miljoen gegevens, die de hele twintigste eeuw bestrijken: van aambeienplant en naakte-meisjes tot schuddekopjes en zwijntjesgras. Alles bijeen ruim 15.000 verschillende benamingen, die zelfs in een superdikke Van Dale nog grotendeels zouden ontbreken.

Paperback, 96 pagina's
Verschenen: februari 2006
Formaat: 17 x 20 cm, 96 pagina's
Amsterdam University Press
ISBN 90 5356 884 0

Te verkrijgen in de boekhandel

 



  Peter Burke
Towards a Social History of Early Modern Dutch

In Towards a Social History of Early Modern Dutch benadert Peter Burke de geschiedenis van de Nederlandse taal tussen 1500 en 1800 vanuit een sociaal-cultureel historisch perspectief.

Burke onderzoekt de veranderde relatie tussen de streektaal en het Latijn; de inlijving (of invasie) van nieuwe woorden uit andere talen; en de bewegingen naar een standaardisering en zuivering van de taal. Hij bekijkt deze trends vanuit een vergelijkend, pan-Europees perspectief.

De Meertens Ethnology Lectures worden na hun presentatie uitgewerkt en gepubliceerd in de Meertens Ethnology Cahiers. Deze serie staat onder redactie van Peter Jan Margry, senior-onderzoeker Religieuze Cultuur, verbonden aan het Meertens Instituut.

geniet gebrocheerd, 36 pagina's
verschenen 2006
ISBN 90 5356 861 1
formaat: 14,8 x 21 cm
Engels







  Veranderingen van het alledaagse 1950 - 2000
v. Jolanda van den Braak


Amsterdams

Taal in Stad en Land

Den Haag, SDU, 2002
ISBN 9012090040

Te verkrijgen in de boekhandel of bij de SDU
 



  Syntax and Variation
Reconciling the Biological and the Social
Edited by Leonie Cornips and Karen P. Corrigan


The papers in this collection share a common interest in the empirical, theoretical and meta-theoretical aspects of the 'internal-external' ('formal-functional') debate in linguistic theory. The primary aim of this volume is to initiate cooperation between internationally renowned generative and variationist linguists with a view to developing an innovative and more cohesive approach to syntactic variation.

The present volume contains treatments incorporating the analysis of external factors into accounts focusing on the internal linguistic conditioning of syntactic variation and change cross-linguistically. As such, it offers novel approaches to three key areas of current linguistic debate, viz. (1) Methodological practices, (2) Theoretical applications and (3) Modularity.

The volume is, therefore, an important achievement for the progress of linguistic theory more generally and it is an even more crucial milestone in the coming-of-age of 'Socio-Syntax' as a discipline in its own right.

Hardbound, 312 pp.
ISBN 90 272 4779 X
John Benjamins Publishing Company, 2005


 



  Dialect Change
Ton Dekker


De Nederlandse volkskunde. De verwetenschappelijking van een emotionele belangstelling


Amsterdam, Aksant, 2002
ISBN 90 5260 068 6

Te verkrijgen in de boekhandel
 



  Hans Bennis, Guus Extra, Pieter Muysken en Jacomine Nortier (red.)

Een buurt in beweging: Talen en culturen in het Utrechtse Lombok en Transvaal


Amsterdam, Aksant / TCULT, 2002
ISBN 90 5260 015 5

Te verkrijgen in de boekhandel



  Martine de Bruin, Johan Oosterman e.a.

Repertorium van het Nederlandse lied tot 1600. Repertory of Dutch songs until 1600

Gent / Amsterdam, 2001, 2 dl. + cd-rom

Studies op het gebied van de cultuur in de Nederlanden, 4
ISBN 90 72474 42 2, € 69,00

Te bestellen bij:

Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde
Koningstraat 18, B-9000 Gent
Tel: (-32) (0)9 265 93 40
Fax: (-32) (0)9 265 93 49

Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Internet: http://www.kantl.be



  Martine de Bruin, Johan Oosterman e.a.

Repertorium van het Nederlandse lied tot 1600. Repertory of Dutch songs until 1600

Gent / Amsterdam, 2001, cd-rom

Uitsluitend verkrijgbaar bij:

Meertens Instituut
Joan Muyskenweg 25, 1096 CJ Amsterdam
Tel: (-31) (0)20 462 85 00
Fax: (-31) (0)20 462 85 55

Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.



  Louis Grijp (hoofdred.)

Een Muziekgeschiedenis der Nederlanden


Amsterdam, Amsterdam University Press, 2001
ISBN 90 5356 488 8
Te verkrijgen in de boekhandel



  Louis Boumans, Hester Dibbits & Margreet Dorleijn

Jongens uit de buurt : een ontmoeting met G&uumlray, Naraen, Hasan, Youssef, Mustafa, Azzadine, Badir en Rachid.


Amsterdam, Stichting beheer IISG / TCULT, 2001
ISBN 90 6861214 X



  Theo Meder (red.)

'Er waren een Marokkaan, een Turk en een Nederlander...' : Volkskundige en taalkundige opstellen over het vertellen van moppen in de multiculturele wijk Lombok.


Amsterdam, Stichting beheer IISG / TCULT, 2001
ISBN 90 6861215 8



  Theo Meder

Vertelcultuur in Waterland: de volksverhalen uit de collectie Bakker.


Amsterdam, Stichting beheer IISG, 2001
ISBN 90 6861205 0



  Hester Dibbits

Vertrouwd bezit: Materiële cultuur in Doesburg en Maassluis 1650-1800


Nijmegen, SUN, [Memoria], 2001
ISBN 90 6168 591 5
 

Crossing the Line Violence,Play,and Drama in  Naval Equator Traditions

Simon J. Bronners


ISBN 90-5356-914-6
paperback
56pagina's
AUP


Al sinds de 16e eeuw worden zeelieden uit Europa en Noord-Amerika geconfronteerd meteen meedogenloze en ingewikkelde ontgroeningsceremonie op zee. Het ritueel, 'crossing the line' of Neptunusfeest, wordt voltrokken wanneer zeelieden voor het eerst op zee de evenaar passeren. De ceremonie gaat gepaard met verbaal en fysiek geweld, (kaal) scheren of knippen, onderdompelen en kielhalen, een seksueel getint rollenspel, spot-dopen, mythologische voorstellingen en alcoholgebruik. De omstreden ceremonie wordt de laatste decennia steeds vaker bekritiseerd in verband met de integratie van vrouwen binnen de marine en de met het gebruik verbonden  hiërarchische codes van mannelijkheid. In deze studie worden de veranderende betekenissen van het gebruik geanalyseerd en wordt gekeken naar ontwikkeling, structuur, symboliek, performance en functies. Op basis van deze analyse biedt Bronner een nieuwe interpretatie over de herkomst, de verspreiding en de functies van het gebruik en wijst hij op de implicaties zowel ten aanzien van de ethische aspecten als van de genderverhoudingen in de postmoderne samenleving.

Simon J. Bronner is hoogleraar Amerika studies en Folklore aan de Pennsylvania State University en directeur van het Center for Pennsylvania Culture Studies in Harrisburg. Hij is gespecialiseerd in etnologische onderzoeksthema's als materiële cultuur, visuele cultuur, gender, volkskunst en tradities en publiceerde daarover diverse boeken, zoals Manly Traditions: The Folk Roots of American Masculinities (2005).

MEERTENS ETHNOLOGY LECTURES Twee tot drie keer per jaar wordt er  op het Meertens Instituut voor Nederlandse Taal en Cultuur te Amsterdam een Meertens Ethnology Lecture gehouden. De gastsprekers voor deze lezingen worden gezocht onder vernieuwende onderzoekers, gearriveerd of beginnend, uit binnenen buitenland, zowel op het terrein van de etnologie als van aanverwante of samenhangende wetenschappelijke disciplines.


 

Identiteit en spiritualiteit van de Amsterdamse Stille Omgang

Charles Caspers en Peter Jan Margry


ISBN 90-6550-909-7
gebonden
96 pagina's
Uitgeverij Verloren. 2006
€10,00

De Amsterdamse Stille Omgang is zowel een herdenking van als een eerbetoon aan het Sacrament van Mirakel uit 1345, dat Amsterdam tot de belangrijkste bedevaartplaats van de Noordelijke Nederlanden maakte. Na een lange periode van min of meer ondergronds bestaan kwam het eind negentiende eeuw tot een publieke herleving. De Stille Omgang was voor Nederlandse katholieken een belangrijke bindende kracht. Daarnaast werd de Amsterdamse omgang voorbeeld en inspiratiebron voor vele andere stille omgangen, oorlogsherdenkingen en (recent) rouw- en protesttochten. 

In dit boek wordt de betekenis van de Stille Omgang nader onderzocht. Caspers richt zich op de christelijk-spirituele dimensies en besteedt daarbij speciale aandacht aan de Moderne Devotie en De navolging van Christus. Peter Jan Margry beschrijft het ontstaan van het omgangsritueel en laat zien hoe dit verschijnsel zich heeft kunnen ontwikkelen en vertakken als kenmerkende uiting van Nederlandse identiteit en als vorm van civil religion, publieke godsdienst. Charles Caspers is stafmedewerker van het Titus Brandsma Instituut te Nijmegen en doet onderzoek naar de geschiedenis van de spiritualiteit, liturgie, religieuze volkscultuur en aspecten van de Moderne Devotie. Peter Jan Margry is etnoloog en senior-onderzoeker religieuze cultuur van het Meertens Instituut (KNAW) te Amsterdam.


 
Een muziekgeschiedenis der Nederlanden
Een vervolg, 2000-2005

Louis Peter Grijp


ISBN 90-5356-903-0
21 x 23 cm, 48 pagina's,
paperback
Amsterdam University Press, 2006


In 2001 verscheen het indrukwekkende overzichtswerk Een muziekgeschiedenis der Nederlanden, waarin het veelzijdige muzikale leven in de Lage Landen vanaf de prehistorie tot aan de millenniumwisseling beschreven werd. Talloze specialisten uit Nederland en Vlaanderen werkten mee aan deze 'tour de force' en het boek oogstte vele lovende kritieken in de pers.

Speciaal voor de Boekenweek 2006 schreven Louis Peter Grijp, Martine de Bruin, Mark Delaere, Lutgard Mutsaers, Stijn Reijnders en Emile Wennekes een aanvullende special op het bestaande boek. Aan de hand van het ijkjaar 2000 worden vier belangrijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in de Nederlandse en Vlaamse muziek sinds 2000 belicht. Er is aandacht voor de gekte rond Idols en het ritueel van de televisietalentenjacht, en voor de begrafenis van André Hazes die de emotiecultuur rond het levenslied en de smartlap markeert. De komeetachtige opkomst van Ali B. wordt aangegrepen om de betekenis van de Nederlandstalige hiphop in kaart te brengen, terwijl de auteurs in de klassieke muziek een opmerkelijke toename signaleren in de belangstelling voor strijkkwartetten.



  St. Caecilia Collegie
Muziek en mirakel in Amsterdam

Peter Jan Margry en Johan Joor


32 pagina's
Aerdenhout Stg. ODSO, 2006

Verkrijgbaar via: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.


Het Amsterdamse St. Caecilia Collegie is omstreeks 1640 opgericht als katholiek muziekgezelschap - 't musicale Collegie - met als doel om met zang of muziek de missen ter ere van het Heilig Sacrament in het algemeen en die van het Amsterdamse Sacrament van Mirakel in het bijzonder op te luisteren. In dit boekje wordt de geschiedenis van dit Collegie beschreven, inclusief de transformatie van het muziekgezelschap in een soort religieuze broederschap. Aan het einde van de 20e eeuw werd het zieltogende Collegie gerevitaliseerd. Het kreeg toen, daartoe verenigd in personele unie met het verwante Gezelschap van de Stille Omgang, een nieuwe taakstelling: het verwerven en beheren van het cultureel erfgoed rond Mirakel en Stille Omgang en het stimuleren van een breed scala van gerelateerde cultuur-historische, muzikale en artistieke activiteiten.
Behalve de eigen geschiedenis komt ook de kunsthistorische collectie van het Collegie aan de orde in het boekje. Daartoe is het rijkelijk en in kleur geïllustreerd.
 



 
De kist van Pierlala: Straatliederen uit het geheugen van Nederland

Louis Peter Grijp en Martine de Bruin (red.)


ISBN 90-3512-761-7
gebonden
346 pagina's
208 x 135 x 38 mm
Uitgeverij Prometheus BV Vassallucci, 2006


Eeuwenlang werden straatliederen op markten en pleinen gezongen. Straatzangers brachten een scala aan liederen ten gehore, van moorden rampliederen tot vaderlandse klassiekers, van sentimentele krakers tot bijtende spotliederen. Populaire liedjes verschenen op gedrukte liedbladen die op straat werden verkocht.

In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw ontstonden twee omvangrijke verzamelingen van deze straatliedjes, die nu bewaard worden door de Koninklijke Bibliotheek en het Meertens Instituut. De meeste liedjes werden geschreven op bestaande melodieën, die door iedereen konden worden meegezongen. Ze zaten in het geheugen van de Nederlanders. De in 2004 bij Het Geheugen van Nederland geopende website met dergelijke straatliederen was een overweldigend succes.

De populairste van deze straatliederen zijn nu samengebracht in De kist van Pierlala. Voor de ruim anderhalf miljoen Nederlanders die regelmatig in koorverband zingen (van smartlap tot Matthäus Passion) is er bij een groot deel van de liederen bladmuziek toegevoegd.
 



     
 

 
Towards a Social History of Early Modern Dutch
Meertens Ethnology Cahier I

Peter Burke

ISBN 90 5356 861 1
geniet gebrocheerd
36 pagina's
14,8 x 21 cm
Amsterdam University Press, 2006
Engels

In Towards a Social History of Early Modern Dutch benadert Peter Burke de geschiedenis van de Nederlandse taal tussen 1500 en 1800 vanuit een sociaal-cultureel historisch perspectief. Peter Burke (1937) is als emeritus hoogleraar Culturele Geschiedenis verbonden aan de University of Cambridge.

Burke onderzoekt de veranderde relatie tussen de streektaal en het Latijn; de inlijving (of invasie) van nieuwe woorden uit andere talen; en de bewegingen naar een standaardisering en zuivering van de taal. Hij bekijkt deze trends vanuit een vergelijkend, pan-Europees perspectief.

De Meertens Ethnology Lectures worden na hun presentatie uitgewerkt en gepubliceerd in de Meertens Ethnology Cahiers. Deze serie staat onder redactie van Peter Jan Margry, senior-onderzoeker Religieuze Cultuur, verbonden aan het Meertens Instituut.