21 juni 2018

    Meertens Instituut kraakt de code van hiphop op Lowlands

    Bestaat er een formule voor het schrijven van een goede rap? Het Meertens Instituut onderzoekt bij Lowlands Science of artificiële intelligentie de ‘code’ van hiphopteksten kan kraken. Het instituut heeft samen met de Universiteit van Antwerpen een hiphop-generator ontwikkeld die getraind is met duizenden lyrics van Nederlandstalige en Engelstalige raps, en die zelf teksten kan schrijven. Maar wat geeft een goede rap flow? Dat is aan de festivalganger.

    Een festivalterrein met ruim 60.000 proefpersonen gaat het Meertens Instituut helpen uit te vinden wat een goede rap is. De Lowlandsganger bepaalt of de lyrics die de rapbot 'spit', passen binnen een rap of niet. De menselijke factor is in dit experiment toonaangevend: de mens beoordeelt de suggestie van de machine. Als proefpersonen stelselmatig voor bepaalde lyric-suggesties kiezen, en juist niet voor andere, verraadt dat veel over de kernmerken waaraan een rap zou moeten voldoen. Is dit vocabulaire, ritme, rijm? Met dit experiment beoogt het Meertens Instituut een bijdrage te leveren aan de wetenschappelijke analyse van muziek, literatuur en poëzie, en aan de verdere ontwikkeling van artificiële intelligentie in de kunsten.    

    Wat is de for-, de for-, de formule voor flow?

    Waaruit bestaat een goede rap? Ritmische patronen, vocabulaire, stijl, rijmschema’s, flow? Een eenduidig antwoord is moeilijk te geven. Recente ontwikkelingen in de artificiële intelligentie hebben laten zien dat neurale netwerken in staat zijn patronen te ontdekken die voor mensen soms verborgen blijven. Al eerder hebben het Meertens Instituut, de Universiteit van Antwerpen, Ronald Giphart en het CPNB in een grootschalig literair experiment aangetoond dat neurale netwerken kunnen leren wat literair taalgebruik is, en hoe de computer tekst kan produceren in de stijl van Nescio of Reve. 

    Als vervolg op dit experiment is het Meertens Instituut in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen het onderzoeksproject Deepflow gestart. Dit nieuwe project onderzoekt of neurale netwerken ook gebruikt kunnen worden om liedteksten - rap en hiphop in het bijzonder - te begrijpen en te schrijven. Over de toepassing van dergelijke systemen op liedteksten is tot nog toe minder bekend. Door de ritmische dimensie van tekstgeneratie is dit experiment uniek. Kan een taalgeneratiesysteem rap begrijpen? En: kan een taalgeneratiesysteem ons helpen om het creatieve proces en flow beter te doorgronden? 

    Rap-battles voor de wetenschap 

    Geen betere plek om een hiphop-generator te testen dan op Lowlands. Een belangrijke rol is weggelegd voor de Lowlander, die het Meertens Instituut helpt met het vatten van het schijnbaar ongrijpbare begrip flow. Het instituut traint de rapbot in de weken voorafgaand aan het festival met duizenden Engels- en Nederlandstalige rapteksten geschreven door vele honderden rappers. Vervolgens is het getrainde systeem in staat om te schrijven. Hierbij kan het zelfs ‘de stem’ van een specifieke rapper aannemen of een ‘battle' voeren met een andere stem. De interactie tussen het publiek en de rapgenerator staat op Lowlands echter centraal. De festivalbezoeker beoordeelt de lyrics die de rapbot in de stijl van een specifieke rapper gegenereerd heeft, en selecteert steeds aan de hand van nieuwe suggesties hoe de rap verder kan gaan. Door de interactieve uitwisseling van ideeën en het inzicht ‘wat kan en wat niet kan’ leren we welke eigenschappen geassocieerd worden met een goede rap. Deze gegevens hebben niet alleen grote betekenis voor musicologisch en literair onderzoek, maar ook voor de verdere ontwikkeling van artificiële intelligentie. 

    Lowlands Science

    Lowlands Science is als ‘het grootste laboratorium van Nederland’ een prominent programmaonderdeel van het festival A Campingflight to Lowlands Paradise. Festivalbezoekers kunnen meedoen aan uiteenlopende onderzoeken. Lowlands vindt dit jaar van 17 tot en met 19 augustus plaats op evenemententerrein Walibi Holland in Biddinghuizen en verwacht zo’n 60.000 bezoekers.

    Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., taaltechnoloog Meertens Instituut en onderzoeker in het Deepflow-project
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., communicatieadviseur Meertens Instituut


    13 juni 2018

    Nieuwsbrief juni 2018

    In de nieuwsbrief van juni speciale aandacht voor het project Vertrokken Nederlands van Nicoline van der Sijs. Op 1 juli start een pilot om een netwerk op te bouwen van Nederlandse emigranten. Verder een oproep voor het digitaliseringsproject Vele Handen. Als vrijwilliger kunt u meehelpen aan het digitaal beschikbaar maken van de antwoorden van de Meertens Vragenlijsten, die zijn uitgestuurd sinds de jaren 1930. De dialectzinnen uit de Reeks Nederlandse Dialectatlassen zijn inmiddels online toegankelijk gemaakt door onderzoekers van de Universiteit Gent. 

    Verder zijn de moppen uit het Dagboek van Anne Frank opgenomen in de Volksverhalenbank van het Meertens Instituut. We geven een kort antwoord op de vraag hoe uniek deze moppen zijn. 

    Foto: Nationaal Archief, geen copyrightrestricties bekend.

    7 juni 2018

    Help het Meertens Instituut met het digitaliseren van informatie over dialectgebruik en volksgebruiken

    Al sinds 2012 maken we dankbaar gebruik van de enthousiaste inzet van vrijwilligers die ons helpen met het toegankelijk maken van de beroemde vragenlijsten van het Meertens Instituut. Vanwege de belangrijke resultaten die al beschikbaar zijn gekomen, gaan we dit werk nu voortzetten via het platform Vele Handen, en u kunt ons daarbij nog steeds een handje helpen.

    Lees meer...
    4 juni 2018

    Reeks Nederlandse Dialectatlassen ook online raadpleegbaar

    De Reeks Nederlandse Dialectatlassen bevat meer dan een kwart miljoen dialectzinnen uit Nederland en Vlaanderen, die tussen 1923 en 1982 verzameld zijn op initiatief van de Gentse professor Blancquaert. De fonetische transcripties zijn nu digitaal beschikbaar gesteld door onderzoekers van de Universiteit Gent.

    Lees meer...
    30 mei 2018

    Nieuwe folkmuziek geïnspireerd door Onder de Groene Linde

    Deze week verscheen de cd Hogelieder en de slieder en de kierekarikee van de Utrechtse folkband Moi, le voisin. De band werd in 2005 opgericht door drie neerlandici, onder wie Laurens Ham, nu docent-onderzoeker Moderne Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. De cd bevat 10 bewerkingen van Nederlandse volksliederen uit de collectie Onder de Groene Linde: een populair radioprogramma uit de periode 1957-1993. De liederen die voor het programma verzameld werden door Ate Doornbosch zijn ondergebracht bij het Meertens Instituut en ontsloten via de Liederenbank

    Lees meer...