Pagina 7 van 31

  • Januari 2018: Ouderen ergeren zich aan taalverloedering

    Ouderen beklagen zich massaal over de verloedering van de Nederlandse taal, blijkt uit onderzoek onder het MAX Opinie Panel. Er is grote ergernis over slordige taal als 'die meisje' en 'me moeder', maar ook over chat-, straat- en managementtaal. En niet te vergeten: het gebruik van Engels. Taalwetenschapper Marc van Oostendorp herkent de emoties over veranderende taal, maar wijst erop dat het beklag niet alleen een verschijnsel van alle tijden is, maar dat een gezonde, levende taal verandert. Lees meer bij Omroep MAX.

    Lees meer...
  • Januari 2018: De taal van Ilja Leonard Pfeijffer

    Dichter, schrijver, essayist, criticus, songschrijver, columnist en toneelschrijver Ilja Leonard Pfeijffer werd in januari van dit jaar vijftig. Om deze mijlpaal luister bij te zetten schreef taalwetenschapper Marc van Oostendorp Waar wordt geschreeuwd is taal vacant, een boek over 'taalkunstenaar' Pfeijffer, waarin Van Oostendorp in 50 hoofdstukken een caleidoscopisch beeld geeft van de vele taalgedaanten die de schrijver aanneemt in de talrijke literaire genres die hij beoefent (gedichten, romans, verhalen, essays, toneel et cetera).

    Tijdschrift Onze Taal biedt zijn lezers een voorproefje van Waar wordt geschreeuwd is taal vacant, en opent het artikel ook tijdelijk (tot 15 maart) voor ons.

    Lees meer...
  • Januari 2018: Twee dagen vrij tijdens carnaval

    Wat begon als een reclamestunt nam al snel serieuze proporties aan: de landelijke petitie 'Wil jij ook tijdens #carnavalvrij?' Krijgt heel Nederland straks twee dagen vrij tijdens carnaval? Leonie Cornips, onderzoeker aan het Meertens Instituut voor taal en cultuur in Amsterdam, begrijpt de emoties wel. 'Mensen ontlenen hun lokale identiteit aan carnaval. Net als skûtsjesilen voor de Friezen en Ajax voor de Amsterdammers. Eens per jaar krijgen mensen in de regio de nationale aandacht die normaal naar de Randstad gaat.'

    Lees meer...
  • Januari 2018: De populairste voornamen van 2017

    In januari maakt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) jaarlijks bekend welke voornamen het vaakst gegeven zijn aan baby's die in het voorafgaande jaar geboren zijn. We zien na de bekendmaking altijd een stijging van het aantal bezoeken aan de voornamenbank van het Meertens Instituut: hoe vaak komt mijn naam - of die van mijn partner/kinderen/ouders etc. - eigenlijk voor, vragen veel mensen zich af. De regionale kranten vragen zich bovendien af, welke naam in de regio het meeste voorkomt. Zo ook de Leeuwarder Courant, die benieuwd is naar de namen in Friese gemeenten, en de Gelderlander, die constateert dat de populairste naam in Nijmegen een naam is die aan meisjes en jongens gegevens wordt.

    En de naam Ranomi, komt u die wel eens tegen? Ranomi (Kromowidjojo) is niet langer alleen op de wereld. (Dagblad van het Noorden)

    Lees meer...
  • Januari 2018: Het telefoonboek, de gemeenschap in je hand

    Het opheffen van het papieren telefoonboek staat symbool voor een geglobaliseerde samenleving. ‘Met dat boek had je de gemeenschap waartoe je behoorde in je hand’, aldus etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. Wat betekent het einde van die trouwe, saaie dikkerd voor de gemeenschapszin? Lees verder in Trouw.

    Lees meer...
  • Januari 2018: #MeToo in studentenliederen

    Ouders van een lid van een studentenvereniging lieten de vereniging deze week weten dat zij „furieus” zijn over liederen die tijdens het introductieweekend worden gezongen. „Het seksisme, de vrouwenhaat en de verkrachtingsfantasieën die daaruit spreken zijn walgelijk en ontoelaatbaar”, schreven zij.

    We kijken in dit „tijdperk van MeToo” met andere ogen naar liedteksten, constateert Martine de Bruin. Zij doet bij het Meertens Instituut onderzoek naar liedcultuur. „De meeste studentenliederen zijn geschreven vanuit het mannelijk perspectief.” Er is de afgelopen decennia volgens De Bruin een verschuiving geweest in het taalgebruik in die liederen. „Vroeger was het taalgebruik meestal verhuld. Er ‘barst’ bijvoorbeeld een wijnvat als er actie wordt ondernomen.” De laatste decennia worden liederen explicieter. Lees meer in NRC.

  • December 2017: Andere Tijden Special - Door weer en wind

    Voor de Andere Tijden Special: Door weer en wind - drie decennia Hollands weer - doken de makers van het programma onder meer in de archieven van het Meertens Instituut.

    Het programma bekijkt het weer in Nederland en de invloed op de bewoners gedurende de weerperiode 1950-1980. In de special blijkt dat het weer Nederland verbroedert: we hebben samen strand-, sneeuw- en schaatspret, maar ook de gedeelde verontwaardiging over de zoveelste regendag, de zomer die maar niet komt of de keren dat het weer wezenlijk verdriet tot gevolg heeft. We zien de zware storm van 1953, die tot de watersnoodramp leidde, of de windhoos over het Betuwse plaatsje Tricht in de zomer van 1967, waar in twee minuten tijd vijf doden vielen en tientallen huizen en bedrijven van de kaart werden geveegd. Kijk mee.
     
  • December 2017: De Avond van Taal

    De Avond van Taal, uitgezonden op 30 december 2017: Margriet van der Linden analyseert met taalkundige Marc van Oostendorp (Meertens Instituut) de stijl van vloggers en bespreekt met Buffi Duberman de taal van Donald Trump. En wat was volgens ons én Het Genootschap Onze Taal het Woord van het Jaar? Tussendoor: de taalquiz de Tafel van Taal, een klein dictee dat voorgelezen wordt door Annechien Steenhuizen en de rebus van Dichter des vaderlands, Ester Naomi Perquin. De winnaars van de rebus mogen zich Taalkenners van 2017 noemen.
    Terugkijken bij NPO

     

  • December 2017: Een machine die zelfstandig verhalen schrijft, de heilige graal in kunstmatige intelligentie

    Voor wie het Meertens Instituut associeert met J.J. Voskuils Het Bureau, met dialectonderzoek en midwinterhoornblazen: artificiële intelligentie is ook hier niet meer weg te denken, zegt Folgert Karsdorp (34), taaltechnoloog aan het Meertens: 'Het instituut beheert onder meer de Verhalenbank en de Liederenbank, omvangrijke collecties volksverhalen en liederen die een prachtige bron voor onderzoek vormen. Met digitale technieken kunnen we die op een nieuwe manier bekijken.' En het Meertens Instituut ontwikkelde in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen AsiBot, een experiment waarin kunstmatige intelligentie wordt ingezet om een verhaal te produceren.

    Lees meer...
  • December 2017: Kerst is 'booming business'

    Maar liefst 40.000 mensen bezochten de derde editie van het Allerhande kerstfestival. In de Amsterdamse RAI vond de Amsterdamse Winterparade plaats, een groots festijn met onder meer een ijsbaan van 700m², een reuzenrad en een winter wellness. Ook in de rest van het land duiken sinds jaren steeds meer kerstmarkten en andere winterse evenementen op. Het moge duidelijk zijn: kerst is booming business.
     
    Volgens Irene Stengs, onderzoeker aan het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de VU, zijn er verschillende verklaringen voor deze groei. Lees haar uitleg bij RTL Nieuws Weekend Magazine.
    Lees meer...
  • December 2017: Interculturele communicatie

    Een droomstage voor student en begeleider is het beantwoorden van vragen die de overheid stelt. Zoals de vragen van het politieteam Horst aan de Maas en de gemeenten Horst aan de Maas en Peel en Maas. Zij willen weten of hun informatie ook de Poolse arbeidsmigranten bereikt. Noord-Limburg herbergt immers meer Poolse en andere Oost-Europese arbeidskrachten dan welke andere regio in Nederland ook.

    Stagiair Paulina Wołoszyn voerde bij het Meertens Instituut het stageonderzoek uit naar de vraag of de interculturele communicatie tussen de gemeenten en Polen efficiënter kan. Lees in deze column in Dagblad de Limburger welke misverstanden er onder meer bleken te bestaan, en welke oplossingen er voor deze misverstanden zijn. 

    Lees meer...