Pagina 6 van 31

  • Februari 2018: Waar is de H gebleven in het Vlaamse “Oewist”?

    In het Nederlands dat in Vlaanderen gangbaar is - bijvoorbeeld in dialecten -  is het zoeken naar een aangeblazen H: "Ij eeft een elm op”, “een amer” en natuurlijk “Oewist?”. Taalwetenschapper Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut in Amsterdam zocht uit hoe dat komt. Ze lichtte het een en ander toe in het Belgische radioprogramma “Nieuwe feiten”.

  • Februari 2018: Waarom Noord-Hollanders óók carnaval vieren

    Het idee dat carnaval alleen onder de rivieren gevierd wordt, is snel ontkracht door de inwoners van Noord-Holland. Verkleden en feestvieren gaat hier net zo hard als bij Brabanders en Limburgers. Maar waarom? Uit onderzoek van antropologe Irene Stengs van het Meertens Instituut blijkt dat mensen van onder de rivieren in de jaren '50 en '60 carnaval naar Noord-Holland hebben gebracht. Lees verder bij NH Nieuws

    Lees meer...
  • Februari 2018: Taal. De grootste verbinder van Nederland.

    Ryanne van Dorst gaat in de programmareeks 'Holland!' op zoek naar de Nederlandse identiteit. In de aflevering 'Gelijkgestemden' is er aandacht voor taal want dit is de grootste gemene deler van Nederland. Er zijn wel variaties: accenten, dialecten, sociolecten (een taalvariant die typerend is voor een bepaalde sociale groepering). En taal is aan verandering onderhevig: er verdwijnen woorden, er komen nieuwe bij.

    Over de verbindende kracht van taal gaat Van Dorst in gesprek met taalkundige Marc van Oostendorp in het mooie Trippenhuis van de KNAW. "Zeg Marc, wat betekent gers?" Terugkijken op NPO (vanaf min. 18:00).

    Lees meer...
  • Februari 2018: De geschiedenis van het Olympisch Stadion in Amsterdam

    In maart is in het Olympisch Stadion van Amsterdam het WK schaatsen. Bijna niemand weet dat het Olympisch Stadion, dat in 1928 gebouwd werd voor de Olympische Spelen, in de jaren '30 en na de Tweede Wereldoorlog het toneel is geweest voor grootse Rooms-Katholieke manifestaties. Een van de redenen is het verbod op Rooms-Katholieke processies, die vanwege de verzuiling niet zichtbaar mochten plaatsvinden. Het Olympisch Stadion was een besloten plek waar veel mensen konden bijeenkomen zonder dat er aanstoot aan genomen werd.

    Het radioprogramma Zin in Weekend van Radio 5 sprak in het stadion af met historicus Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. (Vanaf ca. 46:00.)

    Lees meer...
  • Februari 2018: Laatste deel 'Das Büro' verschenen in Duitsland

    In Duitsland is pasgeleden het zevende en laatste deel van Das Büro (Het Bureau) verschenen. De radiozender Deutschlandfunk was bij ons te gast en maakte een uitgebreide reportage over de werkzaamheden van J.J. Voskuil aan het Meertens Instituut. De radio-uitzending biedt niet alleen een stukje geschiedenis van het Meertens Instituut op maar liefst drie locaties, maar ook een inkijk in de romanreeks.

    Lees meer...
  • Februari 2018: De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw

    Onze studiemiddag ‘De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw’ op 26 januari was een informatieve dag, zo lieten bezoekers ons weten. Heeft u niet aan de studiemiddag kunnen deelnemen, maar bent u toch geïnteresseerd in de boekenwereld van de zeventiende eeuw? Of wilt u weten hoe de KB historische kranten digitaal beschikbaar maakt? Of vindt u de taalkunst van P.C. Hooft ook zo mooi? Ga dan naar deze weblog, waar alle powerpointpresentaties van de studiemiddag zijn geplaatst. 

     

     

  • Februari 2018: Al dat gezoen en geflirt tijdens carnaval

    Binnenkort staat een groot deel van Nederland weer gigantisch op zijn kop: het is carnaval! Het feest levert gegarandeerd sterke verhalen en hilarische anekdotes op, die je over een paar jaar nog steeds aan je vrienden vertelt. Misschien ook wel een verhaal over een gedenkwaardige carnavalszoen. Of gebeurt al dat gezoen en geflirt vooral in het hoofd van bevooroordeelde noorderlingen?

    Etnologe Irene Stengs vertelt in RTL Nieuws Weekend Magazine dat dit vooroordelen en stereotyperingen zijn. Maar... toch komt de associatie niet helemaal uit de lucht vallen.
    Benieuwd? Lees verder.

    Foto: Flickr.com, Carnaval magé (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Mini-symposium 'Gruuts op mien moojertaol'

    Woensdag 21 februari 2018 is door Unesco uitgeroepen tot Internationale Dag van de Moedertaal met als voornaamste doel aandacht te vragen voor de wereldwijde diversiteit aan talen. In dat kader organiseert Veldeke Krink Mestreech in samenwerking met Universiteit Maastricht een mini-symposium met de titel 'Gruuts op mien moojertaol' (trots op mijn moedertaal). 

    Lees meer...
  • Januari 2018: Radiodocumentaire over het Bildts met archiefmateriaal van het Meertens Instituut

    Als een gemeentelijke herindeling de streektaal het Bildts bedreigt, komt Gerard de Jong (1979), hoofdredacteur van de Bildtse Post, de enige krant waarin Bildts wordt geschreven, in actie. Na de dood van zijn opa, ook ooit hoofdredacteur van de Bildtse krant, heeft Gerard zich immers voorgenomen om goed voor de taal te zorgen. Hij reist af naar Baskenland, waar hij andere strijders voor minderheidstalen ontmoet. Maar terug in Noordwest Friesland slaat de twijfel toe. Zitten de 6000 Bilkerts wel op Gerards enthousiasme te wachten? 

    Maartje Duin (1975) is radiomaker en journalist. Ze maakte de radiodocumentaire 'De Redder van het Bildts'. Hiervoor gebruikte ze opnames van het Bildts uit de jaren '70 van het Meertens Instituut, nota bene met de grootvader van de hoofdpersoon. 
     
    De radiodocumentaire werd op 28 januari om 21:00 uur bij RadioDoc (VPRO, NPO Radio 1) uitgezonden en is hier terug te luisteren.
     
  • Januari 2018: Wat moet de taal van het hoger onderwijs zijn?

    Wat moet de voertaal van het hoger onderwijs zijn: Nederlands of Engels? Dat zijn allebei schadelijke wegen, vindt taalkundige Marc van Oostendorp. Hij pleit voor een combinatie van beide talen: 'Als we alleen voor Engels gaan, worden we een soort dependance van Groot-Brittannië en Amerika, zonder eigen identiteit. Maar als we krampachtig aan het Nederlands vasthouden, gooien we de deur naar de hele wereld dicht. En het is ook nog eens slecht voor onze taal. Die gebruiken we dan misschien onderling op hoog niveau, maar hij sluit niet meer aan bij de rest van de wereld.’ Hij vervolgt met: 'We hoeven niet alles in één taal te doen. Het idee dat het ten koste gaat van je eigen taal zodra je een ander taal gaat gebruiken, is wetenschappelijk gezien een misvatting.’
    Lees het hele interview in New Scientist.

    Lees bovendien:
    In februari schreef de Koninklijke Akademie van Wetenschappen (KNAW) in het rapport 'Talen voor Nederland' dat Nederland dringend behoefte heeft aan een taalbeleid.

     

  • Januari 2018: 'Smartphone' of 'le mobile multifonction'?

    In Frankrijk houdt het gebruik van Engelse woorden de gemoederen ook bezig. Daar werd vorige week een nieuwe advieslijst met Franse equivalenten voor woorden als ‘smartphone’ gepubliceerd. In Franse overheidsteksten wordt voortaan le mobile multifonction en internet clandestin (dark web) geschreven. Het zou de taal ‘schoon’ moeten houden. Maar wie bepaalt nu daadwerkelijk welke taal gebezigd wordt? Taalwetenschapper Marc van Oostendorp denkt dat dergelijke initiatieven weinig invloed hebben op het taalgebruik: 'Tegen de tijd dat er uitgebreid ‘gesproken, geluncht en wijn gedronken is’ zijn de nieuwe leenwoorden al opgenomen in het normale taalgebruik.' Lees verder in HP De Tijd.

    Lees meer...