Pagina 4 van 31

  • Juni 2018: Miljoenen teksten digitaal doorzoekbaar met Nederlab

    Op 1 juli wordt Nederlab opgeleverd: met miljoenen Nederlandse teksten biedt het onderzoekers een schat aan informatie over de Nederlandse taal en cultuur. In 2012 kreeg Nederlab 3,2 miljoen euro toegekend voor de ontwikkeling van een zoekmachine met miljoenen pagina’s Nederlandstalige tekst. Nu, 6 jaar later, geeft Nederlab met zo’n 25 collecties aan teksten, lopend van de 13e tot 21e eeuw, een flinke impuls aan diachroon geesteswetenschappelijk onderzoek. Van krantenteksten tot dagboeken: in Nederlab vind je allerlei soorten teksten. Het oudst zijn de dertiende-eeuwse teksten uit het Corpus Gijsseling. Taalkundige Nicoline van der Sijs: "Nu kun je een ontwikkeling volgen over een periode van eeuwen. Dat kon voorheen niet omdat alle corpora met Nederlandse teksten versnipperd waren." 

    Lees meer...
  • Mei 2018: Spijkenisse is de gemeente met het kleinste cultuuraanbod

    Onlangs is de Atlas voor Gemeenten verschenen, en daaruit blijkt dat de meeste cultuur in ons land te vinden is in Amsterdam. Helemaal onderaan de lijst staat gemeente Nissewaard, Spijkenisse. Etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut legt in EditieNL uit waarom we de normering in perspectief moeten zien. Ook erfgoed is als categorie in deze ranglijst meegewogen, aldus Margry. Uitbreidingswijken als Spijkenisse en Zoetermeer kunnen daardoor moeilijk concurerren met de top. 

  • Mei 2018: Wat kun je leren van een condoleanceregister?

    Het Meertens Instituut ontvangt van Stichting ZoekJeMee het digitale condoleanceregister voor de broertjes Ruben en Julian uit Zeist. De verdwijning van de jongens hield Nederland in 2013 dagenlang bezig, en leidde tot de oprichting van de Stichting ZoekJeMee. Deze stichting heeft besloten om het online condoleanceregister aan het Meertens Instituut over te dragen. Het register zal onderdeel gaan uitmaken van de collecties van het Meertens Instituut, en mogelijk gebruikt gaan worden voor onderzoek naar publieke rouw. Het Nederlands Dagblad vroeg aan het Meertens Instituut hoe onderzoek naar publieke rouw vormgegeven wordt. Lees meer.
    Lees meer...
  • Mei 2018: Livestream van de discussieavond 'Nederlandse letteren, vervagende grenzen'

    Uit het recent verschenen werk Geschiedenis van de literatuur in Limburg blijkt dat in Limburg boeken vroeger in maar liefst 5 talen verschenen. Dat moest ook wel, want de regio was een belangrijk knooppunt voor Europa: omgeven door België, Duitsland én Nederland. Hoe heeft deze geografische positie literatuur uit Limburg beïnvloed? En hoe heeft dit vervolgens de Limburger gevormd?

    Lees meer...
  • Mei 2018: Meimaand Mariamaand

    Traditioneel is de meimaand Mariamaand en worden er talloze bedevaarten georganiseerd naar plaatsen die Maria vereren. Zo ook naar de plaats Ommel, waar de cultus rond Maria van Ommel omstreeks het jaar 1400 is ontstaan. In de Nederlandse Bedevaartbank van het Meertens Instituut is de bedevaartcultuur in Nederland van de zesde eeuw na Christus tot heden in kaart gebracht. De databank bevat gegevens over 662 bedevaartplaatsen. Lees meer bij de lokale publieke media-instelling SIRIS.


    Foto: Simone Wolff

  • April 2018: Leven dialecten op door de sociale media?

    'Het Drents past ok zeker in dizze tied.' In opdracht van de provincie vroeg taalinstituut Huus van de Taol uit Beilen aan een representatieve groep van bijna 1200 Drentenaren hoe goed ze hun dialect beheersen. Goed nieuws voor de streektaalliefhebber: méér mensen kunnen het Drents goed verstaan én spreken, vergeleken met het vorige onderzoek van tien jaar geleden. De onderzoeksresultaten verschijnen na decennia van afkalving van regionale talen. Leeft de streektaal op?

    Leonie Cornips, taalonderzoeker aan het Meertens Instituut, denkt dat sociale media een grote duit in het zakje doen. Ze is gespecialiseerd in regionale talen. "Jongeren appen tegenwoordig in dialect, maar er zijn ook veel facebookpagina's die zich richten op de regio. Dialect krijgt een hip karakter zodra het zoals nu ook steeds meer op Instagram verschijnt." Lees verder in Trouw.

    Foto: Instagram van Kal Plat

  • April 2018: De geschiedenis van het Wilhelmus

    Afgelopen week vierde Nederland Koningsdag én het vijfjarig jubileum van onze koning. Ter gelegenheid hiervan dook het Reformatorisch Dagblad in de geschiedenis van het Wilhelmus.

    Lees meer...
  • April 2018: Vrijdag de Dertiende: wie is er bijgelovig?

    André Hazes leed aan paraskevidekatriafobie. Dit woord staat voor de irrationale angst voor vrijdag de dertiende. Hij weigerde op zo'n dag op te treden en kwam zijn huis ook niet uit. Theo Meder, volksverhaalonderzoeker bij het Meertens Instituut, vertelt dat sommige soorten bijgeloof zijn verdwenen, maar dat daar weer andere voor in de plaats zijn gekomen. "Volksgeloof leeft nog steeds heel sterk. We geloven nu niet meer in duivels en tovenaars, maar hangen nog wel hoefijzers aan de muur of kloppen iets af op onbeschilderd hout."

    Lees meer...
  • April 2018: Hoe het woord 'Mocro' zijn onschuld verloor

    Met het nummer 'Leipe mocro flavour' introduceerde rapper Ali B in 2004 het woord Mocro bij het grote publiek. Zo werd het woord langzaam gemeengoed. De oorsprong van het woord ligt niet in Marokko, maar in Nederland. In de jaren negentig kwamen in jongerentaal opvallend veel woorden die zijn afgekort en eindigen met een 'o'. Uit die tijd stamt 'Limbo' voor Limburger, 'Brabo' voor Brabander, 'lesbo' voor lesbienne, en 'travo' voor travestiet.

    Inmiddels klinkt het woord Mocro bijna dagelijks op het journaal, in de kranten en op sociale media. Dan gaat het over de zogenoemde 'Mocro-maffia'. Zo krijgt het woord langzamerhand een andere lading, en gaan er stemmen op niet langer achteloos Mocro te gebruiken.

    Lees meer...
  • April 2018: 20 Oud-Hollandse woorden

    In 2017 publiceerden het Meerten Instituut, de Taalunie en de Universiteit van Gent het rapport 'Staat van het Nederlands'. Uit dit rapport blijkt dat de Nederlandse taal nauwelijks wat merkt van de invloed van het Engels. De uiteindelijke conclusie in het rapport is dat ‘Nederlands een zeer vitale taal met uitstekende overlevingskansen voor de toekomst’ is. De website Nieuws.be heeft naar aanleiding van dit rapport twintig Oud-Hollandse woorden opgetrommeld die te leuk zijn om te vergeten. Naar de twintig woorden.

     

  • April 2018: Kom niet aan paasvuren

    Stoppen met paasvuren, omdat ze te veel fijnstof zouden produceren? Niet als het aan Twentenaren ligt. In Twente worden tradities gekoesterd. Etnoloog Sophie Elpers, onderzoekster bij het Meertens Instituut, ziet dat tradities leiden tot trots en een sterke regionale identiteit. Maar er zit wel een keerzijde aan te veel hang naar vastigheid: de diversiteit komt erdoor in het gedrang. 'Je blijft dan het liefst zoals je bent, en laat andere zaken niet toe.' Kijkend naar de lijst met erkend immaterieel erfgoed, ziet etnologe Elpers dat in Twente alleen traditionele gebruiken staan aangemerkt. Lees verder in Tubantia.

    Lees meer...