Pagina 20 van 36

  • April 2017: Het meestgezochte woord in de Etymologiebank

    Wat is de herkomst van een woord? Dat kun je online opzoeken in de Etymologiebank van het Meertens Instituut. En dat gebeurt jaarlijks zo'n vijf miljoen keer. Ewoud Sanders zocht voor zijn column van 12 april 2017 in NRC Handelsblad uit naar welke woorden het meest gezocht wordt. Een tip van de sluier: het is een 'vies' woord. 

    Lees meer...
  • April 2017: Nederhop versus Nederlandse literatuur

    Om de woordenschat van Nederlandstalige hiphop te peilen, vergeleken onderzoekers van het Meertens Instituut, Universiteit Leiden en het Instituut voor de Nederlandse Taal het werk van ruim 30 Nederlandstalige rappers en gebruikten als vergelijkingsmateriaal de klassieker De Ontdekking van de hemel van Harry Mulisch uit 1992 en het nieuwste werk van Ilja Leonard Pfeijffer, Peachez uit 2017. Zij ontdekten dat Nederlandstalige rappers hoog scoren in het gebruik van unieke woorden. 

    Lees meer...
  • April 2017: Ich of ik?

    Zeggen dialectsprekers in de plaatsen ten zuiden van de Uerdinger Linie nog steeds ich? Lees er meer over in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (18 april 2017).

  • April 2017: De herkomst van 'Hop Marjanneke' - deel 2

    Een soldatenlied? Of toch een kinderliedje? NRC zocht uit waar het lied 'Hop Marjanneke' vandaan komt. Ook in de Liederenbank van het Meertens Instituut speurde NRC naar aanwijzingen en antwoorden.

    Een week geleden verscheen het eerste deel van de zoektocht, nu komt NRC met een vervolg. 'Niks oer-hollands, ons Marjanneke': lees hier de voortzetting van de zoektocht naar de herkomt van 'Hop Marjanneke' (1 april 2017).  

    Lees meer...
  • Maart 2017: Nul dialect

    "Ongeveer vijftig handen wapperen enthousiast in de lucht als ik vraag wie van de aanwezigen van het Vrouwengilde Helden dialect spreekt. Minder dan de helft van de handen zwaait wanneer ik vraag wie van hun kinderen dialect spreekt. Ten slotte beweegt niemand meer als ik dezelfde vraag stel over hun kleinkinderen."

    Taalwetenschapper Leonie Cornips ziet dat het spreken van dialect aan het veranderen is. Lees haar column 'Nul dialect' in Dagblad De Limburger van 3 april 2017.

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)
  • Maart 2017: Wamen, een onbekend woord

    Wamen: modder doen opwellen. Kent u dit woord? Het staat al sinds 1671 in woordenboeken, desondanks wordt het niet of nauwelijks gebruikt. Taalteamlid Marc van Oostendorp bespreekt het woord op 28 maart 2017 in het radioprogramma De Ochtend

    Bovendien mag van Marc van Oostendorp het woord ‘rokjesdag’ verdwijnen. Rokjesdag is ooit in het leven geroepen door schrijver Martin Bril om de eerste dag van de lente – dat vrouwen massaal besluiten een rokje aan te doen – te omschrijven. Het rare is, Martin Bril, die het woord populair heeft gemaakt wilde er vooral verbazing mee uitdrukken: hoe kan het dat alle vrouwen tegelijk aanvoelen dat ze nú een rokje aan gaan doen. Door het woord nu zo vaak te gebruiken, verdwijnt de magie. Dus weg met dat woord!

  • Maart 2017: De herkomst van 'Hop Marjanneke'

    ‘Hop, Marjanneke’ is een bekend kinderlied. Maar waar komt het vandaan en wat betekenen de woorden? NRC zocht het uit (25 maart 2017) en gebruikte daarbij de Liederenbank van het Meertens Instituut.

    Foto: Liederenbank Meertens Instituut

  • Maart 2017: "That is tres naiice..." Taal is grenzenloos

    Het idee dat alle talen als glanzende knikkers gescheiden van elkaar voorkomen in een eigen stukje territorium is een mythe. Bovendien, zo schrijft taalwetenschapper Leonie Cornips in haar column in Dagblad De Limburger van 20 maart 2017, laten door haar onderzochte tweets en chats zien dat mensen zich in hun taalgebruik niet aan nationale grenzen storen. "That is tres naiice..." 

    Foto: Flickr.com, Marbles (CC BY-ND 2.0)

  • Maart 2017: Dag van de Grunneger Toal

    In Groningen werd op 18 maart 2017 de achtste editie van de Dag van de Grunneger Toal georganiseerd. Hoeveel mensen spreken er nog Gronings? Lees het bericht op nu.nl met een bijdrage van taalwetenschapper Marc van Oostendorp, die ziet dat de Groningse taal nog steeds actief wordt gebruikt. 

    Foto: Flickr.com, Groningen door Please Also Take a Look (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • Maart 2017: Geschminkte horrorclowns en poema's op Wereldverteldag

    Geschminkte clowns die met bijlen rondzwaaien om onze kinderen te beschermen tegen poema's op de Veluwe: echt?

    Op 20 maart 2017 is het Wereldverteldag. Bijzonder hoogleraar volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder (Meertens Instituut/ Rijksuniversiteit Groningen) spreekt in NRC over middeleeuwse legendes en de sagen van nu: eigentijdse urban legends, complottheorieën en fake news.

    Foto: Flickr.com, Clown door Timothy Neesam (CC BY-NC-ND 2.0)
  • Maart 2017: Het hostiewonder van Amsterdam (OVT op NPO Radio 1)

    In 1345 werd des avonds 15 maart in Amsterdam door een zieke man een hostie uitgebraakt en vervolgens in het vuur gegooid, alwaar het de volgende ochtend weer onbeschadigd en kraakwit werd uitgevist. Het was een wonder van bescheiden Hollands formaat.

    Hoe het met de zieke man afliep weten we niet. Het Mirakel van Amsterdam stond niettemin aan de bron van een lange bedevaarttraditie. Nog altijd lopen gelovigen jaarlijks de zaterdagnacht na 15 maart de zogeheten Stille Omgang, ter ere van de wonderhostie. Ze praten niet, ze zingen niet, ze lopen als het ware een stiekeme processie, zoals eens roomsen door de straten van Amsterdam schuifelden in reformatorische tijden.

    Charles Caspers en Peter Jan Margry schreven het boek Het Mirakel van Amsterdam. Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) praat in het programma OVT van NPO Radio 1 van 19 maart 2017 over de moeder van alle stille tochten.

    Lees meer...