• December 2018: Waarom 'ja' zeggen tegen het alternatieve?

    Arjen Lubach serveerde alternatieve geneeswijzen in Zondag met Lubach af als 'onbewezen ideetjes'. En zorgverzekeraar CZ knikkert 'belachelijke behandelingen' uit het aanvullende pakket. Of je het nou verkettert of aanbidt, vraag blijft: waarom staan zovelen open voor niet wetenschappelijke therapieën?

    Lees meer...
  • December 2018: Wat is het geheim van een goed rijm?

    Wat is het geheim van een goed rijm? NUtech vroeg het aan neerlandicus en taalkundige Marc van Oostendorp. Tip: begin bij twee versregels met de tweede regel. Waarom? Luister naar de NUtech-podcast (ca. minuut 8:00).

    Foto: Flickr.com, Chocolate letter moulds (CC BY-NC 2.0)

  • November 2018: Hoe klinkt de tijd?

    Elise ’t Hart, oprichter van het Instituut voor Huisgeluid, is de eerste artist in residence van het Meertens Instituut. Zij filtert historische opnames op geluiden die verdwenen zijn uit ons dagelijks leven. Het instituut voor Nederlandse taal en cultuur, dat tot in detail werd vastgelegd in J.J. Voskuils magistrale romancyclus Het Bureau, archiveerde vanaf 1950 duizenden uren materiaal. Er wordt gesproken over gebruiken en gewoonten, gezongen en verhalen verteld.

    Lees meer...
  • November 2018: ‘Menselijke’ robots zijn verder weg dan Sophia doet vermoeden

    Sophia is een robot die in korte tijd uit tot wereldster uitgroeide vanwege haar extreem menselijke voorkomen. Saoedi-Arabië maakte haar vorig jaar staatsburger, waarmee ze de eerste robot is met een paspoort. De Verenigde Naties nodigden haar uit, evenals grote Amerikaanse tv-programma’s. Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en hoogleraar taal- en spraaktechnologie, is echter niet onder de indruk: "Sophia is in mijn ogen een heel matige chatbot met een gezicht." Momenteel is kunstmatige intelligentie vooral goed in gesprekken met een duidelijk doel, binnen een strak kader, legt hij uit. Lees verder in de Volkskrant.

    Foto: Simone Wolff

     

     

     

  • November 2018: Hazes is ook erfgoed

    Op vrijdag 9 november 2018 sprak prof. dr. Irene Stengs haar oratie uit getiteld 'Gepopulariseerde cultuur, ritueel en het maken van erfgoed'. Annemarie de Wildt, conservator bij het Amsterdam Museum, schreef een blog over de oratie en het symposium dat eraan vooraf ging. De tekst van de oratie zelf is hier te downloaden

  • November 2018: Hoe klonk het Amsterdams in de 19e eeuw?

    Hoe klonk het Amsterdams in de 19e eeuw? Het Meertens Instituut onderzoekt dit in het kader van het project Amsterdam Time Machine, een virtuele reconstructie van het historische Amsterdam naar voorbeeld van een soortgelijke reconstructie van het oude Venetië. 

    Lees meer...
  • November 2018: Van deur naar deur met Sint Maarten

    Op zondag 11 november is het Sint Maarten. In grote delen van Nederland wordt Sint Maarten gevierd en gaan kinderen met een lampion van deur naar deur voor een snoepje. Zo ook in Amsterdam. Om iets meer over de viering van deze dag in Amsterdam te weten te komen, benaderde de gemeente etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut.

    Lees meer...
  • Oktober 2018: ‘Lees ze!’ Ze?

    „Lees ze!” Wat is dat woordje ‘ze’? Is dat misschien een nieuwe werkwoordsuitgang in het Nederlands? Ton van der Wouden, taalkundige bij het Meertens Instituut, schreef over die kwestie een artikel dat deze maand verschijnt in Linguistics in the Netherlands. Hij laat daarin zien dat dit 'ze' op maar liefst drie verschillende manieren benoemd kan worden: als een persoonlijk voornaamwoord, als een bijwoordje, of als een werkwoordsuitgang.
    In NRC legt Ton van der Wouden deze drie vormen verder uit. 

  • November 2018: Praat Nederlands met me

    Voor de inhoud van het programma ‘Praat Nederlands met me’ heeft RTL taalwetenschapper en neerlandicus Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut geraadpleegd. Het komische quizprogramma gaat over de verschillende vormen van taal, zoals straattaal, kantoortaal, taalgebruik in WhatsApp en communiceren aan de hand van emoji's. Drie teams strijden tegen elkaar in zes spelrondes. Bekijk hier de eerste aflevering. (Gratis, registreren wel nodig.)

     
  • Oktober 2018: Wat is religie eigenlijk?

    Hoe religieus is Nederland? En: wat is religie eigenlijk? Deze vragen zoemen rond sinds het CBS deze maand meldde dat er voor het eerst minder religieuzen dan niet-religieuzen in Nederland zijn: 49,3 versus 50,7 procent. Er kwam kritiek, omdat het CBS religiositeit en kerkelijkheid aan elkaar verbindt. Zijn we niet toe aan een nieuwe definitie van religie?

    Lees meer...
  • Oktober 2018: Waarom zijn Nederlanders zo grof op social media?

    Het programma Spraakmakers op NPO Radio1 ging op zoek naar het antwoord op de vraag waarom we zo onaardig tegen elkaar zijn op social media. De radiomakers kwamen tot wat opmerkelijke conclusies. 

    Taalwetenschapper Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut vertelt dat Nederlanders al sinds de 17e eeuw wereldwijd bekend staan om hun grofheid. We werden botmuilen genoemd. En we waren er nog trots op ook. Volgens de neerlandicus heeft Nederland nooit een hofcultuur gekend. "De gegoede burgers werden rijk met de VOC en handeldrijven. Je kan zeggen dat onze elite bestond uit mensen uit het gewone volk die opeens heel rijk werden. De grove manieren zaten dus door de hele maatschappij, en omdat we er ook nog eens veel geld mee verdienden hoefden we ons ook niet aan te passen." 

    Lees meer...