• Januari 2018: #MeToo in studentenliederen

    Ouders van een lid van een studentenvereniging lieten de vereniging deze week weten dat zij „furieus” zijn over liederen die tijdens het introductieweekend worden gezongen. „Het seksisme, de vrouwenhaat en de verkrachtingsfantasieën die daaruit spreken zijn walgelijk en ontoelaatbaar”, schreven zij.

    We kijken in dit „tijdperk van MeToo” met andere ogen naar liedteksten, constateert Martine de Bruin. Zij doet bij het Meertens Instituut onderzoek naar liedcultuur. „De meeste studentenliederen zijn geschreven vanuit het mannelijk perspectief.” Er is de afgelopen decennia volgens De Bruin een verschuiving geweest in het taalgebruik in die liederen. „Vroeger was het taalgebruik meestal verhuld. Er ‘barst’ bijvoorbeeld een wijnvat als er actie wordt ondernomen.” De laatste decennia worden liederen explicieter. Lees meer in NRC.

  • December 2017: De Avond van Taal

    De Avond van Taal, uitgezonden op 30 december 2017: Margriet van der Linden analyseert met taalkundige Marc van Oostendorp (Meertens Instituut) de stijl van vloggers en bespreekt met Buffi Duberman de taal van Donald Trump. En wat was volgens ons én Het Genootschap Onze Taal het Woord van het Jaar? Tussendoor: de taalquiz de Tafel van Taal, een klein dictee dat voorgelezen wordt door Annechien Steenhuizen en de rebus van Dichter des vaderlands, Ester Naomi Perquin. De winnaars van de rebus mogen zich Taalkenners van 2017 noemen.
    Terugkijken bij NPO

     

  • December 2017: Een machine die zelfstandig verhalen schrijft, de heilige graal in kunstmatige intelligentie

    Voor wie het Meertens Instituut associeert met J.J. Voskuils Het Bureau, met dialectonderzoek en midwinterhoornblazen: artificiële intelligentie is ook hier niet meer weg te denken, zegt Folgert Karsdorp (34), taaltechnoloog aan het Meertens: 'Het instituut beheert onder meer de Verhalenbank en de Liederenbank, omvangrijke collecties volksverhalen en liederen die een prachtige bron voor onderzoek vormen. Met digitale technieken kunnen we die op een nieuwe manier bekijken.' En het Meertens Instituut ontwikkelde in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen AsiBot, een experiment waarin kunstmatige intelligentie wordt ingezet om een verhaal te produceren.

    Lees meer...
  • December 2017: Kerst is 'booming business'

    Maar liefst 40.000 mensen bezochten de derde editie van het Allerhande kerstfestival. In de Amsterdamse RAI vond de Amsterdamse Winterparade plaats, een groots festijn met onder meer een ijsbaan van 700m², een reuzenrad en een winter wellness. Ook in de rest van het land duiken sinds jaren steeds meer kerstmarkten en andere winterse evenementen op. Het moge duidelijk zijn: kerst is booming business.
     
    Volgens Irene Stengs, onderzoeker aan het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de VU, zijn er verschillende verklaringen voor deze groei. Lees haar uitleg bij RTL Nieuws Weekend Magazine.
    Lees meer...
  • December 2017: Interculturele communicatie

    Een droomstage voor student en begeleider is het beantwoorden van vragen die de overheid stelt. Zoals de vragen van het politieteam Horst aan de Maas en de gemeenten Horst aan de Maas en Peel en Maas. Zij willen weten of hun informatie ook de Poolse arbeidsmigranten bereikt. Noord-Limburg herbergt immers meer Poolse en andere Oost-Europese arbeidskrachten dan welke andere regio in Nederland ook.

    Stagiair Paulina Wołoszyn voerde bij het Meertens Instituut het stageonderzoek uit naar de vraag of de interculturele communicatie tussen de gemeenten en Polen efficiënter kan. Lees in deze column in Dagblad de Limburger welke misverstanden er onder meer bleken te bestaan, en welke oplossingen er voor deze misverstanden zijn. 

    Lees meer...
  • December 2017: Naer gaat terug na de Middeleeuwen

    Sommige mensen halen ‘na’ en ‘naar’ door elkaar. Dit probleem heeft een eeuwenoude oorsprong, zag taalkundige Nicoline van der Sijs in gedigitaliseerde historische teksten. Maar ook een recente. Lees het hele verhaal in Trouw (pdf).

  • December 2017: Citizen science: burger zet bijl aan de ivoren toren

    Wat begon met aardbeienplantjes op het balkon om fijnstof te meten, is uitgegroeid tot een beweging van gewone burgers die actief een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek. Zogeheten citizen science grijpt om zich heen, met dank aan technologie en groeiend engagement.

    Historisch taalkundige Nicoline van der Sijs werkt al sinds 2007 met vrijwilligers samen. Ze maakt 17e-eeuwse kranten doorzoekbaar door de artikelen te transcriberen. Eerder ontsloot de hoogleraar duizenden handgeschreven brieven van scheepslieden uit de zeventiende eeuw en zette ze honderden vrijwilligers in om de protestantse Statenvertaling van de Bijbel uit 1637 te digitaliseren. Lees over deze en andere wetenschappers die dankbaar gebruik maken van citizen science in De Morgen.

  • December 2017: Eind jaren tachtig verving de Kerstman bijna de Sint

    “Zelfs vorig jaar protesteerden wij Nederlanders niet tegen de verkrachting van een eeuwenoude vaderlandse traditie. Maar nu is het genoeg!”

    Het had een citaat kunnen zijn uit de Pietentwisten van 2017, maar in werkelijkheid verscheen deze kreet 22 jaar geleden in De Telegraaf. In plaats van Piet stond toen Sint centraal: die werd langzaam van het podium gedrukt door de Kerstman, tot ontsteltenis van velen. Lees verder in NRC.

  • November 2017: Onderzoek naar populisme en religie op Twitter en Facebook

    Populistische bewegingen verwijzen op Twitter en Facebook vaak naar christendom en jodendom. Waarom doen ze dat? Religiewetenschapper Ernst van den Hemel kreeg onderzoeksgeld om bij het Meertens Instituut het onderzoeksproject ”Populisme, social media en religie” te starten.

    Lees meer...
  • November 2017: Waar komt de plotselinge opmars van de 'hobby' vandaan?

    Creatieve hobby's zijn aan een opmars bezig, merkt tijdschrift ELLE. Waar komt die interesse vandaan? Antropoloog Irene Stengs, verbonden aan het Meertens Instituut, plaatst de drang tot 'maken' in een algemene trend. De herwaardering van ambachtelijkheid en iets tijd gunnen, zoals bij de slowfoodbeweging. Maar ook het 'onthaasten' zoals dat bij yoga of mindfulness gebeurt. En een bijkomend voordeel? Mensen die regelmatig creatief bezig zijn, presteren vijftien tot dertig procent beter op hun werk. Lees meer over de positieve kanten van je hobby in ELLE.

    Lees meer...
  • November 2017: Limburgs in peuterspeelzaal: provincie Limburg tot actie aangezet

    Taaldeskundige Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) luidde de noodklok over het taalgebruik van Limburgse peuters. Zij spreken in peuterspeelzalen nauwelijks Limburgs meer. De provincie Limburg dit nu samen met Cornips aanpakken. Meer bij omroep L1.

    Lees meer...