• Oktober 2017: Experimenteren met Zwarte Piet

    Het is niet gek om te experimenteren met een traditie. Belangrijk om te beseffen is wel dat een verandering niet vanzelf komt. Aan het woord is Markus Balkenhol, onderzoeker aan het Meertens Instituut, in de Zwarte-Pietendiscussie. Kijk voor het volledige gesprek naar Een Vandaag van 5 oktober.  

    Foto via Flickr.com, Sinterklaas door Floris Looijesteijn (CC BY 2.0)

  • September 2017: Ich en zaen dat neet

    Ich en zaen dat neet: ik zeg dat niet. Leonie Cornips legt in haar column in Dagblad de Limburger uit dat de combinatie en ... niet vroeger in het Nederlands en in Nederlandse dialecten gebruikt werd voor niet. Vergelijk het met het Franse je ne sais pas. Het gebruik van het woordje en is echter gaandeweg verdwenen, zowel in het Nederlands als in dialecten. Cornips beschrijft deze ontwikkeling. Lees verder.

  • September 2017: Het Wilhelmus, het oudste volkslied ter wereld

    Het Wilhelmus is het oudste volkslied ter wereld, maar pas in 1932 is het officieel het Nederlandse volkslied geworden. Twee liedexperts van het Meertens Instituut en Universiteit Utrecht vertellen meer over de geschiedenis van het Wilhelmus bij Hallo Nederland. Kijk hier de uitzending terug (vanaf 11:13).

  • September 2017: De techniek achter AsiBot

    Schrijver Ronald Giphart kreeg deze zomer hulp van een robot, AsiBot, die werd ontwikkeld door onderzoekers van het Meertens Instituut en Universiteit Antwerpen. Inmiddels is het door Giphart en AsiBot geschreven verhaal klaar. Vanaf 1 november zal dit verhaal te lezen zijn. Het verschijnt als tiende hoofdstuk in het al bestaande Ik, robot van Isaac Asimov tijdens de actie Nederland Leest.

    Benieuwd naar de technische kanten van de robot gaat BNR Nieuwsradio in gesprek met Folgert Karsdorp van het Meertens Instituut. Hoe werkt de robot? Luister hier naar het interview met Folgert. Ook Ronald Giphart komt aan het woord over zijn schrijfervaring met AsiBot. (Interview vanaf 13:37).   

    Lees meer...
  • September 2017: Wat rappers en schrijvers gemeen hebben

    Wat hebben Brainpower en Ilja Leonard Pfeijffer met elkaar gemeen? In ieder geval een rijke woordenschat. Dat bleek eerder dit jaar toen drie taalkundigen van Universiteit Leiden, het Instituut voor Nederlandse Taal en het Meertens Instituut de teksten van de rappers aan een computeralgoritme onderworpen. 

    Het leidde er zelfs toe dat Brainpower en Ilja Pfeijffer, die beiden hoog scoorden in het onderzoek, tijdens de Leidse Nacht van Kunst en Kennis met elkaar van gedachten wisselden over dit onderzoek. NEMO Kennislink was erbij.

    Foto: Ruben van Vliet tijdens de Nacht van Kunst en Kennis

    Lees meer...
  • September 2017: Dealen met je dialect

    Dealen met je dialect: zou je je accent of manier van praten aanpassen als je zou merken dat je met nadelige vooroordelen te maken krijgt? NOS op 3 wilde weten of dialectsprekers last hebben van negatieve reacties en zo ja, wat die reacties dan zijn. Er volgde een stormvloed aan reacties. Binnen een dag was de oproep op Facebook honderdduizenden keren bekeken, kwamen er 28.000 reacties op het bericht en werd de video massaal gedeeld. 

    Lees meer...
  • September 2017: Applaudiseren voor Van der Laan

    Deze maand maakte Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, bekend dat hij zijn werkzaamheden vanwege het vergevorderde stadium van zijn slopende ziekte definitief neerlegt. Dezelfde avond lieten burgers van Amsterdam  voor het huis van de zieke burgemeester een luid applaus laten klinken. Zij lieten zo waardering blijken voor Van der Laans 'inzet en betrouwbaarheid'.

    Lees meer...
  • September 2017: Het Wilhelmus als protestlied

    In het KRO-NCRV programma 'Achter de dijken' gaat presentator Leo Blokhuis op zoek naar de invloed van het calvinisme op onze volksaard. In hoeverre zijn soberheid, zuinigheid en de 'doe maar gewoon'-mentaliteit typische Nederlandse verschijnselen? In acht afleveringen onderzoekt Blokhuis de uitwerking van het calvinisme op o.a. de economie, de politiek, het gezin, het koningshuis en het Nederlandse landschap.  
     
    In aflevering 2 'God, Nederland en Oranje' vertelt Meertens-onderzoeker Ernst van den Hemel wat het Wilhelmus betekende voor een nieuw geloof.
    Lees meer...
  • September 2017: Waarom schrijf je over een dialect?

    Welke motivaties hebben mensen om over een dialect in Limburg te schrijven en te publiceren? De redenen zijn talrijk: uit eigen interesse of voor het plezier van de schrijver; om een bijdrage te leveren aan de wetenschap; om het eigene van het dialect te typeren; om een grotere waardering voor en gebruik van het dialect stimuleren - en dit zijn nog maar enkele redenen. Leonie Cornips heeft een stagiaire begeleid die deze motivaties voor haar afstudeerscriptie is nagegaan. Lees meer in Dagblad De Limburger.  

    Foto: Simone Wolff

  • September 2017: De aantrekkingskracht van alternatieve geneeswijzen

    De aantrekkingskracht van alternatieve behandelaars: alternatieve geneeswijzen zijn een niet te verwaarlozen onderdeel van de Nederlandse gezondheidszorg. Volgens de jongste peiling van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2014, laat één miljoen Nederlanders zich alternatief behandelen. Het Meertens Instituut enquêteerde vorig jaar 1.400 mensen van wie ongeveer de helft zei op dat moment een alternatieve behandeling te ondergaan. Het overgrote deel van die mensen, 83 procent, is volgens het Meertens Instituut hoogopgeleid. Toch is er weinig zicht op bij wie deze patiënten terecht komen en wat ze precies ondergaan. 
    Lees verder in NRC.

    Lees meer...
  • September 2017: Ineens heb je het. Je gaat etnologie studeren

    Wat was het moment waarop onze hoogleraar etnologie Peter Jan Margry besefte dat hij etnoloog wilde worden? Het was tijdens een roadtrip in Zuid-Frankrijk... meer verklappen we niet. Bekijk hier de persoonlijke video waarin Peter Jan Margry verslag doet van zijn fascinatie.
    (Bron: Société Internationale d´Ethnologie et de Folklore (SIEF))

    Foto: Peter Jan Margry