• Februari 2017: Het Taalteam over Google Translate

    Taalteam-lid Marc van Oostendorp praat in De Ochtend van Radio 1 van 7 februari 2017 over grappige - en soms pijnlijke - fouten van Google Translate. Maar er is goed nieuws: Google Translate implementeert een nieuwe technologie.  

  • Februari 2017: Het geluk/het gelijk van Limburg

    De kraakheldere Gaasbeek. Bloesem en kersenbomen. De dampende zak frites met zuurvlees waarmee je de friture verlaat. Witte communiejurkjes, processies en de groeiende rebellie tegen de pastoor. Dochters die lachen om de bescheiden generatie van hun Limburgse moeder en grootmoeder, maar zelf het leuke van Limburg aanhouden. En de betekenis van eten in het leven van de Limburger; het 'bedrijven' van eten dat niet simpelweg de honger neemt maar zóveel meer is.    

    Leonie Cornips was bij het evenement Het geluk/gelijk van Limburg, georganiseerd door Marcia Luyten en Petra Stienen in de Stadsschouwburg van Amsterdam, en ving enkele herinneringen aan Limburg van haarzelf, Marita Mathijsenen Connie Palmen in haar column in Dagblad De Limburger (6 februari 2017).  



    Foto: Simone Wolff

  • Januari 2017: Taal- en cultuuronderzoek met computers - De Taalstaat

    Sinds 1 januari 2017 is hoogleraar Antal van den Bosch directeur van het Meertens Instituut. Antal van den Bosch, 47 jaar, is tevens hoogleraar taal- en spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is er heilig van overtuigd dat de computers hem kunnen helpen met het vinden van antwoorden op taal- en cultuurvragen. Computers kunnen complexe opdrachten verwerken en gegevens aandragen die met de hand niet te verzamelen zouden zijn. Dit geeft verrassende inzichten.

    Antal is te gast bij Frits Spits in de uitzending van De Taalstaat op 28 januari 2017 en praat over Roodkapje en Twitter, en beantwoordt de vraag wat Voskuil van het computeronderzoek gevonden zou hebben. 

    Foto: Simone Wolff

  • Januari 2017: Koninklijke uitvaartrituelen in Thailand

    Antropoloog Irene Stengs laat in het Vakblad Uitvaart zien dat het overlijden van koning Bhumibol Thailand op zijn kop zet. De Thaise regering heeft een jaar van nationale rouw afgekondigd en inmiddels berekenen hof-astrologen de gunstigse dag voor de crematie. Crematies zijn in Thailand belangrijke religieuze gebeurtenissen met rituelen die voor ons ongebruikelijk zijn. Zo wordt de brandstapelwagen waarop de urn van de koning op de dag van de crematie geplaatst wordt drie keer tegen de klok in rond het oude tempelcomplex in Bangkok geleid.

    Irene Stengs is onderzoeker 'ritueel en populaire cultuur' aan het Meertens Instituut. Ze bestudeert ook moderne rouwrituelen in Nederland.  

    Foto: Flickr.com, Evo Flash - Bangkok (CC BY 2.0) 

     

  • Januari 2017: Taalteam in De Ochtend: gewoon? Of excellent?

    Nederlanders zijn dol op de uitdrukkingen ‘normaal’ en ‘gewoon’ volgens taalkundige Marc van Oostendorp. Ook Mark Rutte heeft het in zijn brief over ‘gewone Nederlanders’. En het allerliefst gebruiken we de woorden in de combinatie ‘gewoon normaal’. 
     
    Van Oostendorp: 'Eigenlijk moeten we daar natuurlijk juist van af, van al dat normale en al dat gewone!' Want ondanks dat we normaal moeten doen, valt het Van Oostendorp op dat we ook steeds meer moeten excelleren. Gisteren werd bekend dat er weer 54 Nederlandse scholen de eretitel ‘excellent’ hebben gekregen. 
     
    Van Oostendorp: ‘Vroeger betekende excellent 'uitstekend' en mocht slechts een enkeling zich zo noemen, maar langzaam maar zeker worden steeds meer mensen excellent. Er zijn excellente dierenbestrijdingsbedrijven, excellente watersportartikelen, excellente hypotheekadviseurs en sinds gisteren zijn er ook 184 excellente scholen in Nederland.’ Moeten we nu dan ineens ‘gewoon excellent' zijn? Luister naar de bijdrage van Taalteam-lid Marc van Oostendorp in het radioprogramma De Ochtend. 
  • Januari 2017: Het Mirakel van Amsterdam

    Op 21 januari 2017 verscheen het boek Het Mirakel van Amsterdam. Biografie van een betwiste devotie van Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) en Charles Caspers (Titus Brandsma Instituut). Het Mirakel van Amsterdam, een wonder uit 1345, begon met een hostie die in Amsterdam in het vuur werd gegooid, maar niet verbrandde, naar de pastorie werd gebracht en toen op onverklaarbare wijze terugkeerde naar de plaats waar het wonder zich had voltrokken. Op de plaats waar dit gebeurde, een huis in de Kalverstraat, werd een grote kapel gebouwd: de Heilige Stede. Amsterdam werd een van de voornaamste bedevaartplaatsen van Noordwest-Europa en nu nog steeds lopen elk jaar enkele duizenden gelovigen de Stille Omgang om dat Mirakel van Amsterdam te herdenken.

    Peter Jan Margry en Charles Caspers hebben onderzocht welke effecten deze cultus op de samenleving heeft gehad. KRO heeft met de auteurs gesproken, onder meer over de verdeeldheid die de cultus na de Reformatie tussen de stedelingen teweegbracht en over de vraag op welke manier de Stille Omgang een impliciet protest was. Via bovenstaande link is ook het radiogesprek tussen KRO en beide auteurs te beluisteren.  


    Het Parool heeft op 30 januari 2017 eveneens een uitgebreid artikel aan het Mirakel van Amsterdam gewijd (na registratie kosteloos te lezen). 

    Wie dit jaar wil meelopen: de Stille Omgang is op 18 maart 2017.

     



     

  • Januari 2017: Boekenschat in Maastricht in gevaar

    De Stadsbibliotheek van Maastricht, opgericht in 1662, heeft een lange geschiedenis én een bijzondere collectie. De veelzijdige collectie van de Stadsbibliotheek maakt aan de ene kant een exclusief zuidelijk perspectief op de Nederlandse geschiedenis (zoals de Tachtigjarige Oorlog) mogelijk, en is aan de andere kant cruciaal voor de vitaliteit van de Limburgse streektaal omdat de Stadsbibliotheek al 150 jaar alle publicaties uit alle vakgebieden over Limburg verzamelt.

    Helaas voldoen behoud en beheer van de collectie echter al jaren niet aan de (inter)nationale normen voor erfgoedcollecties. Leonie Cornips beschrijft de geschiedenis en de betekenis van de Stadsbibiotheek in haar column in Dagblad De Limburger (pdf) en spreekt haar hoop uit dat de collecties gauw ondergebracht mogen worden bij de Universiteitsbibliotheek, waar het beheer van die collecties in deskundige handen is en geen zaak meer van gemeente of provincie.  

    Foto: Flickr.com, 1800's Library bij Barta IV (CC BY 2.0)

  • Januari 2017: Drie miljard tweets: "Een goudmijn voor een taalonderzoeker."

    Het eerste interview met de nieuwe directeur van het Meertens Instituut sinds het begin van zijn nieuwe functie op 1 januari 2017 verscheen in het Parool. Lees het interview met "technologiepositivist" Antal van den Bosch. "Social media zijn al heel gebruikelijk in het onderzoek naar taal." (Na registratie kosteloos te lezen.)

     

  • Januari 2017: Jaar van het Dialect

    Leonie Cornips had 2017 graag uitgeroepen tot Jaar van het Dialect, waarin er geen sprake van goed of fout spellen is, maar waarin het voor iedereen een plezier om in dialect te (durven) schrijven wordt. Lees er meer over in haar column in Dagblad De Limburger (pdf).

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)

  • Januari 2017: “Als het beter gaat met onze taal, is mijn missie geslaagd” - Hans Bennis in Onze Taal

    “Eigenlijk is de Taalunie een feestje. De ministeries stellen twaalf miljoen beschikbaar voor de Nederlandse taal en ze zeggen: ‘Meneer Bennis, kom met leuke plannen.”

    Ter gelegenheid van de benoeming van oud-directeur van het Meertens Instituut Hans Bennis als Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie heeft het januarinummer van Onze Taal een vraaggesprek met hem gepubliceerd over zijn nieuwe functie. Speciaal voor onze lezers heeft Onze Taal het stuk openbaar toegankelijk gemaakt.

    Foto: Iris Vetter

  • Januari 2017: Het Taalteam op de radio

    Vanaf 2 januari is er een nieuwe taalrubriek op de Nederlandse radio: Het Taalteam. De leden van Het Taalteam bespreken elke werkdag omstreeks 9:40 uur een taalkwestie tijdens het programma De Ochtend op NPO Radio 1. Taalkundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut maakt deel uit van Het Taalteam dat verder bestaat uit Jan Beuving, Japke-d. Bouma, Frank van Pamelen, Frits Spits, Frieda Steurs en Vivien Waszink. Op 31 december 2016 heeft Het Taalteam zich voorgesteld tijdens het radioprogramma De Taalstaat.

    Op 10 januari 2017 sprak Marc van Oostendorp in de studio over onder meer het woord duscussie. Luister zijn bijdrage terug. Van Oostendorp zal tweewekelijks op dinsdagochtend te gast zijn.