• Maart 2017: Nul dialect

    "Ongeveer vijftig handen wapperen enthousiast in de lucht als ik vraag wie van de aanwezigen van het Vrouwengilde Helden dialect spreekt. Minder dan de helft van de handen zwaait wanneer ik vraag wie van hun kinderen dialect spreekt. Ten slotte beweegt niemand meer als ik dezelfde vraag stel over hun kleinkinderen."

    Taalwetenschapper Leonie Cornips ziet dat het spreken van dialect aan het veranderen is. Lees haar column 'Nul dialect' in Dagblad De Limburger van 3 april 2017.

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)
  • Maart 2017: Wamen, een onbekend woord

    Wamen: modder doen opwellen. Kent u dit woord? Het staat al sinds 1671 in woordenboeken, desondanks wordt het niet of nauwelijks gebruikt. Taalteamlid Marc van Oostendorp bespreekt het woord op 28 maart 2017 in het radioprogramma De Ochtend

    Bovendien mag van Marc van Oostendorp het woord ‘rokjesdag’ verdwijnen. Rokjesdag is ooit in het leven geroepen door schrijver Martin Bril om de eerste dag van de lente – dat vrouwen massaal besluiten een rokje aan te doen – te omschrijven. Het rare is, Martin Bril, die het woord populair heeft gemaakt wilde er vooral verbazing mee uitdrukken: hoe kan het dat alle vrouwen tegelijk aanvoelen dat ze nú een rokje aan gaan doen. Door het woord nu zo vaak te gebruiken, verdwijnt de magie. Dus weg met dat woord!

  • Maart 2017: De herkomst van 'Hop Marjanneke'

    ‘Hop, Marjanneke’ is een bekend kinderlied. Maar waar komt het vandaan en wat betekenen de woorden? NRC zocht het uit (25 maart 2017) en gebruikte daarbij de Liederenbank van het Meertens Instituut.

    Foto: Liederenbank Meertens Instituut

  • Maart 2017: "That is tres naiice..." Taal is grenzenloos

    Het idee dat alle talen als glanzende knikkers gescheiden van elkaar voorkomen in een eigen stukje territorium is een mythe. Bovendien, zo schrijft taalwetenschapper Leonie Cornips in haar column in Dagblad De Limburger van 20 maart 2017, laten door haar onderzochte tweets en chats zien dat mensen zich in hun taalgebruik niet aan nationale grenzen storen. "That is tres naiice..." 

    Foto: Flickr.com, Marbles (CC BY-ND 2.0)

  • Maart 2017: Dag van de Grunneger Toal

    In Groningen werd op 18 maart 2017 de achtste editie van de Dag van de Grunneger Toal georganiseerd. Hoeveel mensen spreken er nog Gronings? Lees het bericht op nu.nl met een bijdrage van taalwetenschapper Marc van Oostendorp, die ziet dat de Groningse taal nog steeds actief wordt gebruikt. 

    Foto: Flickr.com, Groningen door Please Also Take a Look (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • Maart 2017: Geschminkte horrorclowns en poema's op Wereldverteldag

    Geschminkte clowns die met bijlen rondzwaaien om onze kinderen te beschermen tegen poema's op de Veluwe: echt?

    Op 20 maart 2017 is het Wereldverteldag. Bijzonder hoogleraar volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder (Meertens Instituut/ Rijksuniversiteit Groningen) spreekt in NRC over middeleeuwse legendes en de sagen van nu: eigentijdse urban legends, complottheorieën en fake news.

    Foto: Flickr.com, Clown door Timothy Neesam (CC BY-NC-ND 2.0)
  • Maart 2017: Het hostiewonder van Amsterdam (OVT - NPO Radio 1)

    In 1345 werd des avonds 15 maart in Amsterdam door een zieke man een hostie uitgebraakt en vervolgens in het vuur gegooid, alwaar het de volgende ochtend weer onbeschadigd en kraakwit werd uitgevist. Het was een wonder van bescheiden Hollands formaat. Hoe het met de zieke man afliep weten we niet. Het Mirakel van Amsterdam stond niettemin aan de bron van een lange bedevaarttraditie. Nog altijd lopen gelovigen jaarlijks de zaterdagnacht na 15 maart de zogeheten Stille Omgang, ter ere van de wonderhostie. Ze praten niet, ze zingen niet, ze lopen als het ware een stiekeme processie, zoals eens roomsen door de straten van Amsterdam schuifelden in reformatorische tijden.

    Charles Caspers en Peter Jan Margry schreven Het Mirakel van Amsterdam. Peter Jan Margry (Meertens Instituut/UvA) praat in het programma OVT van NPO Radio 1 van 19 maart 2017 over de moeder van alle stille tochten.

    Lees meer...
  • Maart 2017: Waarom lopen al die mensen de Stille Omgang eigenlijk?

    Vanaf het Spui in Amsterdam wordt op een zaterdagnacht in maart in het holst van de nacht de Stille Omgang gelopen, een bedevaart die jaarlijks duizenden gelovigen trekt. Waarvoor lopen al die mensen eigenlijk? Het Parool stelde op 17 maart 2017 zes vragen over de Stille Omgang aan etnoloog en hoogleraar Peter Jan Margry van het Meertens Instituut.

    Lees meer...
  • Maart 2017: Hostiewonder in de Heilige Stede

    In de afgelopen dagen werden de Stille Omgang, de processie die stilzwijgend door het centrum van Amsterdam gelopen wordt op een zaterdagnacht in maart, en het Mirakel van Amsterdam, het hostiewonder uit 1345 dat ten grondslag ligt aan de Stille Omgang, in verschillende media belicht.

    Ook het Nederlands Dagblad besteedt op 17 maart 2017 in het artikel: 'De stilte, de nacht en het wonder' uitvoerig aandacht aan het Mirakel van Amsterdam en de Stille Omgang en richt zich daarbij, samen met etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut, op de roerige geschiedenis van de Heilige Stede, de kerk die ooit gebouwd werd op de plek van het wonder. 

    Lees meer...
  • Maart 2017: Een stoet van zwijgende mannen en vrouwen door Amsterdam

    In een nacht in maart trekt ieder jaar een stoet van duizenden zwijgende mannen en vrouwen door de binnenstad van Amsterdam. Deze Stille Omgang heeft oude papieren: het ritueel gaat terug op het Mirakel van Amsterdam, een wonder met een hostie uit 1345.
  • Maart 2017: Nationale Wetenschapsagenda: Op welke manier vindt zingeving plaats in een maatschappij waarin religie wegvalt?

    Toen de organisatie van de Nationale Wetenschapsagenda in 2015 alle Nederlanders opriep om alles wat ze altijd al eens aan ‘de wetenschap’ hadden willen vragen in te sturen, had niemand kunnen vermoeden dat Nederland zo massaal aan deze oproep gehoor zou geven. Er kwamen bijna 12.000 vragen binnen.

    Lees meer...