• Maart 2017: Grove taal bij jongeren

    Tieners kunnen nogal rare woorden bezigen. "Woorden die wij volwassenen verschrikkelijk vinden, zijn bij hen juist populair", schrijft een vader in zijn opvoedvraag aan Trouw. "Maar af en toe denk ik dat ik me als ouder niet moet laten meevoeren en lachen, maar corrigerend moet optreden." Leonie Cornips, hoogleraar taalcultuur en onderzoeker aan het Meertens Instituut, is verbaasd dat de jongen woorden die in zijn klas gewoon zijn, ook thuis gebruikt: "Daar kan vader zich gevleid door voelen, hij hoort er kennelijk bij."
    Lees haar uitgebreide antwoord over jongerentaal in de opvoedrubriek.
     

    Foto: Flickr.com, Hear No See No Speak No Evil door Billy Rowlinson (CC BY 2.0)

     

  • Maart 2017: 110.000 tweets van officiële PVV-accounts

    In Trouw van 9 maart 2017: Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut, ploos 110.000 tweets van officiële PVV-accounts uit om te onderzoeken hoe er over jodendom, christendom en islam gesproken wordt. Waarom onderzocht hij hoe de PVV over de ‘joods-christelijke cultuur’ denkt? “De PVV noemt zichzelf ook weleens de grootste christelijke partij. De ‘joods-christelijke cultuur’ wordt daarbij vaak genoemd, maar wat er in detail bedoeld wordt door Wilders en andere PVV’ers blijft vaak vaag.”


    Foto: Twitter

     

  • Maart 2017: Heilige bomen in National Geographic

    Ooit telden Nederland en België vele tientallen bedevaartsbomen; heilige bomen die een rol spelen in een mirakelverhaal, waar soms al eeuwenlang pelgrims heen trekken. "Bomen", zegt etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut, "zijn symbolen van levenskracht en van vernieuwing, van vitaliteit en in sommige culturen ook van viriliteit. Elk jaar in de herfst lijkt een boom af te sterven, maar in het voorjaar komt hij weer in bloei. Kun je je een sterker symbool van hoop voorstellen?" De rooms-katholieke kerk heeft, nadat boomheiligdommen in de eerste periode van kerstening nog hoog op de zwarte lijst stonden, inspelend op volksgebruiken de verering van bomen opgenomen in kerkelijke riten. 

    Inmiddels staan er niet meer veel heilige bomen overeind, maar ze zijn er nog wel. Lees het volledige artikel 'Heilige bomen' door Pancras Dijk in National Geographic van maart 2017 hier. 

    Foto: Flickr.com, Sacred tree door Gideon Davindson (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Maart 2017: Staan bij het Wilhelmus?

    Onlangs stelde CDA-leider Sybrand Buma voor dat op school het volkslied weer moet worden geleerd. En dat je bij het zingen ervan opstaat. Wat denkt Nederland van het Wilhelmus en dit soort nationalistisch vertoon?

    Martine de Bruin van het Meertens Instituut, die onderzoek deed naar de oorsprong van het Wilhelmus: "Buma’s uitspraken roepen het beeld op van de VS, waar met de hand op het hart wordt gezongen. Voor zover ik weet is dat hier ongebruikelijk." Niet alleen dat: "We hebben een lange traditie van klagen over het Wilhelmus”, zegt De Bruin. Discussies over het Wilhelmus gaan meestal over afschaffen of op zijn minst een nieuwe tekst of melodie. Het volkslied zou niet passen in deze tijd.
    Lees meer in het artikel van NRC Handelsblad van 7 maart 2017.
     

    Foto: Flickr.com, Dutch Orange Day door Yvon Davis (CC BY-ND 2.0)

  • Maart 2017: Horster band

    Leonie Cornips bespreekt in haar column in Dagblad de Limburger van 6 maart 2017 een klassiek dialectologisch vraagstuk: waar scheiden de dialecten in Noord-Limburg? Voor het eerst is er in het onderzoek rondom dit thema gebruikgemaakt van moderne meettechnieken op de computer, met verrassende resultaten

    Foto: Google Maps

  • Maart 2017: Het Taalteam over 'wijverig'

    In het programma De Ochtend van NPO Radio 1 bespreekt taalkundige en Taalteam-lid Marc van Oostendorp op 1 maart, nationale complimentendag, het woord 'wijverig', dat al een aantal keer gebruikt is tijdens de politieke campagne - en zeker geen compliment.

  • Februari 2017: Cité-Duits, een unieke mijnwerkerstaal

    In het Belgische stadje Eisden, net over de Nederlandse grens, ontstond – met dank aan de mijnen – in twee generaties een heel eigen taal; een bijzondere mix uit vele talen met in grammaticaal opzicht een eigen wil. NRC Handelsblad van 17 februari laat ons kennismaken met de laatste sprekers van het Cité-Duits, dat is geanalyseerd door UM-hoogleraar en Meertens Instituut-onderzoeker Leonie Cornips en haar promovendi.

    Wilt u weten hoe het Cité-Duits klinkt? Het artikel bevat een filmpje en audiofragmenten.

    Foto: Flickr.com, 'Eisden' door RO Photography (CC BY-NC 2.0)
  • Februari 2017: Dag van de moedertaal

    Geiste mèt eine pitse? (Ga je mee een biertje drinken?) Op 21 februari is het de internationale Dag van de Moedertaal. Naar aanleiding van deze dag verschenen twee interviews met Leonie Cornips: op 1Limburg - met een leuke cursus Maastrichtse dialectwoorden - en in Observant. "De taal die je thuis geleerd hebt is echt niet minder of meer dan de taal die de meerderheid in een land spreekt. Iedereen verdient het dat zijn of haar taal gerespecteerd wordt.”

  • Februari 2017: Het Taalteam over de r in 'verjaardagsvorkje'

    Koning Willem Alexander is voornemens om 150 Nederlanders uit te nodigen voor een verjaardagsdiner en gebruikte in zijn aankondiging het woord 'verjaardagsvorkje'. Taalteam-lid Marc van Oostendorp bespreekt in het radioprogramma De Ochtend van 21 februari 2017 de uitspraak van de r door de koning.

  • Februari 2017: Taalreizigers

    Voor wie altijd zijn of haar moedertaal overal kan gebruiken, is het moeilijk voorstelbaar hoeveel iemand moet investeren in het leren van een nieuwe dagelijkse taal of talen. Maar het levert veel op, niet alleen een grote woordenschat. Lees de column van Leonie Cornips van 21 februari in Dagblad De Limburger. 

    Foto: Flickr.com, Jurek D. - Languages (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Februari 2017: NH Radio - Taal vormt alles!

    Taalkundige Marc van Oostendorp nam op 20 februari 2017 na bijna 13 jaar afscheid van NH Radio met een gloedvol betoog over het belang van taal. Taal vormt alles; alles is van taal gemaakt! Zie hier Marcs laatste radio-optreden bij NH Radio terug (link naar de Facebookpagina van NH Radio).