• December 2017: Eind jaren tachtig verving de Kerstman bijna de Sint

    “Zelfs vorig jaar protesteerden wij Nederlanders niet tegen de verkrachting van een eeuwenoude vaderlandse traditie. Maar nu is het genoeg!”

    Het had een citaat kunnen zijn uit de Pietentwisten van 2017, maar in werkelijkheid verscheen deze kreet 22 jaar geleden in De Telegraaf. In plaats van Piet stond toen Sint centraal: die werd langzaam van het podium gedrukt door de Kerstman, tot ontsteltenis van velen. Lees verder in NRC.

  • November 2017: Onderzoek naar populisme en religie op Twitter en Facebook

    Populistische bewegingen verwijzen op Twitter en Facebook vaak naar christendom en jodendom. Waarom doen ze dat? Religiewetenschapper Ernst van den Hemel kreeg onderzoeksgeld om bij het Meertens Instituut het onderzoeksproject ”Populisme, social media en religie” te starten.

    Lees meer...
  • November 2017: Waar komt de plotselinge opmars van de 'hobby' vandaan?

    Creatieve hobby's zijn aan een opmars bezig, merkt tijdschrift ELLE. Waar komt die interesse vandaan? Antropoloog Irene Stengs, verbonden aan het Meertens Instituut, plaatst de drang tot 'maken' in een algemene trend. De herwaardering van ambachtelijkheid en iets tijd gunnen, zoals bij de slowfoodbeweging. Maar ook het 'onthaasten' zoals dat bij yoga of mindfulness gebeurt. En een bijkomend voordeel? Mensen die regelmatig creatief bezig zijn, presteren vijftien tot dertig procent beter op hun werk. Lees meer over de positieve kanten van je hobby in ELLE.

    Lees meer...
  • November 2017: Limburgs in peuterspeelzaal: provincie Limburg tot actie aangezet

    Taaldeskundige Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) luidde de noodklok over het taalgebruik van Limburgse peuters. Zij spreken in peuterspeelzalen nauwelijks Limburgs meer. De provincie Limburg dit nu samen met Cornips aanpakken. Meer bij omroep L1.

    Lees meer...
  • November 2017: Schrijfwedstrijd met Asibot: het winnende verhaal

    De Nederland Leest-schrijfwedstrijd, georganiseerd i.s.m. het Meertens Instituut en AD NieuwsMedia, heeft een winnend verhaal opgeleverd. Een juryrobot koos op 20 november tien genomineerde verhalen en vervolgens werd door juryvoorzitter Ronald Giphart het uiteindelijk winnende verhaal gekozen van Jan Willem van Dormolen. Hij schreef samen met de literaire robot Asibot het winnende verhaal. Klik op de link om het verhaal te lezen.

    Lees meer...
  • November 2017: ‘Aangeschoten zijn’, twee mogelijke verklaringen voor de uitdrukking

    Er zijn veel gezegdes en uitdrukkingen uit de scheepvaart overgebleven in onze taal. Dat geldt ook voor het woord ‘aangeschoten’. Waar komt dit begrip vandaan? Er zijn twee etymologische verklaringen in omloop. Is het wel een scheepvaartsterm? Of een jagersterm? En wanneer ben je ladderzat? Historiek duikt samen met het Meertens Instituut in het glaasje... pardon... onderwerp. 

    Foto: Jenevermuseum

    Lees meer...
  • November 2017: Leidse opera uit 1787 ontdekt

    Tot hun grote verrassing ontdekten een Leidse handschriftenconservator en een neerlandica uit dezelfde stad een tot nog toe onbekende opera uit 1787 via de weilingsite Catawiki. De opera 'De Vrijheydt' gaat over het oranjeoproer in Leiden. Ook de melodieën van de muziekstukken uit de opera waren niet bekend maar zijn via de Liederenbank van het Meertens Instituut teruggevonden. Lees in het Leidsch Dagblad meer over de bijzondere ontdekking. (Na registratie kosteloos te lezen.)   

    Lees meer...
  • November 2017: Ronald Giphart, hoe was het om samen met een robot een verhaal te schrijven?

    Hoe was het voor auteur Ronald Giphart om bij wijze van experiment met de literaire robot Asibot samen een verhaal te schrijven? Kijk naar de uitzending van Pauw waar Ronald Giphart meer over zijn ervaringen vertelt. Aan tafel aangeschoven is ook Folgert Karsdorp, de taaltechnoloog die betrokken is bij de ontwikkeling van de Asibot. "Hij verzint woorden, daar ben ik dol op."

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Wat vieren we tijdens 'All Hallows Eve', oftewel Halloween?

    Op 31 oktober wordt zowel de reformatie herdacht (zie onze mediabijdrage) als ook Halloween gevierd. Halloween, oftewel 'All Hallows Eve' (Allerheiligenavond, de avond voor Allerheiligen) is van origine geen Nederlandse traditie, maar het feest wint aan populariteit. Wat wordt er eigenlijk gevierd, en waarom wordt Halloween ook in Nederland steeds groter? Lees het antwoord van etnoloog Peter Jan Margry in NRC: "Door bestaande tradities als Sint Maarten en de aantrekkelijkheid van griezelen is Nederland ontvankelijk voor Halloween. Daarnaast past het in de algemene ‘festivalisering’ van de de samenleving."

    Lees meer...
  • Oktober 2017: Streektalen als sociaal bindmiddel

    Streektalen geven een gevoel van eigenwaarde, zelfbewustzijn en zelfredzaamheid, en zijn een belangrijk houvast in een als complex ervaren samenleving. Redenen voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om na te gaan welke beleidsafspraken er nodig zijn om het gebruik van de erkende streektalen te stimuleren. Het BZK organiseerde een streektaalsymposium, waarbij onder meer de sociale betekenis van streektaal in zorg en onderwijs werd besproken. Wist u bijvoorbeeld dat het gebruik van streektaal al dan niet kan bijdragen aan het zich thuis voelen in een verzorgingstehuis? Lees meer in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger. 

    Lees meer...
  • Oktober 2017: 500 jaar Reformatie

    Op 31 oktober 1517, 500 jaar geleden, publiceerde Luther zijn 95 stellingen tegen de aflatenhandel. Daarmee zette hij de Reformatie in gang. Hervormingsdag of Reformatiedag is op 31 oktober een jaarlijkse herdenkingsdag in sommige protestantse kerken. Op televisie besteedt de NCRV dit jaar uitgebreid aandacht aan 500 jaar protestantisme. Het programma "500 jaar Reformatie" gaat op zoek naar het grotere verhaal achter de Reformatie. Wat heeft het ons gebracht en wat heeft het ons gekost? Aan tafel is ook Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut.

    Lees meer...