• Oktober 2019: Wie is de eigenaar van het platteland?

    Boeren trekken in deze weken boos naar Den Haag voor het boerenprotest. De boosheid van boeren op de 'rest van de maatschappij' is tekenend voor wat er aan de hand is, zegt Sophie Elpers, onderzoeker naar materiële cultuur aan het Meertens Instituut. "Ik denk dat er een strijd woedt over de vraag wie er eigenlijk eigenaar is van het platteland. Wie is eigenaar en wie heeft de kennis en kunde om zich eigenaar te mogen noemen?"
     
    Een waardeoordeel wil Elpers er niet aan verbinden, maar ze ziet wel van alles gebeuren. “De verantwoordelijkheid voor het platteland wordt vaak weggenomen bij de boer. Het zijn stedelingen die zeggen hoe het eruit moet zien. Zij vinden dat we de manier waarop we het platteland vormgeven niet langer moeten overlaten aan boeren." 
    Lees verder in Trouw

    Foto: Simone Wolff
  • Jo Daan opgenomen in vrouwenlexicon

    De biografie van dialectologe Jo Daan (1910-2006) is opgenomen in het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. Daan was van 1939 tot 1975 werkzaam als medewerker en hoofd van de afdeling Dialectologie van het Meertens Instituut. Tot op zeer hoge leeftijd is zij buitengewoon actief gebleven in haar vakgebied; zij was een inspiratiebron voor generaties dialectonderzoekers. Het lemma over Jo Daan is geschreven door Nicoline van der Sijs.

    Read more...
  • September 2019: Genderneutraal speelgoed?

    De oproep voor minder seksistisch speelgoed in Nederland kwam emancipatieminister Ingrid van Engelshoven (D66) op felle kritiek te staan. Volgens antropoloog Irene Stengs van het Meertens Instituut zullen critici er maar aan moeten wennen: de geest is allang uit de fles als het gaat om stereotype speelgoed. Fabrikanten als Lego en Mattel spelen daar al jaren op in, nemen afscheid van de man als typische avonturier en de vrouw als verzorgende. Stengs: "Het is goed dat we daarover in gesprek zijn. Maar de reacties zijn hevig bij dit soort thema’s, zoals bij meer cultuurtradities die veranderen. Kijk naar Zwarte Piet, of neem de discussie rond het vuurwerk." Lees verder in het AD.

    Foto: Simone Wolff

  • Januari 2017: Drie miljard tweets: "Een goudmijn voor een taalonderzoeker."

    Het eerste interview met de nieuwe directeur van het Meertens Instituut sinds het begin van zijn nieuwe functie op 1 januari 2017 verscheen in het Parool. Lees het interview met "technologiepositivist" Antal van den Bosch. "Social media zijn al heel gebruikelijk in het onderzoek naar taal." (Na registratie kosteloos te lezen.)

     

  • September 2019: Herdenking monstertruckdrama

    Het monstertruckdrama in Haaksbergen eiste deze maand vijf jaar geleden, drie levens en 28 zwaargewonden. Toch herdenkt het dorp het ongeluk nu niet officieel. Begrijpelijk, vindt Irene Stengs, antropoloog aan het Meertens Instituut. Zij verdiept zich in hedendaagse herdenkingsrituelen, zoals stille tochten en bermmonumenten, maar ook massale herdenkingen rond André Hazes, Theo van Gogh en de MH17-ramp.
    Lees verder in Tubantia.

    Foto: Irene Stengs

  • Januari 2017: Jaar van het Dialect

    Leonie Cornips had 2017 graag uitgeroepen tot Jaar van het Dialect, waarin er geen sprake van goed of fout spellen is, maar waarin het voor iedereen een plezier om in dialect te (durven) schrijven wordt. Lees er meer over in haar column in Dagblad De Limburger (pdf).

    Foto: Flickr. com, 24oranges.nl - Maastricht dialect, (CC BY-SA 2.0)

  • September 2019: Sinterklaasjournaal zonder Zwarte Piet

    De laatste Zwarte Piet is uit de draaiboeken voor de landelijke Sinterklaasintocht verwijderd, maakte de NTR bekend. In het jaarlijkse kinderprogramma, dat op 11 november weer begint, komen voortaan alleen nog roetveegpieten voor. Sinds de televisie in 1955 de aankomst van Sinterklaas filmde, en zo de traditie van de landelijke intocht begon, is dit de eerste keer dat Zwarte Piet niet op de nationale televisie zal verschijnen. Eerder stopten de sinterklaasprogramma’s van commerciële zenders RTL en Nickelodeon al met Zwarte Piet.

    Antropoloog Markus Balkenhol, onderzoeker aan het Meertens Instituut te Amsterdam, acht het goed mogelijk dat Zwarte Piet bij regionale intochten blijft bestaan: "Televisie is niet altijd leidend meer. In de sociale wetenschappen geldt het idee dat massamedia - kranten in de negentiende eeuw en televisie in de twintigste eeuw - cruciaal zijn in het verbeelden van de natie. Dat blijkt niet altijd te kloppen. Het kan zijn dat mensen buiten de Randstad Zwarte Piet juist nog meer gaan omarmen, als onderdeel van hun regionale identiteit."

    Lees verder in NRC

    Foto: Flickr.com, Photo RNW.org (CC BY-ND 2.0)
     

  • Nieuwsbrief januari 2017

    In de nieuwsbrief van januari kunt u meer lezen over het nieuwjaarsboekje Van wie is het Wilhelmus? Daarin laten Mike Kestemont, Els Stronks, Martine de Bruin en Tim de Winkel zien dat moderne computeranalyses ons een heel nieuwe richting opsturen in het onderzoek naar de herkomst van het huidige Nederlandse volkslied.

    Read more...
  • September 2019: Het Nederlands voert nog altijd de boventoon – behalve in de wetenschap

    De Nederlandse taal staat er prima voor in Nederland, Vlaanderen en Suriname, zo blijkt uit een pas verschenen rapport van de Taalunie. Alleen in het hoger onderwijs en de wetenschap wordt de taal bedreigd door het Engels. ‘Dat is met name in Nederland een punt van zorg.’

    'Met dit onderzoek willen we inzicht krijgen in wanneer en in welke mate Nederlanders, Vlamingen en Surinamers het Nederlands gebruiken', vertelt Kathy Rys, onderzoeker aan het Meertens Instituut, dat het onderzoek heeft uitgevoerd. Lees verder bij Kennislink.

    Foto: Flickr.com, Tobias Mikkelsen - Language diversity (CC BY-NC-SA 2.0)

  • Januari 2017: “Als het beter gaat met onze taal, is mijn missie geslaagd” - Hans Bennis in Onze Taal

    “Eigenlijk is de Taalunie een feestje. De ministeries stellen twaalf miljoen beschikbaar voor de Nederlandse taal en ze zeggen: ‘Meneer Bennis, kom met leuke plannen.”

    Ter gelegenheid van de benoeming van oud-directeur van het Meertens Instituut Hans Bennis als Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie heeft het januarinummer van Onze Taal een vraaggesprek met hem gepubliceerd over zijn nieuwe functie. Speciaal voor onze lezers heeft Onze Taal het stuk openbaar toegankelijk gemaakt.

    Foto: Iris Vetter

  • September 2019: Het gaat goed met de Nederlandse taal

    Elke twee jaar laat de Taalunie, de beleidsorganisatie die het Nederlands ondersteunt, het gebruik van het Nederlands onderzoeken in verschillende sociale situaties onder de naam De Staat van het Nederlands. Het Meertens Instituut voert dit onderzoek uit. Uit de nieuwste versie van dit tweejaarlijkse onderzoek, dat onlangs verscheen, blijkt dat het goed gaat met de Nederlandse taal. Wel wordt er een aantal opmerkelijke conclusies getrokken, zo schrijft het AD. Lees verder.

    Foto: Flickr.com, Language? (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Online tool vertaalt namen vanuit het Russisch

    Een online tool waarmee je Russische namen uit het cyrillisch of het Engels omzet naar het Nederlands. Dat is het resultaat van een NWO-project dat nu is afgerond door het Meertens Instituut en de Radboud Universiteit. De onderzoekers reiken hiermee journalisten, schrijvers, redacteuren en andere taalgebruikers een handig hulpmiddel aan.

    Read more...
  • KennisCafé: De taal verloedert?!

    Date
    21 October 2019
    TIJD:
    20:00 uur
    PLAATS:
    De Balie, Amsterdam

    Praten we binnenkort alleen nog maar in GIFjes?

    Taal is altijd onderhevig aan verandering, maar dit proces lijkt door technologische ontwikkelingen steeds sneller te gaan. In de toekomst kan het concept taal helemaal anders zijn. Misschien praat in de nabije toekomst iedereen Chinees of wordt het alfabet vervangen door emoticons. Moderator Tonie Mudde kijkt samen met wetenschappers en andere deskundigen tijdens het KennisCafé naar de fronten van taalverandering. Taalkundige Marc van Oostendorp neemt deel aan het programma namens het Meertens Instituut.

    Meer informatie en aanmelden

     

     

  • Januari 2017: Het Taalteam op de radio

    Date
    21 October 2019
    TIJD:
    20:00 uur
    PLAATS:
    De Balie, Amsterdam

    Vanaf 2 januari is er een nieuwe taalrubriek op de Nederlandse radio: Het Taalteam. De leden van Het Taalteam bespreken elke werkdag omstreeks 9:40 uur een taalkwestie tijdens het programma De Ochtend op NPO Radio 1. Taalkundige Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut maakt deel uit van Het Taalteam dat verder bestaat uit Jan Beuving, Japke-d. Bouma, Frank van Pamelen, Frits Spits, Frieda Steurs en Vivien Waszink. Op 31 december 2016 heeft Het Taalteam zich voorgesteld tijdens het radioprogramma De Taalstaat.

    Op 10 januari 2017 sprak Marc van Oostendorp in de studio over onder meer het woord duscussie. Luister zijn bijdrage terug. Van Oostendorp zal tweewekelijks op dinsdagochtend te gast zijn.

  • Dialectdag 2019

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    Wat betekent het als je jouw eigen dialect kunt spreken wanneer je in een verzorgingstehuis zit? Dat onderzochten Leonie Cornips en Jolien Makkinga van de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut. Volgens Makkinga is het juist voor bewoners in een verzorgingstehuis belangrijk dat er dialect gesproken wordt. "Mensen hebben vaak al heel veel moeten achterlaten. Ze zijn ook in een omgeving die aanvankelijk vreemd is. Dan is het des te beter dat ze nog terug kunnen naar iets wat heel eigen is, hun eigen taal."

    Jolien Makkinga spreekt op 26 oktober over haar onderzoek tijdens de 55e Dialectdag georganiseerd door Stichting Culturele Grenscontacten Achterhoek-Westmünsterland.

    Meer informatie en aanmelden

  • Januari 2017: De stille opmars van... ehm

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    'Wie twijfelt zegt meestal iets dat ongeveer klinkt als eh – vertaald als er in het Engels, of uh in het Amerikaans, äh in het Duits. Maar de laatste jaren komt daar steeds vaker een m achter: ehm, erm of uhm en ähm'; niet alleen in het Nederlands maar in meer talen. Hoe kan dit? Taalkundige Marc van Oostendorp schreef in NRC een column over dit verschijnsel op... ehm... 4 januari 2017.

  • E-data & Research oktober 2019 verschenen

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    Lees alles over het delen en hergebruiken van data in de nieuwste E-data & Research. Met in dit nummer onder andere aandacht voor een grootschalig onderzoek naar zeventiende-eeuwse kranten (door Nicoline van der Sijs), Dutch Prize Papers (Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis) en een interview met 'jong talent' Peter van Kranenburg (Meertens Instituut).

    Read more...
  • December 2016: Spekdikken of snijbonen met nieuwjaar

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    De aanbellende krantenjongen en de nieuwjaarsduik: in het Reformatorisch Dagblad verscheen een artikel over nieuwjaarsgebruiken, waarin etnoloog Peter Jan Margry en Eveline Doelman van het Meertens Instituut aan het woord komen.


    Foto: Flickr.com, Incase - Rauwe andijviestamppot, (CC BY 2.0)

  • Op zoek naar muzikaal erfgoed

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    CEMPER (Centrum voor Muziek- en Podiumerfgoed in Vlaanderen) en Muziekweb (de muziekbibliotheek van Nederland) gaan in samenwerking met de Taalunie op zoek naar verzamelingen met waardevolle Nederlandstalige muziek. Namens het Meertens Instituut is liedonderzoeker Martine de Bruin betrokken als lid van de klankbordgroep.

    Read more...
  • December 2016: Honderd jaar sorry

    Date
    26 October 2019
    PLAATS:
    Kulturhus, Maurits Prinsstraat 6, Dinxperlo

    Excuseer, pardon, neem me niet kwalijk. Hoogleraar Historische taalkunde Nicoline van der Sijs, onderzoeker aan het Meertens Instituut, geeft in de VPRO leesspecial antwoord op de vraag wat we in Nederland zeiden voordat we sorry uit het Engels leenden. 

    Foto: Flickr.com, p-a-t-r-i-ck - Sorry, (CC BY 2.0)

  • Dialecten in negentiende-eeuws Amsterdam

    Date
    23 November 2019
    TIJD:
    11.00 - 12.00 uur
    PLAATS:

    Salon de IJzerstaven, Bickersgracht 10, Amsterdam

    In het project Amsterdam Time Machine werd op basis van zoveel mogelijk Amsterdamse bronnen bekeken of het mogelijk is 19 verschillende dialecten te onderscheiden in het Amsterdam van de negentiende eeuw, zoals in 1874 werd beweerd door Johan Winkler. De uitkomsten van die inventarisatie komen tijdens deze lezing aan bod.

    Read more...
  • December 2016: Het Twentse midwinterhoornblazen, oud gebruik?

    Date
    23 November 2019
    TIJD:
    11.00 - 12.00 uur
    PLAATS:

    Salon de IJzerstaven, Bickersgracht 10, Amsterdam

    Het Twentse midwinterhoornblazen: oud gebruik of uitgevonden traditie? Naar aanleiding van het Twents Kampioenschap Midwinterhoornblazen op 26 december 2016 wijdt Tubantia een artikel aan het Twentse gebruik en raadpleegt daarbij onder meer J.J. Voskuil, in de vorige eeuw volkenkundige aan het Meertens Instituut.  

    Foto: Flickr.com, Viator Imperi - Augusta Raurica (CC  BY-SA 2.0)

  • Lezing over wederopbouwboerderijen door Sophie Elpers

    Date
    26 October 2019
    TIJD:
    19.30 uur
    PLAATS:
    Bennekom

    Sophie Elpers geeft voor de Historische Vereniging Oud Bennekom een lezing over de strijd van de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Zij belicht de verschillende standpunten en geeft een beeld geven van de dynamiek en complexiteit van de wederopbouw.

  • Elektronisch Woordenboek Limburgse Dialecten gelanceerd

    Date
    26 October 2019
    TIJD:
    19.30 uur
    PLAATS:
    Bennekom

    Op 17 december 2016 is het Elektronisch Woordenboek van de Limburgse Dialecten (e-WLD) gelanceerd. Hoogleraar en onderzoeker variatielinguïstiek van het Meertens Instituut Nicoline van der Sijs werkte mee aan de totstandkoming van het e-WLD, dat een aanvullig vormt op de elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (eWND), een woordenbank in beheer van het Meertens Instituut.  

  • Lezing over wederopbouwboerderijen

    Date
    24 November 2019
    TIJD:
    15.00 uur
    PLAATS:
    Fries Landbouwmuseum, Leeuwarden

    Sophie Elpers geeft in het Fries Landbouwmuseum een lezing over de strijd van de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Zij belicht de verschillende standpunten en geeft een beeld geven van de dynamiek en complexiteit van de wederopbouw.

  • December 2016: Zondagochtendminicollege "450 maal Roodkapje"

    Date
    24 November 2019
    TIJD:
    15.00 uur
    PLAATS:
    Fries Landbouwmuseum, Leeuwarden

    Ook tijdens de feestdagen zaten de onderzoekers van het Meertens Instituut niet stil. Kijk hier naar het Zondagochtendmini(kerst)college van Marc van Oostendorp met Folgert Karsdorp: 450 maal Roodkapje. Folgert promoveerde onlangs op een proefschrift waarin hij analyseerde hoe volksverhalen zoals sprookjes mondeling worden overgedragen, en hoe die sprookjes daarbij veranderden. Marc sprak met Folgert over de 450 versies van Roodkapje die er in omloop zijn en waarom het zin heeft die versies met de computer te analyseren.

  • Thuistaal en onderwijs: een gouden combinatie?

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Op woensdag 27 november organiseert Fontys Sittard samen met het Meertens instituut, Maastricht University en diverse samenwerkingspartners, voor de vijfde keer op rij een interactieve bijeenkomst rondom meertaligheid. Tijdens deze bijeenkomst staat wederom de uitwisseling en verbinding tussen wetenschap en praktijk centraal. Als focus is dit jaar gekozen voor het thema: ‘Thuistaal en onderwijs: een gouden combinatie?’ Meer informatie

  • Cross–linguistic influence (in multilingualism): interdisciplinary approaches

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Op 13 januari 2017 vindt aan het Amsterdam Institute for Humanities Research (AIHR) het symposium Cross–linguistic influence (in multilingualism): interdisciplinary approaches over de tweede-taalverwerving bij kinderen plaats. Namens het Meertens Instituut en de Universiteit Maastricht is Leonie Cornips een van de organisatoren en sprekers. De aansluitende receptie is in het Meertens Instituut. Meer informatie en programma.


    Foto: Flickr.com, Valentina Powers, Circle of Friends (CC BY 2.0)

  • Resultaten van het eerste vervolgonderzoek naar de Staat van het Nederlands

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Met de Staat van het Nederlands laat de Taalunie elke twee jaar het gebruik van het Nederlands en andere talen onderzoeken in sociale situaties. Welke talen gebruiken inwoners van Nederland, Vlaanderen, Brussel en Suriname in welke situaties?

    In Nederland en België is in 2018 een aantal situaties opnieuw bekeken (sociaal verkeer, sociale media en hoger onderwijs) en is deze keer ook aandacht besteed aan kennis en gebruik van dialecten en regionale talen. In Suriname zijn alle sociale situaties voor het eerst onderzocht (ook werk, informatieraadpleging, cultuurbeleving en de andere onderwijsniveaus). Tot slot is in alle landen een aanvullend onderzoek uitgevoerd naar het talengebruik aan universiteiten. Lees verder over de bevindingen.

    Foto: Caroline de Roy

  • December 2016: 'De Nederlander verandert. Nou en?' Interview met Hans Bennis in Trouw.

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    ‘De Nederlandse cultuur en taal veranderen, nou en?’

    ‘De’ Nederlander verandert. En dat is helemaal niet erg volgens Hans Bennis (65), die afscheid neemt als directeur van het Meertens Instituut. Trouw blikt samen met Bennis, vanaf 1 februari 2017 de Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie, terug op 18 jaar Meertens Instituut. Veranderingen in Nederland aan de hand vijf trefwoorden in de Verdieping van 29 december 2016.

    Foto door Werry Crone

  • Lezing door Theo Meder over koning Redbad

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Theo Meder geeft een lezing getiteld 'Redbad: over het vuren van de pijl en het kruis als icoon. Een historische verbeelding van een hedendaagse boodschap' tijdens het Sieperda Symposium.

  • Afscheidsrede Hans Bennis

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    De powerpointpresentatie bij de afscheidsrede van Hans Bennis als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam, uitgesproken op 16 december 2016, is hier te downloaden. De titel van de afscheidsrede is De kunst van het verdwijnen.

    Foto: Mels de Gooijer

  • Nieuwsbrief september 2019

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    In de nieuwsbrief van september een interview met Peter van Kranenburg, computationeel musicoloog aan het Meertens Instituut. Voor zijn proefschrift ontwikkelde hij een algoritme om melodiegelijkenissen te vinden in de Nederlandse Liederenbank. Nu heeft hij samen met collega's een nieuw model ontwikkeld gebaseerd op neurale netwerken. Verder aandacht voor een nieuw onderzoeksproject naar taalgebruik in 17e-eeuwse kranten en de nominatie van 'Een mooie mengelmoes' voor beste taalboek van het jaar. De Vraag van de Maand gaat over het verschil tussen de o in bok en hok op het leesplankje van Hoogeveen.

  • December 2016: Ik @ NRC: Ziek melden

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Uit de rubriek: ik @ NRC. NRC Handelsblad, 18 december 2016. Door Femke Niehof.

    Ziek melden

    Het Meertens Instituut is recent verhuisd. De nieuwe plek in de Amsterdamse binnenstad is nog niet helemaal op orde. Bouwvakkers, tuinmannen en elektriciens lopen elkaar in de weg. De receptieruimte is ook nog niet opgeleverd.

    Een collega solliciteert naar een rol in Het Bureau deel 8 als hij meldt dat hij zich wel ziek had willen melden maar dat de receptie niet bereikbaar is en hij dus toch maar is gaan werken.

  • Presentatie Staat van het Nederlands

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard
    Op maandag 16 september a.s. schetsen taalkundigen Kathy Rys en Frans Hinskens vraagstelling, opzet en enkele voorname bevindingen van de tweede, uitgebreide en verbeterde versie van het Staat van het Nederlands-onderzoek. Het onderzoek naar de ‘Staat van het Nederlands’ wordt tweejaarlijks in opdracht van de Taalunie uitgevoerd door het Meertens Instituut in Nederland en Friesland, de Universiteit Gent in Vlaanderen en Brussel, en het Instituut voor de Opleiding van Leraren in Suriname. Read more...
  • Seminar in General Metrics

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    On January 25, 2017, the Meertens Instituut in Amsterdam will host a 1-day workshop on metrical theory (in English). Below is the provisional programm; updates will appear here. All invited!

    Read more...
  • Nieuwjaarsboekje Meertens Instituut genomineerd voor prijs beste taalboek

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    De Nederlandse taal staat onder druk. In het hoger onderwijs rukt het Engels op en ook op sociale media slaat de verloedering toe. Het Nederlands kan kortom wel een duwtje in de rug gebruiken, vinden ze bij het Genootschap Onze Taal. Daarom heeft het samen met de Vlaamse culturele organisatie Algemeen-Nederlands Verbond een nieuwe prijs in het leven geroepen voor het beste boek over de Nederlandse taal.

    Het nieuwsjaarsboekje Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw van het Meertens Instituut, geschreven door de twee taalkundigen Nicoline van der Sijs en Marc van Oostendorp, dingt mee naar de prijs. De jury, bestaande uit taalprofessionals, wordt voorgezeten door schrijfster Nelleke Noordervliet. Lees verder in Trouw.

    Zie ook:
    >> Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw is kosteloos verkrijgbaar als PDF.
    >> Eerder dit jaar verscheen er een uitgebreid artikel in onze nieuwsbrief over Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw.
    >>
    Taalcolumnist Ewoud Sanders tipte het nieuwjaarsboekje in NRC. 

     

     

  • Boekpresentatie 'Het Mirakel van Amsterdam'

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Het boek Het Mirakel van Amsterdam. Biografie van een betwiste devotie wordt op 21 januari 2017 feestelijk gepresenteerd en becommentarieerd door Prof. Jan Bank en uitgereikt aan bisschop Herman Woorts. Het geheel zal luister bijgezet worden door Koor Gaat Door van dirigent Christie de Wit, dat Mirakelliederen ten gehore zal brengen.

    Read more...
  • September 2019: De computer krijgt (nog) geen tien voor taal

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Computers kunnen lezen en schrijven, luisteren en praten. Maar begrijpen ze daarmee taal? Nog niet echt. Het Financieel Dagblad beantwoordt de vraag waarom vertalers en journalisten nog niet bang hoeven te zijn voor de komst van taaltechnologische systemen zoals Google Translate en Siri. Aan het woord komt onder anderen Antal van den Bosch, hoogleraar taaltechnologie aan de Radboud Universiteit en directeur van het Meertens Instituut. En passant gaat het dagblad dieper in op de ontwikkeling van taalcomputers. Waar in de jaren '80 nog taalkundige theorieën aan de basis van de taaltechnologie stonden, maakt de taaltechnologie tegenwoordig gebruik van statistiek, big data en neurale netwerken. "Wie weet gaan de neurale netwerken ons meer leren over hoe de mens taal leert als de neurale netwerken nog krachtiger worden." 

    Foto: Flickr.com, Poetic AI (CC BY-NC-ND 2.0)

  • December 2016, NPO Radio 1: Was de wolf vroeger veel gevaarlijker?

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Wat maakt een sprookje een sprookje? Waarom wordt het ene sprookje wel doorverteld en het andere niet? En hoe worden ze doorverteld: in welke vorm veranderen elementen binnen een sprookje en waarom? Bijvoorbeeld: de wolf was vroeger veel gevaarlijker in het sprookje Roodkapje dan dat hij nu is. Heeft dat met tijdsgeest te maken?

    Luister terug naar Folgert Karsdorp in De Ochtend op NPO Radio 1 (uitzending van 14 december).

    Foto: Flickr.com, Ahef (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Vacature voor een promovendus (m/v) in het project 'Spread the new(s)'

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Het Meertens Instituut is op zoek naar een promovendus (m/v) in het door NWO gehonoreerde project 'Spread the new(s)'. Solliciteren kan tot en met 21 september.
    Naar de vacature

  • Folgert Karsdorp promoveert cum laude

    Date
    27 November 2019
    TIJD:
    16.00 - 20.00 uur
    PLAATS:
    Fontys Hogescholen Sittard

    Dinsdag 6 december 2016 promoveerde Folgert Karsdorp cum laude op het proefschrift  Retelling stories: a computational-evolutionary perspective aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

    Read more...
  • Publiekssymposium De Boerderij

    Date
    11 November t/m 12 November 2019
    PLAATS:
    Meertens Instituut

    Op maandag en dinsdag 11 en 12 november organiseert Leonie Cornips een feestelijk publieksymposium voor iedereen die het Meertens Instituut een warm hart toedraagt. Onderzoekers van het Meertens Instituut – de taalkundigen, etnologen, antropologen, orale-cultuuronderzoekers en dialectologen – buigen zich tijdens deze middagen over het thema 'de boerderij in het verleden, heden en in de toekomst'.

    Read more...
  • December 2016: Bonbondozen voor taalliefhebbers (Onze Taal)

    Date
    11 November t/m 12 November 2019
    PLAATS:
    Meertens Instituut

    Onlangs is het Meertens Instituut voor onderzoek en documentatie van Nederlandse taal en cultuur verhuisd naar de binnenstad van Amsterdam. Wat voor schatten gingen er zoal mee? Wat hebben die te bieden? Een artikel van Douwe Zeldenrust en Marc van Oostendorp in Onze Taal (pdf).


    Foto: Femke Niehof

  • DRONGO talenfestival 2019

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen
    Het Meertens Instituut staat op vrijdag 25 en zaterdag 26 oktober op het DRONGO talenfestival in Nijmegen met twee labs. In deze labs laten we bezoekers kennismaken met en deelnemen aan een aantal van onze taalonderzoeken. Read more...
  • December 2016: wat doen tegen onverantwoord rijgedrag?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Smartphones, slecht weer en een grote toename van auto’s op de snelwegen, leidden de afgelopen weken weer tot veel ongelukken. Hoogleraar etnologie Peter Jan Margry kwam met een mooie oplossing om het aantal verkeersdoden tegen te gaan. Volgens hem heeft de samenleving al decennialang een eigen grassroots-instrument om weggebruikers te waarschuwen voor de gevaren van onverantwoord rijgedrag: bermmonumentjes. ‘Deze privémonumenten langs de wegen zijn niet alleen uitingen van verdriet en rouw, maar spreken tegelijk andere weggebruikers aan op hun rijgedrag.’

    Fragment uit "Dit zijn ze, de beste antwoorden uit twee jaar Oplossers", artikel op VrijNederland.nl

    Foto: Flickr.com, Rusty Clark (CC BY 2.0)

  • Lezing over wederopbouwboerderijen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Sophie Elpers geeft een lezing over de strijd van de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Zij belicht de verschillende standpunten en geeft een beeld geven van de dynamiek en complexiteit van de wederopbouw. 

    Read more...
  • 23 november 2016: Het Bildts: een taal?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In een artikel in de Bildtse Post over de de taalstatus en taalgeschiedenis van het Bildts, dat volgens een recent onderzoek als taal erkend zou moeten worden, komt taalkundige Marc van Oostendorp aan het woord over statusaanvragen voor talen.


    Foto: Flickr.com, Ken Banks (CC BY 2.0)

  • Vacature teamleider communicatie ad interim

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het KNAW Humanities Cluster, dat gevormd wordt door het Meertens Instituut, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en het Huygens ING, zoekt een teamleider ad interim (v/m) voor de afdeling Communicatie. Solliciteren kan tot en met 16 augustus via Flextender. Meer informatie.

  • 22 november 2016: Tijd voor een nieuwe nationale feestdag?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het succes van nationale feestdagen valt of staat met de juiste rituelen, een collectief gevoelde aanleiding - en mooi weer. Lees de bijdrage van etnoloog Irene Stengs in Trouw van 22 november.

    Foto: Flickr.com, Theresa G. (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Augustus 2019: Inspirobot, de quotes spuwende inspiratiebron

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    'Always underestimate your thoughts.' En: 'You can not and must not allow mannequins to eliminate your relationship with other people.' De Inspirobot genereert een onbeperkte hoeveelheid quotes, sommige inspirerender en geslaagder dan andere. Ondanks dat de quotes uit de computer komen, kunnen mensen er wel degelijk betekenis in vinden. Het is niet gek dat je op zoek gaat naar een betekenis bij de woorden, zegt Marc van Oostendorp, als taalkundige verbonden aan de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut. Volgens hem zijn mensen ‘interpretatiemachines’ die continu de wereld en mensen om zich heen proberen te begrijpen.
    Lees verder in NRC.  (Let op: dit artikel is niet in alle gevallen vrij toegankelijk.)

    Foto: Flickr.com, Clouds (CC BY-SA 2.0)

  • Hans Bennis nieuwe Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Prof. dr. Hans Bennis is door het Comité van Ministers per 1 februari 2017 benoemd tot de nieuwe Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie.

    Read more...
  • Augustus 2019: Onderzoeker Meertens Instituut duidt tweet van Wilders op Britse radio

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het Britse radiostation Voice of Islam vroeg onze onderzoeker Sakina Loukili om Geert Wilders' tweet te duiden, waarin hij het offerfeest Eid-al-Adha walgelijk noemde. Luister hier naar het radio-interview (vanaf 1:07:40).

  • Nieuwsbrief december 2016

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In de nieuwsbrief van december een uitgebreid interview met directeur Hans Bennis, die deze maand met pensioen gaat. Hij blikt terug op de achttien jaar dat hij leidinggaf aan het Meertens Instituut.

    Verder in de nieuwsbrief aandacht voor het project Data van Dagboeken, dat recentelijk is afgerond. Binnen dit project is een deel van de metadata van de collectie van het Nederlands Dagboekarchief gedigitaliseerd. De Vraag van de Maand gaat over woorden als leegloper, lanterfanter en baliekluiver. 

    Foto door Marleen van den Heuvel

  • Augustus 2019: Kunnen we de Nederlandse taal makkelijker maken?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Zou het kunnen dat het Nederlands uiteindelijk op het Rotterdams gaat lijken? Het is een grappige vraag maar er zit een interessante uitleg over de ontwikkeling van talen achter. Terloops komt ook de spraakontwikkeling bij kinderen aan de orde. Luister hier naar het leuke interview van BNR en Quest met taalwetenschapper Marc van Oostendorp.

  • Metadata van dagboeken

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het project ‘Data van Dagboeken’ is afgerond. In dit project is in de afgelopen maanden een deel van de metadata van de collectie van het Nederlands Dagboekarchief gedigitaliseerd. De metadata (zoals periode van schrijven, taal en aantal pagina's) waren tot nu toe alleen op papier opgeslagen op het Meertens Instituut. Door de metadata te digitaliseren is de ontsluiting van het Dagboekarchief sterk verbeterd en zijn de metadata van de collectie egodocumenten duurzaam toegankelijk gemaakt voor onderzoekers.

    Read more...
  • Juli 2019: Un(nen) oma: mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden in het Brabants

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Kristel Doreleijers studeerde Nederlands in Utrecht en werkte daarna op het Meertens Instituut. In september gaat ze in Tilburg werken aan een proefschrift onder begeleiding van professor Jos Swanenberg. Dat proefschrift zal gaan over de manier waarop jongere sprekers van het Brabants omgaan met het verschil tussen mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden. Wat vertelt ons dat over taal? Kijk naar de uitleg van Kristel in deze video op YouTube.

  • De secularisatie van het medisch domein

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De Nederlandse Vereniging voor Medische Geschiedenis (NVMG) organiseert op 9 december 2016 de 10e Domus Dag rondom het thema religie en geneeskunst met de titel: "De secularisatie van het medisch domein".  

    Peter Jan Margry zal namens het Meertens Instituut en de UvA bijdragen aan het programma met de lezing: "Religieuze geneeskunde vanuit etnologisch perspectief: van bedevaart tot chakra".  


    Foto: Flickr.com, Samuel John (CC BY-SA 2.0)

  • NWO-subsidie voor onderzoek naar taalgebruik in 17e-eeuwse kranten

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Historisch taalkundige Nicoline van der Sijs heeft een NWO Open Competitie-subsidie toegekend gekregen voor haar project Spread the new(s). Understanding standardization of Dutch through 17th-century newspapers. Daarmee is een bedrag van ca. 300.000 euro gemoeid, waarmee ze vier jaar lang een PhD-student kan aanstellen, alsook een onderwijsmodule en de website ‘Krantentaal vroeger en nu’ kan ontwikkelen. Van harte gefeliciteerd met dit mooie resultaat!

    Over het project
    In de eerste helft van de 17e eeuw formuleerden schrijvers en grammatici regels voor een Nederlandse standaardtaal. Op dit moment weten we niet hoe de normen en regels voor het zich ontwikkelende Standaardnederlands in de 17e eeuw zijn verbreid en algemeen aanvaard zijn geraakt. Dit project onderzoekt dit aan de hand van een 17e-eeuws krantencorpus van 17 miljoen woorden dat onlangs via crowdsourcing beschikbaar is gekomen. De hypothese is dat kranten een cruciale rol hebben gespeeld bij de uitbreiding van de standaardtaal: kranten waren immers het eerste massamedium en werden  door alle sociale klassen gelezen. Door het taalgebruik in kranten met de computer te vergelijken met andere teksten (fictie, non-fictie, religieuze teksten en brieven van verschillende sociale klassen), wil dit project achterhalen welke factoren doorslaggevend zijn geweest voor de verspreiding van de Nederlandse standaardtaal en wat de rol van kranten was. 

     
    KNAW Humanities Cluster scoort goed 
    Van de 41 honoreringen vallen in totaal 13 projecten binnen de Geesteswetenschappen. Daarvan zijn er drie binnen het Humanities Cluster. Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis ontvangt een subsidie voor onderzoek naar de positie van migranten in de rechtspraak en conflicten tussen migranten en autochtonen tussen 1600-1900:
     
    Tolerant migrant cities? The case of Holland 1600-1900 van prof. dr. Manon van der Heijden (Universiteit Leiden) & IISG-collega prof. dr. Leo Lucassen. Lees meer. 

    Jan Bloemendal van het Huygens ING heeft een NWO Open Competitie subsidie toegekend gekregen voor zijn project TransLatin: De transnationale impact van Latijns toneel uit de vroegmoderne Nederlanden, een kwalitatieve en computationele analyse. Lees meer.
     
    Over de Open Competitie
    De Open Competitie van SGW heeft als doel om excellent vrij, nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek te bevorderen met een primair sociaalwetenschappelijke of geesteswetenschappelijke onderzoeksvraag en probleemstelling. Onderzoekers kunnen financiering aanvragen voor verschillende typen onderzoek: kleine of grote onderzoeksprojecten, voor individuele projecten of voor onderzoeksgroepen. Het onderzoek kan een disciplinair, interdisciplinair of domeinoverstijgend karakter hebben en kan gericht zijn op internationale samenwerking tussen onderzoekers en/of onderzoeksgroepen.
     
  • 21 november 2016: Nachtkijkers (NPO Radio 1) met Ernst van den Hemel

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    "Er is een blijvende neiging in de mens om geconfronteerd te worden met zaken die het verstand te boven gaan." Religie is troostvol en conflictrijk - en dat zal in de toekomst niet minder worden. Religiewetenschapper Ernst van den Hemel was een nacht lang te gast in het programma Nachtkijkers (NPO Radio 1) om een licht te werpen op de rol en de toekomst van religie in de maatschappij. Luister hier de fragmenten terug.


    Foto: Flickr.com, Sergey Galyonkin (CC BY-SA 2.0)
     

  • Onze Taal-congres ‘Moedertaal – de taal van je leven’

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het is de eerste taal die je leert en de laatste die je vergeet: je moedertaal. Hoe leer je die aan? Wat hoor je erover op school? Hoe zit het met streektalen, meertaligheid en migratie? Met vergeten en herinneren? In een afwisselend programma vol lezingen, optredens, columns en discussies komt het allemaal voorbij. Tevens is er een debat over de standaardtaal onder leiding van Marc van Oostendorp en met medewerking van Leonie Cornips. Beiden werken als taalkundige aan het Meertens Instituut. Meer informatie

  • 28 november 2016: Sinterklaos in Neel

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    "Ich zegk, Sinterklaos, doon v’r det in ’t Nederlands of doon v’r det in ’t plat?" Hoe spreekt u Sinterklaas aan? In haar column in dagblad De Limburger gaat Leonie Cornips dieper op deze vraag in. 

    Foto via Flickr.com, Sinterklaas door Floris Looijesteijn.

  • Juli 2019: Esperanto in nood

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het gaat niet goed met de universele taal Esperanto. De Wereld-Esperantovereniging in Rotterdam staat op omvallen. Hoogleraar taalkunde en Esperanto-liefhebber Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut luidt de noodklok: 'De beweging vergrijst, er heerst al heel lang een nostalgisch gevoel, maar Esperanto is taalkundig interessant.' Luister naar het radio-interview op NPO Radio1.

  • 21 november 2016: Onder Mediadoctoren - internettaal

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Marc van Oostendorp te gast in de podcast Onder Mediadoctoren. Internettaal is het thema van deze aflevering, bekijk de podcast hier. 

     

  • Juli 2019: Bermmonumenten ook voor incidenten buiten het verkeer

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Bermmonumenten zijn versierde gedenkplekken langs de weg die de herinnering aan - meestal - verkeersslachtoffers levend houden. Vaak waarschuwen ze bovendien de passerende reizigers voor de risico's van de plek. Irene Stengs, antropoloog aan het Meertens Instituut, ziet daarnaast dat het verschijnsel in de 21ste eeuw nog veel breder wordt getrokken. 'Monumenten komen er ook voor andere slachtoffers die op een gewelddadige manier in het publieke domein om het leven komen, niet alleen in het verkeer. Denk aan zinloos geweld of ongevallen op het werk.'

    Omdat de regels per gemeente verschillen wil Vereniging Verkeersslachtoffers nu graag richtlijnen voor het plaatsen van bermmonumenten. Begrijpelijk, vindt Stengs, maar een complex vraagstuk waar lastig beleid op te maken is.

    Lees verder in twee artikelen van de Gelderlander: hier en hier. (Let op: de artikelen zijn niet in alle gevallen vrij toegankelijk.)



    Foto: Irene Stengs

  • 21 november 2016: Let's talk about taal

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    KennisCafé heeft op 21 november 2016 een avond gewijd aan taal met wetenschappers en deskundigen want taal is overal. Het vormt de bril waarmee we naar de wereld kijken. Het geeft ons het gereedschap om kennis over te brengen, om iemand anders te overtuigen of om het oneens met elkaar te zijn. Maar taal beperkt ook onze mogelijkheden, want het geeft ons (ongemerkt) de kaders waarbinnen we denken en dromen. Bovendien is taal altijd in beweging: we lenen woorden uit andere talen of we verzinnen nieuwe woorden. Sommige woorden boomen ineens (mansplaning, 1:05:55), andere sterven een stille dood.

    Read more...
  • Juli 2019: Kinderverjaardagen, een nieuw businessmodel, of een nieuw ritueel?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Doen kinderverjaardagen jullie het zweet uitbreken, vraagt de Volkskrant zich af? Kinderpartijtjes worden een steeds grotere sociale manifestatie, waarbij kosten noch moeite gespaard worden. De Volkskrant gaat hierover in gesprek met antropoloog Irene Stengs, bijzonder hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur en onderzoeker aan het Meertens Instituut. Lees verder in de Volkskrant.

    Ook het AD doet een beroep op de expertise van Stengs, en dan met name over het verschijnsel van de sweet-sixteenparty. Stengs ziet hierbij niet alleen de invloed van commercie en Amerikaanse tradities, maar plaatst de toenemende populariteit van sweet sixteen in een breder kader van levensloopvieringen die de afgelopen tijd aan het Nederlandse repertoire zijn toegevoegd. Denk bijvoorbeeld aan de genderonthulling van je baby, het middelbare-schoolgala, 21-diner, of scheidingsfeesten. Lees verder in het AD.

    Foto: Simone Wolff

  • Symposium Limburgse woordenboeken

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Deze dag staat in het teken van Limburgse woordenboeken, met een speciale plek voor het WLD: het Woordenboek van de Limburgse Dialecten dat die dag compleet digitaal beschikbaar komt, voorzien van een krachtige zoekfunctie. De dag gaat ook over het ideale woordenboek op lokaal niveau en over de inzet van moderne digitale middelen. Lees meer

  • SCP-rapport verschenen over nationale identiteit binnen Nederland

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het rapport Denkend aan Nederland van het Sociaal Cultureel Planbureau is verschenen. Het gaat over het idee van nationale identiteit binnen Nederland: hoe kijken Nederlanders daar tegenaan, wat vinden ze typisch Nederlands? Het rapport wijst op een herleving van het nationaal bewustzijn en de rol van onder meer taal, symbolen en tradities daarin. Het rapport is daarmee een belangrijk hulpmiddel in de discussie die daar nu in de samenleving over wordt gevoerd. Het Meertens Instituut doet ook onderzoek naar de rol van taal en cultuur in processen van identiteitsvorming en is bij de totstandkoming van het rapport betrokken geweest, via medewerkers Leonie Cornips en Peter Jan Margry en indirect via zijn (voormalige) wetenschappelijke adviseurs Willem Frijhoff en Joep Leerssen.

    Rapport SCP 2019: Denkend aan Nederland

    foto: Peter Jan Margry

  • Congresdag 'De dynamiek van het Limburgs'

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Veldeke heeft het jaar 2016 uitgeroepen tot het jaar van de Limburgse dialecten en met dit congres wordt naar de wetenschappelijke kant gekeken. De dag staat in het teken van recent wetenschappelijk onderzoek naar het Limburgs en is bedoeld voor alle belangstellenden met inhoudelijke interesse. Meer informatie

  • The Art of Modern Pilgrimage

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Mecca, Santiago de Compostella, Jeruzalem, Père-Lachaise, Graceland... The phenomenon of pilgrimage, in all shapes and sizes, is becoming more popular all around the world, but why? Media narratives, like Hollywood movies and best seller novels, encourage people to become pilgrims and share their own stories online. Therefore, the motives of these 'modern pilgrims' are not strictly religious or spiritual, some of them don't even identify as being religious. To make it even more complicated, the stories that they share online appear to sometimes cause paradoxical situations.

    Read more...
  • Lezing Wim Berends: Naar een nieuwe visie op Surinaams-Nederlands en taalbeleid

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het Surinaams-Nederlands is, naast het Sranantongo, de belangrijkste taal van Suriname. Deze taalvariant beleeft sinds 1975 een sterke bloei en beïnvloedt alle andere talen in het land. Toch is de instructietaal in het onderwijs nog altijd exclusief het Europese Nederlands, dat in Suriname vrijwel niemand spreekt. Het gevolg is taalonzekerheid bij zowel leerlingen en studenten als bij leraren en docenten.

    Read more...
  • Nieuwsbrief juni 2019

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In de nieuwsbrief van juni besteden we uitgebreid aandacht aan het Wilhelmus. Onderzoekers van het Meertens Instituut werkten mee aan de website How to Wilhelmus, waarop sinds vorige week een documentaire en lesmateriaal te vinden zijn over ons volkslied. Ook vindt er deze maand tijdens de Digital Humanities Conferentie in Utrecht een Wilhelmus Challenge plaats, mede georganiseerd door het Meertens Instituut. Deelnemers kunnen aan de hand van een grote dataset met zestiende-eeuwse liedschrijvers onderzoeken wie de mogelijke auteur was van het Wilhelmus.De uitdaging is om een betere kandidaat te vinden dan Petrus Datheen, die in 2017 naar boven kwam drijven met vernieuwde auteursherkenningssoftware. De Vraag van de Maand gaat dit keer over het Yankee Dutch, de mengelmoes van Nederlands en Engels die Nederlandse immigranten in Amerika spraken. Jan Peter Verhave gaf er onlangs een lezing over op het Meertens Instituut. 

  • Promotie Folgert Karsdorp

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Titel promotie: retelling stories: A computational-evolutionary perspective.

    Read more...
  • Juni 2019: De jeugd maakt trots muziek in eigen taal

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Nederlanders zijn gehecht aan hun taal, blijkt uit een SCP-onderzoek. Ook jonge muzikanten omarmen het Nederlands, zoals de studenten van de Herman Brood Academie in Utrecht die Trouw geïnterviewd heeft. Ook in de Top 40 scoren Nederlandse popnummers goed. 

    "Nederlanders hebben de reputatie achteloos om te gaan met de Nederlandse taal, maar als we het mensen vragen blijken ze zich er juist aan te hechten", zegt Marc van Oostendorp, onderzoeker van de Nederlandse taal bij het Meertens Instituut. "In de muziek komt het Nederlands juist goed tot zijn recht, je kunt er je diepste gevoel en emotie mee vertalen. Zo zegt ‘ik hou van je’ veel meer dan ‘I love you’."
    Lees verder in Trouw.

    Foto: Simone Wolff

  • Endecasillabo cantato

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De endecasillabo is een Italiaanse versvorm, die ook in liedjes wordt gebruikt. Deze workshop gaat over die liedvorm. De voertaal van de workshop is overwegend Italiaans. Meer informatie

  • Juni 2019: Hoe het Nederlands Dagboekarchief uitgroeide tot een verzameling vol levensverhalen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Verhuisdozen vol zielenroerselen en hersenspinsels worden liefdevol opgevangen in het Nederlands Dagboekarchief, dat gehuisvest is in het Meertens Instituut. Op 14 juni bestond het archief tien jaar. Wat begon met 37 dagboeken groeide uit tot een collectie van 3000 dagboeken, memoires, agenda’s, briefwisselingen en reisjournaals. Het archief verzamelt en beheert de dagboeken voor onderzoek en wetenschap. Vooral cultuurhistorici zijn erin geïnteresseerd. Lees verder in Het Parool.

     
    Foto: Nederlands Dagboekarchief
  • 4 november: Grof taalgebruik van politici

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In Amerika gaat het verbaal hard tegen hard tussen de presidentskandidaten Clinton en Trump. Maar ook hier zijn we de laatste tijd steeds vaker verbaasd en ook wel verontwaardigd over het taalgebruik van bijvoorbeeld onze premier. Maar is de huidige generatie politici echt zo grofgebekt en is de zorg daarover terecht? Luister hier naar een gesprek met Marc van Oostendorp op NPORadio1.nl. 

    Foto via Flickr.com, People and Places, (CC BY-SA 2.0). 

  • Juni 2019: Taalwetenschapper onderzoekt communicatie met dieren

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Leonie Cornips is bijzonder hoogleraar taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht en als taalonderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut voor onderzoek en documentatie van de Nederlandse taal en cultuur in Amsterdam. Ze doet sinds kort onderzoek naar de taal van koeien. Het eerste wetenschappelijke artikel is al geschreven:

    "Nog niet zozeer over koeien, maar wel over waarom we überhaupt naar dieren zouden moeten kijken in de taalwetenschap. We definiëren als mensen wat taal is op basis van het geluid dat we voortbrengen. Maar je kunt bij taal ook denken aan lichaamshouding of hoe iemand kijkt. Deze zaken kun je in elke taal bestuderen en dus ook in de dierentaal. Eigenlijk is elke taal gedefinieerd als mensentaal. Maar is het wel terecht om een grens te trekken tussen mensentaal en dierentaal, omdat dieren niet precies op dezelfde manier communiceren als wij?"
    Lees verder in Nieuwe Oogst.

    Read more...
  • Nieuwsbrief november 2016

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In de nieuwsbrief van november aandacht voor het afscheidssymposium voor etnoloog Herman Roodenburg, die binnenkort de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Het symposium The Secular Sacred gaat over de manier waarop Europeanen religie ervaren als onderdeel van hun cultuur. Ook de rol van emotie in zowel religieuze als nationalistische context staat centraal. 

    De Vraag van de Maand gaat over de rattenvanger van Hamelen. Heeft deze rattenvanger ook echt bestaan? Wat is waar van dit verhaal?

    Foto: Flickr, jiadoldol via CC BY 2.0

  • Juni 2019: Meerderheid Nederlanders wil alternatieve zorg in basispakket

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Meer dan de helft van de Nederlanders ziet graag dat een of meer alternatieve geneeswijzen worden vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering. In de ogen van een kwart van de bevolking heeft alternatieve zorg ‘evenveel waarde’ als reguliere gezondheidszorg.

    Peter Jan Margry, hoogleraar etnologie aan de Universiteit van Amsterdam, deed bij het Meertens Instituut eerder onderzoek naar de aantrekkingskracht van het alternatieve circuit. Hij is niet verbaasd over de positieve houding van een substantieel deel van de bevolking ten opzichte van behandelmethoden die niet bewezen effectief zijn. Hij noemt in de Volkskrant een aantal redenen voor de toegenomen populariteit. Lees verder.

    Foto: Flickr.com, fragment van Suzie's Farm - Wellness Fair (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Symposium Levensverhalen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De Funeraire Academie organiseert op donderdag 15 december 2016 samen met de Tilburg School of Humanities en het Meertens Instituut een symposium over levensverhalen. De dag staat in het teken van verhalen en biografische schetsen. Deze hebben mensen zelf (laten) optekenen op hun levensavond of zijn opgesteld na hun overlijden.

  • Juni 2019: Streektalen ontwikkelen zich nog door ze te appen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De traditionele streektalen zijn aan erosie onderhevig. Steeds minder mensen spreken het Limburgs, het Nedersaksisch, Zeeuws, Brabants of het Fries. Peuterspeelzalen lijken zelfs soms de doodsteek te geven. Toch blijft Leonie Cornips, onderzoeker variatielinguïstiek aan het Meertens Instituut, hoopvol gestemd: "De streektalen ontwikkelen zich nog steeds. Er is nog nooit zoveel in streektalen geappt als nu." En dat kan steeds makkelijker. Microsoft heeft bijvoorbeeld sinds vorig jaar het Limburgs toetsenbord toegevoegd aan Microsoft SwiftKey keyboard.

    Lees verder in het artikel in het Fries Dagblad, dat ook interessant is voor de lezer die meer achtergrondinformatie wil over de officiële erkenning van streektalen.

    Foto: Flickr.com, Don Crowley (CC BY-SA 2.0)

  • Nieuwe routes toegevoegd aan Sagenjager

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De Sagenjager, de online routeplanner vol met volksverhalen,  is uitgebreid met enkele nieuwe routes. In het centrum van Amsterdam zijn twee routes uitgezet en kan de wandelaar volksverhalen uit de 16e en 17e eeuw lezen en beluisteren. In het noorden van het land is er een Groningse Trijntje Soldaatsroute uitgezet. Religieus Maastricht is een nieuwe route in het zuiden van het land. Tevens is er een actieve Facebookpagina opgezet voor de Sagenjager.

     

  • Juni 2019: Uitkomsten van project rondom hiphopgenerator

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Ruim 700 Lowlands-festivalgangers testten afgelopen zomer de rapbot die ontwikkeld werd binnen het project Deepflow. Bezoekers aan Lowlands Science zagen een tekst op een beeldscherm. Van elke tekst moesten ze beoordelen of de tekst een echte rap was of nep. Taaltechnoloog Folgert Karsdorp wilde daarbij vooral weten: waar letten mensen op? En: werkt het bij iedereen hetzelfde?

    Het antwoord op de laatste vraag is nee. Karsdorp praat ons bij over de resultaten. Lees verder in E-Data (pag 7).

     

  • 3 november 2016: Talige eenheidsworst

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Het beleid van staatssecretaris Sander Dekker schrijft voor dat iedere leerkracht in een peuterspeelzaal in Nederland per 1 augustus 2018 over een vaardig taalniveau (F3) moet beschikken. Het grote risico is dat de voorschoolse educatie en peuterspeelzalen in Limburg dit beleid als 'uitsluitend Nederlands' spreken interpreteren. Maar leerkrachten kunnen een rijk taalaanbod aanbieden in het Limburgs én het Nederlands. Aldus Leonie Cornips in haar column in Dagblad de Limburger (pdf).

    Foto: Femke Niehof, ballenbak

  • Juni 2019: Podcastclub met huisgeluiden

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen
    Podcastclub is de avond voor podcastfans, makers en bingeluisteraars. Een boekenclub, maar dan voor Podcasts. Iedere maand staat een andere podcast centraal. 
     
    In april vond de meest audio-kunstzinnige podcastclub tot nu toe plaats. Elise ’t Hart was te gast, een geluidskunstenaar die zich met haar Instituut voor Huisgeluid richt op geluiden uit de huiselijke omgeving. Afgelopen half jaar dook 't Hart in het audioarchief van het Meertens Instituut en maakte ze haar eigen podcast 'Hoe Klinkt de Tijd'. Tijdens de podcastclub vertelde ze over haar werkwijze én het archief van het Meertens Instituut. Leuke huisgeluiden inbegrepen! Naar de aflevering.
  • Puntkomma muziek: Taalstrijd

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Leeszaal Rotterdam West organiseert een avond vol poëzie, muziek en pleidooien in of over talen die voor zichzelf moeten opkomen. Marc van Oostendorp praat over de herwaardering van het Steenkolengels, maar ook andere talen komen voorbij in poëzie en muziek: Weststellingwerfs, Vlaams, Koerdisch, Papiaments en Tamazight. Meer informatie

  • Mei 2019: Liedjes van Elvis en Bløf in plaats van psalmen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Wie aan Elvis denkt, denkt aan rock-’n-roll. Of misschien aan zijn glimmende vetkuif of roerige leven. Een kerkdienst zal in elk geval voor velen niet het eerste zijn wat bij ze opkomt. Toch is ‘The King’ regelmatig te horen in kerkdiensten, net als Johnny Cash, Bløf en U2. Al meer dan tien jaar organiseren drie Nederlandse dominees speciale diensten waarin traditionele psalmen en gezangen worden vervangen door popmuziek: "De muziek uit de traditionele kerkcultuur sluit niet aan bij het dagelijks leven. Popmuziek voor veel mensen wel. Daarom kan het een brug zijn tussen de kerk en het dagelijkse leven."

    Read more...
  • Symposium Levensverhalen

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    De Funeraire Academie organiseert op donderdag 15 december 2016 samen met de Tilburg School of Humanities en het Meertens Instituut een symposium over levensverhalen. De dag staat in het teken van verhalen en biografische schetsen die mensen op hun levensavond zelf (laten) optekenen of die van overleden personen worden opgesteld. Meer informatie.

  • Digital Humanities Conference 2019

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Van 9 tot en met 12 juli spreken onderzoekers van het Meertens Instituut op het Digital Humanities-congres 2019 in Utrecht, een internationaal congres over digitale onderzoeksmethoden in de geesteswetenschappen. 

    Read more...
  • 26 oktober 2016: „Kennis van religie hard nodig in gepolariseerde tijd”

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Religie wordt steeds belangrijker in de wereld, maar is tegelijk ook vaker onderwerp van polarisatie. Daarom is kennis van religie hard nodig, zegt dr. Ernst van den Hemel, secretaris van de Netherlands Academy of Religion (NAR) en postdoc aan het Meertens Instituut. Bron: Reformatorisch Dagblad.

  • Download nu 'Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw'

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw was dit jaar het nieuwjaarsgeschenk van het Meertens Instituut. Het was ook beperkt in de handel. Omdat die oplage nu is uitgeput, geven we het boekje hierbij vrij als pdf

  • Kennismiddag Limburg, mobiliteit en de wereld

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    Op zoek naar handvatten voor meertaligheid en interculturele communicatie.

    Read more...
  • HowToWilhelmus: lespakket voor scholieren

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    In 2017 besloot de regering dat alle scholieren in Nederland het Wilhelmus in zijn historische context moeten leren kennen: ‘om de kennis over onze gedeelde geschiedenis, waarden en vrijheden te vergroten. Deze maken ons tot wat we samen zijn.’ Naar aanleiding van dit besluit hebben onderzoekers van de Universiteit Utrecht, het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen, samen met SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Dyzlofilm, Nationale Opera & Ballet en het Nederlands Philharmonisch Orkest vanuit een NWO KIEM-project een online lespakket ontwikkeld voor leerlingen van 12-15 jaar. Onder de titel HowToWilhelmus vinden leerlingen en docenten een documentaire en lesmateriaal over de tekst en de muziek van het Wilhelmus.

    Met HowToWilhelmus zetten de samenwerkende organisaties het onderwerp voor middelbare scholen op de kaart, met als centrale boodschap: de geschiedenis van het Wilhelmus is nooit af, als leerlingen er deel van uit gaan maken. En dat kan door hen kennis aan te reiken en hen ervaringen op te laten doen. Het lespakket laat zien dat de historische kennis over het Wilhelmus allerlei open eindjes heeft. Wie het lied schreef weten we nog steeds niet, al zoeken onderzoekers nu met nieuwe computationele middelen naar een antwoord. Een challenge brengt het definitieve antwoord op die vraag begin juli 2019 mogelijk dichterbij. Ook bekijkt HowToWilhelmus met leerlingen naar het Wilhelmus als nationaal symbool. Het Wilhelmus wordt tegenwoordig ingezet als teken van nationale eenheid, terwijl het historisch gezien eerder symbool voor verdeeldheid is. 

    >> Meer informatie over de historische achtergrond is vanaf 28 juni te vinden in de nieuwsbrief van het Meertens Instituut.
    >> Voor meer informatie over HowToWilhelmus en de Wilhelmus Challenge klik hier.

  • Studium Generale: Wat geloven we?

    Date
    25 October t/m 26 October 2019
    PLAATS:
    Radboud Universiteit Nijmegen

    82% van de Nederlanders gaat naar vrijwel nooit naar de kerk en slechts 14% gelooft in een god. Toch is religie niet uit het dagelijks leven verdwenen. The Passion trekt miljoenen kijkers en in het publieke debat over islam schermen politici met de joods-christelijke traditie. Voor antwoorden op levensvragen zoeken we onze heil bovendien steeds meer in alternatieve vormen van spiritualiteit. Hebben we onze religieuze wortels eigenlijk wel doorgesneden? Dr. Ernst van den Hemel spreekt over wat Nederlanders tegenwoordig geloven. Meer informatie.

  • Lezingenmiddag: D.J. van der Ven - pionier, folklorist en verzamelaar. Zijn betekenis toen en nu

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op donderdag 21 november organiseert het Meertens Instituut een lezingenmiddag over de volkskundige publicist Dirk Jan van der Ven (1891-1973). Door zijn meer dan vijftig boeken, zijn vele artikelen, zijn films en zijn optredens in het land wist hij de volkskunde onder een breed publiek populair te maken.

    Read more...
  • KennisCafé: Lets talk about taal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taal is overal, in de haarvaten van de samenleving. Het vormt de bril waarmee we naar de wereld kijken. Het geeft ons het gereedschap om kennis over te brengen, om iemand anders te overtuigen of om het oneens met elkaar te zijn. Maar taal beperkt ook onze mogelijkheden, want het geeft ons (ongemerkt) de kaders waarbinnen we denken en dromen.

    Read more...
  • Twee jonge onderzoekers ontvangen NWO promotiebeurs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Twee jonge onderzoekers van het Meertens Instituut hebben een NWO promotiebeurs toegewezen gekregen. Kristel Doreleijers is momenteel onderzoeksassistent aan het Meertens Instituut en Welmoed Wagenaar is junior onderzoeker voor het HERILIGION-project. De omschrijvingen van hun promotieprojecten staan hieronder.

    Read more...
  • Nieuwsbrief oktober 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van oktober aandacht voor de verhuizing van de bibliotheek en collecties van het Meertens Instituut. De bibliotheek en leeszaal zijn sinds oktober gevestigd op de zolder van het Bushuis in de binnenstad van Amsterdam. Maar een groot deel van de bibliotheekboeken en collecties krijgt een plekje in het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). Ook leest u meer over het nieuwe KNAW Humanities Cluster, de resultaten van het Vlaams-Nederlandse project Staat van het Nederlands, en krijgt u een antwoord op de vraag: Wat is de taal van Nederland?

  • Lezing door Meredith Tamminga, University of Pennsylvania

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Quantitative studies of sociolinguistic variation in conversational speech typically pool many instances of a variable without tracking the order in which those instances arose. In this talk, I discuss what we can learn by analyzing ordered sequences of variable tokens, using the familiar ING variable (workin’working) as a case study. I propose that looking at ordered sequences of observations can help us disentangle different sources of repetitiveness, such as priming and stylistic covariation, in sociolinguistic production. I present a series of simple simulations that complement the corpus data and suggest that the observed microtemporal clustering (variant repetitiveness) may stem from multiple sources. I argue that these advances require a theoretical orientation toward the question of how speakers make sociolinguistic decisions in real-time speech production.

  • Wij zoeken een communicatiemedewerker

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut zoekt voor de periode 1 november 2016 tot 1 juli 2017 een communicatiemedewerker (m/v) voor 30,4 uur per week.

  • Lezing wederopbouwboerderijen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Sophie Elpers geeft bij het Bezoekerscentrum Grebbelinie een lezing over de strijd van de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Zij belicht de verschillende standpunten en geeft een beeld geven van de dynamiek en complexiteit van de wederopbouw. 

    Donderdag 20 juni, vanaf 19:00 uur. Graag aanmelden voor de lezing. Kosten €5 per persoon, gratis voor Grebbeliniepaspoorthouders. Inclusief koffie/thee en bezoek expositie.
    Meer informatie en aanmelden.

  • Nederlands belangrijkste voertaal in het Nederlandse en Vlaamse bedrijfsleven

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Nederlands blijft voor Vlamingen en Nederlanders de belangrijkste taal op de werkvloer. In de communicatie met de buitenwereld nemen naast het Nederlands ook het Engels en Frans een prominente plaats in. Dat blijkt uit de eerste resultaten van het onderzoek ‘Staat van het Nederlands’.

    Read more...
  • Artist in residence bij het Meertens Instituut: open voor aanvragen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nomineer nu kandidaten voor het artist-in-residence-programma bij het Meertens Instituut. De deadline hiervoor is 2 september 2019.

    Samen met de Akademie van Kunsten biedt het Meertens Instituut aan kunstenaars de mogelijkheid om tijdens een verblijf van vijf maanden een project te realiseren dat concreet bijdraagt aan het bevorderen van de kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap. Het kan daarbij gaan om de interactie tussen kunst en onderzoek of de data en collecties van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • HERILIGION: Religie wordt cultureel erfgoed; cultureel erfgoed wordt religie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het HERA -project 'Heritagization of Religion and Sacralization of Heritage' (HERILIGION) is van start gegaan. Het project onderzoekt de spanningen en paradoxen die opkomen wanneer religieuze plaatsen, objecten en praktijken tot erfgoed gemaakt worden. Wereldwijd worden religieuze gebouwen, voorwerpen en tradities geconserveerd en gewaardeerd als cultureel erfgoed, waarbij de oorspronkelijke spirituele dimensie naar de achtergrond verdwijnt. Tegelijkertijd krijgen culturele voorwerpen, tradities en bijzondere architectuur met erfgoedstatus een onaantastbare, welhaast sacrale betekenis. Dit project onderzoekt wat deze, vaak botsende, vormen van heiligheid, seculier en religieus, zeggen over onze tijd.

    Read more...
  • E-data & Research juni 2019 verschenen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In E-data & Research leest u over het delen en hergebruiken van data. In het nieuwste nummer onder andere aandacht voor de uitkomsten van het project Deepflow, waarin Folgert Karsdorp (Meertens Instituut) een hiphopgenerator ontwikkelde met collega's uit Antwerpen. Ook kunt u lezen over de Digitale Charterbank Nederland van het Huygens ING en een nieuwe methode om te zoeken naar flora en fauna in Delpher, waar onderzoekers van het KNAW Humanities Cluster aan meewerkten. 

    Read more...
  • Herdruk en vertaling ‘Mearkes út ’e Wâlden sammele troch Dam Jaarsma’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 28 september verscheen de tweede druk van het succesvolle sprookjesboek ‘Mearkes út ‘e Wâlden sammele troch Dam Jaarsma’. Tegelijkertijd verscheen de Nederlandse vertaling getiteld ‘Sprookjes uit de Friese Wouden verzameld door Dam Jaarsma’.

    Read more...
  • Wie wijst met zo groot mogelijke betrouwbaarheid de auteur van het Wilhelmus aan?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wie het Wilhelmus schreef, is al eeuwenlang een raadsel. In 2016 kwamen onderzoekers van de Universiteit Antwerpen, het Meertens Instituut en de Universiteit Utrecht met behulp van computationale analyses een nieuwe kandidaat op het spoor: Petrus Datheen. Het onderzoeksteam daagt nu het publiek uit: Wie kan met dezelfde dataset die voor het onderzoek dat in 2016 gebruikt werd, nog nauwkeuriger en betrouwbaarder voorspellen wie de auteur van het Wilhelmus geweest is?

    Read more...
  • Dag van de Nederlandse zinsbouw

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 16 december wordt de tiende editie van de Dag van de Nederlandse zinsbouw gehouden. Er zijn dit jaar twee overkoepelende thema’s: (i) de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde; (ii) adverbia. Tevens maakt de afscheidsrede van Hans Bennis in de oude Lutherse kerk deel uit van het programma. Iedereen is welkom: deelname is gratis.

    Read more...
  • Nieuwsbrief mei 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van mei een interview met Gertjan Postma, die een grammatica schreef van het Pommers. Deze taal werd vroeger gesproken aan de zuidelijke kust van de Oostzee, en kwam via emigranten in Brazilië terecht. De taal werpt een nieuw licht op de West-Germaanse taalfamilie. Verder een oproep aan de nieuwsbrieflezers om mee te doen aan een onderzoek van het Meertens Instituut naar verschillende soorten geneeswijzen in Nederland. De Vraag van de Maand luidt: Sterven achternamen uit? De vraag wordt beantwoord door naamkundige Leendert Brouwer, die ook meewerkte aan de Grote Vragen Podcast van de Volkskrant. 

    foto: Pommers huis in Brazilië, door Gertjan Postma

  • Symposium over nationalistische en religieuze sentimenten in Europa

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 10 en 11 november 2016 vindt in Amsterdam het internationale symposium The Secular Sacred: Emotions of Belonging and the Perils of Nation and Religion in Western Europe plaats. 

     

     

  • Symposium over audio-archivering

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Video is beeld, maar audio is verbeelding. Hoe bewaar je geluid? Hoe stel je het beschikbaar en wat kun je er zoal mee doen? Dit jaar staat het AVA_Net Symposium geheel in het teken van audio-archivering. Met een afwisselend programma dat zeker tot de verbeelding zal spreken, met keynotes van Jan Douwe Kroeske & Harm de Kleine en Richard Ranft. 

    Read more...
  • International Symposium The Secular Sacred: Emotions of Belonging and the Perils of Nation and Religion in Western Europe

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The past decades have witnessed a spectacular rise of both nationalist and religious sentiments across Europe. Indeed, feelings of home, emotional appeals to community and even the ‘people’ (Volk) are entwined with and fueled by the increasing presence of religion in European public spheres, long considered to have been thoroughly secularized. New nationalists and increasingly the continent’s political and cultural elites frame the presence of religion as a threat to the ‘secular’ character of the nation. At the same time, religious ‘roots’, including what is now indicated as ‘Judeo-Christian’ roots, are mobilized as cultural identities. The nation’s secularism has turned sacred, as it were. In this volatile context, both ‘religion’ and ‘secularism’ have become emotionally charged.

    The symposium brings together scholars working on issues of nationalism and religion to develop a postsecular approach investigating in tandem the continued and changing presences of religion and nationalism in Europe.

    The categories of religion and secularism are categories of practice. They are not fixed, but constantly changing in often highly contested political and social arena’s. Indeed, both categories are frequently mobilized in political projects. For instance, over the past decades nationalists in the Netherlands have framed groups of Dutch citizens with a migrant background (the so-called allochtones) as ‘religious’ and hence ‘backward’, pitting them against a ‘secularized’ and ‘progressive’ but also ‘Judeo-Christian’ Dutch majority. At the same time, forms of religion – Christian, Islamic, and other forms – have continued to gain ground while becoming entangled with identity politics. Not seeking to define the secular or the religious, the symposium will focus on the boundary work through which both categories are being defined, contested, and re-made in social and political practice.

    These shifting qualities of secularism and religion call for a praxeological approach, paying particular attention to the involvement of the body, the emotions and the senses or, more specifically, to ‘embodied practices’, ‘sensational forms’ and sense perception (aisthesis). Such an approach sheds light not only on how the nation and the sacred are mediated, but also on how they deeply take root in people becoming all the more persuasive. At the same time, taking the established notions of habitus or bodily memory as a point of departure may provide us with a more detailed understanding of how practices may both reproduce and (temporarily) subvert the structures of power. How do such insights help us to understand the complexities involved in how a nation’s or a religion’s imaginaries resonate and may reinforce each other?  

    Invited speakers are: Jan-Willem Duyvendak, Irene Götz (Munich), Deborah Kapchan (New York), Birgit Meyer, Alex van Stipriaan and Jojada Verrips.

    Speakers from the Meertens Institute include Markus Balkenhol, Sophie Elpers, Ernst van den Hemel, Peter-Jan Margry, Herman Roodenburg, and Irene Stengs. 

    Please register by email to Irene Stengs (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.). Dowload the full program here.

    Venue: De Waalse Kerk, Walenpleintje 157, 1012 JZ Amsterdam.

    Read more...
  • Mei 2019: Dertig en nog vrijgezel? Pas dan maar op in Zeeland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In een Zeeuws dorp belanden vrijgezelle mannen op hun dertigste nog wel eens ‘in de ossewei’. De ossewei? Wat is dat? In NRC legt etnoloog Peter Jan Margry uit wat deze traditie inhoudt.

    Foto: Simone Wolff

  • 22 september 2016: Vooral hoogopgeleiden bezoeken een alternatieve genezer

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Alternatieve therapieën hebben het tij mee: zo’n miljoen gebruikers, vaak hoogopgeleid. Etnoloog Peter Jan Margry: „Zijn dat allemaal naïeve idioten?”. Artikel op www.nrc.nl

  • Mei 2019: Te snel sprekende radiopresentatoren, een probleem?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de Volkskrant: het verslag van meneer Rogge (90), een trouwe radioluisteraar, die in de afgelopen tien jaar steeds meer moeite heeft gekregen met het goed verstaan van radiopresentatoren. Natuurlijk speelt ouderdom hierbij een rol, erkent hij, maar vroeger leken presentatoren duidelijker te articuleren, met zorgvuldige dictie. De Volkskrant toetste deze waarneming bij Marc van Oostendorp, als taalkundige verbonden aan het Meertens Instituut. Een bekende klacht, aldus Van Oostendorp. 'Toch is er in Nederland nog geen serieus onderzoek gedaan naar het verschil met vroeger.' In het buitenland wel, zegt hij. ‘Maar daaruit is nooit een groot verschil gebleken.’ Lees verder.

    Foto: Simone Wolff

  • 19 september 2016: Syrië - Limburg

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Zijn nieuwkomers zich ervan bewust dat inwoners in Limburg naast Nederlands ook dialect spreken? En staat voor hen het vele dialectgebruik het ‘goed’ leren van Nederlands in de weg? Romy van Stigt – student Slavische Talen en Culturen aan de Universiteit van Amsterdam – heeft geprobeerd deze vragen te beantwoorden voor haar stage aan het Meertens Instituut. Lees erover in de column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf). 

  • Mei 2019: Scam-mails uit Nigeria zijn moderne varianten van vertelcultuur

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Broodje-aapverhalen, sagen, legenden, sprookjes en moppen: hoogleraar volksverhalen en vertelcultuur Theo Meder (Rijksuniversiteit Groningen/Meertens Instituut) weet er alles van. Maar naast het bestuderen van oude volksverhalen gaat hij ook op zoek naar nieuwe geschiedenissen. In de Utrechtse wijk Lombok interviewde hij autochtone en allochtone bewoners, hij schreef een boek over de graancirkel-hype uit de vorige eeuw en begaf zich in New Age-kringen. 'Door de geschiedenis heen zijn volksverhalen de barometers van stemmingen in de samenleving', aldus Meder. Moderne varianten van de vertelcultuur zijn tegenwoordig te vinden op internet, Twitter of in de eigen mailbox. Zoals de scam-mails uit Nigeria, waarin bedriegers te-mooi-om-waar-te-zijn verhalen ophangen met het doel de lezer geld afhandig te maken.

    Lees verder over oude volksverhalen, moderne varianten en nieuwe technieken om verhalen te ontrafelen in dit blogbericht van Rijksuniversiteit Groningen

    Foto: Simone Wolff

     

  • 26 september 2016: Economen en taal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Volgens een onderzoek van de Universiteit Tilburg verdienen mensen die dagelijks dialect spreken vijf tot vijftien procent minder dan mensen die Standaardnederlands spreken. In zijn blog op Neder-L reageert Marc van Oostendorp op dit onderzoek en pleit hij voor meer samenwerking tussen economen en taalkundigen. Leonie Cornips reageert ook op Radio L1. In haar column (pdf) voor Dagblad de Limburger gaat ze dieper in op het onderzoek van Jan van Ours en Yuxin Yao.

    Foto via Fickr.com door ilquotidianodellapa.it, EURO (CC BY-NC-SA 2.0)

  • Lezing: Frau Antje. Een ‘Volendams’ meisje tussen reclamefiguur en nationaal symbool

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De jaarlijkse Zomerdag van de Nederlandse Kostuumvereniging staat altijd in het teken van een streekdracht. Dit jaar is Volendam aan de beurt. De Zomerdag, die deze keer plaatsvindt op 15 juni in het beroemde Hotel Spaander, is gevuld met diverse lezingen en rondleidingen. Onderzoeker etnologie bij het Meertens Instituut Sophie Elpers staat op het programma met de lezing: 'Frau Antje. Een ‘Volendams’ meisje tussen reclamefiguur en nationaal symbool'. 

    Meer informatie en aanmelden.

    Foto: Simone Wolff

  • Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) institutes form Humanities Cluster

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    From 1 October 2016, the Meertens Institute, the Huygens ING institute and the International Institute of Social History will form the KNAW Humanities Cluster. The establishment of the Cluster is the institutes’ way of responding to international developments in humanities research.
    The goal of this collaboration is to strengthen innovative, interdisciplinary, humanities research on important scientific and social topics.

    The KNAW Humanities Cluster is also building a digital infrastructure that will further humanities research through methodological support. The KNAW Cluster will jointly collect, develop, manage and make available data sets, digital collections and related services as part of the national infrastructure for humanities research.

    The institutes will have a common business office and shared service departments such as human resources, finance, building management and IT. The institutes will maintain their own identities and will continue to conduct research and document research in their own fields.

    Huygens ING and the Meertens Institute have moved to the centre of Amsterdam for this alliance. They are situated in the Spinhuis. The IISH will stay at their Cruquiusweg location due to the size of the institute’s archive and library.

    Visiting address Operational Office KNAW HuC
    Korte Spinhuissteeg 3
    1012 CG Amsterdam

    Postal adress Operational Office KNAW HuC
    Postbus 10855
    1001 EW Amsterdam

     

     

     

    Visiting address Meertens Instituut
    Oudezijds Achterburgwal 185
    1012 DK Amsterdam

    Postal address Meertens Instituut
    Postbus 10855
    1001 EW Amsterdam

     

    Photos by Gert Jan van Rooij

    Read more...
  • Lezing over de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Lezing over de wederopbouw van boerderijen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, naar aanleiding van het net verschenen boek Wederopbouwboerderijen. Agrarisch erfgoed in de strijd over traditie en modernisering, 1940 - 1955 van etnologe Sophie Elpers.

    Read more...
  • 5 september 2016: Geheimtaal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe komt het dat er zo veel cursussen zijn die het schrijven van de diverse dialecten in Limburg beogen, maar niet het spreken ervan? Deze vraag staat centraal in de column (pdf) van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger. 

    Foto via Flickr.com, M. Osoria, UJniversity Life 100. 

  • Vragenlijst over verschillende soorten geneeswijzen in Nederland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Matika Körmeling, student International Development Studies aan de universiteit van Wageningen, loopt sinds enkele weken stage bij het Meertens Instituut. Voor haar masterscriptie doet ze onderzoek naar de verschillende soorten geneeswijzen in Nederland, en de ervaringen van gebruikers met deze geneeswijzen. Hierbij maakt ze een onderscheid tussen 'conventionele' of 'reguliere' geneeswijzen - hiermee wordt medische zorg bedoeld, zoals die van de huisarts en de meeste soorten zorg in het ziekenhuis - en 'complementaire' of 'alternatieve' geneeswijzen.

    Read more...
  • Oratietekst Theo Meder

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 13 september 2016 sprak Theo Meder zijn oratie uit aan de Rijksuniversiteit Groningen, getiteld: De staart van de pauw. Onderzoek naar variatie en continuïteit in betekenis, vorm en functie van het volksverhaal.

    De oratietekst is hier te downloaden als pdf-bestand

    Bekijk hier het fotoverslag van de oratie

  • Twee onderzoekers Meertens Instituut in bestuur Levende Talen Limburgs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 6 april 2019 is Levende Talen Limburgs opgericht, één van de zestien talensecties van Vereniging Levende Talen, de landelijke vereniging voor taaldocenten. Precies een maand later is het bestuur van Levende Talen Limburgs geïnstalleerd tijdens de oprichtingsvergadering van maandag 6 mei in Maastricht. Tot dit bestuur zijn twee onderzoekers van het Meertens Instituut toegetreden: promovenda Jolien Makkinga en hoogleraar Taalcultuur in Limburg Leonie Cornips. Levende Talen Limburgs gaat zich inspannen voor professionalisering van het onderwijs in deze regionale taal en het stimuleren van uitwisseling en doorontwikkeling van lesmateriaal. 

    Read more...
  • Het YouTube-kanaal van Marc van Oostendorp

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taalkundige Marc van Oostendorp maakt regelmatig filmpjes over taal en heeft sinds kort een eigen YouTube-kanaal. Het kanaal heeft al meer dan 1000 abonnees. Het meest recente filmpje gaat over twee Italiaanse broers die in de ochtend bars schoonmaken en zichzelf onder andere Nederlands hebben geleerd door in de middag en avond intensief gebruik te maken van hun schotelantenne.

  • Kiliaanlezing 2019: Paul de Kruif, zijn Yankee Dutch en zijn 'royal Frysian ass'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Kiliaanstichting nodigt u uit tot het bijwonen van de Kiliaanlezing 2019 door Jan Peter Verhave: Paul de Kruif, zijn Yankee Dutch en zijn ‘royal Frysian ass’. De bijeenkomst begint om 15:30, en wordt voorafgegaan door een kort verslag door Nicoline van der Sijs van de werkzaamheden die momenteel worden uitgevoerd aan de etymologiebank. Na afloop kunnen belangstellenden op eigen gelegenheid in de Engelbewaarder op de Kloveniersburgwal nog even napraten onder het genot van een borrel.

    Read more...
  • Skepsis-congres 2016: ‘Niet overtuigd door de wetenschap’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Stichting Skepsis organiseert op zaterdag 22 oktober te Amersfoort een congres.

    Read more...
  • Studiedag Mbo Taalacademie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taal is voortdurend in beweging. Ook het Nederlands verandert en er worden vele varianten van onze taal gesproken. Wat te doen met taalvariatie en verschuivende normen? Hoe kunnen mbo-docenten inspelen op de dynamiek van de taal en er zelfs plezier van hebben? Op de komende studiedag van de Mbo Taalacademie staan de ontwikkeling van (het vak) Nederlands en de dynamiek van taal- en taalgebruik centraal. Met een lezing van Leonie Cornips (Meertens Instituut) en Vincent de Rooij over taal en identificatie. Meer informatie

  • Streektaalconferentie 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het thema van de streektaalconferentie 2016 is Taalvariatie in sociale media. Deskundige sprekers vertellen over chattaal, dialect op sociale media en taalvariatie op Twitter. Tijdens de middag is er lunch en kunt u een rondleiding krijgen bij de tentoonstelling ‘Signs of the times: sociale media in de middeleeuwen’ in het Zeeuws Museum. Ga naar de website

  • Conference: Germanic Sandwich 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    A conference series devoted to the comparative study of Dutch, German and English.

    The Meertens Insitute and the University of Amsterdam are hosting the next meeting on May 23-24, 2019. All talks and posters are in the VOC-room of the Bushuis, Kloveniersburgwal 48, Amsterdam.

    More information



     

  • Alternatieve geneeswijzen onder de loep van de wetenschap

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut organiseert op woensdag 21 september een publieksavond over alternatieve geneeswijzen in de Agnietenkapel in Amsterdam. De Amerikaanse hoogleraar Candy Brown zal daarbij de opmerkelijke verschillen in benadering tussen de Verenigde Staten en Europa aan de orde stellen. De zaal krijgt daarbij ampel ruimte om vragen voor te leggen.

    Read more...
  • Museumlezing: Werk, bid en bewonder

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Akademie van Kunsten organiseert Museumlezingen naar aanleiding van tentoonstellingen in Nederland waarbij de verbinding tussen kunst en wetenschap wordt gelegd.

    In de tentoonstelling 'Werk, bid en bewonder' in het Dordrechts Museum worden clichés over kunst en calvinisme ontrafeld en enkele hardnekkige mythes ontkracht. Tijdens deze Museumlezing gaan de sprekers in op verschillende aspecten van deze bijzondere tentoonstelling.

    Read more...
  • Nieuwsbrief september 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van september aandacht voor het zojuist gelanceerde Meertens Crowdsourcingplatform. Het platform bundelt alle projecten die het instituut opgezet heeft op dit terrein. Het “Berbice Dutch” is een bijzondere maar helaas uitgestorven taal. Voordat de taal verdween, is deze net op tijd gedocumenteerd en bestudeerd door onderzoeker Silvia Kouwenberg. De resultaten van haar werk zijn vanaf nu via het Meertens Instituut toegankelijk. De vraag van de maand luidt: Waarom pas ik mijn tongval aan aan die van mijn gesprekspartner?

  • April 2019: Onderzoek naar communicatie tussen boer en koe

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe praat een boer met zijn koeien? En wat zeggen die dieren vervolgens terug? Hoogleraar Taalcultuur in Limburg Leonie Cornips van de Universiteit Maastricht, tevens onderzoeker bij het Meertens Instituut, doet daar momenteel onderzoek naar. Bekijk de video van L1.

    Ook op radio L1 sprak Cornips over haar onderzoek naar de communicatie tussen dier en mens.

  • 1e Dr. Lou Spronck-lezing door Petra Stienen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • April 2019: Waarom heeft Nederland zo weinig feestdagen?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In vergelijking met andere landen heeft Nederland bijzonder weinig nationale feestdagen. Alleen het Verenigd Koninkrijk heeft er nog minder. Ons land heeft negen officiële feestdagen buiten de weekenden om: Goede Vrijdag, Tweede Paasdag, Hemelvaart, Tweede Pinksterdag, Eerste en Tweede Kerstdag, Nieuwjaarsdag, Koningsdag en Bevrijdingsdag. Daarvan zijn er twee niet eens echt vrije dagen.

    Read more...
  • Nieuwe postdoc vererfgoedisering van religie en sacralisering van erfgoed

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Ernst van den Hemel werkt vanaf 1 september als postdoc in het HERA-project Vererfgoedisering van religie en sacralisering van erfgoed. Hij zal zich hierbij onder meer richten op opvoeringen van Passiespelen (bijv. The Passion) en in bredere zin op de wijze waarop religie en non-religie onderdeel vormen van het 21ste eeuwse Nederlandse zelfbeeld.

    Read more...
  • April 2019: Afrikaans in de etymologiebank

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In april zijn ruim 15.000 Afrikaanse woorden toegevoegd aan de website etymologiebank.nl. De Afrikaanse woorden kunnen helpen meer te weten komen over betekenissen en uitspraak in het zeventiende-eeuwse Nederlands. Maar ook over de herkomst en ontwikkeling van Afrikaanse woorden.

    De woorden zijn afkomstig uit Afrikaanse woordenboeken en etymologieën. De toevoeging van het Afrikaans geeft de etymologiebank een heel mooie meerwaarde: regelmatig blijkt bijvoorbeeld dat het Afrikaans een oude betekenis heeft behouden die in het Nederlands is verdwenen, zoals tronk voor ‘gevangenis’, of stoep voor ‘veranda’. Ook kan het Afrikaans iets vertellen over de zeventiende-eeuwse Hollandse of Amsterdamse spreektaal. Uit de Afrikaanse vorm kas blijkt dat toen de t na een stemloze medeklinker in het Hollands niet werd uitgesproken, en de korte klinker in Afrikaans botter ‘boter’ en skottel ‘schotel’ reflecteren de oude Amsterdamse uitspraak.

    Lees meer in het blogbericht van Nicoline van der Sijs, historisch taalkundige bij het Meertens Instituut, op de website Voertaal.

     

  • Antal van den Bosch new director of Meertens Institute

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Antal van den Bosch has been appointed director of the Academy’s Meertens Institute effective 1 January 2017. Van den Bosch is Professor of Language and Speech Technology at Radboud University Nijmegen and Research Director of the Centre for Language Studies there. He will succeed Hans Bennis, who has headed the Meertens Institute since 1998.

    The Meertens Institute researches and documents Dutch language and culture. It is part of the Academy’s Humanities cluster.

    Download a high-resolution image of Antal van den Bosch. If you use the photograph, please credit the photographer: Milette Raats.

    About Antal van den Bosch

    Antal van den Bosch (1969) studied language arts at Tilburg University, with an emphasis on computational linguistics. He received his PhD in 1997 from Maastricht University, graduating cum laude for his research on models for the pronunciation of written words. Van den Bosch was appointed Professor of Memory, Language and Meaning at Tilburg University in 2008. In 2011, he moved to Radboud University Nijmegen. He became a member of the Academy in 2012. Van den Bosch will maintain his professorship at the Centre for Language Studies, Faculty of Arts, Radboud University Nijmegen.

    Van den Bosch develops technologies based on machine learning, i.e. methods whereby computers automatically recognise patterns in large amounts of data, in this case text and speech. He is interested in memory-based learning (algorithms that compare new data directly with data stored in memory); historical and contemporary language variation; the relationship between written and spoken language; and text mining, i.e. using data-mining techniques to obtain valuable information from large corpora.

    Antal van den Bosch is a guest professor at the Computational Linguistics & Psycholinguistics Research Center (CLiPS) at the University of Antwerp. He is also affiliated with the Netherlands eScience Center and is a Fellow at the Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior at Radboud University Nijmegen. Van den Bosch is a member of the board of the Common Lab Research Infrastructure for the Arts and Humanities (CLARIAH), whose aim is to interlink digital sources and data in the humanities and make the resulting infrastructure accessible. He is also closely involved in eHumanities.nl (‘network for humanities, social sciences and technology’), an Academy initiative in the digital humanities that unites its humanities institutes with twelve Dutch universities.

    About Hans Bennis

    Hans Bennis (1951) has been the director of the Meertens Institute since 1998. He specialises in Dutch syntax. He is the co-author of Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten [Syntactic Atlas of Dutch Dialects] and heads the Taalportaal [Language Portal], an English-language knowledge base on the phonology, morphology and syntax of Dutch, Frisian and Afrikaans that provides online access to a comprehensive scientific grammar for these three languages. The portal is funded in part by the Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO). Bennis is Professor of Language Variation in Dutch at the University of Amsterdam. In 2007, he became an honorary foreign member of the Royal Academy of Dutch Language and Literature in Ghent. As a board member for CLARIN-NL, CLARIAH and Nederlab, he has positioned the Meertens Institute as a centre of expertise for developing the large-scale infrastructure facilities needed for linguistic research, automatic text recognition, text enhancement, and text analysis in the humanities. He has headed the institute with great dedication and enthusiasm over the past 18 years. Bennis is stepping down because he has reached retirement age.

    About the Meertens Institute

    The Meertens Institute studies and documents the Dutch language and Dutch culture. Its research focuses on four domains: oral culture, traditions and rituals, syntactic variation, and phonological variation. The institute manages its research results and collections in databases that both researchers and the general public can access from its website. Its research contributes to a better understanding of the diversity and dynamic nature of language and culture.

    Read more...
  • Vacature: onderzoekers voor NL-Lab

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het KNAW Humanities Cluster is een samenwerkingsverband van drie instituten van de KNAW: het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en het Meertens Instituut. In deze instituten verrichten we baanbrekend en excellent geesteswetenschappelijk onderzoek (geschiedenis, etnologie, letterkunde, taalkunde) met toepassing van vernieuwende methoden, waarbij informatica een belangrijke rol speelt.
     
    Dankzij een investering van de KNAW zullen het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en het Meertens Instituut een gedeelde onderzoeksgroep (werktitel: NL-Lab) inrichten, gericht op de wetenschappelijke bestudering van Nederlandse identiteit, cultuur, taal en/of geschiedenis. Voor die groep is inmiddels een kwartiermaker benoemd. Daarnaast zoeken wij onderzoekers (voor 0,6 tot 1,0 fte).

    Naar de vacature
  • Folgert Karsdorp postdoc onderzoeker Nederlands lied

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Folgert Karsdorp is per 1 september 2016 aangesteld als postdoc onderzoeker Nederlands lied aan het Meertens Instituut. De aanstelling is een tenure track-constructie. Karsdorp werkte al eerder aan het Meertens Instituut voor het project Tunes & Tales, en deed promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Het proefschrift is inmiddels goedgekeurd. Zijn promotor is tevens de nieuwe directeur van het Meertens Instituut, Antal van den Bosch.

    Fotograaf Richard Bank 

  • Nieuwsbrief april 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van april een interview met Thomas Delpeut, die op 10 mei de vierde Louis Peter Grijp-lezing uitspreekt in de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Delpeut doet promotieonderzoek naar luistercultuur in het negentiende-eeuwse concertleven. Verder aandacht voor onderzoeker Frans Hinskens, die is benoemd tot hoogleraar Taalvariatie aan de Radboud Universiteit, en junior onderzoeker Welmoed Wagenaar die een prijs ontving voor haar scriptie over online fanpraktijken. De Vraag van de Maand gaat over de recente erkenning van het Limburgs door de Nederlandse overheid. Wat betekent deze erkenning in de praktijk? De vraag wordt beantwoord door Leonie Cornips.

    foto: Thomas Delpeut

  • Workshop: The Interface Within

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    GLOW-workshop over de relatie tussen prosodie en melodie, met sprekers Harry van der Hulst, Violeta Martínez-Paricio en Shanti Ulfsbjornin. Meer informatie via de website.

  • Denkcafé: Zieke zinnen zullen zegevieren; hoe hiphop de Nederlandse taal verandert

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hiphop is met afstand de populairste muziekstroming voor jongeren. Hierin staat taal centraal: rappers sleutelen aan hun teksten, ze vervormen en vernieuwen de taal. Welke nieuwe woorden en uitdrukkingen heeft hiphop toegevoegd aan de Nederlandse taal? Waar halen rappers hun inspiratie vandaan voor hun teksten? Hoe vernieuwend zijn rappers in vergelijking met andere taalvernieuwers, zoals dichters of schrijvers? Latifah en Winne gaan in het Denkcafé in gesprek met taalwetenschappers, waaronder Ton van der Woude van het Meertens Instituut. 

    Denkcafé, woensdag 17 april, 20:00 uur
    Voor meer informatie en kaarten klik hier.

  • Nieuw nummer e-zine Vertelcultuur

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het eerste nummer van jaargang drie (2016) van e-zine Vertelcultuur is nu te downloaden. Het e-zine bevat weer een keur aan boeiende onderwerpen, van Harry Potters eeuwenoude onzichtbaarheidsmantel en de roemruchte daden van manwijf Kenau Simonsdochter Hasselaar tot hedendaagse moppen waarin we onze Nederlandsheid lijken te benadrukken en poetry slams.

  • April 2019: Wat is de toekomst van Roodkapje?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Boekjes, een spaarpot, grammofoonplaatjes, puzzels. Veertig jaar lang verzamelde mevrouw Ineke Reitsma alles van Roodkapje. ‘Maar nu is het mooi geweest’. Van haar collectie schonk zij ruim zevenhonderd boeken aan het Meertens Instituut. Maar wat is het verleden van Roodkapje? En waar gaat het met haar heen? Verhaalonderzoeker Folgert Karsdorp buigt zich met Ineke Reitsma in het radioprogramma OVT over het fenomeen van de onschuld dat een keer niet naar haar moeder luisterde. Naar de uitzending.

  • Afscheidscollege Hans Bennis

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 16 december 2016 neemt Hans Bennis afscheid als bijzonder hoogleraar Taalvariatie binnen het Nederlands, vanwege het Meertens Instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), een positie die hij sinds 1 november 2000 heeft bekleed. De titel van het afscheidscollege is 'De kunst van het verdwijnen'.

     

  • April 2019: Roodkapje had vroeger geen stoere jager nodig

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut krijgt er deze maand in één klap zevenhonderd Roodkapje-boeken bij. Handig voor de studie naar hervertellingen. Waarom werd het ooit zelfredzame meisje in de 17de eeuw ineens een hulpeloos wicht?

    Dagblad Trouw kwam bij ons op bezoek en sprak met onderzoeker Folgert Karsdorp. Karsdorp promoveerde in 2016 op onderzoek naar hervertellingen van het bekendste verhaal ter wereld. Hij bestudeerde zeshonderd Nederlandse Roodkapje-uitgaven uit de afgelopen twee eeuwen. Je zou dus denken dat het sprookje voor hem geen verrassingen meer kent. Maar bij het geschonken materiaal zit veel dat Karsdorp nog nooit heeft gezien. Lees verder in Trouw

    Foto: Simone Wolff

  • Informatiebijeenkomst dialect met lezing van Leonie Cornips

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Gemeente Eijsden-Margraten wil met een dialectcampagne meer bewustwording creëren over het gebruik van dialect. De gemeente hoopt zo het gebruik van dialect te stimuleren en het imago van dialect spreken positief te beïnvloeden.

    Read more...
  • April 2019: De 1-aprilgrap

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De kans is groot dat je onlangs op 1 april in een grap getuind bent. Of dat je de grap doorzien hebt. Jörgen Raymann besteedde in zijn radioprogramma Ask Me Anything aandacht aan het fenomeen 1-aprilgrap. Wanneer is een grap écht grappig? Wie bepaalt dat? Staat humor in ons land onder druk? Wanneer gaat een grap te ver? Beschikt iedereen over even veel humor? Kan je onder het mom van humor alles maken? Peter Jan Margry, etnoloog aan het Meertens Instituut, was te gast in het radioprogramma om deze vragen te beantwoorden

    Foto: Flickr.com, 1 april (CC BY 2.0)

  • 22 augustus 2016: Turkse Sjengen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf) gaat over de Turkse immigranten die in de jaren zestig naar Nederland kwamen. Opeenvolgende generaties Turken zijn anders gaan spreken in Nederland. Door het langdurig contact tussen Turks en Nederlands is niet meer te onderscheiden wat tot de Turkse of tot de Nederlandse grammatica behoort.

  • April 2019: Wat doen met standbeelden van artiesten die in ongenade geraakt zijn?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Fans van Michael Jackson kunnen het maar moeilijk verkroppen dat het standbeeld van de artiest dat een McDonalds-parkeerplaats in Best sierde sinds de vertoning van de documentaire 'Leaving Neverland' weggehaald is. In de documentaire beschuldigen twee Amerikaanse mannen de zanger van kindermisbruik. Irene Stengs, hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur, begrijpt de beslissing van de fastfoodketen, maar ze begrijpt ook waarom het voor fans een bittere pil is als hun idool in ongenade valt. Lees verder op nos.nl.

    Foto: Flickr.com, Mike Senese, Michael Jackson fan-made memorial posters (CC BY-NC-ND 2.0)

     

  • Stageplaatsen Standaardisering van dialecten in Nederland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut zoekt stagiair(e)s die onderzoek willen verrichten naar standaardiseringsprocessen van huidige dialecten en minderheidstalen in Nederland. 

  • Podcastclub met Instituut voor Huisgeluiden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Podcastclub is de avond voor podcastfans, makers en bingeluisteraars. Een boekenclub, maar dan voor Podcasts. Iedere maand staat een andere podcast centraal. 

    Deze editie wordt de meest audio-kunstzinnige podcastclub tot nu toe. Elise ’t Hart is geluidskunstenaar en richt zich met haar Instituut voor Huisgeluid op geluiden uit de huiselijke omgeving. Afgelopen half jaar dook zij in het audioarchief van het Meertens Instituut en maakte ze de podcast 'Hoe Klinkt de Tijd'. Tijdens deze avond duikt Podcastclub samen met Elise in haar werkwijze én het archief van het Meertens Instituut.

    Meer informatie.

  • Dagboekarchief krijgt dagboeken van een beer

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Nederlands Dagboekarchief heeft woensdag 20 juli de dagboeken gekregen van logeerbeer Roos van basisschool De Burgst in Breda.

    Read more...
  • April 2019: Breng meer werkelijke kennis in het schoolvak Nederlands (opinie)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De status van het Nederlands wordt steeds maar lager. Het vak Nederlands is niet populair, er zijn steeds minder studenten en dus in de toekomst ook steeds minder gekwalificeerde docenten. Toch is het helemaal niet lastig daar iets aan te doen, stellen Karin Echten, docente Nederlands in Utrecht en Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut, in een opiniestuk in de Volkskrant. Een oplossing ligt voor de hand: breng meer werkelijke kennis in het schoolvak. Zorg dat leerlingen bevraagd worden over de geschiedenis van onze taal en onze literatuur.

    Foto: Simone Wolff

  • Lezing Leonie Cornips over dialectgebruik

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Lezing van Leonie Cornips aan de Universiteit van Maastricht: "Nieuwe Limburgers, expat-Limburgers en in- en uitsluiting door al dan niet dialectgebruik." 

    Read more...
  • Scriptieprijs voor junior onderzoeker Welmoed Wagenaar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Welmoed Wagenaar, junior onderzoeker in het HERILIGION-project van het Meertens Instituut, heeft de Cornelis Tiele MA Thesis Award 2019 van het Nederlands Genootschap voor Godsdienstwetenschap (NGG) gewonnen. De NGG kent deze prijs jaarlijks toe aan een uitstekende MA- of ResMA-scriptie die origineel primair onderzoek, een heldere analyse, en solide theoretische grondslagen toont.

    Read more...
  • 9 juli 2016: Pruisisch hoera

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wist je dat we in Nederland sinds 1815 'hoera' zijn gaan zeggen? En dat de term 'nederhop' uit 1989 stamt? Liesbeth Koenen besteedt in haar column voor de Telegraaf aandacht aan de Jaarwoordenzoeker.

    Read more...
  • Maart 2019: Positie en de waarde van de dialecten worden onderschat

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het is verbazingwekkend hoeveel verschillende dialecten er in een klein land als Nederland worden gesproken. Toch staan dialecten momenteel onder druk en lijken ze te verdwijnen. Alle inspanningen om het tij te keren ten spijt, want taal laat zich niet sturen. Hoogleraar historische taalkunde Nicoline van der Sijs en hoogleraar Taalcultuur in Limburg Leonie Cornips vinden dat de positie en de waarde van de dialecten worden onderschat. Lees verder in het Reformatorisch Dagblad.

    Foto: Simone Wolff

  • Oratie Theo Meder: De staart van de pauw. Onderzoek naar variatie en continuïteit in betekenis, vorm en functie van het volksverhaal.

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Inaugurele rede van prof. dr. Theo Meder bij de aanvaarding van het ambt bijzonder hoogleraar Volksverhaal en vertelcultuur van de middeleeuwen tot heden in Nederland in een internationale context aan de Rijksunversiteit Groningen.

    Read more...
  • Maart 2019: 'Plat proat'n' meerwaarde in de zorg

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De streektaal heeft een positief effect op het geestelijk welzijn van bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen. Doordat senioren ‘plat’ kunnen praten, kunnen ze hun klachten en gevoelens beter onder woorden brengen. Bovendien ontstaat eerder een klik met dialectsprekend personeel. De streektaal kan met het oog op de vergrijzing die ons land de komende jaren te wachten staat een prominente rol gaan spelen in de zorg. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut, dat zich bezighoudt met studie naar de Nederlandse taal en cultuur. Onderzoeker Jolien Makkinga kwam tot haar conclusies na onderzoek in een verzorgingshuis in Maastricht. Er kleven echter ook risico's aan het gebruik van dialect in verzorgingshuizen. Lees verder bij RTV Oost.

     

  • Sjef Barbiers benoemd tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde in Leiden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Dr. Sjef Barbiers (Meertens Instituut en Universiteit Utrecht) is benoemd tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit Leiden. Hij zal werkzaam zijn bij het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL). Barbiers is een internationaal erkend expert op het gebied van de Nederlandse Taalkunde. Zijn onderzoeksgebied is variatie in de Nederlandse syntaxis. Read more...
  • Maart 2019: 'The Dutch Belt' in Amerika bleef 200 jaar Nederlands praten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vanaf 1609 bevolkten Nederlandse kolonies de Amerikaanse Hudson Valley alsook delen van de (huidige) staten New Jersey, Pennsylvania, Maryland, Connecticut en Delaware. Zij noemden dit Nieuw Nederland. In 1664 nam Engeland de macht over - Nieuw Amsterdam werd New York - maar de Hudson Valley, ook wel The Dutch Belt, bleef daarna nog ruim 200 jaar Nederlands praten. Hoogleraar historische taalkunde Nicoline van der Sijs van de Radboud Universiteit en het Meertens Instituut wordt door het Engelstalige tijdschrift Hudson Valley Magazine geïnterviewd over deze historische ontwikkelingen. 

    Foto: Rijksmuseum, Kaart van Noord-Amerika, anoniem 1735

  • Publiek debat rondom culturele aspecten van alternatief genezen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De laatste jaren is er in Nederland een toenemende interesse in nieuwe vormen van alternatief genezen en gezonde levensstijlen, variërend van reiki tot chakratherapie en blogs over gezondheid. Vanuit cultureel perspectief is nog weinig bekend over deze verschijnselen. Daarom is er in september 2016 naast een wetenschappelijk congres ook een publiek debat rond dit onderwerp. De hoofdspreker is de Amerikaanse Candy Gunther Brown; de voertaal van het debat is Engels. Meer informatie

     

     

  • Maart 2019: Nieuwe feiten over naamswijzigingen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onlangs was in het nieuws dat het aantal naamswijzigingen opmerkelijk vermeerderd is. Maar is dit wel zo? Naamkundige Leendert Brouwer (CBG, Meertens Instituut) zet daar zijn vraagtekens bij. En passant geeft hij in zijn blog achtergrondinformatie over naamswijzigingen die minstens zo interessant is. Lees verder op Neerlandistiek.

  • Opening Tentoonstelling ARTTREAT

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    18 kunstenaars uit het hele land en werkend in diverse disciplines hebben zich door het thema religieuze en alternatieve geneeswijzen laten inspireren. Deze tentoonstelling sluit aan op het project Religious and Alternative Healing in the Modern World, een onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd aan het Meertens Instituut en de Universiteit van Amsterdam. De tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met PubArt.

    De tentoonstelling wordt op donderdag 7 juli om 16.00 uur geopend door etnologe Sophie Elpers. Wilt u aanwezig zijn bij de opening dan kan dat, aanmelden wenselijk via This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

    Read more...
  • Onderzoeker Meertens Instituut Frans Hinskens benoemd tot bijzonder hoogleraar Taalvariatie aan de Radboud Universiteit

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Frans Hinskens is met ingang van 15 februari 2019 benoemd tot bijzonder hoogleraar Taalvariatie en taalcontact aan de Radboud Universiteit. Hinskens is sinds 2002 als onderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut. 
     
    Frans Hinskens is deskundig op het gebied van de fonologie en sociolinguïstiek. Hij onderzoekt onder andere niet-standaardvariëteiten van het Nederlands, regiolecten en regionale variëteiten van de standaardtaal, creooltalen en Afrikaans.
    Read more...
  • 29 juni 2016: Data-analyse van vierhonderd versies van Roodkapje

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een computeranalyse van teksten van meer dan 400 Nederlandse hervertellingen van Roodkapje laat zien hoe het sprookje geëvolueerd is.  

    Read more...
  • Nieuwsbrief maart 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van maart een interview met Ineke Reitsma, privéverzamelaar van Roodkapjespullen. Ze schonkt het Meertens Instituut ruim zevenhonderd boeken met het verhaal van Roodkapje. Verder onder andere aandacht voor de adviescommissie voor de opleidingen Nederlands en de laatste podcast van artist in residence Elise 't Hart. De Vraag van de Maand luidt: Wat is culturele Artificiële Intelligentie? De vraag wordt beantwoord door Antal van den Bosch, taalkundige en directeur van het Meertens Instituut. 

  • Promotie Anne Marieke van der Wal: muziek en rituelen vormen ‘alternatief geheugen’ van slavernijverleden Zuid-Afrika

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de voormalige Nederlandse kolonie Zuid-Afrika herinnert veel immaterieel cultureel erfgoed aan het slavernijverleden. Cultuurhistoricus Anne Marieke van der Wal laat in haar proefschrift zien hoe muziek, volksliederen, straatprocessies en andere informele tradities een ‘alternatief geheugen’ van het slavernijverleden vormen, in aanvulling op de koloniale (Nederlandse) bronnen.

    Read more...
  • Maart 2019: Onderzoek naar provinciegevoel

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Friezen zijn het meest van alle Nederlanders trots op hun provincie. Driekwart van de inwoners zegt dat ze zeer trots zijn op Friesland. Op enige afstand volgen Zeeuwen, Drenten en Groningers. De inwoners van Zuid-Holland zijn het minst trots op hun provincie, blijkt uit een onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS en de regionale omroepen.
    Hoe kan het dat het provinciegevoel zo verschilt per provincie? En op welke karakteristieken zijn inwoners per provincie het trotst, en waar schaamt men zich ook wel voor? Etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut duidt de uitkomsten van het onderzoek bij NPO Radio 1.

    Foto: Simone Wolff

  • Wat is de staat van het Nederlands?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Welke taal gebruiken inwoners van Nederland en Vlaanderen in welke situatie? Wanneer kiezen mensen voor Nederlands, en wanneer voor Frans, Fries, Chinees, Tamazight, Turks, of een andere taal? In onze internationale en multiculturele samenlevingen zijn antwoorden op deze vragen niet meer vanzelfsprekend. Daarom heeft de Taalunie het project 'Staat van het Nederlands' (‘StaatNed’) in het leven geroepen.

    Read more...
  • Maart 2019: Onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Binnenkort, voor het eerst in de geschiedenis van het Nederlands, komt er een ware goudmijn beschikbaar voor onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands, zo schrijft taalcolumnist Ewoud Sanders in NRC. Dit is onder meer te danken aan de historisch taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Zij vond ruim 200 vrijwilligers die graag wilden helpen met het overtikken van 80.000 artikelen uit twaalf zeventiende-eeuwse kranten.
    Van der Sijs deed ook zelf onderzoek naar de beginperiode van het Standaardnederlands, samen met haar collega Marc van Oostendorp. Zij schreven hierover het boek 'Een mooie mengelmoes.' Meertaligheid in de Gouden Eeuw.
    Lees verder in de column van Ewoud Sanders

     

  • Juni 2016: Fraai uitgestalde woordenschatten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vorig jaar is de elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten (eWND) gelanceerd door het Meertens Instituut, met veertig woordenboeken van dialecten uit Nederland, waaronder enkele nog nooit eerder gepubliceerde. Wat voor informatie bevatten die dialectwoordenboeken? En sinds wanneer bestaan er eigenlijk dialectwoordenboeken? Artikel van Nicoline van der Sijs in tijdschrift Neerlandia (pdf), jaargang 120 (2016). 

  • Maart 2019: Voed ik mijn kind in het Standaardnederlands op?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het wekelijkse dilemma in het Vlaamse dagblad De Standaard is deze keer gewijd aan de vraag of je kinderen het beste in het Standaardnederlands kunt opvoeden. In het artikel geeft Leonie Cornips, taalkundige aan het Meertens Instituut, een antwoord op deze vraag. 'Als ouder kies je het best de taal waarin je je het gemakkelijkst voelt. Je doet je kind niet tekort door het in het dialect of in een tussentaal op te voeden, net zomin als je je kind kansen ontzegt door het in het Turks op te voeden, ook al woon je in Nederland. Het belangrijkste is dat je kind in aanraking komt met een volwaardig taalsysteem.' Lees verder.  
     

    Foto: Flickr.com, Language (CC BY-NC 2.0)

  • Promotiebeurs voor Roger Weijenberg

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Is het klanksysteem van het Maastrichts uniek ten opzichte van andere dialecten? Veranderen of verdwijnen de typische klanken van het Maastrichts? Wat voor invloed hebben de moderne media en de mobiliteit van personen op de snelheid waarmee het stadsdialect aan het veranderen is? Een greep uit het arsenaal van vragen waar Roger Weijenberg in de komende vier jaar onderzoek naar zal doen.

    Read more...
  • Maart 2019: Scholieren maken profielwerkstuk bij het Meertens Instituut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut helpt regelmatig scholieren die een profielwerkstuk schrijven aan informatie. Pasgeleden waren Youri, Ricardo en Daan van het Keizer Karel College in Amstelveen bij ons bezoek met vragen over een taalkundig onderwerp. Voor hun profielwerkstuk onderzochten zij hoe de taal van nieuwslezers is veranderd in de afgelopen veertig jaar. Spreken de nieuwslezers van het NOS-journaal vandaag de dag nog hetzelfde als de nieuwslezers in de jaren zeventig?

    Om dit uit te zoeken gingen de scholieren in gespek met hoogleraar historische taalkunde Nicoline van der Sijs en met Kristel Doreleijers, initiatiefneemster van de website ProfielwerkstukTaalkunde. Het heeft een erg leuk interview opgeleverd, bekijk hier het filmpje dat Youri, Ricardo en Daan gemaakt hebben.

     

  • Symposium Citizen Science

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wetenschappers doen steeds vaker een beroep op burgers bij hun onderzoeksprojecten – denk aan digitalisering van archieven, het in kaart brengen van dialecten, bodemdiertjes tellen of gegevens over fijnstof verzamelen. Dit symposium gaat over kwesties waar de wetenschapper gedurende zo'n project mee te maken krijgt: wat kost het, hoe zit het met de kwaliteit van de gegevens, kan een leek meer dan data intypen en vogels tellen, en hoe bouw je een echte community?

    Read more...
  • Maart 2019: Wij schreven op Het Bureau trouw aan Blok Drente zonder h

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Precies 40 jaar geleden werd Leendert Brouwer, naamkundige aan het Meertens Instituut, na een kortstondige universitaire studie door de toenmalige directeur Dick Blok als documentalist aangenomen. In deze column haalt Leendert herinneringen op aan werken met Blok, die afgelopen maand op 94-jarige leeftijd overleed. Dick Blok was ook de baas van J.J. Voskuil bij het Meertens Instituut. Een leuke terugblik met achtergrondinformatie over naamkundige projecten, niet alleen voor liefhebbers van Het Bureau.
    Lees verder.

    Foto: Leendert Brouwer 
  • Nieuwsbrief juni 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni aandacht voor mindfulness, reiki en acupunctuur. Deze moderne vormen van alternatief genezen zijn breed geaccepteerd in onze samenleving. Waarom voelen mensen zich ertoe aangetrokken? Dat is een van de vragen die centraal staan tijdens een internationaal symposium, georganiseerd door etnoloog Peter Jan Margry. Op 7 juli start tevens een tentoonstelling over dit onderwerp op het Meertens Instituut. Verder vertelt volksverhaalonderzoeker Theo Meder over zijn favoriete collectiestuk; een verhaal uit 1911.   

    Read more...
  • Symposium: De toekomst van de frisistiek in Nederland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In vergelijking met veertig jaar geleden lijkt de aandacht voor de frisistiek in Nederland teruggegaan te zijn. Die constatering vormt de aanleiding tot het organiseren van een congres over de toekomst van de frisistiek. Leeft de frisistiek nog of is deze discipline een onbruikbaar geworden erfstuk uit een nog niet zo ver verleden? Is er wel plek voor zo'n klein vak, nu opleidingen steeds meer studenten moeten hebben om te kunnen overleven? Drie hoogleraren frisistiek, universitaire docenten en mensen uit het veld zullen komen spreken. Namens het Meertens Instituut neemt Ton van der Woude deel aan een rondetafelgesprek.

    Meer informatie.

  • Tentoonstelling ARTTREAT, kunst rond religieuze en alternatieve geneeswijzen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    18 kunstenaars uit het hele land en werkend in diverse disciplines hebben zich door het thema religieuze en alternatieve geneeswijzen laten inspireren. Deze tentoonstelling sluit aan op het project Religious and Alternative Healing in the Modern World, een onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd aan het Meertens Instituut en de Universiteit van Amsterdam. De tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met PubArt.

    Read more...
  • Maart 2019: Kaasjongens in Alkmaar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Ze is met het witte traditionele mutsje en enthousiasme voor kaas een bekend gezicht op de kaasmarkt: het kaasmeisje. Maar dat beeld gaat in Alkmaar iets veranderen. Dit jaar lopen daar voor het eerst ook kaasjongens rond. Waarom was het tot nu altijd een meisje, en geen jongen? Etnoloog Sophie Elpers van het Meertens Instituut: 'De klederdracht van het meisje is het interessantst, die is het meest pittoresk. Maar het is wel van deze tijd dat er nu een jongen komt.' Lees verder bij Editie NL.

    Foto: Flickr.com, Kaasmarkt (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Mei 2016: Heel Nederland in een Kaartenbak

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Symbool van het wetenschappelijk verzamelen in Nederland zijn de kaartenbakken van het Meertens Instituut. De inhoud van de meterslange rij grijze kasten wordt zelden nog geraadpleegd, maar ooit zouden de tienduizenden fiches de basis gaan vormen van een etnologisch overzicht van heel Nederland. Bron: Holland, Historisch Tijdschrift (pdf), nr 2 (2016)

  • Meertens Instituut in adviescommissie over opleidingen Nederlandse taal en cultuur

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen zal op verzoek van de minister van OCW een advies uitbrengen over de situatie bij de universitaire opleidingen Nederlandse Taal en Cultuur. Vanaf 4 maart 2019 gaat een commissie onder voorzitterschap van Lex Heerma van Voss (Huygens ING en Universiteit Utrecht) aan het werk. Ook Marc van Oostendorp (Meertens Instituut en Radboud Universiteit) zal deel uitmaken van de commissie. Het advies verschijnt rond de zomer 2019.
  • Marc van Oostendorp benoemd tot erelid Maatschappij der Nederlandse Letterkunde

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 20 mei werd Marc van Oostendorp benoemd tot erelid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leiden, in aanwezigheid van koning Willem-Alexander. Tijdens het 250-jarig jubileum werden in totaal zes ereleden benoemd op grond van hun verdiensten voor Nederlandse taalkunde, letterkunde en/of geschiedenis en cultuurgeschiedenis.

    Read more...
  • Lezing: 'Nieuwe emoties voor religieus erfgoed?'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Religiewetenschapper Ernst van den Hemel, verbonden aan het Meertens Instituut, verzorgt op donderdag 11 april een lezing in de remonstrantse kerk in Groningen onder de titel ‘Nieuwe emoties voor religieus erfgoed? Hoe mensen feesten en gebouwen ervaren in hun eigen woorden’.

    Meer informatie.

  • Eerste Louis Peter Grijp-lezing online

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De eerste Louis Peter Grijp-lezing, gegeven door Mike Kestemont op 10 mei 2016, is nu terug te zien op Vimeo. Mike Kestemont zocht met zijn computer naar de auteur van het Wilhelmus en stuitte op een verrassing.

  • Louis Peter Grijp-lezing over negentiende-eeuwse luistercultuur door Thomas Delpeut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het programmeren van een concert is niet alleen een complexe muzikale, maar ook altijd een sociale aangelegenheid. Dikwijls botsen idealistische ambities van concertorganisatoren en muziekcritici met commerciële belangen en met uiteenlopende verwachtingen van een divers luisterpubliek. In deze vierde Louis Peter Grijp-lezing met de titel Belangwekkend tot het einde? Concertprogrammering en luistercultuur in het negentiende-eeuwse muziekleven bespreekt Thomas Delpeut strategieën van programmeurs in het negentiende-eeuwse Nederlandse muziekleven om het gedrag van concertbezoekers te beïnvloeden en deze aandachtig, esthetisch geïnformeerd te leren luisteren.

    Read more...
  • Filmpje over promotieonderzoek naar Cité Duits

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nantke Pecht doet promotieonderzoek aan de Universiteit van Maastricht naar identiteitsvorming bij sprekers van het Cité Duits. Het Cité Duits is een taalvariëteit die gepensioneerde mijnwerkers als kinderen al spraken in het net over de Maas gelegen Eisden in België. De promovenda wordt begeleid door Leonie Cornips, hoogleraar Taalcultuur in Limburg en onderzoeker aan het Meertens Instituut. Maastricht University maakte een kort filmpje over het onderzoek van Pecht.

    Read more...
  • Toske Andreoli wint LSVb-scriptieprijs 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Toske Andreoli, masterstudent aan de Rijksuniversiteit Groningen en vrijwilligster aan het Meertens Instituut, heeft de LSVb-scriptieprijs 2018 gewonnen. Haar scriptie gaat over psychisch welzijn en studievoortgang. Andreoli: "Het gaat erom dat een docent die opmerkt dat een student een paar keer op rij afwezig is aan de student vraagt: 'waar was je?' in plaats van dat deze een minnetje achter zijn of haar naam noteert en het daarbij laat." De prijs werd uitgereikt tijdens het VVD-LSVb onderwijscafé in de Eerste Kamer door minister van OCW Ingrid van Engelshoven.

    Lees meer op ScienceGuide

  • Vacature Directeur Meertens Instituut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De KNAW zoekt een verbindende en resultaatgerichte directeur (v/m) voor het Meertens Instituut. Solliciteren kan tot 16 juni 2016.  Meer informatie.

  • 'Zoals het klokje thuis tikt': nieuwe podcast van Elise 't Hart

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Geluidskunstenaar Elise 't Hart is sinds oktober 2018 Artist in Residence bij het Meertens Instituut. Zij beluistert opnames uit de grote audiocollectie van het instituut, en is daarbij vooral geïnteresseerd in huisgeluiden, zoals krakende vloeren en rinkelende kopjes. Het zijn de geluiden die de onderzoekers juist negeren wanneer zij dialecten, liedjes of volksverhalen bestuderen. Als Artist in Residence maakt 't Hart een serie podcasts die te beluisteren zijn via onze website. Onlangs verscheen haar derde podcast 'Zoals het klokje thuis tikt'. 

    Naar de podcasts van Elise 't Hart.

  • Liveshow Sprekend Nederland over accenten, dialecten en vooroordelen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Rik van de Westelaken en Nicolette van Dam presenteren op 19 mei voor de NTR de NPO1-liveshow Sprekend Nederland. De liveshow staat geheel in het teken van Nederlandse accenten, dialecten en de daaraan verbonden vooroordelen. Aan de hand van experimenten, spelletjes en wetenschap gaan Rik en Nicolette op zoek naar ‘het sterkste accent van Nederland’. En dat doen ze vanuit de stad waar volgens de overlevering het beste Nederlands wordt gesproken: Haarlem. Read more...
  • Een avond over Das Büro

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De vertaler van Voskuils magnum opus, Gerd Busse, en de redacteur van Das Büro, Ulrich Faure, zullen de roman (in geluid en beeld) presenteren, iets over de zoektocht naar een Duitse uitgever en het vertaal- en redactieproces vertellen, de beroemde kaart van de nageboorte van het paard laten zien, in een kort filmpje de stem van Voskuil laten horen en een uittreksel uit een interview met de weduwe over de gang van zaken in huize Voskuil tijdens de productie van Het Bureau ten gehoor brengen. Wolfgang Schiffer, oud-hoofd van de hoorspelredactie van de Westdeutscher Rundfunk, die tegenwoordig in Keulen een Komplettlesung van Das Büro verzorgt, zal een aantal episoden uit Das Büro gaan voorlezen.

    Read more...
  • Promotie Jan Van Balen en mini-symposium

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De verdediging van het proefschrift Audio Description and Corpus Analysis of Popular Music wordt voorafgegaan door een mini-symposium.

    Read more...
  • Evaluatiecommissie: institutenstelsel KNAW en NWO heeft belangrijke meerwaarde

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In opdracht van KNAW en NWO heeft een onafhankelijke commissie het portfolio van KNAW- en NWO-instituten geëvalueerd. Deze commissie concludeert dat deze nationale onderzoeksinstituten de slagkracht van de Nederlandse wetenschap vergroten. Op 21 februari hebben de bestuurders van KNAW en NWO de rapportage en hun reactie daarop aangeboden aan de minister van OCW.

    Read more...
  • 13 mei 2016: ‘Zo kan het examen Nederlands écht niet’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het eindexamen Nederlands ligt al jaren onder vuur. Over wat goed of fout is, valt ook dit jaar te discussiëren. ‘Het is een saai trucje leren.’ Artikel op NRC.nl. Lees ook het blog van Marc van Oostendorp op Neder-L.

    Read more...
  • Lezing over de collecties van het Meertens Instituut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Lezing van Douwe Zeldenrust tijdens het congres 'Researcher meets Curator', georganiseerd door Stichting Academisch Erfgoed, Maastricht University en Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Lees hier het volledige programma.

  • 10 mei 2016: Churchill, Bep van Klaveren, en de pratende hond Bob

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Kees Grijpink is vrijwel klaar met zijn levenswerk. In de afgelopen decennia heeft hij in de geluidsstudio van het Meertens Instituut met eindeloos geduld duizenden uren geluidsopnamen van allerlei geluidsdragers – wasrollen, banden, glasplaten, zwaar beschadigde LP’s – gedigitaliseerd. Artikel op Neder-L van Marc van Oostendorp.

  • In memoriam: Dr. H.J.T.M. Brok (1943 - 2019)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In memoriam Dr. H.J.T.M. Brok
    (Breda, 24 september 1943 – Amsterdam 18 februari 2019)
     
    Tot ons grote leedwezen ontvingen wij bericht van het overlijden van onze oud-medewerker Har Brok. Over Har kun je niet een gewoon geleerden-levensbericht schrijven: hij stond namelijk veel te ambivalent tegenover het georganiseerde wetenschappelijk bedrijf en ook zijn eigen kwaliteiten mocht hij graag onder de korenmaat schuiven. 
    Read more...
  • 12 mei 2016: Even to the point: waar komen woorden als plusminus, cijfer en Google vandaan?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onevenredig, oppervlakkig, cirkelredenering: je gebruikt regelmatig woorden die op een of andere manier met wiskunde te maken hebben. Maar sluipen die woorden uit de wiskunde de taal in, of is het andersom? En hoe bedenken wiskundigen woorden voor nieuwe concepten? Artikel in de Correspondent met een bijdrage van Marc van Oostendorp.

    Read more...
  • Marie Skłodowska-Curie Post-doc Positions: “Expression of Interest” for hosting fellows

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Meertens Institute invites postdoc fellows to apply together for postdoc funding in the context of the Marie Skłodowska Curie Individual fellowship scheme for EF (European Fellows). Read more...
  • 9 mei 2016: Limburg twittert

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Limburgers twitteren meer in hun dialect dan Friezen in Fries. Dat blijkt uit onderzoek door onder anderen Theo Meder van het Meertens Instituut en Dong Nguyen en Dolf Trieschnigg van de Universiteit Twente. Lees meer over dit onderzoek in de column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf).

  • Nieuwsbrief februari 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van februari een verslag van het Symposium voor Wetenschapsbloggers, dat onlangs plaatsvond op het Meertens Instituut. Verder onder meer aandacht voor een uitbreiding van de bibliotheekcollectie. Ongeveer 250 boeken over wetenschapsgeschiedenis zijn opgenomen in de collectie en beschikbaar voor bibliotheekgebruik. De Vraag van de Maand gaat over de verschijning van het laatste boek van de nu achtdelige Syntax of Dutch. Hoort een grammatica van het Standaardnederlands thuis op een instituut dat doorgaans is gericht op taalvariatie?

    foto: Simone Wolff

  • Rob Rentenaar 23/9/1938 - 9/5/2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze week ontvingen we het bericht dat de naamkundige Rob Rentenaar, die jarenlang hoofd is geweest van de afdeling Naamkunde van het Meertens Instituut, in Denemarken is overleden. Voor de oudgedienden in de naamkundige kring kwam dit bericht onverwacht. Na zijn pensionering in 2000 heeft hij zich definitief in het land van zijn vrouw, de Deense naamkundige Vibeke Dalberg, gevestigd.

    Read more...
  • In memoriam: Prof. dr. Dirk Peter Blok, 7 januari 1925- 6 februari 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Met grote verslagenheid heeft het Meertens Instituut kennisgenomen van het overlijden van professor Dirk Peter Blok. 

    In 1965 trad D.P. Blok aan als directeur van het bureau van de Centrale Commissie voor Onderzoek van het Nederlands Volkseigen, afdelingen Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in 1986 nam hij, gebruikmakend van de VUT-regeling, afscheid van het P.J. Meertens-Instituut. Naamsveranderingen zijn een van de markeringspunten van zijn directoraat. Na de verhuizing van de bureaus in 1969 uit het wat stoffige schoolgebouw aan de Nieuwe Hoogstraat naar het zonnige pand aan de Keizersgracht, veranderde de naam nog een keer en wel in: Instituut voor dialectologie, Volkskunde en Naamkunde van de KNAW.
    Read more...
  • Onderzoekers werpen met de computer nieuw licht op auteurschap Wilhelmus

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Wilhelmus wordt ook wel het oudste volkslied ter wereld genoemd, maar we weten niet wie het schreef. Met nieuwe computertechnieken zijn onderzoekers uit Antwerpen, Amsterdam en Utrecht een mogelijke auteur op het spoor gekomen.

    Read more...
  • Themabijeenkomst Consortiavorming Levend Verleden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze bijeenkomst is bedoeld voor kennis-, erfgoedinstellingen en bedrijven die een consortium willen vormen rond thema’s onder de NWA-route Levend Verleden en een aanvraag willen indienen bij de 2019-call of later. Deze thema’s moeten gericht zijn op het realiseren van de onderzoeksvragen zoals geformuleerd in de Portfoliotekst.

    Read more...
  • Nieuwsbrief mei 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van mei aandacht voor de eerste Louis Peter Grijp-lezing. Het Meertens Instituut heeft dit evenement in het leven geroepen als eerbetoon aan de eerder dit jaar overleden liedonderzoeker Louis Grijp.

    Read more...
  • 'Op de koffie': nieuwe podcast van Elise 't Hart

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Geluidskunstenaar Elise 't Hart is sinds oktober 2018 Artist in Residence bij het Meertens Instituut. Zij beluistert opnames uit de grote audiocollectie van het instituut, en is daarbij vooral geïnteresseerd in huisgeluiden, zoals krakende vloeren en rinkelende kopjes. Het zijn de geluiden die de onderzoekers juist negeren wanneer zij dialecten, liedjes of volksverhalen bestuderen. Als Artist in Residence maakt 't Hart een serie podcasts die te beluisteren zijn via onze website. Onlangs verscheen haar tweede podcast 'Op de koffie'. 

    Naar de podcasts van Elise 't Hart.

  • Vacature onderzoeker Nederlands lied

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft op het terrein van het Nederlandse Lied en de Nederlandse Liedcultuur een vacature voor een onderzoeker (m/v) Nederlands lied. Meer informatie.

     
  • Februari 2019: Lopen dialecten gevaar om uit te sterven?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Zijn dialecten aan het verdwijnen, vroeg Nu.nl aan taalonderzoeker Frans Hinskens. Om de verandering van dialecten te onderzoeken, gebruiken wetenschappers verschillende onderzoeksmethoden. Ze kiezen een paar honderd dorpen en steden uit en laten telkens een groep plaatselijke dialectsprekers een lijst met woorden uitspreken. De opnames vergelijken ze met ouder geluidsmateriaal. Of ze laten in hetzelfde onderzoek jonge vrouwen en oude mannen aan het woord. Met de berg gegevens die de onderzoeken opleveren, kun je vaststellen dat het ene dialect sneller verandert dan het andere. "Dialecten die in een klein geografisch gebied gesproken worden, zijn kwetsbaar", zegt Hinskens.

    Welk dialecten lopen het meest gevaar om uit te sterven? Lees hier het verrassende antwoord.
     

     

  • 25 april 2016: Populaire cultuur in de regio

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe ziet populaire cultuur in de regio eruit en wat is het belang van lokale cultuur? In deze aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over populaire cultuur in de regio. Te gast in de studio is Irene Stengs, cultureel antropoloog verbonden aan het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Februari 2019: Zeg je áuto of óto?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Voor de juiste spelling van een woord hebben we de spellingwet of het Groene Boekje, maar voor de uitspraak van woorden hebben we zoiets niet. Zeven of zeuven, Monopólie of Monópoly: hoe je het uitspreekt is vaak een kwestie van smaak. Maar zeg je nou áuto of zeg je óto? Taalkundige Marc van Oostendorp geeft in de BNR Nationale Autoshow uitsluitsel

    Foto: Simone Wolff

     

  • Lancering Neerlandistiek.nl

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Neerlandistiek is een elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek dat dagelijks informeert over ontwikkelingen in het vakgebied voor iedereen die er belangstelling voor heeft. Het bouwt voort op de erfenis van onder andere het vroegere elektronische tijdschrift Neder-L en het online wetenschappelijke tijdschrift Neerlandistiek.nl. Neerlandistiek wordt technisch ondersteund door het Meertens Instituut.

  • Januari 2019: Gele Hesjes-beweging in Nederland niet groot

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In Frankrijk zorgde de Gele Hesjes-beweging voor veel onrust, in Nederland probeerde een groep hesjesdragers hetzelfde te bereiken maar bleven grote demonstraties uit. Ligt dat aan de Nederlandse cultuur? Vice vroeg dit aan Peter Jan Margry, hoogleraar etnologie aan het Meertens Instituut. Margry houdt zich bezig met onderzoek naar brede cultuurverschijnselen. Lees verder.

    Foto: Flickr.com, Gilets Jaunes / Yellow vests in Metz (CC BY 2.0)

  • Peter Jan Margry ontvangt beurs als Global Oregan Collaboration Scholar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Prof. dr. Peter Jan Margry is voor zes weken benoemd tot Global Oregon Collaboration Scholar van de University of Oregon in Eugene OR. Scholars van buiten de VS en werkend aan een geselecteerd aantal hoog-aangeschreven universiteiten, waaronder de Universiteit van Amsterdam, komen in aanmerking voor deze beurs. Read more...
  • Januari 2019: Friese boerderijen kwamen relatief ongeschonden uit de oorlog

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland ruim negenduizend boerderijen verwoest. In Friesland was de minste schade. Herbouw van de boerderijen en hoe ze er uit moesten komen te zien, leidde desondanks tot een spagaat. ‘Wederopbouw ervan werd bepaald door een spanningsveld tussen behoud van waarden en innovatie’, schrijft Sophie Elpers, etnoloog aan het Meertens Instituut. De nieuwe gebouwen moesten toegerust zijn voor de opdracht om meer en beter voedsel te produceren en dat stond vaak in gespannen verhoudingen met hoe de stallen en schuren voorheen waren gebouwd.
    Lees verder in het Friesch Dagblad

  • Instelling Dr. Lou Spronck-lezing in Maastricht

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Erkentelijk voor de inzet van de heer Dr. Lou Spronck voor het academisch onderzoek naar de cultuurgeschiedenis van Limburg en voor het culturele leven in Maastricht en Limburg, stelt de leerstoel Taalcultuur in Limburg, verbonden aan de Universiteit Maastricht, de tweejaarlijkse Dr. LouSpronck-lezing in. Deze lezing zal gehouden worden door een wetenschapper die meer dan verdienstelijk en onderscheidend onderzoek (heeft) verricht naar Taalcultuur in Limburg.

    Read more...
  • Januari 2019: Wat gebeurt er als straks niemand meer Nederlands wil studeren?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De studentenaantallen bij de opleidingen Nederlands lopen terug. Marc van Oostendorp, hoogleraar aan de Radboud Universiteit en onderzoeker bij het Meertens Instituut, merkt bij iedere voorlichtingsronde hoe weinig populair het schoolvak Nederlands is. Iedere keer moet hij weer uitleggen dat het universitaire vak weinig te maken heeft met wat je op de middelbare school doet bij Nederlands. ‘Laten we even een doemscenario schetsen’, zegt Van Oostendorp. ‘Wat gebeurt er als straks niemand meer Nederlands wil studeren?’ Lees verder in de Groene Amsterdammer.

    Foto: Simone Wolff

  • De zoektocht naar de auteur van het Wilhelmus

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op dinsdag 10 mei 2016 verzorgt onderzoeker Mike Kestemont in Amsterdam de eerste Louis Peter Grijp-lezing. De lezing zal gaan over het onderzoek naar het auteurschap van het Wilhelmus. Is het met computationele technieken mogelijk de auteur van ons volkslied te achterhalen?

    Read more...
  • Januari 2019: Interview met geluidskunstenaar Elise 't Hart en collectiemanager Douwe Zeldenrust (podcast)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Elise 't Hart is geluidskunstenaar. Ze is de eerste 'artist in residence' ooit bij het Meertens Instituut in Amsterdam. Daar grasduint ze in een collectie van meer dan zesduizend uur opnamen van vrijwel alle dialecten in Nederland, liederen en volksverhalen. Het gaat haar om de bijvangst: geluiden die per ongeluk in de opnames zijn geslopen, zoals tikkende klokken, rinkelende koffiekopjes en sigaren die worden aangestoken. Ze brengen vergankelijkheid ten gehore. Elises project heet 'Hoe klinkt de tijd?'.
  • DRONGO Talenfestival

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Met zo’n zestig exposanten en duizenden bezoekers is DRONGO binnen vijf jaar het belangrijkste talenfestival van Nederland en Vlaanderen geworden. Kom naar het DRONGO talenfestival, ontdek en zie wat jouw kansen zijn als je meerdere talen spreekt, ervaar het plezier, de cultuur en schoonheid van taal. En ontmoet anderen, die zich net als jij bewust zijn van de kracht van taal in het contact tussen (groepen) mensen!

    Het Meertens Instituut is ook aanwezig. Het volledige programma wordt later bekend gemaakt via www.drongofestival.nl

  • Januari 2019: Meertaligheid of mengelmoes?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Stichting Jacob Campo Weyerman publiceerde een recensie van het nieuwjaarsboekje van het Meertens Instituut 'Een mooie mengelmoes'. Meertaligheid in de Gouden Eeuw, geschreven door de taalkundigen Nicoline van der Sijs en Marc van Oostendorp. Het nieuwjaarsboekje bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over de taal van de krant in de zeventiende eeuw, het tweede deel gaat in op de ontwikkeling van de taal van de dichters.

    Een fragment uit de recensie: 'Vanaf pagina 60 valt de lezer, ook de doorgewinterde, in heel wat verbazingen, in het bijzonder waar de eerste resultaten van systematisch onderzoek van gedigitaliseerde krantenbestanden worden geboden.' Meer lezen.

     

     

  • Lezing Wat betekent dialect voor jong en oud in Limburg?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Betekent Dialect voor iedereen hetzelfde? En hindert Dialect het verwerven van het Nederlands? Als onderdeel van de jubileumfestiviteiten van de Universiteit Maastricht (40 jaar) en het Universiteitsfonds Limburg (50 jaar), stelt professor Leonie Cornips bovenstaande vragen aan de orde.

    Read more...
  • Graduiertenkolleg 'Routes of Communication between Africa and Europe'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe communiceren mensen in Afrika en Europa met elkaar in de 21de eeuw? Welke invloed hebben de massamedia op het samenspel tussen lokaal en mondiaal taalgebruik? Deze vragen komen onder andere aan bod tijdens het Graduiertenkolleg van het Duitsland Instituut Amsterdam.

    Read more...
  • Nieuwsbrief april 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van april aandacht voor de vernieuwde Kaartenbank. De toevoegingen in april 2016 betreffen onder andere alle ruim 2400 kaarten uit de zestien delen van de Reeks Nederlandse Dialecten (RND), alle 9000 kaarten uit de grote regionale dialectwoordenboeken (Woordenboek van de Brabantse, Limburgse, Vlaamse, Gelderse dialecten), en enkele honderden kaarten van de Atlas Linguarum Europae, een meerdelige Europese taalatlas die sinds 1983 onregelmatig verschijnt. Ook de zoekfunctionaliteiten zijn verbeterd en uitgebreid.

    Read more...
  • Taalkundigen Meertens Instituut winnen LOT Populariseringsprijs 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onze taalkundigen Kristel Doreleijers (foto), Mathilde Jansen en Nicoline van der Sijs hebben op 2 februari de LOT Populariseringsprijs 2019 gewonnen. De Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap (LOT) reikt deze prijs jaarlijks uit aan de wetenschapper met het beste plan om een taalwetenschappelijk onderwerp bij het grote publiek onder de aandacht te brengen. 

    Read more...
  • Elementair Uurtje: Taal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taal - iedereen gebruikt het, maar weten we eigenlijk wat het is? Wat is bijvoorbeeld het verschil tussen een taal en een dialect? Hoe leren kinderen taal, en waarom veranderen talen? Een Elementair Uurtje met Sterre Leufkens en Mathilde Jansen.

    Read more...
  • Nieuw in de bibliotheekcollectie: Wetenschapsgeschiedenis

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Door een schenking is de gezamenlijke bibliotheek van het Meertens Instituut en Huygens ING uitgebreid met een rubriek Wetenschapsgeschiedenis. Dat is al jaren een onderzoeksgebied binnen Huygens ING, maar tot nu toe werd de geschiedenis van de wetenschap slechts incidenteel gecollectioneerd in de bibliotheek.
    Read more...
  • 4 april 2016: Een nieuw volkslied?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onderzoeker Martine de Bruin was te gast op Radio 5, Groot op 5 (1:12:50). De nieuwe dichter des Vaderlands wil een nieuw Nederlands volkslied schrijven, maar heeft dit initiatief wel een kans van slagen? 

    Afbeelding via Geheugen van Nederland.

  • Talencongres met lezing over straattaal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De studieverenigingen TW!ST (Taalwetenschap) en ZaZa (NTC) organiseren hun jaarlijkse talencongres. Docenten zijn ook van harte uitgenodigd om te komen.
     
    Dit jaar staat het congres in het teken van bruTAAL ofwel straattaal en jongerentaal. Wat is de rol van straattaal in Nederland? Hoe heeft jongerentaal zich door de jaren heen ontwikkeld? En welke invloeden komen hierbij kijken? Dit wordt allemaal verteld op 8 februari, maar ook hoe hedendaagse muziek (denk aan rap en hiphop) hieraan bijdraagt.
    Read more...
  • Jaarverslag 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het jaarverslag 2015 staat online. Een beknopte samenvatting van de activiteiten in 2015 is te vinden in een folder (pdf).  

  • Workshop Sociolinguistics of Belonging

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Meertens Instituut (Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences) and chair Languageculture in Limburg at Maastricht University is organizing the 3rd Sociolinguistics workshop on Belonging

    Read more...
  • Lezing Sabato Rodia's Towers in Watts. Art, Migrations, Development

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Watts Towers zijn een verzameling van zeventien open torens en andere structuren in de wijk Watts in Los Angeles (Californië). Ze zijn ontworpen en gebouwd door Sabato "Simon" Rodia in de periode van 1921 tot 1954. Rodia was een Italiaanse immigrant, een visionair en outsider kunstenaar die "iets groots wilde doen". Hij creëerde een mysterieuze maar fantastisch architectonische dwaasheid die blijft intrigeren. De lezing van onderzoeker Luisa Del Giudice gaat over de kunstenaar, zijn kunst, en blijvende populariteit.

    Aanmelden voor de lezing kan via Spui25

    Foto gemaakt door Peter Jan Margry. 

  • Nieuwsbrief januari 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van januari een interview met Nicoline van der Sijs en Marc van Oostendorp. Zij schreven de Meertens Nieuwjaarsuitgave 'Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw'. Daarin laten ze zien welke taal schrijvers, dichters, taalgeleerden en journalisten bezigden in de periode waarin de economie van de Lage Landen tot volle bloei kwam. Verder aandacht voor een boek over een bijzondere variëteit van het West-Germaans, het Pommers, dat deze maand verschijnt. Ook zijn we verheugd over een dubbeldikke uitgave van het e-zine Vertelcultuur en onze promovenda Sakina Loukili die een prijs ontving voor haar masterscriptie. In de Vraag van de Maand gaat etnologe Sophie Elpers in op de vraag waarom onderzoek naar wederopbouwboerderijen ook in deze tijd nog zo relevant is.

    Afbeelding: Gerbrand Adriaensz. Bredero

  • 20 maart 2016: Het fenomeen Hazes

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    André Hazes, wie houdt er niet van? Irene Stengs was te gast bij Radio Swammerdam en sprak over het fenomeen Hazes en de volkse cultuur daaromheen. Ze ging naar concerten, mengde zich met fans en schreef een prachtig portret van de cultuur rondom de populairste Nederlandse artiest van de afgelopen decennia.

  • Januari 2019: What's in a name? De tijdgeest!

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De voornamen die kinderen krijgen, tekenen een samenleving. Al die ouders die maken een individuele keuze, maar opgeteld bieden die gekozen voornamen een inkijkje in de tijdgeest. Dat maakt het interessant om patronen te zoeken in de namen die ouders kiezen. 

    Read more...
  • 17 maart 2016: 'Het worstenbroodje Nederlands erfgoed? Gooi die lijst toch weg'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het worstenbroodje staat voortaan op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, maar als het aan onderzoeker Peter Jan Margry ligt, gooien we die lijst weg. Hij stapte uit de toetsingscommissie voor Immaterieel Erfgoed om inhoudelijke redenen. Artikel op Volkskrant.nl

    Foto via Flickr.com, E.Krijgsman (CC BY-NC 2.0). 

  • December 2018: Huisgeluiden op de Zwitserse radio

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onze artist in residence Elise 't Hart was te gast bij het Zwitserse radiostation SRF 2 om te praten over de bijzondere huisgeluiden die zij op onze opnamen van liederen en dialecten terugvindt. Een tip van de sluier: het snurkende konijntje - een geluid uit de privécollectie van 't Hart - zal ieders hart doen smelten. Naar de radiouitzending (Duits gesproken; scroll naar minuut 15).

    Foto: Elise 't Hart

  • Tentoonstelling 'Out of the box'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vanaf 18 maart is de tentoonstelling ‘Out of the box’ te zien aan de Universiteit van Amsterdam. UvA-wetenschappers hebben een keuze gemaakt uit het erfgoed van de UvA. De verzamelde stukken tonen de onvermoede rijkdom en inspirerende diversiteit van de verzamelingen van de universiteit. Het Meertens Instituut leverde een kleine bijdrage door middel van een audiofragment en een foto uit 1931 gemaakt tijdens onderzoek in Urk. Dit materiaal hoort bij de collectie Fonetiek die in 2015 van de UvA is overgedragen aan het Meertens Instituut. De tentoonstelling is te zien tot 5 september aan de Oude Turfmarkt 129 in Amsterdam. 
     
     
     
     
  • December 2018: Muziek componeren met artificiële intelligentie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De BBC beschrijft de rapgenerator Deep Flow, die het Meertens Instituut samen met de Universiteit Antwerpen ontwikkelde, in een artikel over artificiële intelligentie en muziek componeren:

    'Already developments in a field known as natural language generation are producing machines capable of writing convincing looking lyrics. Researchers at the University of Antwerp and the Meertens Institute in Amsterdam have created a rap song generator they have called Deep Flow. They fed a language processing algorithm with a vast collection of rap and hip hop lyrics to teach it come up with its own. The results are foul-mouthed but realistic looking lyrics. So much so that the research team created an online game that challenges rap fans to distinguish between real hip hop lyrics and those spat out by their machine.' Naar het volledige artikel.
     

  • Workshop Dealing with bad data in linguistic theory

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

     

    Read more...
  • Symposium voor Wetenschapsbloggers

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 30 januari vindt op het Meertens Instituut het Symposium voor Wetenschapsbloggers plaats. Dit symposium wordt georganiseerd door Marc van Oostendorp, Jona Lendering, Hermen Visser en Marten van der Meulen.
     
    Bloggen wordt breed gezien als een van de beste manieren om te berichten over wetenschap. Voor onderzoekers zijn de laagdrempeligheid, snelheid van publiceren en vrijheid grote voordelen. Bovendien kan een gevarieerd publiek van wetenschappers en niet-wetenschappers worden bereikt. Belangrijk zijn ook de mogelijkheden voor discussie: bloggen is een uitstekend voorbeeld van het transactie-model van wetenschapscommunicatie.
    Read more...
  • Past, Present and Future of Digital Humanities & Social Sciences in the Netherlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een dag vol discussie, debat en presentaties van 'Digital Humanities' in Nederland in het verleden, het heden en in de toekomst.

    Read more...
  • Festival Sjiek

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Festival Sjiek is een gratis festival waarin het geschreven, gesproken en gezongen Limburgse én Nederlandse woord centraal staat in optredens, interviews en workshops. Leonie Cornips neemt namens het Meertens Instituut deel en legt uit hoe zij onderzoek doet naar het Limburgs.

    Naar het volledige programma. Toegang kosteloos.

  • ACCESS Seminar: Cultural specificity of embodied emotions and smell

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • December 2018: Nieuwe decembertradities

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De media belden het Meertens Instituut over twee nieuwe terugkerende decembertradities: derde kerstdag (lees verder bij RTL Nieuws) en de discussie over vuurwerk (BNR Nieuwsradio). 

    Foto: Elise 't Hart

  • KNAW Humanities-cluster krijgt vaste vorm

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Afgelopen maanden zijn belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van een KNAW Humanities-cluster. Bij dit initiatief zijn het Huygens ING, het IISG, het Meertens Instituut en het NIAS betrokken. Het belangrijkste doel is het vergroten van de samenwerking tussen deze instituten op verschillende terreinen.

    Read more...
  • Interview met Sophie Elpers over haar boek 'Wederopbouwboerderijen. Agrarisch erfgoed in de strijd over modernisering en traditie'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland meer dan 9.000 boerderijen totaal verwoest. Dit gebeurde zowel tijdens de Duitse inval als aan het einde van de oorlog. Met name boerderijen in de Grebbelinie, Noord-Brabant, Gelderland en Limburg werden getroffen. Al tijdens de bezetting werd een deel van de boerderijen hersteld, maar ook na 1945 vonden grote wederopbouwwerkzaamheden plaats. Sophie Elpers onderzocht deze zogeheten wederopbouwboerderijen uit de periode 1940-1955, waarin de strijd tussen traditie en modernisering als centraal kader fungeerde.
  • Promotie Linda van Meel

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The roots of ethnolects. A sociophonological study in Amsterdam and Nijmegen

    Meer informatie

  • Eerste grammatica van het Pommers in Brazilië

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In februari verschijnt bij Benjamins de eerste grammatica van het Pommers, een tamelijk onbekende variëteit van het West-Germaans die vroeger aan de zuidkust van de Oostzee werd gesproken. De taal heeft een aantal opmerkelijke kenmerken gemeen met het Fries. Tijdens de grote Europese emigratiegolf van de 19e eeuw zijn grote groepen Pommeren naar Noord- en Zuid-Amerika geëmigreerd, maar omdat het Pommers in Europa is uitgestorven, kan de taal alleen nog in Brazilië bestudeerd worden. Gertjan Postma, taalkundige van het Meertens Instituut deed jarenlang onderzoek naar deze bijzondere varieteit. Hij schat dat er nog zo'n 200.000 sprekers van het Pommers zijn.

    Read more...
  • Nieuwsbrief maart 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van maart beschrijft Gertjan Postma een bijzonder stukje van de Meertenscollectie: de Wenker-vragenlijsten, die in de negentiende eeuw gemaakt zijn door de Duitse dialectoloog Georg Wenker. De vragenlijsten bevatten 40 zinnen, die behalve in Duitsland ook in Zwitserland, Luxemburg, Nederland en Vlaanderen vertaald zijn door een groot aantal dialectsprekers. Het is een vroeg voorbeeld van grensoverschrijdende wetenschap. Verder in de nieuwsbrief aandacht voor de onderzoekscollectie van de Nijmeegse naamkundige Piet Tummers. De Vraag van de Maand gaat over de melodie van het liedje 'Daar was laatst een meisje loos'. 

  • Scriptieprijs voor promovenda Populisme, social media en religie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Sakina Loukili, sinds 2018 promovenda in het project Populisme, social media en religie van het Meertens Instituut, won in december de Thesis Prize van het Amsterdam Centre for Middle Eastern Studies voor haar masterscriptie '"This is not Islam." American, British and Dutch Muslims denouncing violent extremism through hashtag activism.' 

     

     

     

     

  • Conferentie Horst aan de Maas en Big Data

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De conferentie wordt georganiseerd door het CBS en het expertisecentrum ITEM (‘Internationale, Transnationale en Euregionale Mobiliteits- en Grensoverschrijdende’ vraagstukken in de regio) van de Universiteit Maastricht.

    Read more...
  • December 2018: Hoe een monument verdwijnt

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Irene Stengs werkt bij het Meertens Instituut en is sinds vorige maand bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze onderzoekt culturele fenomenen en herdenkingsrituelen in de Nederlandse samenleving: de Huishoudbeurs, de jaarlijkse herdenking van André Hazes, de cultuur rond André Rieu en de bijna-heiligverklaring van de kastanjeboom van Anne Frank.

    Read more...
  • 29 februari 2016: Taalbarrières

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De column van Leonie Cornips gaat over taalbarrières in de grensregio. Bron: Dagblad de Limburger.

    Foto: US Dept. of Agriculture, working in the field, Flickr.com.

  • Laatste Vertelcultuur verschijnt als dubbeldik kerstnummer

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze maand verschijnt het laatste nummer van het e-zine Vertelcultuur in zijn huidige vorm. Voortaan zullen de artikelen geplaatst worden in het elektronische tijdschrift Neerlandistiek. Dat betekent dat ze niet meer samen gebundeld zijn als in een tijdschrift, maar verschijnen als aparte blogs. Wel zal Vertelcultuur een eigen plek en archief binnen Neerlandistiek krijgen.

    Deze ‘laatste’ Vertelcultuur in deze vorm verschijnt daarom als dubbeldik kerstnummer. U kunt lezen over de verkinderlijking van het Roodkapje-sprookje, de rauwe aspecten van het volkssprookje, de epische vertelcultuur op de Balkan, de ups en downs van de figuur van de kerstman, een mysterieuze stem uit het water, en de waarheid over tekenaar, amateur-folklorist, wannabe-occultist en fantast Jan Eldermans.

    De verschillende afleveringen van Vertelcultuur zijn hier te downloaden.

  • Mini-symposium luistertaal in Europees Referentie Kader

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Kunnen we luistertaal toevoegen aan het Europees Referentiekader? Dat is het onderwerp van een mini-symposium dat de Universiteit van Utrecht en de Taalunie organiseren op woensdag 23 maart 2016 in Den Haag. Namens het Meertens Instituut houdt Leonie Cornips een lezing over luistertalen in Limburg. Meer informatie over het programma en aanmelding.

  • Nieuwsbrief december 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van december een interview met Elise 't Hart, artist in residence aan het Meertens Instituut. Zij brengt de huisgeluiden van de audiocollecties tot leven in een serie podcasts. Verder aandacht voor het crowdsourcingsproject Historische Kranten, waarin vrijwilligers transcripties maken van zeventiende-eeuwse kranten, en een bijzonder collectiestuk: een verzameling van 25.000 kerstkaarten. In de Vraag van de Maand vertelt Kristel Doreleijers waarom het onderzoeksproject Vertrokken Nederlands aanwezig was op het DRONGO talenfestival.

    Foto: audioarchief van het Meertens Instituut door Elise 't Hart

  • Op zoek naar puberdagboeken

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Ten behoeve van een onderzoek naar puberdagboeken is het Nederlands Dagboekarchief op zoek naar dagboeken geschreven in de puberteit (12-18 jr), met name uit de periode 1970 - heden. Heeft u puberdagboeken die u beschikbaar wilt stellen / aan het Dagboekarchief wilt schenken? Neem dan contact op via This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

    Foto van Femke Niehof, dagboek van een puber (1996).

  • 95 procent van crowdsourcingproject Historische Kranten afgerond

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Na de verschijning van de eerste Nederlandse krant op 14 juni 1618 nam het aantal kranten en krantenafleveringen in de loop van de 17e eeuw snel toe: in totaal verschenen er in die eeuw 36 Nederlandstalige krantentitels. De inhoud van twaalf Nederlandse 17de-eeuwse krantentitels kan op website Delpher worden geraadpleegd. De Gotische tekst van die kranten is door de computer met optische tekenherkenning gelezen, zodat gebruikers woorden kunnen opzoeken in de krantenteksten.

    Read more...
  • 28 februari 2016: Van Otterlo tot Wolfheze

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Verschillende Nederlandse plaatsnamen zijn vernoemd naar dieren zoals Wolfskuil, Wolfheze en Otterlo. Andere plaatsnamen lijken naar dieren te zijn vernoemd, maar zijn dit niet. Denk hierbij aan Haasdrecht en Duivendrecht. Nicoline van der Sijs vertelt in het radioprogramma Vroege Vogels (VARA) over de oorsprong van dieren- en plantennamen in de namen van gemeenten.

    Foto White Wolf van P. Bouquet, Flickr.com (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Mia, de theatrale vertaling van wetenschappelijk dialectonderzoek

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Limburgs Museum in Venlo verwelkomt vanaf dinsdag 4 december een nieuwe ‘inwoner’: Mia. Mia is de theatrale vertaling van een wetenschappelijk onderzoek waarin aangetoond wordt dat dialect spreken in een verzorgingshuis bijdraagt aan geluk van oudere bewoners. Mia is een onderzoek dat uitgevoerd werd door Jolien Makkinga, sociaal cultureel antropologe van het Meertens Instituut en Leonie Cornips, hoogleraar taalcultuur van de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut.
    Read more...
  • 5 - 11 februari: Ophangen van dode varkens is geen onschuldig ritueel

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het dumpen van een dood varken hoort bij de Brabantse volkscultuur en heeft geen link met islamofobie, zo beweerde etnoloog Gerard Rooijakkers vorige maand bij omroep Brabant. Niets van waar zeggen antropologen Stengs en Balkenhol. Onreine dieren worden al sinds de Middeleeuwen gebruikt om minderheden te stigmatiseren. Artikel in Zaman Vandaag.
     

  • December 2018: Waarom 'ja' zeggen tegen het alternatieve?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Arjen Lubach serveerde alternatieve geneeswijzen in Zondag met Lubach af als 'onbewezen ideetjes'. En zorgverzekeraar CZ knikkert 'belachelijke behandelingen' uit het aanvullende pakket. Of je het nou verkettert of aanbidt, vraag blijft: waarom staan zovelen open voor niet wetenschappelijke therapieën?

    Read more...
  • 15 februari 2015: Zachte g

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Column van Leonie Cornips over de sociale betekenissen van de zachte g. Bron: Dagblad de Limburger.

  • December 2018: Wat is het geheim van een goed rijm?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wat is het geheim van een goed rijm? NUtech vroeg het aan neerlandicus en taalkundige Marc van Oostendorp. Tip: begin bij twee versregels met de tweede regel. Waarom? Luister naar de NUtech-podcast (ca. minuut 8:00).

    Foto: Flickr.com, Chocolate letter moulds (CC BY-NC 2.0)

  • Louis Peter Grijp Lecture

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The speaker and the theme of the 2017 Louis Peter Grijp lecture have been announced. Click on the link for more information.

    On 9 January 2016, Louis Grijp passed away at his residence in Driebergen-Rijsenburg at the age of 61. He had made a name for himself internationally as a researcher of Dutch song and musical culture and as a musician in the Camerata Trajectina ensemble.

    Louis studied musicology at Utrecht University and piano and lute at the Royal Conservatoire of The Hague. Since 1990, he had been working as a researcher at the Meertens Institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW). Later on, he also held coordinating and executive positions there, such as head of the Documentation and Research Centre for Dutch Song. In addition, he was appointed full professor at Utrecht University in 2001, holding the chair of “Dutch song culture in past and present”. In 2003, he joined the KNAW as a member.

    Annual lecture

    Louis Grijp meant a great deal to his profession. The Meertens Institute and the Dutch Song Working Group (in formation) wish to pay homage to this fact by the introduction of an annual lecture series. Rather than working on a personal research plan, Louis promoted the development of an entire field of research and a method that has already helped answering numerous questions and will be an infinite source of inspiration. Also, he taught about song culture with great pleasure and verve to instill the younger generation with enthusiasm for his subject and his expertise.

    To give concrete shape to the “Grijp school”, the Dutch Song Working Group and the Meertens Institute introduced the so-called Louis Peter Grijp lecture, which is to be held every year, on or around the Day of Dutch Song – 10 May, the day on which, in 1932,  the Wilhelmus was established as the Dutch national anthem – by an excellent researcher in the field of song.

    The first lecture in the series was held by Mike Kestemont on 10 May 2016. He discussed computational methods that might enable to establish the authorship of the Wilhelmus. The lecture can be watched on Vimeo

    Read more...
  • HuC Live!

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The main theme of the event will be Bridging the Gulf which we explore through a claim by Clifford Geertz: ‘I think the perception of there being a deep gulf between science and the humanities is false.’ We will try to explain why we are building that bridge and why it could be important to you.

    Read more...
  • Herdenkingsbijeenkomst Louis Grijp

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Louis Grijp is op 9 januari 2016 overleden, tijdens deze bijeenkomst herdenken wij hem.

    Read more...
  • Joris zoekt Troost: Als iconen sterven

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In vier afleveringen onderzoekt Joris Linssen hoe de rouw- en uitvaartcultuur de afgelopen eeuw veranderde. In Joris zoekt Troost kijkt hij Nederland en de Nederlander in het diepst van de ziel. Hoe laten we ons troosten in tijden van rouw en verdriet? De dood is van alle tijden, maar het ritueel rondom het afscheid is drastisch veranderd. Eeuwenoude tradities hebben plaatsgemaakt voor nieuwe rituelen.

    Read more...
  • Louis Peter Grijp Lecture

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    On 9 January 2016, Louis Grijp passed away at his residence in Driebergen-Rijsenburg at the age of 61. He had made a name for himself internationally as a researcher of Dutch song and musical culture and as a musician in the Camerata Trajectina ensemble.

    Louis studied musicology at Utrecht University and piano and lute at the Royal Conservatoire of The Hague. Since 1990, he had been working as a researcher at the Meertens Institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW). Later on, he also held coordinating and executive positions there, such as head of the Documentation and Research Centre for Dutch Song. In addition, he was appointed full professor at Utrecht University in 2001, holding the chair of “Dutch song culture in past and present”. In 2003, he joined the KNAW as a member.

    Annual lecture

    Louis Grijp meant a great deal to his profession. The Meertens Institute and the Dutch Song Working Group (in formation) wish to pay homage to this fact by the introduction of an annual lecture series. Rather than working on a personal research plan, Louis promoted the development of an entire field of research and a method that has already helped answering numerous questions and will be an infinite source of inspiration. Also, he taught about song culture with great pleasure and verve to instill the younger generation with enthusiasm for his subject and his expertise.

    To give concrete shape to the “Grijp school”, the Dutch Song Working Group and the Meertens Institute introduced the so-called Louis Peter Grijp lecture, which is to be held every year, on or around the Day of Dutch Song – 10 May, the day on which, in 1932,  the Wilhelmus was established as the Dutch national anthem – by an excellent researcher in the field of song.

    The first lecture in the series was held by Mike Kestemont on 10 May 2016. He discussed computational methods that might enable to establish the authorship of the Wilhelmus. The lecture can be watched on Vimeo

  • Naamkundemiddag 2019

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het programma van de Naamkundemiddag bij het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis op dinsdag 22 januari 2019 is bekend. De naamkundemiddag vindt plaats in de Fruinzaal van het Nationaal Archief dat naast Den Haag Centraal gelegen is. 

    Read more...
  • International workshop on New developments in the study of migration and ethnolectal variation

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Vraag-en-antwoordpagina over Zwarte Piet

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De controverse rond Zwarte Piet laat zien hoe eens schijnbaar triviale elementen uit de feestcultuur fundamentele vragen over democratie, gelijkheid, rechtsorde en identiteit kunnen oproepen. In de controverse worden steeds dezelfde vragen gesteld en komen vaak vergelijkbare kwesties aan de orde. Omdat het hier gaat om grote onderwerpen die raken aan de basis van onze staat en samenleving, zijn er geen eenduidige of eenvoudige antwoorden te geven. Het Meertens Instituut heeft een vraag-en-antwoordpagina gemaakt om, gebaseerd op ons lopende wetenschappelijke onderzoek, het verband duidelijk te maken tussen deze terugkomende vragen en de grotere onderwerpen waaraan zij raken.

    Foto: Flickr.com, Vanuit het perspectief van het paard (CC BY-NC 2.0)


     

  • Nieuwsbrief februari 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van februari staan we stil bij het overlijden van Louis Grijp (1954-2016). Verder een interview met Marten van der Meulen over het boek Taal in 2015. Nieuw in de collectie is het boek Death and the Rock Star, waarin de relatie tussen populaire muziek, roem en dood centraal staat. De Vraag van de Maand luidt: Waar komt de kus van de kikker in het sprookje de Kikkerkoning vandaan? 

  • November 2018: Hoe klinkt de tijd?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Elise ’t Hart, oprichter van het Instituut voor Huisgeluid, is de eerste artist in residence van het Meertens Instituut. Zij filtert historische opnames op geluiden die verdwenen zijn uit ons dagelijks leven. Het instituut voor Nederlandse taal en cultuur, dat tot in detail werd vastgelegd in J.J. Voskuils magistrale romancyclus Het Bureau, archiveerde vanaf 1950 duizenden uren materiaal. Er wordt gesproken over gebruiken en gewoonten, gezongen en verhalen verteld.

    Read more...
  • Data van Dagboeken

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    'Data van Dagboeken' heet het nieuwste project van het Meertens Instituut en DANS (Data Archiving and Networked Services) waarin de gegevens van dagboeken digitaal worden ontsloten.

    Read more...
  • November 2018: ‘Menselijke’ robots zijn verder weg dan Sophia doet vermoeden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Sophia is een robot die in korte tijd uit tot wereldster uitgroeide vanwege haar extreem menselijke voorkomen. Saoedi-Arabië maakte haar vorig jaar staatsburger, waarmee ze de eerste robot is met een paspoort. De Verenigde Naties nodigden haar uit, evenals grote Amerikaanse tv-programma’s. Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en hoogleraar taal- en spraaktechnologie, is echter niet onder de indruk: "Sophia is in mijn ogen een heel matige chatbot met een gezicht." Momenteel is kunstmatige intelligentie vooral goed in gesprekken met een duidelijk doel, binnen een strak kader, legt hij uit. Lees verder in de Volkskrant.

    Foto: Simone Wolff

     

     

     

  • 25 januari 2016: Thaise premier: steek je niet in de schulden voor een pop

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Je moet er niet aan denken: je wordt 's nachts wakker en een levensechte pop staart je aan. Daar zijn ze in Thailand helemaal gek op. Niet per se 's nachts, maar de poppen, Look Thep (engelkind) genaamd, zijn niet aan te slepen. Bijna overal zie je volwassenen die de poppen dragen, aankleden en voeden. Ze geloven dat de poppen geluk brengen. Met een bijdrage van Irene Stengs. Bron: NOSop3.
     

  • A dialogue on neuroscience, culture, and cognition

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wat is de relatie tussen biologie en cultuur, en wat vertelt dit ons over de relatie tussen neurowetenschap, cultuur- en cognitiewetenschap? Tijdens deze middag presenteren de Franse neurobioloog Jean-Pierre Changeux en de Amerikaanse psycholoog Randy Gallistel twee verschillende visies op de wijze waarop neurowetenschap en cognitiewetenschap interacteren. De dialoog is georganiseerd in het kader van het NWO Horizonproject Knowledge and Culture. Meer informatie

  • 25 januari 2016: Zingen in Dialect

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Leonie Cornips schrijft in haar column over haar collega Louis Grijp, over zingen in dialect, over de Groninger Ede Staal en de Heerlenaar Paul van Loo. Bron: Dagblad de Limburger.

  • Lezing Mark Janse: The Cappadocian Mixing Facility

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Cappadocian, also known by its collective name as Asia Minor Greek, is an archaic, basically Medieval, variety of Greek which has borrowed heavily from local Anatolian Turkish varieties. As such it has become a textbook example of a 'mixed language' (Thomason & Kaufman 1988; Thomason 2001; Winford 2003; Matras 2009; Hickey 2010). After a brief sketch of the history of Cappadocian I present some of its more spectacular contact-induced innovations such as Turkish SOV-type pattern replications in the syntax, the borrowing and integration of Turkish loan verbs, the origin and development of agglutinative noun and verb inflections, and a peculiar type of vowel harmony.

    Read more...
  • 23 januari 2016: Kan één dwaas meer vragen dan twee wijzen kunnen beantwoorden?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De vragen die burgers mochten stellen aan de wetenschap zijn geruisloos opgenomen in de Nationale Wetenschapsagenda. Dat geldt ook voor nogal wat absurde vragen. Een wiskundige en een taalkundige (Marc van Oostendorp) proberen die vragen nu toch te beantwoorden. Bron: NRC Handelsblad.

  • Geluidskunstenaar maakt serie podcasts over Meertens-audiocollectie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Geluidskunstenaar Elise 't Hart is sinds oktober Artist in Residence bij het Meertens Instituut. Zij beluistert opnames uit de grote audiocollectie van het instituut, en is daarbij vooral geïnteresseerd in huisgeluiden, zoals krakende vloeren en rinkelende kopjes. Het zijn de geluiden die de onderzoekers juist negeren wanneer zij dialecten, liedjes of volksverhalen bestuderen. De komende maanden maakt 't Hart een serie podcasts die te beluisteren zijn via onze website: https://www.meertens.knaw.nl/cms/nl/nieuws-agenda/artist-in-residence Read more...
  • In memoriam prof. dr. Louis Grijp

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    On January 9, 2016 Louis Grijp passed away due to a brain tumor at his home in Driebergen-Rijsenburg at the age of 61. He gained international renown both for his research in Dutch song and music culture, and as musician in the ensemble Camerata Trajectina.

    Louis was born on January 23, 1954, in The Hague and passed away peacefully. He will be buried in a private ceremony. He is survived by his wife Annemies and their children Tessel and Floris.

    Louis studied musicology at Utrecht University and guitar and lute at the Royal Conservatory in The Hague. From 1990 on he was affiliated with the Meertens Institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. He went on to occupy leadership and coordinating positions at Meertens, including head of the Documentation and Research Centre for Dutch Song. In 2001 he added a position as professor of Dutch Song Culture, Present and Past, at Utrecht University. In 2003 he became a member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences.

    ‘Voetenbank’ (Database of ‘metrical feet’)

    The Dutch Song Database was Louis’s creation, his life’s main project, his magnum opus: it constituted the convergence of his research, the accompanying documentation, and his musical practice. The idea for the Dutch Song Database was conceived in 1981, when pianist Louis Houët  of the KRO (Catholic Radio Broadcasting) commissioned Louis Grijp to write lute music for a radio-play commemorating the birth in 1681 of writer Pieter Corneliszoon Hooft. The radio-play was Hooft’s Geeraerdt van Velsen (one of Hooft’s best-known dramas); it contained imbedded songs for which the producers imagined some soft lute music as background while the texts were recited. According to Louis that was asking for trouble, for Hooft had not included any musical notation. The request initiated Louis’s life-long fascination with tracing and discovering music for which no notation was extant. As a young musicologist at Utrecht University he worked on many different projects, but was soon concentrating on ‘his subject.’ During a research appointment at the NWO (Netherlands Organization for Scientific Research) Louis developed a method enabling him to use a song text’s meter (metrical feet) and rhyme scheme to find a suitable melody or melodies for it. Unique was Louis’s use of a digital database for this work, making him one of the pioneers in the use of digitization for arts research. This database became known as the ‘Voetenbank’ because it counted metrical feet in order to determine the kind of metrical pattern which could be matched to extant music.

    Dissertation

    In 1991 Louis graduated cum laude from Utrecht University under the supervision of Riet Schenkeveld with his dissertation Het Nederlandse lied in de Gouden Eeuw (Dutch Song in the Golden Age). In it he discusses at length ‘the mechanism of the contrafact’, the manner in which melodies and sometimes also song texts were reused to write new songs (‘contrafacts’). Such writing of new texts to existing melodies is something we in the 21st century witness only in this (peculiarly Dutch) custom at weddings and parties. But in previous centuries even the most venerated Dutch authors – Vondel, Hooft, Bredero – used this technique. Writing a contrafact has an important practical aspect, for an audience can join in the singing immediately and one does not need to incur the considerable expense of printing music. But contrafacts can also have a provocative aspect: a text mocking Geuzen (16th-century revolutionary ‘Beggars’), written on the tune of the well-known Beggars’ song ‘Wilhelmus’, has greater import than a similar song written on an unknown melody.  Studying contrafacts generates a great deal of information about social structures: who reacted to which author, group, or event? Who was in which network?

    Dutch Song Database

    With the Voetenbank that resulted from his doctoral work at Utrecht University Louis moved to the Meertens Institute in 1990, where he was cheek by jowl with the forerunner of his database, the card files of the Dutch Folksong Archive. These card files were ‘truly the Valhalla’[i], as he himself said in a 1995 interview. One of his colleagues there was Fred Matter, whose 1979 Bredero edition had been a great source of inspiration. The Voetenbank was renamed the Dutch Song Database, and where possible more detailed song descriptions were added. The Meertens- and Folksong Archives were mined for initial supplementary material, but Louis was highly successful in obtaining project grants which enabled him to exponentially increase the project’s geographical and temporal reach, locating hitherto unknown sources in places and for times never accessed before. From 1991 the initial 5,700 brief song notes grew to more than 170,000 detailed descriptions in 2016. The Song Database covers the 12th to the 21st centuries, has many extant texts and music in transcription or scan, and is based on sources from more than 300 different libraries and archives. In the past 25 years, more than a hundred colleagues, practicum students and volunteers have expanded the Song Database to its current breadth and depth, always assisted by an inspiring and enthusiastic ‘boss’ who was at the same time the Database’s major and most demanding user.

    Multivalent Researcher

    At the Meertens Institute, and later at Utrecht University, Louis expanded his area of research from the early modern period  to the present: ‘From Hadewijch to Hazes’, as his initial oration as professor at Utrecht University was titled, from renaissance song to dialect music and song festival, from individual songs to Dutch music in general. He was particularly interested in the relationship between ‘folk’ music and ‘art’ music. As main editor of the monumental Een Muziekgeschiedenis der Nederlanden (A Music History of the Netherlands, 2000) he seized his chance to highlight not only classical music but also popular and folk music. With a keen sense for both the spirit of the times and for new, immediately relevant research topics, he saw opportunities for publishing articles and editions which have proven key to further research and are often cited. In his dissertation, with its marriage between music and literature, he had already signaled that he would not be circumscribed by the borders of musicology, his main discipline. In his later work he added disciplines like ethnology and art history, and he supported music retrieval projects. He was an adept and valued collaborator, as the co-authorship of many of his published works testifies, and he was an active contributor to international groups such as the Kommission für Volksdichtung. His heart remained with Dutch song, however, especially if he was able to perform the results of his research with his musical ensemble Camerata Trajectina.

    Camerata Trajectina

    Louis’s research accomplishments and the Dutch Song Database are intrinsically bound up in his work as artistic director of and lute player in Camerata Trajectina. In an interview he himself said: “If I were to do only research, I would stagnate, if I were to only perform, I would miss the research very much[ii].’ With this ensemble he was able to perform the songs about which he wrote. Many of the group’s recordings are new to the repertoire, in the sense that musical reconstruction was necessary to render historical songs playable and singable. At the same time, Camerata’s performances were hardly archival editions: with its unique arrangement style, the ensemble brought (and brings) songs to life. Both their enormous repertoire and their ability to connect that repertoire to current concerns have earned them the justifiable reputation of being advocates for Dutch music from the Middle Ages to the Golden Age.  The ensemble added lustre to many important national commemorations and annually enriched the program of Utrecht’s Early Music Festival, this past spring with a beautiful CD featuring the music of the English composer John Dowland, the last CD made under Louis’s leadership. In 2014 Camerata Trajectina celebrated its 40th anniversary; as crowning celebratory moment, Camerata’s entire oeuvre was made accessible via the Song Database. All of their recordings can now be heard via the Database website.

    Recognition

    Louis’s work received many distinctions and awards. For his dissertation he received the Erasmus Studieprijs (Erasmus Study Prize, 1991). This was followed by the Penning van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis (Medal of the Royal Society for Dutch Music History, 1995), the Vierjaarlijkse prijs voor oudere taal, cultuur en letterkunde van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde in Gent (Quadrennial Prize for older language, culture and literature of the Royal Academy for Dutch Language and Literature, 2004), the Visser-Neerlandiaprijs van het Algemeen Nederlands Verbond (Visser-Neerlandiaprize of the General Dutch Union, 2005, together with Frank Willaert), and the Kruyskamp-prijs of the Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (Kruyskamp Prize of the Society of Dutch Literature, 2012, with Willaert and Veerle Fraeters). Acclaimed CD-projects are the Antwerps Liedboek (2004) and the box Onder de groene linde (2008). In 2014 the Dutch Song Database received the Nederlandse Dataprijs (Dutch Data Prize) for humanities and social sciences.

    Louis-Peter Grijp Lecture Series

    Louis meant a great deal to his discipline, and we want to commemorate that importance in an annual lecture. He worked for the development of a research area, rather than on his personal research agenda; more particularly, he worked to develop a method which has already served to answer numerous research questions and which remains a source of inspiration. His teaching, executed with great pleasure, expertise and verve, managed to captivate a younger generation and engage them in ‘his’ subject. In order to give concrete form to the resulting ‘Grijp school’, the Research Group on Dutch Song and the Meertens Institute have set up the Louis Peter Grijp lecture series. This will take place annually on or near ‘The Day of Dutch Song’ (May 10, the day on which, in 1932, the Wilhelmus became the Dutch national anthem), given by a leading researcher in the area of song. The first lecture will be given by Mike Kestemont on May 10, 2016; its subject will be the computational methods whereby it might be possible to determine the authorship of the Wilhelmus.  

    It is difficult to imagine the Meertens Institute without Louis Grijp. He was an extraordinarily successful and driven researcher who infused his research and led his research group with unparalleled passion. In addition he was very much concerned with the Institute as a whole. Above all, he was a pleasant and lively colleague who, to the end, thought along with others and about the future of the Meertens Institute. We will miss him tremendously.  

    Hans Bennis (Director, Meertens Institute)


    Martine de Bruin (Project Leader, Song, Meertens Institute)

    Els Stronks (Professor, Utrecht University)

    Translation: Hermina Joldersma

    Photo by Annemies Tamboer: Louis on June 19 2015 during a concert in Zwolle. He is holding his favorite instrument: a reconstruction of a Dutch zither.  The original was excavated from a boat that sank in the Zuiderzee between 1620 and 1630. 

    Links

    Condoleance.nl, if you would like to express your condolences. 

    Biography Louis Grijp (in Dutch) 

    Publications Louis Grijp


    [i] Koenen, L. (1995). “Hadewych zingen gaat je niet in je kouwe kleren zitten”. Akademie Nieuws (35), 2-5 (http://www.liesbethkoenen.nl/archief/hadewych-zingen-gaat-je-niet-in-je-kouwe-kleren-zitten/)

    [ii] Rek, W. de (1995, 19 oktober). Van zangprieel en minnezucht. Utrechts Nieuwsblad.

     

    Read more...
  • Meertensuitgaven gescand en doorzoekbaar gemaakt

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Er zijn in de geschiedenis van het Meertens Instituut veel seriewerken uitgegeven die bedoeld waren voor een breder publiek dan alleen collega-onderzoekers. De langlopende serie ‘Volkskundig Bulletin’ is daar een voorbeeld van, naast series als ‘Publikaties van het P.J. Meertens Instituut’ en ‘Bijdragen en Mededelingen’.
    Read more...
  • Nieuwsbrief januari 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van januari een interview met Frans Hinskens over het door hem geschreven nieuwjaarsboekje Wijdvertakte wortels. Over etnolectisch Nederlands. In het boekje komen verschillende etnolecten aan bod, zoals het Indisch Nederlands, het Surinaams Nederlands, het Marokkaans Nederlands en het Turks Nederlands. Naar die laatste twee variëteiten is de afgelopen tien jaar uitgebreid onderzoek gedaan door het Meertens Instituut en de Radboud Universiteit.

    Read more...
  • November 2018: Hazes is ook erfgoed

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 9 november 2018 sprak prof. dr. Irene Stengs haar oratie uit getiteld 'Gepopulariseerde cultuur, ritueel en het maken van erfgoed'. Annemarie de Wildt, conservator bij het Amsterdam Museum, schreef een blog over de oratie en het symposium dat eraan vooraf ging. De tekst van de oratie zelf is hier te downloaden

  • 28 december 2015: Ontheemde talen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    "Taal is niet het bezit van een land maar van sprekers en de betekenissen die ze uitdrukken in verschillende situaties. Die sprekers kunnen woorden en andere talige bouwstenen eindeloos met elkaar combineren." Column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger, 28 december 2015.

    Foto van Roel Wijnants, Politiebureau De Heemstraat via Flickr.com (CC BY-NC 2.0) .

  • Promotie Nina Ouddeken

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nina Ouddeken deed aan het Meertens Instituut onderzoek naar transitiezones in dialectgebieden. Aan de Radboud Universiteit verdedigt zij haar proefschrift met de titel Voicing in transition. Laryngeal characteristics in West-Germanic and Italo-Romance dialects.

    Read more...
  • In memoriam prof. dr. Ruth-E. Mohrmann

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 29 december jl. is op zeventigjarige leeftijd professor Ruth-E. Mohrmann overleden. Zij bekleedde sinds begin jaren negentig, als opvolgster van professor Günter Wiegelmann, de leerstoel Volkskunde/Europäische Ethnologie aan de Westfälische Wilhelms-Universität Münster. Al die jaren was zij ook voorzitter van de Volkskundliche Kommission voor Westfalen.

    Read more...
  • Nieuwsbrief november 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van november een interview met Irene Stengs, die op 9 november aan de VU haar oratie uitsprak met de titel Gepopulariseerde cultuur, ritueel en het maken van erfgoed. Centraal in haar onderzoek staan zogenaamde high density events: gebeurtenissen met een hoge dichtheid aan emoties, beelden en mensen die zich erbij betrokken voelen. Voorbeelden van zulke gebeurtenissen zijn de redding van de Thaise grottenjongens afgelopen zomer en de monsterzwemtocht van Maarten van der Weijden.

    Read more...
  • 19 december 2015: Wijdvertakte wortels

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Frans Hinskens was te gast bij de Taalstaat en sprak daar over zijn zojuist verschenen boek Wijdvertakte Wortels. Bron: Radio1.

     

     

  • November 2018: Hoe klonk het Amsterdams in de 19e eeuw?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe klonk het Amsterdams in de 19e eeuw? Het Meertens Instituut onderzoekt dit in het kader van het project Amsterdam Time Machine, een virtuele reconstructie van het historische Amsterdam naar voorbeeld van een soortgelijke reconstructie van het oude Venetië. 

    Read more...
  • Alternative and Religious Healing in the Modern World: 12th International Conference of the SIEF Working Group Ethnology of Religion

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Meer informatie op de website van het Religious and Alternative Healing Research Platform.

  • November 2018: Van deur naar deur met Sint Maarten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op zondag 11 november is het Sint Maarten. In grote delen van Nederland wordt Sint Maarten gevierd en gaan kinderen met een lampion van deur naar deur voor een snoepje. Zo ook in Amsterdam. Om iets meer over de viering van deze dag in Amsterdam te weten te komen, benaderde de gemeente etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Nieuw nummer e-zine Vertelcultuur verschenen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het tweede nummer van jaargang twee (2015) van e-zine Vertelcultuur is nu te downloaden. Naast een inleiding van Theo Meder waarin hij onder meer ingaat op zijn benoeming tot bijzonder hoogleraar, is dit nummer vooral een podium voor stagiaires van het Meertens Instituut. Hun bijdragen gaan over humor in Nederland in de Tweede Wereldoorlog, de ontwikkelingen in de sagen rond doctor Faustus, de volksverhalen van Dam Jaarsma en hoe de sagenroute door Arnhem is ontstaan.

  • Oktober 2018: ‘Lees ze!’ Ze?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    „Lees ze!” Wat is dat woordje ‘ze’? Is dat misschien een nieuwe werkwoordsuitgang in het Nederlands? Ton van der Wouden, taalkundige bij het Meertens Instituut, schreef over die kwestie een artikel dat deze maand verschijnt in Linguistics in the Netherlands. Hij laat daarin zien dat dit 'ze' op maar liefst drie verschillende manieren benoemd kan worden: als een persoonlijk voornaamwoord, als een bijwoordje, of als een werkwoordsuitgang.
    In NRC legt Ton van der Wouden deze drie vormen verder uit. 

  • 14 december 2015: Pools in Horst

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Poolse wetenschapster Daria Boruta voerde voor de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut een drie maanden durend onderzoek uit met een lange veldwerkperiode in Horst aan de Maas. Haar specialisatie is interculturele communicatie en zij onderzoekt onbedoelde misverstanden die door talige en culturele diversiteit ontstaan. Lees meer hierover in de column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger.

  • November 2018: Praat Nederlands met me

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Voor de inhoud van het programma ‘Praat Nederlands met me’ heeft RTL taalwetenschapper en neerlandicus Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut geraadpleegd. Het komische quizprogramma gaat over de verschillende vormen van taal, zoals straattaal, kantoortaal, taalgebruik in WhatsApp en communiceren aan de hand van emoji's. Drie teams strijden tegen elkaar in zes spelrondes. Bekijk hier de eerste aflevering. (Gratis, registreren wel nodig.)

     
  • 5 december 2015: De Uitleenwoordenbank

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onderzoeker Nicoline van der Sijs vertelt in de Taalstaat over de recent gelanceerde Uitleenwoordenbank (vanaf 7:40).

  • Vervolgonderzoek naar de Staat van het Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Om de positie van het Nederlands in verschillende domeinen van het maatschappelijke leven te bepalen, stelde de Nederlandse Taalunie in 2016 een onderzoek in naar de taalkeuzes in Nederland en Vlaanderen. Dat onderzoek werd de ‘Staat van het Nederlands’ (‘StaatNed’) gedoopt en werd uitgevoerd door onderzoekers van het Meertens Instituut en de Universiteit Gent. In 2017 werden de onderzoeksresultaten van de zogenaamde nulmeting gepresenteerd. Duizenden mensen hebben er mede voor gezorgd dat het gebruik van het Nederlands en andere talen in bepaalde maatschappelijke situaties voor het eerst in kaart kon worden gebracht voor Nederland, Friesland, Vlaanderen en Brussel.

    Read more...
  • Nieuwsbrief december 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van december een interview met Nicoline van der Sijs en Sara Budts over de nieuwe Uitleenwoordenbank, waarin meer dan 18.000 woorden te vinden zijn die andere talen hebben ontleend aan het Nederlands. Daarnaast aandacht voor het onderzoeksproject Sprekend Nederland, en de colleges die Marc van Oostendorp gaf voor de Universiteit van Nederland. De Vraag van de Maand gaat over mondeling overgeleverde varianten op bekende sinterklaasliedjes.

     

  • Meertens Tune Collections uitgebreid met de melodieën van 18.000 liederen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft de Meertens Tune Collections (MTC) na jarenlange voorbereidingen aangevuld met de gedigitaliseerde gegevens van 18.000 liederen. Met de Meertens Tune Collections stelt het Meertens Instituut datasets met gedigitaliseerde melodieën beschikbaar voor onderzoekers en andere geïnteresseerden. Door de collecties als geheel aan te bieden, wordt het mogelijk om op grote schaal vergelijkingen te doen. Dit is een aanvulling op de online interface van de Nederlandse Liederenbank, waarin juist gezocht kan worden naar de gegevens van individuele liederen.
    Read more...
  • Uitleenwoordenbank geeft inzicht in ons verleden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Nederlands heeft allerlei woorden uit andere talen overgenomen, maar andersom heeft het Nederlands ook woorden uitgeleend. De Uitleenwoordenbank van het Meertens Instituut bevat meer dan 18.000 ‘uitleenwoorden’. Met deze nieuwe applicatie kun je als bezoeker zelf woorden en woordvelden in kaart brengen, waardoor je op een snelle manier inzicht krijgt in de taalcontactgeschiedenis van het Nederlands.

    Read more...
  • DRONGO talenfestival 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut staat op vrijdag 9 en zaterdag 10 november op het DRONGO talenfestival in Nijmegen met maar liefst vier labs. In deze labs laten we bezoekers kennismaken met en deelnemen aan een aantal van onze taalonderzoeken.

    Komt u naar DRONGO? Vergeet niet langs te komen bij onze stand (nummer 24). Want:
    Read more...
  • Omroep NTR maakt blauwdruk van het gesproken Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De NTR lanceert woensdag 2 december een Groot Nationaal Onderzoek naar alle Nederlandse accenten, tongvallen en dialecten, genaamd ‘Sprekend Nederland’. Met Sprekend Nederland willen de NTR, NWO (De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek), en een grote groep wetenschappers voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis een ware blauwdruk maken van de manier waarop Nederland spreekt. Bovendien gaan zij in kaart brengen welke vooroordelen mensen hebben over elkaars manier van spreken. Iedereen kan deelnemen aan dit onderzoek door het spelen van de Sprekend Nederland-app op telefoon of tablet. Read more...
  • Oktober 2018: Wat is religie eigenlijk?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe religieus is Nederland? En: wat is religie eigenlijk? Deze vragen zoemen rond sinds het CBS deze maand meldde dat er voor het eerst minder religieuzen dan niet-religieuzen in Nederland zijn: 49,3 versus 50,7 procent. Er kwam kritiek, omdat het CBS religiositeit en kerkelijkheid aan elkaar verbindt. Zijn we niet toe aan een nieuwe definitie van religie?

    Read more...
  • College over spraak, taal en accenten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze week publiceert de Universiteit van Nederland vijf video's waarin Marc van Oostendorp college geeft over spraak, taal en accenten. Hij behandelt vijf vragen: waarom is het raar om met een Gooise 'r' te praten, waarom zeggen alle kinderen ter wereld 'mama', is uit jouw taalgebruik af te leiden uit welke plaats je komt, ga je anders praten als je veel tv kijkt, en zouden we een perfecte taal kunnen bedenken?

    De vijf filmpjes verschijnen deze week iedere avond om 20.30 uur op – onder andere – de website van de Universiteit van Nederland.

  • Quiz: Hoe goed is jouw Amsterdams?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Je weet vast wel wat een habbekrats betekent, of de mazzel! Maar ken je ook andere typisch Amsterdamse woorden? En hoe staat het met je Bargoens, de taal van dieven, zwervers en schooiers? Doe de test bij Quest en kom erachter! Aan het eind van de test krijg je je resultaten te zien, en daar wordt ook een verklaring gegeven van de Amsterdamse woorden. Maak de test dus helemaal af om de toelichting te zien.

    Read more...
  • Presentatie Nationale Wetenschapsagenda

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nederland heeft een vernieuwende Nationale Wetenschapsagenda (NWA), die bestaat uit 140 grote wetenschappelijke vragen. Enkele vragen sluiten aan op het onderzoeksplan van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Oktober 2018: Hoe verhoudt Hazes junior zich tot Hazes senior?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    André Hazes junior stond in de laatste week van oktober drie avonden in een uitverkocht Ahoy Rotterdam. Daarmee trad hij in de voetsporen van zijn vader, die in 1983 de eerste Nederlandse artiest was die het sportpaleis vulde. Hoe verhoudt Hazes junior zich tot Hazes senior? In welke opzichten zijn ze hetzelfde en hoe verschillen ze van elkaar? In vier afleveringen maakt verslaggever Laura Kors de vergelijking tussen vader en zoon. Hoogleraar Irene Stengs, die eerder het boek Het fenomeen Hazes schreef, is te gast in de 4e aflevering van EenVandaag op NPO Radio 1

    Read more...
  • 30 november 2015: Slim met dialect

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onderzoek laat zien dat taalvaardigheid in het dialect niet ten koste gaat van de woordenschat in het Nederlands. Lees meer over dit onderzoek in de column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf). 

  • Interdisciplinary meetup for artists, archivists & other researchers, initiated by HuC & ARIAS

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Artists & Archivists meetups aim to engage artists, archivists and other researchers in a dialogue on their research approaches, methods and results, to learn from each other’s experiences and to explore future research collaborations. At these meetups, researchers share mutual interests, for example in experimental ways of questioning and researching archival and data collections, data visualization, digital humanities, sonic archiving and archival activism.

    Read more...
  • Workshop Afrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In spite of its uniqueness and the size of the Afrikaans speech community, Afrikaans is relatively understudied and underdescribed from the perspective of theoretical linguistics. This workshop seeks to address the paucity of descriptive and theoretical studies of Afrikaans in contemporary linguistics by bringing together scholars who work on any aspect of Afrikaans grammar for a two day workshop. We welcome contributions on any aspect of Afrikaans grammar, from both a descriptive and theoretical perspective. More information

  • Oktober 2018: Nederlands, wat is dat eigenlijk?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Nederlandse taal... als die nou een dier zou zijn, wat voor dier dan? En wat voor dier was dan het Nederlands als schoolvak? Die vragen waren niet gepland, maar komen op een of andere manier op in gesprek met neerlandicus Marc van Oostendorp. Deze week hield hij zijn derde oratie. In 1997 werd hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, in 2007 in Leiden en vorig jaar vertrok hij naar de Radboud Universiteit in Nijmegen. „Door hoe het leven is gelopen, is het ook precies iedere tien jaar”, zegt hij.

    Lees het hele interview door Ellen de Bruin in NRC.

    Read more...
  • Symposium Transmission of Tunes and Tales

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In this symposium, we aim to focus on understanding and modeling the cultural transmission of stories and songs. Topics include the (computational) modeling of narrative contents of stories, the identity and stability of melodies in oral transmission, relationships between melody and text in singing and chanting, and so on. The symposium will demarcate the conclusion of the Tunes and Tales project, which was carried out at the Meertens Institute, Amsterdam, 2012-2016. More information.

  • Automatische transcripties voor handgeschreven teksten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Namens het Meertens Instituut heeft onderzoeker Nicoline van der Sijs een samenwerkingsovereenkomst gesloten met READ/Transkribus. Transkribus is een programma dat automatische transcripties van handgeschreven teksten maakt, ontwikkeld door de Universiteit Innsbruck en onderdeel van het door de Europese Unie gesubsidieerde project READ (Recognition and Enrichment of Archival Documents). 

    Read more...
  • Symposium Spoken Language in the Mines: Euregion and beyond

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Oktober 2018: Tweede enquête voor Nederlandse en Vlaamse emigranten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De tweede enquête van het project Vertrokken Nederlands is in oktober verschenen en gaat over culturele gebruiken en gewoontes. Nicoline van der Sijs sprak bij SBS Dutch, radio Australië over de inhoud van deze enquête. Daarin wordt bijvoorbeeld gevraagd welke Nederlandse kinderboeken emigranten voorlezen aan hun kinderen en kleinkinderen, welke moppen ze vertellen en welke liedjes ze zingen. In NRC schreef Ewoud Sanders uitgebreid over het project Vertrokken Nederlands. 

    Read more...
  • Publieksmiddag: mijnwerkers in de Euregio en daarbuiten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Oktober 2018: Waar komt het woord 'haasje' vandaan?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Pangahaas, zalmhaas, kabeljauwhaasje. Je kunt eigenlijk van elk dier wel een haasje kopen. Maar waar zit dat in het lichaam van het dier? Niet altijd op dezelfde plek, zo blijkt. Het is eigenlijk meer het neusje van de zalm. De Keuringsdienst van Waarde bracht een bezoek aan het Meertens Instituut en sprak taalkundige Nicoline van der Sijs over de herkomst van het 'haasje'. (Vanaf 14:50). 

    Read more...
  • Sociolinguistics Circle 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Sociolinguistics Circle is an annual one day conference which convenes students and researchers of language variation, sociolinguistics, linguistic anthropology and ethnography who have a connection to the Low Countries. This year’s edition will take place on 15 April 2016 at the Centre for Language Studies of the Radboud University Nijmegen. For this third edition, we also invite BA and MA students to submit their work for (poster) presentation.

    Photo by Grigory Kravchenko, untitled,  via Flickr.com

  • Colloquium & boekpresentatie: Documentation and revitalisation of languages in Eurasia

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    This colloquium will take place on the occasion of the launch of a collection of articles entitled The Fascination with Inner Eurasian Languages in the 17th Century, The Amsterdam mayor Nicolaas Witsen and his collection of ‘Tartarian’ vocabularies and scripts.

    Read more...
  • Lezing Leonie Cornips: How to raise your children bilingually and bidialectically?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Many parents (expatriate, immigrant, newcomers and/or dialect speaking parents) have questions about the bilingual or bidialectal upbringing of their children. Questions often raised are:

    • Don’t get children confused when they hear two languages spoken around them?
    • Do children mix up their two languages?
    • Is it better to raise a child first in one language and then later in a second one?
    • Is dialect a degraded language and isn’t it better for the child to only acquire Dutch?

    In this presentation, I'll address briefly why bilingual children and adults were considered a problem in earlier times and why this view has changed recently due to linguistic and cognitive research. This type of research enables us to address the questions posed above.

    Programme            
    17.30:                        Welcome
    17.30 - 18.00:           Brightlands Chemelot Campus Tour
    18.10 - 18.20:           Word of Welcome by Nele Coninx (Brightlands)
    18.20 - 19.00:           Presentation Prof. dr. Leonie Cornips (Maastricht University)
    19.00 - 19.30:           Informal drink

    This event is part of the jubilee festivities of the University Fund Limburg and Maastricht University. Maastricht University (UM) turned 40 last January. All kinds of festive activities will take place in Maastricht from January till September 2016. The Limburg University Fund, which in 1965 began promoting the creation of Limburg's own university, will also celebrate its jubilee within the whole region.

    When:      Tuesday 23 February, 17.30 - 19.30
    Where:     Brightlands Campus, Building 24, Sittard
    Who:        Prof. dr. L. Cornips, Professor and chair "Language culture" in Limburg @ Maastricht University
    For:          Expat community & Immigrants & Dialectspeaking people
    Entrance: Free, registration required

    For more information visit the website.

    Read more...
  • Nieuwe website met lesmateriaal over ons culturele erfgoed

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Reisgidsen, woordenboeken, schilderijen, gedichten en slavernijregisters: dit soort bronnen uit ons nationale culturele erfgoed kunnen onze kennis over het verleden verrijken. We kunnen ze bovendien in verband brengen met actuele thema’s zoals racisme, kapitalisme, klimaatverandering en toerisme.

    Read more...
  • Symposium Torah and Qur'an Recitation in the Netherlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Speakers
    dr. Dániel Péter Biró (University of Victoria, Canada)
    dr. Peter van Kranenburg (Meertens Instituut)
    Fred Gales, M.A. (independent anthropologist)

    Several reciters from Jewish and Islamic communities will be present for discussion and demonstration.

    This symposium will focus on research of Torah and Qur’an recitation as practiced in the Netherlands. Since 2008, researchers at the University of Victoria, the Meertens Institute and Utrecht University have developed tools for computational analysis of te’amim, the Jewish cantillation signs and rules of Qur’an recitation. The research team will give a summary of this computational research, which has been presented at international conferences and in peer-review publications. Employing field-recordings of Torah and Qur'an recitation collected between 2011 and 2016, these investigations are based on a cross-section of contemporary Jewish and Muslim recitation practices. These recordings document established Dutch traditions of recitation as well as influences from newer immigrant communities in the Netherlands. As unique traditions of Jewish and Islamic communities are represented in these field-recordings, the collection exists as a relevant resource for scientific research and an important archive of historical and documentary recordings for communities within the Netherlands and beyond.

    Program
    15.00h Project Overview Research, and Fieldwork
    16.00h Discussions and demonstrations of Torah Reading and Qur’an recitation with members of Jewish and Islamic communities in the Netherlands
    16.30h Questions and discussion
    17.00h End of the symposium

    The languages during the symposium are Dutch and English.

    Registration
    If you wish to attend the symposium, please register by sending an email to This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

    This work is supported by the Computational Humanities Programme of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences, under the auspices of the Tunes & Tales project and the University of Victoria, British Columbia, Canada.

    Read more...
  • Heritage and the Cultural Construction of the Real

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Across the world, and also in the Netherlands, cultural heritage is in high demand as a resource for socio-cultural identities. The study of heritage formations leads right into the heart of competing and contested politics and aesthetics of world-making in pluralistic societies.

    Cultural heritage is the outcome of a particular, authorized way of mobilizing the past. It is not given, but constantly in the making: a construction subject to dynamic processes of (re)inventing culture within particular social formations and bound to particular forms of mediation. 

    Read more...
  • Phonologica Lugduno Batavorum Extra Muros 2016

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Nieuwsbrief oktober 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van oktober kunt u meer lezen over onderzoeksportaal Nederlab, dat deze maand officieel gelanceerd wordt. In Nederlab zijn miljoenen oude en nieuwe teksten voor het eerst op één plek doorzoekbaar gemaakt. Het is interessant onderzoeksmateriaal voor o.a. taalkundigen, letterkundigen en historici.

    Verder aandacht voor twee oraties die de komende periode op het programma staan, en een bijzonder kunstproject rondom Limburgse dialecten in verzorgingstehuizen. Ook is er een tweede enquête online van het project Vertrokken Nederlands, bedoeld voor Nederlandse emigranten.

    De Vraag van de Maand gaat over dooddoeners als 'Hussen met je neus ertussen', als antwoord op de vraag 'Wat eten we vanavond?'. Theo Meder deed een oproep naar dooddoeners op internet en doet in deze rubriek verslag van zijn bevindingen.

  • Docentendag Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens deze docentendag nemen we u mee langs highlights uit de Neerlandistiek: wat is nieuw, wat is er veranderd, waar zitten de ontwikkelingen? Van recenseren, via de ANS naar de kracht van het beeld, over taalverwerving, leeslijsten en chatgesprekken. Kortom, een breed scala aan onderwerpen voor iedereen die geïnteresseerd is in de Neerlandistiek!

    Lees meer op de website van de Radboud Universiteit

  • Vertrokken Nederlands: tweede enquête over de Nederlandse cultuur in den vreemde online

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni 2018 besteedden we aandacht aan Vertrokken Nederlands, het grootschalige onderzoek dat Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut samen met de Taalunie uitvoert naar de taal van Nederlandse en Vlaamse emigranten.
     
    Ondertussen hebben al meer dan 4000 mensen de eerste enquête ingevuld. Er is nu een tweede enquête opgesteld, die gaat over de Nederlandse cultuur in den vreemde en over behoeftes aan ondersteuning. De Nederlandstalige enquête is hier te vinden. 
    De Engelstalige enquête staat hier
  • Lezing Darrell Conklin: Music Generation by Transformation

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Plusprogramma Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe kunnen scholen met plusklassen ook plusprogramma’s voor het vak Nederlands maken? Die bestaan nog niet, maar er zijn mogelijkheden genoeg, volgens de sprekers deze avond. Met experts, wetenschappers én kunstenaars die het schoolvak Nederlands willen helpen verrijken houdt de Akademie van Kunsten een discussieavond voor docenten, leerlingen, ouders, neerlandici, beleidsmakers, journalisten, uitgevers, bestuurders en geïnteresseerden.

    Read more...
  • Een Kerstman met een zwarte knecht

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Prenthistoricus en Sinterklaasonderzoeker dr. Nico Boerma beschrijft en analyseert in de nieuwsbrief (november 2015) van het Meertens Instituut een door hem gevonden tot nu toe onbekende bron: een Duits gedicht uit 1803 (of eerder), waarin een winterse geschenkenbrenger, de Kerstman, optreedt met naast zich een knecht. Deze knecht Ruprecht, die zijn ‘slaaf’ en een ‘neger’ genoemd wordt, werpt nieuw licht op de voorgeschiedenis van het boekje (1850) van Jan Schenkman, waarin voor het eerst die andere geschenkenbrenger, Sint-Nicolaas, te zien is samen met een man met donkere huidskleur als knecht.

    Zie ook dossier: Zwarte Piet uit 2013

  • Oktober 2018: Waarom zijn Nederlanders zo grof op social media?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het programma Spraakmakers op NPO Radio1 ging op zoek naar het antwoord op de vraag waarom we zo onaardig tegen elkaar zijn op social media. De radiomakers kwamen tot wat opmerkelijke conclusies. 

    Taalwetenschapper Marc van Oostendorp van het Meertens Instituut vertelt dat Nederlanders al sinds de 17e eeuw wereldwijd bekend staan om hun grofheid. We werden botmuilen genoemd. En we waren er nog trots op ook. Volgens de neerlandicus heeft Nederland nooit een hofcultuur gekend. "De gegoede burgers werden rijk met de VOC en handeldrijven. Je kan zeggen dat onze elite bestond uit mensen uit het gewone volk die opeens heel rijk werden. De grove manieren zaten dus door de hele maatschappij, en omdat we er ook nog eens veel geld mee verdienden hoefden we ons ook niet aan te passen." 

    Read more...
  • 16 november 2015: Mijntaal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In haar column voor Dagblad de Limburger (pdf) gaat Leonie Cornips in op de vraag hoe de Oostelijke Mijnstreek talig veranderde door de komst van veel mijnwerkers van elders.

    Foto: Pijler ondergronds op de Staatsmijn Wilhelmina, Collectie de Staatsmijnen.

  • Oktober 2018: Politieke impuls voor Nedersaksisch

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Rijk en vijf provincies slaan de handen ineen om het Nedersaksisch een flinke impuls te geven. Minister Ollogren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) ondertekent deze week een intentieverklaring waarmee de waarde en het belang van het Nedersaksisch als zelfstandige taal erkend wordt. Het Europees Handvest voor Regionale Talen of Talen van Minderheden bood Nederland al eerder de mogelijkheid om drie regionale talen te erkennen: het Fries, Limburgs en het Nedersaksisch, zo meldt het Meertens Instituut. Na de nieuwe overeenkomst zullen de overheden meer samenwerken bij hun 'inzet op de streektaal', volgens de woordvoerder van de minister. Ook kijken ze daarbij naar Nedersaksisch sprekende regio’s in Noordwest-Duitsland. 

    Lees verder bij De Stentor.

    Foto: Flickr.com, Agreement (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Morfologiedagen met een lezing van Ton van der Wouden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Ton van der Wouden geeft een lezing tijdens de Morfologiedagen 2015, die dit jaar plaatsvinden aan de Katholieke Universiteit Leuven. Bezoek voor meer informatie de website.

  • Oktober 2018: Dialect als medicijn in verzorgingstehuis

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wat betekent het als je jouw eigen dialect kunt spreken wanneer je in een verzorgingstehuis zit? Dat onderzochten taalwetenschapper Leonie Cornips van de Universiteit Maastricht en cultureel antropoloog Jolien Makkinga van het Meertens Instituut. Volgens Makkinga is het juist voor bewoners in een verzorgingstehuis belangrijk dat er dialect gesproken wordt. "Mensen hebben al vaak heel veel moeten achterlaten. Ze zijn ook in een omgeving die aanvankelijk vreemd is. Dan is het des te beter dat ze nog terug kunnen naar iets wat heel eigen is, hun eigen taal." De wetenschappers bedachten een bijzondere manier om hun onderzoeksresultaten te presenteren: een dialect-klankkast. Bekijk het filmpje bij 1Limburg.

  • TEDx Roermond

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 11 december zal Leonie Cornips spreken tijdens het evenement TEDx Roermond

  • Oktober 2018: 'Wat zeggie? Azzie val dan leggie!' Het Rotterdams onder de loep

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    'Wat zeggie? Azzie val dan leggie!' Waarom zeggen Rotterdammers dingen als ‘Rotterdammert’ en ‘zeggie’? De website In de buurt - Rotterdam zocht het uit, en kwam een heel eind dankzij het boekje ‘Rotterdams’ van taalwetenschapper Marc van Oostendorp. 

    Foto: Simone Wolff

     

     
  • Vertoning Braziliaanse Koorts

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 4 december vertoont de Balie in Amsterdam de documentaire Braziliaanse Koorts. Deze, door Arjan van Westen en Monique Schoutsen gemaakte documentaire, gaat over de fascinerende geschiedenis van ruim 700 straatarme Zeeuwen die tussen 1858-1862 naar Brazilië emigreerden. Nazaten van deze onfortuinlijke landverhuizers leven in de binnenlanden van Espirito Santo. Een hele kleine groep spreekt ruim 160 jaar na het vertrek van hun voorouders nog Zeeuws. Zij doen in deze documentaire hun bijzondere verhaal.

    Read more...
  • Oktober 2018: Zwarte Piet is zich door de jaren heen blijven veranderen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Waar de figuur van Zwarte Piet vandaan komt, is volgens antropologen niet meer te achterhalen. De Zwarte Piet zoals we hem nu kennen werd geïntroduceerd in 1850. Van lief naar dreigend, en kinderen in de zak meenemend: de figuur van Zwarte Piet is altijd aan verandering onderhevig geweest. Antropoloog Markus Balkenhol in Een Vandaag (vanaf ca. minuut 21).

  • Lezing John Helsloot: Sinterklaas & Zwarte Piet in Nederland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Lezingenreeks Van Valentijn tot Zwarte Piet - De oorsprong en functie van christelijke tradities rond heiligen. Meer informatie op de website van het Centrum voor de Studie van Christelijke Tradities.  

     

  • September 2018: ‘Taal is de sleutel tot echte artificiële intelligentie'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Rappende robots, algoritmes die online racisme opsporen in teksten of op pedofielen jagen. Waar taal en technologie elkaar kruisen, ontstaat op dit moment een van dé onderzoeksdomeinen van de toekomst. Aan het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen wordt er volop op ingezet. Zo ontwikkelde Folgert Karstdorp (Meertens Instituut) samen met zijn Antwerpse collega's Mike Kestemont en Enrique Manjavacas MC Turing, de rappende robot. 

    Read more...
  • Lezing wederopbouwboerderijen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland meer dan 8000 boerderijen totaal verwoest. Daarmee verloren boeren niet alleen hun woonruimte, maar ook een essentieel deel van hun bestaansbasis en een drager van identiteit, traditie en status. De meeste boerderijen gingen in de laatste oorlogsjaren verloren, zo ook in de Betuwe, rond Huissen en Elden.

    Read more...
  • September 2018: Plassen over een kwallenbeet en meer hardnekkige fabels

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Van suiker word je druk. Muggen komen op licht af. Op een kwallenbeet moet je plassen. Is dat wel zo? Er schijnt niks van te kloppen. Volgens volksverhalenonderzoeker Theo Meder is het echter niet gek dat waarschijnlijk ook jij sommige van deze broodje aap-verhalen hebt geloofd: "Ze geven ons praktische antwoorden op zaken waar we mee te maken krijgen en die we vervelend vinden. Het is een houvast." Lees verder bij RTL Nieuws


    Foto: Flickr.com, Bernhard Brause - Sugar (CC BY-ND 2.0)

  • Nieuwsbrief november 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van november aandacht voor een nieuwe app die Nederlandse accenten in kaart brengt. Verder een bijdrage van Nico Boerma. Hij vond een Duits gedicht uit 1803 (of eerder), waaruit blijkt dat het idee dat een winterse geschenkenbrenger een zwarte man als slaaf en knecht kon hebben al veel eerder is bedacht dan tot nu toe werd aangenomen, en niet uniek is voor Nederland. Nieuw in onze collectie is een boek over het samenwonen met spoken, voor sommige mensen een dagelijkse realiteit.

  • Symposium: Popularized Culture, Ritual and the Making of Heritage

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Symposium: Popularized Culture, Ritual and the Making of Heritage 
    Date: 8 – 9 November 2018
    Venue: Meertens Institute/Vrije Universiteit Amsterdam
    Admission is free. Please register: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
     
    The central concern of this symposium is to explore processes of popularization and heritage formation and the role of ritual therein. The symposium will be organized in the context of Irene Stengs’ inauguration as Professor by Special Appointment of “Anthropology of Ritual and Popular Culture” at the Vrije Universiteit, Amsterdam.

    Program and abstracts
  • Digitale data: wonen in een Dudokhuis

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Honderd jaar geleden werd de beroemde Nederlandse architect Willem Marinus Dudok directeur Publieke Werken in Hilversum. In die functie ontwierp hij verschillende sociale woningbouwprojecten. Centraal in Dudoks filosofie stond de wijkgedachte: een wijk was voor hem een duidelijk afgerond en afgescheiden deel van een stad. Maar werd dit ook zo ervaren door de bewoners? Stimuleerde zijn manier van bouwen een buurtleven?

    Read more...
  • Twee onderzoekers spreken hun oratie uit

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De komende periode staan er twee oraties op het programma van onderzoekers van het Meertens Instituut. Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands en Academische communicatie aan de Radboud Universiteit, spreekt op 25 oktober zijn inaugurele rede uit met de titel 'Spreken voor leken in 45 minuten'. Irene Stengs, hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de Vrije Universiteit, spreekt op 9 november haar inaugurele rede uit getiteld 'Gepopulariseerde cultuur, ritueel en het maken van erfgoed'. 

    Read more...
  • Peutertalen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Leonie Cornips stelt in haar column in Dagblad de Limburger (pdf) van 2 november dat het tijd wordt dat we beseffen dat steeds meer (jonge) kinderen meertalig zullen opgroeien en dat die talen voor hun ontwikkeling belangrijk zijn.

    Foto: Femke Niehof, ballenbak.

  • Lancering onderzoeksportal Nederlab

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    “Als je met één muisklik toegang zou hebben tot 41 miljoen oude en nieuwe Nederlandse teksten en 18 miljard woorden, wat zou je dan willen weten?” Met deze zin presenteert ‘Team Nederlab’ het onderzoeksportaal binnenkort bij diverse evenementen en gelegenheden. Van het vroegste Middelnederlands tot Nederlands uit de eenentwintigste eeuw: in Nederlab zijn miljoenen oude en nieuwe teksten voor het eerst op één plek doorzoekbaar gemaakt (lees meer). Aan u willen we graag persoonlijk vertellen welk een schat aan informatie Nederlab in zich herbergt.

    Read more...
  • Stageplaats: dialectgebruik op peuterspeelzalen en kinderdagverblijven

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft een stageplaats beschikbaar. Het betreft een onderzoek in opdracht van de gemeente Eijsden-Margraten. De gemeente wil de taalkeuze en het taalgebruik op de kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in de gemeente onderzoeken. 

     

  • Geluidskunstenaar onderzoekt huisgeluiden in de Meertens-audiocollectie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Krakende vloeren, rinkelende kopjes en trillende telefoons. Eigenlijk willen de onderzoekers van het Meertens Instituut de huisgeluiden niet in de opnames horen. De focus ligt immers op dialecten, liedjes of volksverhalen. Maar voor Elise ’t Hart, afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en oprichter van het Instituut voor Huisgeluid, zijn deze geluiden juist interessant en voor haar bezit de audiocollectie van het Meertens Instituut dan ook een verborgen schat aan informatie. 

    Read more...
  • Nieuw open access-initiatief van start: Linguistics in Open Access

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Linguistics in Open Access (LingOA) is een initiatief van vooraanstaande Nederlandse taalwetenschappers, waaronder directeur Hans Bennis van het Meertens Instituut van de KNAW. Vier internationale toptijdschriften op het gebied van linguïstiek (taalwetenschap) maken de stap naar open access.

    Read more...
  • Klankkast Mia spreekt dialect in Limburgse verzorgingstehuizen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wat betekent het als je je eigen dialect kunt spreken als je in een verzorgingstehuis zit? Dat onderzocht cultureel antropologe Jolien Makkinga samen met hoogleraar Taalcultuur Leonie Cornips (Universiteit Maastricht, Meertens Instituut). Kan het spreken in je eigen dialect, je gevoel van autonomie beïnvloeden?

    Read more...
  • EUREKA! Festival met lezing van Marc van Oostendorp

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens dit veelzijdige en inspirerende festival ervaar je hoe wetenschap ons leven, technologie, economie en onze maatschappij verrijkt. Kijk honderd jaar terug toen Einstein zijn relativiteitstheorie introduceerde. En kijk naar de toekomst met de Nationale Wetenschapsagenda: waar gaan wetenschappers in Nederland zich de komende jaren op richten?

    Read more...
  • Lezing Nederlands Dagboekarchief: The Archives of the Self: What and Where Are They?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Nederlands Dagboekarchief (NDA) nodigt uit tot het bijwonen van een lezing en workshop, gegeven door Prof. Dr. Julia Watson: The Archives of the Self: What and Where Are They?
     
     
    Julia Watson publiceerde alleen en samen met Sidonie Smith gedurende de afgelopen vijfentwintig jaar talloze essays en boeken over autobiografische genres als autobiografie, autoetnografie, de Bildungsroman, dagboeken, graphic memoirs, digital life writing en mensen rechten-getuigenissen, met speciale aandacht voor, onder andere, authenticiteit, performativity, postkolonialisme, feminisme, rationaliteit en visualiteit. In 2016 verscheen Life Writing in the Long Run, een compilatie van eenentwintig van hun essays, geschreven tussen 1998 en 2016 over nieuwe ontwikkelingen op het gebied van life writing onderzoek.
     
    Aanmelden graag vóór vrijdag 28 september bij Monica Soeting: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.. Deelname is gratis.
     
    Dinsdag, 2 oktober, 16.00 – 17.00 uur
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam, zaal 2.18
     
  • Onderzoeksconferentie Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Irene Stengs organiseert tijdens het congres een klein symposium getiteld De muziek van Jan en Alleman. Zicht op alledaagse 'cultuurparticipatie'. Meer informatie.

  • September 2018: Nederland een calvinistisch land? Dat is nou een nationale mythe.

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nederland calvinistisch? De verzuiling lange tijd allesbepalend? Het nieuwe boek ‘Wereldgeschiedenis van Nederland’ maakt aan veel nationale mythes een einde, ook over ons religieuze verleden. Talloze verhalen dragen bij aan het beeld van Nederland als calvinistisch land. Zo is lang beweerd dat de Statenvertaling de grondlegger van de Nederlandse taal is. Onjuist, schrijft taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut in haar bijdrage. De bijbelvertaling was al oubollig bij het verschijnen.
    Lees verder in Trouw.

    Read more...
  • 20 november 2015: Inlevermiddag dagboekarchief

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 20 november a.s. organiseert het dagboekarchief weer een inlevermiddag. Mensen kunnen langskomen om hun dagboek te schenken. Wilt u documenten inleveren, stuur dan een email naar This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.. Ga voor de verdere werkwijze naar de website van het dagboekarchief.

  • Atlas van de Nederlandse taal ontvangt Jaarprijs Wetenschapscommunicatie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De afgelopen week werd bekend dat de Atlas van de Nederlandse taal is onderscheiden met de Jaarprijs Wetenschapscommunicatie van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB). Het boek is geschreven door twee Nederlandse en twee Vlaamse auteurs.

    Read more...
  • Streektaalconferentie 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 20 november 2015 vindt de internationale streektaalconferentie “Dialect in de meertalige grootstad” in Brussel plaats. Meer informatie

  • Kroegcollege door Leonie Cornips

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Leonie Cornips (Meertens Instituut, Universiteit Maastricht) is spreker bij het allereerste Kroegcollege van café Pelt in Heerlen.

    Als hoogleraar Taalcultuur in Limburg bestudeert Cornips hoe mensen zich door taalgebruik met elkaar al dan niet identificeren. Het Heerlens Nederlands is zeer sterk door het Limburgs beïnvloed en al ergens in de jaren twintig van de vorige eeuw ontstaan door migratie en mobiliteit vanwege de mijnindustrie. 

    Meer informatie op de website van café Pelt

  • SagenJager voor Arnhem en omgeving

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft naar aanleiding van het Sprookjesfestival in Arnhem een nieuwe route voor de SagenJager ontwikkeld. Het is een fietsroute door Arnhem, Velp en Rozendaal, door stedelijk gebied, maar ook de natuur in over de Veluwe.

    Read more...
  • Relict en Reliek: de fascinatie voor het residu

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In deze lezing vertelt hoogleraar etnologie Peter Jan Margry u meer over relieken in de brede zin van het woord.

    Read more...
  • 3 oktober 2015: Taalversmalling

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de column van Leonie Cornips aandacht voor het afnemen van talenkennis in een alsmaar meertaliger wereld: "We verliezen dialect en spreken hooguit één vreemde taal.". Bron: Dagblad de Limburger (pdf). 

  • Who's afraid of the archive?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens deze interdisciplinaire bijeenkomst zijn kunstenaars, onderzoekers en archivarissen uitgenodigd om een kijkje te nemen in de archieven van het KNAW Humanities Cluster, die zich bevinden in het Instituut voor Sociale Geschiedenis. Het evenement is een samenwerking van het HuC en ARIAS (Amsterdam Research Institute of the Arts and Sciences).

    Read more...
  • Nieuwsbrief oktober 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van oktober een inkijkje in het onderzoek van Theo Meder, die per 1 september 2015 benoemd is tot bijzonder hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zijn onderzoek naar de mondelinge overlevering van volksverhalen sluit goed aan bij het lopende onderzoek naar historische letterkunde. Verder gaat Sophie Elpers in op een stuk uit de collectie dat erg belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van het vakgebied Etnologie. De Vraag van de Maand gaat over de naam Assepoester. Waarom is het eigenlijk niet Assepoetster?

  • In memoriam Jurjen van der Kooi

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In memoriam

    Jurjen van der Kooi (Hardegarijp 22-12-1943 – Drachten 4-9-2018).


    Met grote verslagenheid is kennis genomen van het overlijden van Jurjen van der Kooi. Jurjen was vele jaren onderzoeker en hoofddocent aan het Nedersaksisch en Fries Instituut van de Faculteit der Letteren aan de Rijksuniversiteit Groningen, onder andere op het gebied van vertelcultuur. Jurjen was een gedreven publicist en een vraagbaak voor wie maar een beroep op hem deed. Hoewel Jurjen al langere tijd problemen had met zijn gezondheid, komt zijn overlijden toch erg plotseling, en treft ons diep.

    Read more...
  • Landinwaarts met de Sagenjager

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In het programma Landinwaarts was er op 17 september 2015 aandacht voor de Friese Sagenjager.

     

  • Nieuwsbrief september 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van september kijken we met taaltechnoloog Folgert Karsdorp terug op een geslaagd experiment met de rapbot (of: MC Turingtest) op Lowlands Science. Ook hadden we na de zomer hoog bezoek van Zijne Majesteit de koning. Tijdens zijn bezoek aan het KNAW Humanities Cluster hielden verschillende onderzoekers een korte voordracht en mocht de koning de MC Turingtest spelen. 

    Read more...
  • Hans Bennis over Korterlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hans Bennis sprak tijdens de opening van het academisch jaar aan de Universiteit van Amsterdam over het Korterlands.


  • September 2018: Wetenschappers trekken aan de bel over studentenaantallen studie Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het begon allemaal met een klein bericht in de universiteitskrant van de Vrije Universiteit, vorige week.

    Door teruglopende studentenaantallen – dit jaar zes eerstejaars, vorig jaar vijf – dreigt de opleiding Nederlands te verdwijnen. Marc van Oostendorp, taalonderzoeker aan het Meertens Instituut en hoogleraar Nederlands in Nijmegen, schreef erover op zijn goed gelezen blog Neerlandistiek en meldde dat de landelijke aanwas al jaren daalt. In 2008 waren er, alle universiteiten samen genomen, meer dan vijfhonderd eerstejaars, nu zijn het er minder dan tweehonderd.

    Read more...
  • 19 september 2015: Leidse corpsstuko

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Wat betekent AVG, biba, kwarrel en VVV? Lees alles over studententaal in de laatste column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger.

    Foto via Flickr.com, Jirka Matousek, CC BY 2.0

  • Augustus 2018: Het Zweeds bevat veel woorden met Nederlandse wortels

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Knäckebröd hebben we van de Zweden, maar ook de Zweden praten een beetje Nederlands. Het Zweeds bevat volgens de Uitleenwoordenbank van het Meertens Instituut ruim 2000 woorden met Nederlandse (en Nederduitse) wortels, uiteenlopend van andakt (aandacht) tot svavel (zwavel). Vooral aan het begin van de 17e eeuw was de Nederlandse invloed op het Zweeds groot. Lees verder in Trouw.

    Foto: Simone Wolff

  • Deelnemers gezocht voor grammatica-experiment

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijs D’Hulster van de Universiteit Gent doet onderzoek naar regionale verschillen binnen de grammatica van het Nederlands. In dat kader is hij op zoek naar mensen die willen deelnemen aan een kort online experiment van ongeveer 10 minuten. Als beloning ontvangen de deelnemers een vergoeding van €5. De onderzoeker is vooral op zoek naar deelnemers uit de regio rond Amsterdam en Middelburg.

    Het experiment en de bijbehorende uitleg is te vinden op www.gist.ugent.be/tijsdhulster/portaal1.

  • Augustus 2018: Gezocht: 'zuivelicoon' Frau Antje

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Nederlandse zuivelindustrie zoekt een nieuw icoon. Om Nederlandse kaas en boter aan te prijzen op de Duitse markt werd in 1961 Frau Antje geïntroduceerd. Nu mogen Duitse consumenten kiezen wie de nieuwe Frau Antje wordt. Hoewel het uiterlijk van Frau Antje al decennialang vrijwel hetzelfde is, heeft ze wel degelijk een ontwikkeling doorgemaakt. Voor het Meertens Instituut schreef etnologe Sophie Elpers - zelf van Duitse komaf - een boekje over het fenomeen Frau Antje. Lees verder in Trouw.

    Foto: Simone Wolff

     

     

  • Sagen jagen door de Friese Wouden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft in samenwerking met Stichting Dam Jaarsma en studente geschiedenis Lutske Holthuis een Friese sagenjager ontwikkeld. Aan de hand van verhalen die Dam Jaarsma heeft verzameld verkent de fietser of wandelaar de Friese Wouden in het decor van boomwallen en waterplassen.

    Read more...
  • Augustus 2018: 'Rapbot' MC Turing heeft een indrukwekkende flow, voor een robot.

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Is het mogelijk met kunstmatige intelligentie de flow van rapmuziek te imiteren? Die vraag probeerden wetenschappers van het Meertens Instituut op Lowlands te beantwoorden met behulp van ‘flowbot’ MC Turing. De Volkskrant kwam kijken en concludeerde dat Rapper MC Turing een indrukwekkende flow heeft, voor een robot. Naar het artikel

    Ben je benieuwd of je zelf goed kunt inschatten welke hiphoptekst door de rapbot gemaakt is, en welke  door rapper 'van vlees en bloed'? Luister naar dit radiofragment van NPO Radio 1.

    Read more...
  • Universiteit van Nederland

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Aan de Universiteit van Nederland geven de beste hoogleraren van Nederland gratis college op internet. De opnames zijn bij te wonen. Op 22 oktober geeft Marc van Oostendorp vijf korte colleges over taal. Kaarten zijn nu beschikbaar.

  • Onderzoek zonder Facebook

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Geïnspireerd door het recente project ‘Vertrokken Nederlands’, waarbij de taal van Nederlandse emigranten centraal staat, schreef collectiemanager Douwe Zeldenrust voor Neerlandistiek een bijdrage over vergelijkbaar onderzoek aan het Meertens Instituut in de jaren 60 van de vorige eeuw. Toen deed dialectologe Jo Daan onderzoek naar resten Nederlands in de Verenigde Staten. Hoe voerde zij het onderzoek uit, zonder dat zij de beschikking had over de digitale technieken van tegenwoordig of sociale media als Facebook? Zeldenrust beschrijft de geschiedenis van een bijzondere collectie van het Meertens Instituut aan de hand van tien vragen.

    Foto: Jo Daan (rechts) in Amerika (1966). Op de voorgrond staat een van de audioapparaten die Jo Daan gebruikte.

  • 3 september 2015: Verjaardagsliedjes

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de muziekbibliotheek van de Universiteit van Louisville in Amerika is per toeval het manuscript van het liedje Happy Birthday gevonden. Gijs Staverman vraagt zich af: hoe lang zingen we in Nederland eigenlijk al verjaardagsliedjes? Nicoline van der Sijs geeft antwoord op Radio 2.

    Foto door Raw Herring, David verjaardag 2011-29 (bron: Flickr.com, CC BY-SA 2.0)

  • Symposium ter gelegenheid van de 80e verjaardag van taalkundige Jan Stroop

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    80e VERJAARDAG VAN JAN STROOP

    Aangeboden door collega’s van het Meertens Instituut
     
    Vrijdag 28 september 2018, 15.00-17.30 uur, NIAS-zolder
  • Nieuwsbrief september 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van september een kijkje in het Meertens Instituut. Veel lezers kennen het instituut van de boeken van J.J. Voskuil. Maar het huidige onderzoeksinstituut – gehuisvest in een voormalige Coca-Colafabriek – ademt allang niet meer de stoffige sfeer van toen. Verder aandacht voor de social mediahype rond #teampatat en #teamfriet. De vraag van de maand gaat over het woord picnic/picknick. Heeft dit een racistische connotatie of niet?

  • Koning bezoekt het Humanities Cluster en het NIAS van de KNAW

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Zijne Majesteit de koning heeft op woensdag 29 augustus 2018 een bezoek gebracht aan vier vooraanstaande onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). 

    Het werkbezoek begon bij het Humanities Cluster. Daar werd de koning welkom geheten door Wim van Saarloos, president van de KNAW en de directeuren van het cluster. Na een kort onderhoud wandelde de koning met het gezelschap door het Spinhuis. Eeuwen geleden was dit een plek waar arme en bedelende vrouwen werden opgesloten om te naaien en spinnen. Tegenwoordig is het een moderne werkplek voor wetenschappers en ondersteunend personeel. De koning ging er met enkele wetenschappers in gesprek over moderne, vaak digitale, methoden en technieken om eeuwenoude onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden.

    Read more...
  • Collectie Fonetiek van UvA naar Meertens Instituut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vandaag is de collectie Fonetiek van de Universiteit van Amsterdam (UvA) officieel overgedragen aan het Meertens Instituut (KNAW). De collectie bevat uniek materiaal op het gebied van spraakverwerving, dialecten en omroephistorie. Het is een omvangrijke audiocollectie die bestaat uit meer dan 1700 glasplaten, honderden banden en tientallen wasrollen.

    Read more...
  • Workshop: Sociolinguistics of Belonging

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Meertens Instituut (Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences) and chair Languageculture in Limburg at Maastricht University is organizing the 2nd Sociolinguistics Belonging workshop.

    Read more...
  • Prof. dr. Theo Meder benoemd tot hoogleraar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Prof. dr. Theo Meder is met ingang van 1 september 2015 benoemd tot bijzonder hoogleraar Volksverhaal en Vertelcultuur van de middeleeuwen tot heden in Nederland in een internationale context namens de KNAW en het Meertens Instituut aan de Rijksuniversiteit Groningen. De leerstoel is ondergebracht bij de faculteit Letteren, afdeling Nederlandse taal en literatuur.
     

  • Oratie Irene Stengs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Inaugurele rede van prof. dr. Irene Stengs bij de aanvaarding van het ambt bijzonder hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De oratie wordt voorafgegaan door het symposium Popularized Culture, Ritual and the Making of Heritage op 8 en 9 november.

    Read more...
  • 26 augustus 2015: Potato, Potahto? Het taalkundig onderscheid tussen patat en friet geduid

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Gisterenmiddag explodeerde – zo noem je dat tegenwoordig – Twitter. Het Meertens Instituut, waakhond der Nederlandse taal, had een kaart gepubliceerd waarin Nederland en België rigoureus werden opgedeeld in twee kampen: kamp Patat, en kamp Friet. De rivier de Maas lijkt op die kaart het verschil uit te maken in de uitspraak van de vette hap die o zo populair is in de Lage Landen. Maar waaraan ligt die al dan niet juiste maatschappelijke opdeling ten grondslag? Artikel van HP de Tijd

    De 'patatkaart' van Jan Stroop is te vinden in de Kaartenbank van het Meertens Instituut. Volg ook het Meertens Instituut op Twitter via @meertens_knaw. 

  • Augustus 2018: Het lijdensverhaal van Maarten van der Weijden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De afgebroken Elfstedenzwemtocht van Maarten van der Weijden werd zowel in de Volkskrant als in NRC Handelsblad vergeleken met het lijdensverhaal van Jezus. Alleen al de taal waarmee hij zijn zwemtocht aankondigde deed volgens de Volkskrant bijbels aan met woorden als 'schuldgevoel', 'dankbaarheid' en 'lijden'. Hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur Irene Stengs sprak er op 21 augustus over bij Radio EenVandaag op NPO Radio 1;  religiewetenschapper Ernst van den Hemel was te horen bij De Taalstaat  (na 15 minuten) op zaterdag 25 augustus. 

    Foto: Maarten van der Weijden op de Olympische Zomerspelen 2008. McSmit voor Wikipedia - Eigen werk, CC BY-SA 3.0.

  • Stages voor taalkundestudenten en taalbeheersers

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taalkundestudenten (bachelor en master) en taalbeheersers kunnen in Nijmegen een stage lopen bij de vakgroep Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit, waarbij ze meewerken aan het digitaliseren van de grote regionale woordenboeken die ooit door A. Weijnen zijn opgezet: het Woordenboek van de Brabantse dialecten en het Woordenboek van de Limburgse dialecten. Momenteel worden deze woordenboeken met geld van CLARIN in Nijmegen van gedrukte tekst omgezet naar een database.

    Read more...
  • Augustus 2018: Het voordeel van tweetaligheid

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Moeten alle peuters het ‘plat’ krijgen opgedrongen om de Limburgse taal te redden? Dat niet. Maar het zou mooi zijn als het dialect op zijn minst gelijkwaardig wordt behandeld in de peuterspeelzaal. Dat zegt Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg, in een interview met De Limburger

  • 4 augustus 2015: Onvermijdelijke koeien

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de gangen van het Meertens Instituut hangt kunst die past bij het jongste onderzoek. Deze zomer staat de vraag centraal: wat is nou typisch Nederlands? Artikel in Trouw (pdf) door Joost van Velzen.

  • Augustus 2018: Hoe serieus moet je het pastafarisme nemen?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze week oordeelde de rechter dat aanhangers van het Pasatafari-geloof geen vergiet op hun hoofd mogen zetten bij pasfoto's voor officiele identiteitsbewijzen. Het lijkt allemaal een komisch gebeuren. Maar is het niet meer? Met deze zaak hebben de aanhangers van de kerk van het vliegende spaghettimonster wel iets ongemakkelijks blootgelegd als het gaat om officieel erkende religies. Want wie bepaalt eigenlijk wanneer een geloof wel of niet serieus is?

    Read more...
  • 1 augustus 2015: ‘Zingen in dialect maakt van je zwakte een kracht’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoogleraar taalcultuur in Limburg Leonie Cornips deed onderzoek naar de muziekbeleving van Rowwen Hèze. ‘Via die liedjes lukt het een man met zijn dementerende moeder te communiceren.’ Artikel in het Parool (pdf) van 1 augustus 2015, tekst door Jim Jansen. 

    Foto via Flickr.com, TEDx Roermond (cc by 2.0)

  • Oratie Marc van Oostendorp

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Inaugurele rede van prof. dr. Marc van Oostendorp bij de aanvaarding van het ambt hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
     

    Donderdag 25 oktober 2018 vanaf 15:45
    Locatie: Radboud Universiteit, Academiezaal Aula, Comeniuslaan 2, Nijmegen


    Titel oratie: Spreken voor leken in 45 minuten

  • 22 juni 2015: Is Europe een christelijke continent?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Debating Europe is een online platform opgezet door Friends of Europe en Europe's World. Zij stellen namens Europese burgers vragen aan beleidsmakers en invloedrijke denkers. Peter Jan Margry kreeg de vraag voorgelegd of Europa een christelijk continent is. Bijdrage in het Engels. 

    Foto geraadpleegd via de Nederlandse Bedevaartbank

     

  • Juli 2018: Nederhop versus nederpop: welke woorden zijn typerend voor het Nederlandse lied?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taalonderzoeker Vivien Waszink van het Instituut voor de Nederlandse Taal onderzocht samen met collega's van het Meertens Instituut en de Universiteit Leiden Nederlandstalige liedteksten. De aandacht van deze wetenschappers ging uit naar woorden die typerend zijn voor Nederlandse hiphop, en dan in vergelijking met de woorden die echt nederpop zijn. Komt het woord 'wijk' vooral in nederhop voor of niet? En liefde, is dat nou meer iets voor Koos Alberts en Maaike Ouboter of juist voor Ronnie Flex en Famke Louise? Wat zijn de nederhopste woorden, woorden die het meest in hiphop voorkomen, en de nederpopste?
    Lees voor de top 10 verder bij Neerlandistiek.

    Foto: Neerlandistiek.nl

     

     

  • 25 juli 2015: Hoge vijf voor het Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een transporteur biedt tegenwoordig ‘logistics solutions’, iemand van personeelszaken werkt voortaan bij ‘human resources’. Is die verengelsing van onze samenleving erg? Nee, zegt taalwetenschapper Nicoline van der Sijs. Het gebruik van leenwoorden is iets van alle tijden. „Het wordt alleen een probleem als hele groepen uitsluitend nog Engels met elkaar praten.” Bron: Dagblad de Limburger

    Foto via Flickr.com: Gerard Stolk, 'sale soldes uitverkoop' ((CC BY-NC 2.0). 

  • Juni 2018: Interview met Gerrit Bloothooft

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In juni dit jaar ging taalkundige Gerrit Bloothooft met pensioen. Hij kijkt terug op een veelzijdige carrière: hij begon als natuurkundige, werkte met ‘big data’ toen de term nog niet eens bestond en stortte zich uiteindelijk op de naamkunde. Dankzij hem kwamen alle Nederlandse namen uit de Gemeentelijke Basisadministratie Personen in de bekende Voornamenbank en Familienamenbank terecht.

    Lees het hele interview op NEMO Kennislink.

     

  • Vakantiedagboekje uit 1920

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 12 juni vierde het Nederlands Dagboekarchief de Dag van het Dagboek met een nieuwe publicatie: Kort Verhaal van de groote Vacantie door Tuuk de Bie. Het gaat om een complete reproductie in kleur van een vakantiedagboekje uit 1920. Een transcriptie van de handgeschreven tekst is toegevoegd. 

    Read more...
  • Oproep aan geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In onze nieuwsbrief van juni 2018 besteedden we aandacht aan Vertrokken Nederlands, het grootschalige onderzoek dat Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut gaat uitvoeren naar de taal van Nederlandse emigranten.
     
    Inmiddels hebben we, in samenwerking met de Nederlandse Taalunie, een enquête opgesteld voor alle geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen, en voor iedereen die afstamt van Nederlandse of Vlaamse emigranten. Het doel van de enquête is om in kaart te brengen waar moedertaalsprekers van het Nederlands of een in Nederland of Vlaanderen gesproken dialect danwel regionale taal verspreid over de wereld wonen; in welke situaties zij hun moedertaal gebruiken; en of en hoe ze hun moedertaal doorgeven aan de volgende generatie.
  • 27 juni 2015: Functiewoorden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Leonie Cornips gaat in haar column voor Dagblad de Limburger (pdf) in op het verschil tussen functiewoorden en inhoudswoorden.

  • Meertens Instituut laat informatie over dialectgebruik en volksgebruiken digitaliseren door vrijwilligers

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 9 juli is een nieuw project ‘Meertens-vragenlijsten Taal en Cultuur (1931-2005)’ gestart op  het crowdsourcingplatform VeleHanden. Het doel van het project is de antwoorden op de vragenlijsten van  het Meertens Instituut te ontsluiten. Die vragenlijsten bevatten informatie over dialectgebruik, volksgebruiken en namen in Nederland en Vlaanderen vanaf 1931.

    Al sinds 2012 maakt het Meertens Instituut dankbaar gebruik van de enthousiaste inzet van vrijwilligers die helpen met het toegankelijk maken van de beroemde vragenlijsten van het Meertens Instituut. Vanwege de belangrijke resultaten die al beschikbaar zijn gekomen, wordt dit werk nu voortgezet via het platform VeleHanden. VeleHanden is een website waar archieven en musea hun gedigitaliseerde collecties ter ontsluiting aanbieden aan het grote publiek. Het Meertens Instituut doet nu voor het eerst ook een beroep op dit platform.

    Read more...
  • 22 juni 2015: Woordenbank van de Nederlandse dialecten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In Nuenen in Noord-Brabant zeggen sommige mensen, als een vrouw zwanger is: zij is aangeteld. Op de Veluwe zegt men, om hetzelfde uit te drukken: zij heeft een grote aardappel ingeslikt. Of: zij heeft van de nieuwe aardappels gesnoept. En in het land van Ravenstein in Noord-Brabant zegt men over een zwangere vrouw: zij heeft wat besteld.

    Of, om preciezer te zijn: in twee dorpen in het land van Ravenstein is in 1999 door een dialectoloog opgetekend dat sommige mensen dan zeggen: ze hi wa besteld.

    Ik weet dit dankzij een databank die het Meertens Instituut vorige week heeft gelanceerd: de elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten, afgekort eWND. In die databank, die is samengesteld door Nicoline van der Sijs, kun je tientallen dialectwoordenboeken op verschillende manieren doorzoeken. Zo kun je zoeken op de gestandaardiseerde, Nederlandse vorm van het woord en op de dialectvorm. Maar ook op betekenis (zwanger bijvoorbeeld) en op grammaticale informatie.

    Er zijn woordenboeken en artikelen uit 40 verschillende dialecten te doorzoeken, van het Aalburgs tot het Zwols. Je kunt door alle dialecten tegelijk zoeken of door een selectie. Er zitten bronnen bij over dialecten van lang geleden – het Haags in de 18de eeuw bijvoorbeeld – maar ook veel recente studies. Bijzonder is dat je de bronnen apart kunt downloaden, in pdf-formaat.

    In de databank zijn zelfs drie dialectstudies toegankelijk gemaakt die niet eerder zijn gepubliceerd. Zoals een Drents woordenboek van H. Molema uit 1889 en een Venloos woordenboek van Jos. van Daelen-Meuter van omstreeks 1937. Bijzonder is dat je kunt zoeken naar Jiddische woorden die in de eerste helft van de 20ste eeuw door Joden in Groningen werden gebruikt.

    Dat je op de ‘Standaardnederlandse’ vorm van een woord kunt zoeken, is een grote sprong voorwaarts. Veel dialectwoordenboeken hebben geen index. Bovendien zijn dialectologen het nooit met elkaar eens geworden over een standaardspelling. Dialectwoordenboeken kunnen een ware goudmijn zijn, maar je zoekt je vaak een ongeluk. Wie bijvoorbeeld in het dialectwoordenboek van het Prinsenbeeks het woord hooiboom wil opzoeken, moet erop bedacht zijn dat je dit woord vindt onder de w van woojbwôôm. Dat is wellicht logisch voor Prinsenbekers, maar niet voor meeste buitenstaanders.

    Er zijn nu 40 dialectwoordenboeken toegankelijk gemaakt in de eWND, met dank aan de vrijwilligers van de Stichting Vrijwilligersnetwerk Nederlandse Taal. Er bestaan tussen de 100 en 150 dialectwoordenboeken – waaronder enkele grote en dikke reeksen. Het is de bedoeling dat de dialectwoordenbank de komende jaren flink wordt uitgebreid.

    Nicoline van der Sijs lanceerde eerder, in 2010, de zogenoemde etymologiebank. Die is een groot succes gebleken. Vorig jaar trok de etymologiebank, waarin tientallen publicaties over de herkomst van woorden en uitdrukkingen zijn te doorzoeken, ruim 4 miljoen unieke bezoekers.

    Overigens staan er in de Woordenbank van de Nederlandse dialecten alleen dialectwoordenboeken uit Nederland. De universiteit van Gent maakt een tegenhanger met dialectwoordenboeken uit Vlaanderen en Zeeland (zie woordenbank.be).

    Bron: Woordhoek van Ewoud Sanders in NRC Handelsblad (22 juni 2015).

    Foto door il-young ko, 'pregnant' (Flickr.com, CC BY-NC-ND 2.0)

  • Nederlandse tradities door het oog van Rosa Verhoeve (1959-2018)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onlangs hebben wij met droefheid kennisgenomen van het overlijden van Rosa Verhoeve op 27 juni 2018.

    Rosa Verhoeve volgde de opleiding beeldhouwkunst aan de Rietveld Academie in Amsterdam. Haar passie en beroep zou echter fotografie worden. Niettemin hebben haar documentaire foto’s vaak ook een gebeeldhouwd, artistiek karakter, zozeer probeerde ze haar onderwerpen op een andere manier, ‘van binnenuit’ in beeld te brengen. In het kader van het onderzoeksproject 'Dutch Rituals. Hedendaagse kalenderfeesten in Nederland' dat in 1998 aan het Meertens Instituut startte, was ze gevraagd om ‘typische’ Nederlandse tradities in beeld te brengen. Van het draaksteken, driekoningenzingen tot het Rotterdams Zomercarnaval. Een deel van de foto’s werd materieel aangekocht en siert sindsdien een aantal kamers van het instituut. Niet alleen fotografeerde ze traditionele cultuur in Nederland, ze ontving een van de prijzen verbonden aan de Zilveren Camera Award 2005 voor haar reportage over drie Ethiopische jeugdcircussen. Als eerbetoon aan Rosa geven wij hier een selectie uit het werk dat ze voor ons maakte.

    Foto door Rosa Verhoeven. De auteursrechten op deze foto berusten bij de Stichting Dutch Rituals.
     

  • 27 juni 2015: Fostedina, een Friese volksvertelling

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een nieuwe Taalschat van het radioprogramma de Taalstaat is het verhaal over Fostedina. Een Friese volksvertelling die niet Fries is en geen volksvertelling. Het verhaal werd in de 19e eeuw geschreven door de Amsterdamse dominee Jan de Liefde. Anna Langenberg en Theo Meder vertellen over de herontdekking van het verhaal.

  • Workshop: Meertalig leesvaardig

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op dinsdag 13 november 2018 organiseert Fontys OSO samen met de Leerstoel Taalcultuur in Limburg (Leonie Cornips, Universiteit Maastricht) en het Meertens Instituut, voor de vierde keer op rij, in Sittard een interactieve bijeenkomst rond meertaligheid.

    Tijdens deze terugkerende bijeenkomst staat de uitwisseling en verbinding tussen wetenschap en praktijk in het middelpunt.
     
    Dit jaar is gekozen voor het thema ‘Meertalig leesvaardig’. Wat zijn de kansen en de uitdagingen die ontstaan bij de leesontwikkeling van meertalige kinderen en jongeren? Onderzoekers en ervaringsdeskundigen wisselen hierover kennis en ervaringen met u en elkaar uit. De oplossingsgerichte dialoog staat hierbij centraal.
  • 18 juni 2015: Je weet niks, waarom praat je?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Marc van Oostendorp schrijft over het taalcynisme van de Jeugd van Tegenwoordig. Bron: Mare, Leids Universitair Weekblad.

    Foto door dwimp: De Jeugd Van Tegenwoordig - Casa Blanca 06.08.2011 (Flickr.com, CC BY-NC-ND 2.0)
     

  • Vacature voor een senior-onderzoeker 'body, food and well-being' (m/v)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut is op zoek naar een senior-onderzoeker (m/v) die onderzoek doet naar de raakvlakken 'embodiment', zintuigen, gezondheid en voedselcultuur. Ga hier naar de vacature

  • 13 juni 2015: Taalgevoel

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Frans Timmermans plaatste op 10 april een berichtje op zijn Facebookpagina dat het een hardnekkig vooroordeel is dat dialectspreken door kinderen ‘ten koste zou gaan van hun kennis van het Nederlands’. Dat juist hij die uitspraak doet, betekent veel, aldus Leonie Cornips in haar column voor Dagblad de Limburger (pdf).

    Foto van Flickr.com (Christmas Card picture #2, Rumolay)

  • Evaluatierapport Meertens Instituut gepubliceerd

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) heeft vandaag op haar website het rapport gepubliceerd van een internationale commissie die het onderzoek van het Meertens Instituut volgens het Standard Evaluation Protocol heeft geëvalueerd.
     
    Het Meertens Instituut bestudeert en documenteert taal en cultuur in Nederland en Nederlandse taal en cultuur in de wereld. Centraal staan de verschijnselen die het alledaagse leven in onze samenleving vormgeven. De commissie kenmerkt het onderzoek van het Meertens Instituut als over het algemeen excellent; het behoort in sommige gevallen zelfs tot de wereldtop. De publicaties zijn van hoge kwaliteit en de internationale zichtbaarheid is goed. De onderzoeksgroepen zijn weliswaar klein maar hebben een opvallend grote impact.
     
    Ook in de zelfgekozen publieke rol heeft het Meertens Instituut veel impact, mede dankzij de vanzelfsprekende relevantie van de onderzoeksthema’s voor het grote publiek.
     
    De oprichting van het KNAW Humanities Cluster wordt door de commissie toegejuicht. De mogelijkheden die de samenwerking met het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis biedt voor de ontwikkeling van nieuwe digitale methoden en technieken, acht men van groot belang. Het Meertens Instituut heeft in de afgelopen periode met in het oog lopende digital humanities-projecten laten zien in de voorhoede te staan van paradigma-overstijgend digital humanities-onderzoek..
     
     
  • Lancering elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten (eWND)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taalkundigen en taalliefhebbers kunnen nu alle belangrijke Nederlandse dialectwoordenboeken op één centraal punt raadplegen.

    Read more...
  • Dr. Lou Spronck-lezing

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Namens de leerstoel Taalcultuur in Limburg nodigt Leonie Cornips (Universiteit Maastricht/Meertens Instituut) u van harte uit voor de tweede Dr. Lou Spronck-lezing.
     
    Spreker: Prof.dr. Martin Paul, voorzitter College van Bestuur Universiteit Maastricht
    Titel lezing: ”De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld”- een pleidooi voor meertaligheid
    Wanneer: donderdag 13 september 2018, 20:00 – 21:00 uur 
    Waar: Turnzaal, Hof van Tilly, Grote Gracht 90-92, Maastricht
    Opgeven: stuur een mail naar This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
  • Taalkunstenaars in de dop. De toekomst van tweetalig Limburg

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Nieuw nummer e-zine Vertelcultuur

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het eerste nummer van de vijfde jaargang (2018) van het gratis e-zine Vertelcultuur is nu te downloaden. Dit nummer bevat onder meer bijdragen van Groningse, Amsterdamse en Leidse studenten. Lees nu meer over goena-goena en de stille kracht in de herinnering van Indische Nederlanders, over emoties in Het Bureau van Voskuil, over geloof in duivels en duivelbanners, over een kunstzinnige Spaanse verfilming van het Sneeuwwitje-sprookje, over de sage van de Hoofdenbakker van Eeklo, en over een kort raadsel dat een lange mop werd: "Het is niet mijn broer..."

  • Openingscongres ITEM, met lezing van Leonie Cornips

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het expertisecentrum ITEM (Institute for Transnational and Euregional Cross Border Cooperation and Mobility) is opgericht om hindernissen weg te nemen bij het organiseren van grensoverschrijdende activiteiten.

    Read more...
  • Wim Berends overleden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tot ons verdriet melden wij dat op 2 juli j.l. in Paramaribo Wim Berends overleden is. Wim was een gedreven pleitbezorger voor de emancipatie, erkenning en documentatie van het Surinaamse Nederlands. Voor zijn studie 'Vernieuwde visies op het Surinaams-Nederlands en het taalbeleid in het secundair onderwijs' ontving hij in 2016 de Neerlandiaprijs. Wim bereidde samen met medewerkers van de Taalunie en van het Meertens Instituut (KNAW) een project voor dat moest uitmonden in een webportaal voor documentatie en onderzoek van het Surinaams Nederlands. Wij zullen hieraan verder werken - helaas zonder Wim. 

  • Oratie Hester Dibbits

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 16 oktober 2015 zal prof. dr. Hester Dibbits haar oratie Delen van het verleden. Erfgoed en educatie in de 21ste eeuw uitspreken.

    Read more...
  • Meertens Instituut op Lowlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Bestaat er een formule voor het schrijven van een goede rap? Het Meertens Instituut onderzoekt bij Lowlands Science of artificiële intelligentie de ‘code’ van hiphopteksten kan kraken. Het instituut heeft samen met de Universiteit van Antwerpen een hiphop-generator ontwikkeld die getraind is met duizenden lyrics van Nederlandstalige en Engelstalige raps, en die zelf teksten kan schrijven. Maar wat geeft een goede rap flow? Dat is aan de festivalganger. Lees meer

  • Studiedag Het ritme van de stad met een lezing van Irene Stengs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze studiedag gaat over immaterieel erfgoed in de stad: over culturele processen in deze context en hoe je daar vanuit immaterieel erfgoedperspectief mee om kunt gaan.

    Read more...
  • Meertens Instituut kraakt de code van hiphop op Lowlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Bestaat er een formule voor het schrijven van een goede rap? Het Meertens Instituut onderzoekt bij Lowlands Science of artificiële intelligentie de ‘code’ van hiphopteksten kan kraken. Het instituut heeft samen met de Universiteit van Antwerpen een hiphop-generator ontwikkeld die getraind is met duizenden lyrics van Nederlandstalige en Engelstalige raps, en die zelf teksten kan schrijven. Maar wat geeft een goede rap flow? Dat is aan de festivalganger.

    Read more...
  • 3 oktober 2015: Nijmeegse Taalmiddag

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Nijmeegse Taalmiddag neemt u mee op een reis langs prikkelende thema’s uit de wereld van het hedendaagse taalonderzoek.

    Read more...
  • Nieuwsbrief juni 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni speciale aandacht voor het project Vertrokken Nederlands van Nicoline van der Sijs. Op 1 juli start een pilot om een netwerk op te bouwen van Nederlandse emigranten. Verder een oproep voor het digitaliseringsproject Vele Handen. Als vrijwilliger kunt u meehelpen aan het digitaal beschikbaar maken van de antwoorden van de Meertens Vragenlijsten, die zijn uitgestuurd sinds de jaren 1930. De dialectzinnen uit de Reeks Nederlandse Dialectatlassen zijn inmiddels online toegankelijk gemaakt door onderzoekers van de Universiteit Gent. 

    Verder zijn de moppen uit het Dagboek van Anne Frank opgenomen in de Volksverhalenbank van het Meertens Instituut. We geven een kort antwoord op de vraag hoe uniek deze moppen zijn. 

    Foto: Nationaal Archief, geen copyrightrestricties bekend.

  • 2 oktober 2015: Open dag Meertens Instituut

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op vrijdag 2 oktober 2015 opent het Meertens Instituut de deuren. Iedereen is welkom om het onderzoek en de collecties van dichtbij te bekijken. Een middag met lezingen, tentoonstellingen en rondleidingen door het instituut. De deuren gaan om 13.00 uur open.

    Read more...
  • Dag van het Dagboek 2018: boekpresentatie “Schön ist die Jugendzeit”

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Nederlands Dagboekarchief brengt ter gelegenheid van de Dag van het Dagboek 2018 een nieuwe publicatie uit:
     
    “Schön ist die Jugendzeit”
    Herinneringen aan mijn tijd als dienstmeisje (tsjinstfaam), 1933-1939
    door Houkje Bijlsma-de Vries
    (Publicatie van het Nederlands Dagboekarchief, no. 5.) 
    Read more...
  • 30 mei 2015: De Taalschatten van de Taalstaat: Het lied dat onze moeder zong

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De liederen van de gezusters Dings gaan over de gewone, maar belangrijke dingen in het menselijk leven. Anna en Jeannette hebben de liederen horen zingen door hun grootouders, ouders, familieleden en kennissen, ze hebben ze ook geleerd op school en van de radio. Dankzij hun sterke geheugen hebben ze veel van die liederen onthouden. De liederen zijn nu gebundeld en de Taalstaat voegt ze toe aan hun schatkamer.

    Read more...
  • Juni 2018: Väöskes zijn op hun retour

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vroeger werden kinderen veelal vernoemd naar een heilige. Het gaf de jonge ouders een veilig gevoel als die een oogje in het zeil hield. Sint-Franciscus heeft in het hele land naamgenoten. Regionale heiligen als Sint-Hubertus moeten het doen met Limburg. En een plaatselijke heilige als Sint-Servaas verleent zijn naam vooral aan pasgeborenen in parochies waar hij vereerd wordt.

    In Maastricht zijn veel mensen vernoemd naar Sint-Servaas. Ze heten Servé, Väös of Faas. Maar het worden er steeds minder, zo laat de Nederlandse Voornamenbank zien. Lees verder in Dagblad De Limburger.

  • 30 mei 2015: Succes in dialect

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Nederlandstalige muziek was in de jaren vijfitg oubollig en dialecttalige muziek te eenvoudig en uitermate braaf. Maar volgens Hans op de Coul en Ine Sijben kantelt ‘het beeld van dialect als museumstuk’ in de jaren zeventig volledig. Uitgerekend de babyboomers gaan dialect in popmuziek inzetten tegen de culturele elite. Column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf).

    Foto: James Gray-King, crowd (Flickr.com, (CC BY-NC 2.0))

  • Juni 2018: André Hazes-aansteker

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    NRC beschrijft in een korte serie de inhoud van diverse rommelbakjes en klopt voor deel twee aan bij hoogleraar Irene Stengs van het Meertens Instituut.
     
    Irene Stengs rookt niet, maar ze is heel blij met haar André Hazes-aansteker. Een trofee, vindt ze. „Die heb ik gekocht in het DeLaMar Theater na afloop van de musical Hij gelooft in Mij.” Ze is bijzonder hoogleraar Antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de VU en als onderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut. André Hazes en alles wat hem omringde was en is een van haar onderzoeksobjecten. „En hij was natuurlijk zelf wel een stevige roker.” Lees verder.
  • Lezing over het mijnwerkers-Nederlands door Leonie Cornips

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Juni 2018: Miljoenen teksten digitaal doorzoekbaar met Nederlab

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 1 juli wordt Nederlab opgeleverd: met miljoenen Nederlandse teksten biedt het onderzoekers een schat aan informatie over de Nederlandse taal en cultuur. In 2012 kreeg Nederlab 3,2 miljoen euro toegekend voor de ontwikkeling van een zoekmachine met miljoenen pagina’s Nederlandstalige tekst. Nu, 6 jaar later, geeft Nederlab met zo’n 25 collecties aan teksten, lopend van de 13e tot 21e eeuw, een flinke impuls aan diachroon geesteswetenschappelijk onderzoek. Van krantenteksten tot dagboeken: in Nederlab vind je allerlei soorten teksten. Het oudst zijn de dertiende-eeuwse teksten uit het Corpus Gijsseling. Taalkundige Nicoline van der Sijs: "Nu kun je een ontwikkeling volgen over een periode van eeuwen. Dat kon voorheen niet omdat alle corpora met Nederlandse teksten versnipperd waren." 

    Read more...
  • Congres 'Klinkend Nederlands'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Klinkend Nederlands', zo luidt het thema van het tweejaarlijkse congres van Onze Taal dat zaterdag 7 november wordt gehouden in het Chassé Theater in Breda. Er is dan aandacht voor allerlei aspecten van uitspraak, stemgebruik en de relatie tussen taal en muziek. Een keur van deskundige en enthousiasmerende sprekers zal stilstaan bij deze onderwerpen, en er zijn bijzondere optredens. Meer informatie

  • Mei 2018: Spijkenisse is de gemeente met het kleinste cultuuraanbod

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Onlangs is de Atlas voor Gemeenten verschenen, en daaruit blijkt dat de meeste cultuur in ons land te vinden is in Amsterdam. Helemaal onderaan de lijst staat gemeente Nissewaard, Spijkenisse. Etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut legt in EditieNL uit waarom we de normering in perspectief moeten zien. Ook erfgoed is als categorie in deze ranglijst meegewogen, aldus Margry. Uitbreidingswijken als Spijkenisse en Zoetermeer kunnen daardoor moeilijk concurerren met de top. 

  • Tentoonstelling What's in a name

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de serie 'What's in a name' portretteert fotografe Saskia Aukema mensen die op enig moment in hun leven hun naam hebben veranderd, of die dat incidenteel doen, en noteert daarbij hun verhalen. 

    Read more...
  • Mei 2018: Wat kun je leren van een condoleanceregister?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut ontvangt van Stichting ZoekJeMee het digitale condoleanceregister voor de broertjes Ruben en Julian uit Zeist. De verdwijning van de jongens hield Nederland in 2013 dagenlang bezig, en leidde tot de oprichting van de Stichting ZoekJeMee. Deze stichting heeft besloten om het online condoleanceregister aan het Meertens Instituut over te dragen. Het register zal onderdeel gaan uitmaken van de collecties van het Meertens Instituut, en mogelijk gebruikt gaan worden voor onderzoek naar publieke rouw. Het Nederlands Dagblad vroeg aan het Meertens Instituut hoe onderzoek naar publieke rouw vormgegeven wordt. Lees meer.
    Read more...
  • Collegereeks Het Korterlands; over de structuur van afkortingen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Mei 2018: Livestream van de discussieavond 'Nederlandse letteren, vervagende grenzen'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Uit het recent verschenen werk Geschiedenis van de literatuur in Limburg blijkt dat in Limburg boeken vroeger in maar liefst 5 talen verschenen. Dat moest ook wel, want de regio was een belangrijk knooppunt voor Europa: omgeven door België, Duitsland én Nederland. Hoe heeft deze geografische positie literatuur uit Limburg beïnvloed? En hoe heeft dit vervolgens de Limburger gevormd?

    Read more...
  • DRONGO language festival

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Netherlands' largest language festival!

    It generously embraces linguistic diversity with an exuberant, groundbreaking programme. Visit DRONGO to discover a world of opportunities for language lovers, and to experience the fun, the culture and the beauty of languages.

    In 2015 the festival hosts a two-day progamme. Discover what linguistic knowledge can add to your life and how you can learn foreign languages as quickly as possible. Raising kids with multiple languages and cultures? It can be done! Take a look at our surprising offer of language apps and learning tools. Go on speed dates with companies and governmental organizations, translate your CV. Is your business taking advantage of the latest technological possibilities? Get to know what they are. You can also partake in crash courses, workshops, the interpreters’ booth and labs. Both days there will be a large information market.

    Read more...
  • Help het Meertens Instituut met het digitaliseren van informatie over dialectgebruik en volksgebruiken

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Al sinds 2012 maken we dankbaar gebruik van de enthousiaste inzet van vrijwilligers die ons helpen met het toegankelijk maken van de beroemde vragenlijsten van het Meertens Instituut. Vanwege de belangrijke resultaten die al beschikbaar zijn gekomen, gaan we dit werk nu voortzetten via het platform Vele Handen, en u kunt ons daarbij nog steeds een handje helpen.

    Read more...
  • Nieuwsbrief juni 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni aandacht voor de lancering van een nieuwe databank: de elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten (eWND). Nieuw in de collectie zijn twee dossiers met een koninklijk tintje, over het vrij onbekende volksverhaal van de Friese prinses Fostedina en het Koningslied uit 2013. Verder een antwoord op de vraag waar de term 'zwart werken' vandaan komt. 

  • Reeks Nederlandse Dialectatlassen ook online raadpleegbaar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Reeks Nederlandse Dialectatlassen bevat meer dan een kwart miljoen dialectzinnen uit Nederland en Vlaanderen, die tussen 1923 en 1982 verzameld zijn op initiatief van de Gentse professor Blancquaert. De fonetische transcripties zijn nu digitaal beschikbaar gesteld door onderzoekers van de Universiteit Gent.

    Read more...
  • Maak deel uit van de fototentoonstelling 'Dat heel Holland Limburgs lult'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In 2015 bestaat de populaire band Rowwen Hèze dertig jaar. Een mooi moment om aandacht te besteden aan de liedteksten van deze grote band uit Limburg. Welke liedtekst van Rowwen Hèze betekent het meest voor jou? Stuur een foto in van jezelf waarop je je favoriete liedtekst van Rowwen Hèze leesbaar vasthoudt en maak deel uit van de fototentoonstelling op het Meertens Instituut te Amsterdam. Meer informatie.

  • Nieuwe folkmuziek geïnspireerd door Onder de Groene Linde

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze week verscheen de cd Hogelieder en de slieder en de kierekarikee van de Utrechtse folkband Moi, le voisin. De band werd in 2005 opgericht door drie neerlandici, onder wie Laurens Ham, nu docent-onderzoeker Moderne Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. De cd bevat 10 bewerkingen van Nederlandse volksliederen uit de collectie Onder de Groene Linde: een populair radioprogramma uit de periode 1957-1993. De liederen die voor het programma verzameld werden door Ate Doornbosch zijn ondergebracht bij het Meertens Instituut en ontsloten via de Liederenbank

    Read more...
  • Help je mee met het overtikken van historische kranten uit de 17de eeuw?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Eind augustus 2014 zijn vrijwilligers gestart met het overtikken van historische kranten uit de 17e eeuw. Er hebben zich 168 vrijwilligers aangemeld, en dankzij hun noeste inspanning is nu, 9 maanden later, al 45% van de 46.031 artikelen overgetikt! Een kleine groep correctoren is inmiddels aan de slag gegaan met de correctie.
    De oudste artikelen waren geschreven in het gotische schrift, maar inmiddels zijn we aanbeland in het jaar 1675, en deze kranten zijn grotendeels geschreven in het ‘gewone’ schrift - met enkele zeventiende-eeuwse bijzonderheden zoals een lange s die lijkt op een f. Mochten er vrijwilligers zijn die, nu de barrière van het gotische schrift is weggenomen, alsnog willen meedoen, dan zijn zij van harte welkom. Belangstellenden kunnen een berichtje sturen naar projectleider Nicoline van der Sijs (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.).

    Afbeelding: Detail uit Amsterdamse Courant, 1684 via Delpher.nl

  • Meertens Instituut ontvangt condoleanceregister voor de broertjes Ruben en Julian

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut ontvangt van Stichting ZoekJeMee het digitale condoleanceregister voor de broertjes Ruben en Julian uit Zeist. 

    De verdwijning van de jongens hield Nederland in 2013 dagenlang bezig, en leidde tot de oprichting van de Stichting ZoekJeMee. Aanstaande zaterdag 19 mei is het vijf jaar geleden dat Julian en Ruben levenloos gevonden werden. De Stichting ZoekJeMee heeft besloten om op deze betekenisvolle datum het online condoleanceregister aan het Meertens Instituut over te dragen. Het register zal onderdeel gaan uitmaken van de collecties van het Meertens Instituut, en mogelijk gebruikt gaan worden voor onderzoek naar publieke rouw.

    Read more...
  • Boekpresentatie De Vliegende Hollander: van demon tot held; van spook tot materie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Boekpresentatie door dr. Agnes Andeweg (Universiteit Maastricht en University College Utrecht) van haar pasverschenen boek De Vliegende Hollander en Terneuzen.

    Read more...
  • Moppen van Anne Frank toegevoegd aan Volksverhalenbank

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In het dagboek van Anne Frank staan vier schuine moppen, die afgeplakt waren met bruin gompapier. Via moderne technieken zijn ze ontcijferd. Dat maakten de Anne Frank Stichting, het Huygens ING en het NIOD deze week bekend. De nieuwgevonden moppen van Anne Frank zijn inmiddels ook opgenomen in de Nederlandse Volksverhalenbank van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • 1 juni 2015: Nederlands heeft best veel invloed op Frans (gehad)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Fauteuil, boulevard, bourse, loterie en framboise zijn maar enkele van de ruim vijfhonderd Nederlandse leenwoorden die in de Franse taal terecht zijn gekomen. Nicoline van der Sijs licht toe hoe dit zo is gekomen op radio1.be

    Op 30 mei 2015 was zij ook te gast bij de Taalstaat op Radio 1 over dit onderwerp (vanaf 9:25).

    Foto van Flickr.com: telomi, Framboises (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Oratie Marjo van Koppen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Inaugurele rede van prof. dr. Marjo van Koppen bij de aanvaarding van het ambt hoogleraar Variatielinguïstiek van het Nederlands aan de Universiteit Utrecht. Van Koppen is verbonden aan het Utrecht Institute of Linguistics OTS. Daarnaast is ze senior-onderzoeker bij het Meertens Instituut. De titel van de oratie luidt: Bomen bij de buren: naar een interdisciplinaire benadering van taalvariatie.

    Kijk voor meer informatie op de website van Universiteit Utrecht.

    Lees het interview met Marjo van Koppen in de nieuwsbrief van december 2017.

  • Oprichting Europese koepel van Dagboekarchieven

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vrijdag 5 juni komen in Amsterdam vertegenwoordigers van zeven Europese dagboek- en lifewriting archieven en projecten bijeen om een Europese koepelorganisatie op te richten: The European Diary Archives. Aan deze bijeenkomst nemen afgevaardigden uit Frankrijk, Italië, Duitsland, Engeland, Oostenrijk en Hongarije deel. Initiatiefnemer is het Nederlands Dagboekarchief dat als aparte stichting in het Meertens Instituut is ondergebracht.

    Read more...
  • Marie Skłodowska-Curie Post-doc positions

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    The Meertens Institute invites postdoc fellows to apply together for postdoc funding in the context of the Marie Skłodowska Curie Individual fellowship scheme for EF (European Fellows).

    Read more...
  • 16 mei 2015: Rowwen Hèze digitaal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Leonie Cornips besteedt in haar column aandacht aan het Limburgportaal. Tim Neutelings heeft een bloemlezing samengesteld aan de hand van de liedteksten van de Limburgse band Rowwen Hèze. Deze bloemlezing is terug te vinden op het portaal dat deel uitmaakt van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.

    Groots in eenvoud. Een beredeneerde bloemlezing na dertig jaar Rowwen Hèze. Het Limburgportaal.

  • Nieuwsbrief mei 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van mei een interview met filoloog Frank Willaert, die op 9 mei de derde Louis Peter Grijp-lezing uitspreekt. Hij licht een tipje van de sluier op over zijn lezing, waarin de rol van het oude Lotharingen in de geschiedenis van de West-Europese minnelyriek centraal staat. Verder is er aandacht voor een Limburgse uitbreiding van de Friese stimmen-app en de uitbreiding van de Beeldenbank. In de Vraag van de Maand geven we een kijkje in het P.J. Meertens-Instituut uit de tijd van Voskuil, aan de hand van foto's van Cor Mooij.

    Foto: Frank Willaert (door Diana Dimbueni)

  • Zwart Beraad, erfenis en actualiteit van een politieke beweging

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 18 juni gaan bij Imagine IC culturele en politieke denkers en doeners met elkaar en het publiek in gesprek over de erfenis en actualiteit van de politieke beweging Zwart Beraad. Voor deze bijeenkomst werkte Imagine IC samen met het Meertens Instituut. Meer informatie over het programma, route en aanmelding.

  • Vertrokken Nederlands: welke veranderingen maken de Nederlandse taal of dialecten en de Nederlandse cultuur in den vreemde door?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Van 3 tot en met 6 april is op het Leidse Lorentz Center de workshop ‘Citizen Science Lab: Sampling Language and Culture’ gehouden, mede georganiseerd door het Meertens Instituut. Centraal stond de vraag hoe grootschalig onderzoek naar het Nederlands in het buitenland kan worden uitgevoerd. Een verslag van de workshop staat op Neerlandistiek.nl.

    Als vervolg op de workshop wordt een pilotonderzoek opgezet om te bekijken in hoeverre het mogelijk is via een netwerk van geëmigreerde Nederlanders en Vlamingen te achterhalen welke veranderingen de Nederlandse taal of dialecten en de Nederlandse cultuur in den vreemde doormaken. Hiervoor is een eerste website in het leven geroepen. In de nieuwsbrief van juni besteden we meer aandacht aan het project. Ondertussen kunnen belangstellenden zich aanmelden bij de facebookgroep Vertrokken Nederlands – Emigrant Dutch.
     
  • Tentoonstelling Nederlandsheid

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Voor de tentoonstelling 'Nederlandsheid' lieten verschillende kunstenaars zich inspireren door het thema 'Nederland'. Wat is nu 'echt' of 'typisch' Nederlands?

    Read more...
  • Mei 2018: Meimaand Mariamaand

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Traditioneel is de meimaand Mariamaand en worden er talloze bedevaarten georganiseerd naar plaatsen die Maria vereren. Zo ook naar de plaats Ommel, waar de cultus rond Maria van Ommel omstreeks het jaar 1400 is ontstaan. In de Nederlandse Bedevaartbank van het Meertens Instituut is de bedevaartcultuur in Nederland van de zesde eeuw na Christus tot heden in kaart gebracht. De databank bevat gegevens over 662 bedevaartplaatsen. Lees meer bij de lokale publieke media-instelling SIRIS.


    Foto: Simone Wolff

  • Symposium Woordenboek en Maatschappij

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Fryske Akademy organiseert op dinsdagmiddag 16 juni 2015 het symposium 'Woordenboek en Maatschappij'. Tijdens dit symposium wordt de elektronische Woordenbank van de Nederlandse Dialecten van het Meertens Instituut gelanceerd.

    Read more...
  • April 2018: Leven dialecten op door de sociale media?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    'Het Drents past ok zeker in dizze tied.' In opdracht van de provincie vroeg taalinstituut Huus van de Taol uit Beilen aan een representatieve groep van bijna 1200 Drentenaren hoe goed ze hun dialect beheersen. Goed nieuws voor de streektaalliefhebber: méér mensen kunnen het Drents goed verstaan én spreken, vergeleken met het vorige onderzoek van tien jaar geleden. De onderzoeksresultaten verschijnen na decennia van afkalving van regionale talen. Leeft de streektaal op?

    Leonie Cornips, taalonderzoeker aan het Meertens Instituut, denkt dat sociale media een grote duit in het zakje doen. Ze is gespecialiseerd in regionale talen. "Jongeren appen tegenwoordig in dialect, maar er zijn ook veel facebookpagina's die zich richten op de regio. Dialect krijgt een hip karakter zodra het zoals nu ook steeds meer op Instagram verschijnt." Lees verder in Trouw.

    Foto: Instagram van Kal Plat

  • Een woord uit elk jaar

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de Jaarwoordenzoeker kunt u een jaartal intikken, waarna u te zien krijgt welk woord of welke uitdrukking in dat jaar is geboren. Als u klikt op "Nog meer woorden" worden andere woorden getoond die in datzelfde jaar voor het eerst zijn vermeld. De Jaarwoordenzoeker is samengesteld door Nicoline van der Sijs in samenwerking met het Genootschap Onze Taal.

    Read more...
  • April 2018: De geschiedenis van het Wilhelmus

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Afgelopen week vierde Nederland Koningsdag én het vijfjarig jubileum van onze koning. Ter gelegenheid hiervan dook het Reformatorisch Dagblad in de geschiedenis van het Wilhelmus.

    Read more...
  • 2 mei 2015: Taalcultuur = economie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Taalkundigen onderzoeken de grammatica van een taal, maar bestuderen taal ook als een cultureel of sociaal verschijnsel. Taal is daarnaast een economisch product en taal heeft een economische waarde, aldus Leonie Cornips in haar column in Dagblad de Limburger (pdf).

  • App ‘Sjtumme va Limburg’ binnenkort online

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de loop van 2018 wordt de app Stimmen uitgebreid voor het Limburgs: Sjtumme van Limburg. Deze app is in staat via een quiz te raden waar een spreker van het Limburgs vandaan komt.

    De gebruiker van de app spreekt hiervoor woorden in het Limburgs in. De data die de app op deze manier verzamelt, worden gebruikt voor onderzoek naar meertaligheid. Op den duur worden de data ook beschikbaar gesteld aan bedrijven die spraaktechnologie gebruiken. Dat moet ertoe leiden dat ook Limburgs gesproken kan worden tegen bijvoorbeeld Siri, de spraakcomputer op de iPhone. Die is nu alleen in het Nederlands.

    Read more...
  • Jaarverslag 2014

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het jaarverslag 2014 staat online. Een beknopte samenvatting van de activiteiten in 2014 is te vinden in een aantrekkelijk vormgegeven folder (pdf). De overige feiten van het afgelopen jaar zijn via deze link te vinden.

  • Beeldenbank uitgebreid met trefwoorden en verwijzingen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Na het overlijden van Sjef van den Bosch (1938-2008) verwierf het Meertens Instituut zijn collectie miniatuurbeelden. Het gaat vooral replica's van Nederlandse beelden, waaraan verhalen zijn verbonden in de vorm van een sprookje, sage, legende, spot- of bijnaam, gezegde of liedje.

    Read more...
  • Lancering Friese (digitale) routeplanner vol volksverhalen

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 19 september wordt de Friese sagenjager in Eastermar gelanceerd. Joop Atsma, Theo Meder (senior-onderzoeker Meertens Instituut) en Douwe Kootstra (verhalenverteller) nemen de eerste papieren routekaart in ontvangst. Aansluitend wordt een deel van de route gefietst.

    Read more...
  • Discussieavond in De Balie: Literatuur en Limburg

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Amsterdamse podium De Balie organiseert op 30 mei een discussieavond over de relatie tussen literatuur en plaats: 'Nederlandse letteren, vervagende grenzen'. Aan Limburg - de positie van deze provicie op nationaal en internationaal niveau en de betekenis van Limburgse literatuur - wordt tijdens het debat extra aandacht besteedt. De avond wordt mede mogelijk gemaakt door het Limburg Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, de leerstoel Taalcultuur in Limburg van de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut.

    Read more...
  • 9 mei 2015: De Taalstaat met Hans Broekhuis

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het is het levenswerk van wetenschapper Hans Broekhuis, sinds 2010 werkzaam op het Meertens Instituut. Hij is nu 56 en al vanaf zijn 32ste jaar houdt hij zich met anderen bezig met de beschrijving van de zinsleer van het Nederlands: The Syntax of Dutch. Onlangs zijn twee nieuwe kloeke delen verschenen die ons inwijden in de geheimen van het werkwoord. Bron: De Taalstaat.

  • April 2018: Vrijdag de Dertiende: wie is er bijgelovig?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    André Hazes leed aan paraskevidekatriafobie. Dit woord staat voor de irrationale angst voor vrijdag de dertiende. Hij weigerde op zo'n dag op te treden en kwam zijn huis ook niet uit. Theo Meder, volksverhaalonderzoeker bij het Meertens Instituut, vertelt dat sommige soorten bijgeloof zijn verdwenen, maar dat daar weer andere voor in de plaats zijn gekomen. "Volksgeloof leeft nog steeds heel sterk. We geloven nu niet meer in duivels en tovenaars, maar hangen nog wel hoefijzers aan de muur of kloppen iets af op onbeschilderd hout."

    Read more...
  • 30 april 2015: Totdat heel Holland Limburgs lult

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Cornips - geboren en getogen in Heerlen - vertrok in 1981 naar Amsterdam, voor een baan aan het Meertens Instituut, waar ze nog steeds werkt. Ze mag dan geen Rowwen Hèze-fan van het eerste uur zijn, de tekstregel ‘rustig wachten tot de dag dat heel Holland Limburgs lult’ herinnert ze zich als een bevrijding.

    Read more...
  • April 2018: Hoe het woord 'Mocro' zijn onschuld verloor

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Met het nummer 'Leipe mocro flavour' introduceerde rapper Ali B in 2004 het woord Mocro bij het grote publiek. Zo werd het woord langzaam gemeengoed. De oorsprong van het woord ligt niet in Marokko, maar in Nederland. In de jaren negentig kwamen in jongerentaal opvallend veel woorden die zijn afgekort en eindigen met een 'o'. Uit die tijd stamt 'Limbo' voor Limburger, 'Brabo' voor Brabander, 'lesbo' voor lesbienne, en 'travo' voor travestiet.

    Inmiddels klinkt het woord Mocro bijna dagelijks op het journaal, in de kranten en op sociale media. Dan gaat het over de zogenoemde 'Mocro-maffia'. Zo krijgt het woord langzamerhand een andere lading, en gaan er stemmen op niet langer achteloos Mocro te gebruiken.

    Read more...
  • Workshop The languagecultural conceptualisation of ‘belonging’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • April 2018: 20 Oud-Hollandse woorden

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In 2017 publiceerden het Meerten Instituut, de Taalunie en de Universiteit van Gent het rapport 'Staat van het Nederlands'. Uit dit rapport blijkt dat de Nederlandse taal nauwelijks wat merkt van de invloed van het Engels. De uiteindelijke conclusie in het rapport is dat ‘Nederlands een zeer vitale taal met uitstekende overlevingskansen voor de toekomst’ is. De website Nieuws.be heeft naar aanleiding van dit rapport twintig Oud-Hollandse woorden opgetrommeld die te leuk zijn om te vergeten. Naar de twintig woorden.

     

  • Cultuurcafé Plat kalle en Hollusj moele

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Deze editie van het door de Culturele werkgroep Beek georganiseerde Cultuurcafé gaat over de Limburgse taal als cultuurverschijnsel. Dit onder de titel "Plat kalle en Hollusj moele !" Gasten zijn o.m. prof. Leonie Cornips van de Universiteit Maastricht, en de Kerkraadse zanger Jack Vinders. Meer informatie.

  • Workshop Language Island Research - methodological issues and challenges

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Date: June 1, 2018
    Venue: Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam, room 2.18
    Organizers: Gertjan Postma & Nicoline van der Sijs
    Languages: German or English
    Sign up for the workshop here: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

    Read more...
  • Workshop ‘Rethinking dichotomies in language acquisition research’

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Read more...
  • Louis Peter Grijp-lezing over het middeleeuwse minnelied door Frank Willaert

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De derde Louis Peter Grijp-lezing: Liederen in Lotharingen. Een nog niet geschreven hoofdstuk in de geschiedenis van het middeleeuwse minnelied wordt op 9 mei 2018 uitgesproken door mediëvist Frank Willaert.

    Read more...
  • Nieuwsbrief mei 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van mei een interview met Hans Bennis over zijn nieuwste boek Korterlands. Anarchie in de schrijftaal. Het afkorten van de taal is niets nieuws, laat Bennis zien, maar juist van alle tijden.

    De nieuwste aanwinst in de bibliotheek is Dialectpop van Jan Schepers. Tevens verschijnt deze maand een boek over 30 jaar Rowwen Hèze, onder redactie van Leonie Cornips en Barbara Beckers, waaraan enkele onderzoekers van het Meertens Instituut een bijdrage leverden.

    De Vraag van de Maand gaat over het Nederlandse gebruik om een Abraham of Sara in de tuin te zetten als iemand 50 wordt.

  • NWO kent 13,8 miljoen euro toe aan CLARIAH PLUS

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    NWO heeft 13,8 miljoen euro toegekend voor het ontwikkelen van CLARIAH PLUS, een digitale infrastructuur voor de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen. Het Meertens Instituut maakt deel uit van het consortium achter de aanvraag. Op donderdag 12 april overhandigde minister Ingrid van Engelshoven een officieel certificaat aan Lex Heerma van Voss, directeur van het Huygens ING.

    De financiering van CLARIAH PLUS wordt mogelijk gemaakt door het NWO-programma Nationale roadmap grootschalige onderzoeksfaciliteiten, bedoeld voor de bouw of vernieuwing van onderzoeksfaciliteiten met een internationale uitstraling. CLARIAH PLUS is een nationale infrastructuur voor de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen. Het is het enige consortium uit de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen dat is gehonoreerd. Alle overige consortia vallen in de categorie Bèta of Life. 

    Read more...
  • 18 april 2015: Hoe is het woord fiets ontstaan?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 18 april 2015 stond er een ingezonden brief in de Volkskrant van naamkundige Leendert Brouwer. Hij gaat in op de herkomst van het woord fiets.

    Read more...
  • Nieuwsbrief april 2018

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van april een interview met Kees Grijpink, die in april afscheid neemt van het Meertens Instituut. Grijpink was 22 jaar lang hoofd van de audiostudio's van het Meertens Instituut en heeft duizenden uren aan geluidsopnames gedigitaliseerd.

    Verder kunt u lezen welke vragen Marjo van Koppen, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker aan het Meertens Instituut, kreeg bij haar bezoek aan een basisschool tijdens het evenement Meet the Professor. Ook meer over het project Stimmen fan Fryslân, waarin de meertaligheid van Friesland wordt onderzocht. De Vraag van de Maand zoomt in op de audiocollecties van het Meertens Instituut.

    foto: koker van een wasrol uit 1931

  • Vrijwilligers gevraagd voor crowdsourcingproject verzetskranten

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het verzet in Nederland voegde tijdens de Tweede Wereldoorlog woord bij daad. Overal in het land brachten verschillende verzetsorganisaties illegale blaadjes met de laatste nieuwsfeitjes uit. Deze kranten zijn tot op de dag van vandaag een belangrijke bron van informatie over het verzet.

    Read more...
  • April 2018: Kom niet aan paasvuren

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Stoppen met paasvuren, omdat ze te veel fijnstof zouden produceren? Niet als het aan Twentenaren ligt. In Twente worden tradities gekoesterd. Etnoloog Sophie Elpers, onderzoekster bij het Meertens Instituut, ziet dat tradities leiden tot trots en een sterke regionale identiteit. Maar er zit wel een keerzijde aan te veel hang naar vastigheid: de diversiteit komt erdoor in het gedrang. 'Je blijft dan het liefst zoals je bent, en laat andere zaken niet toe.' Kijkend naar de lijst met erkend immaterieel erfgoed, ziet etnologe Elpers dat in Twente alleen traditionele gebruiken staan aangemerkt. Lees verder in Tubantia.

    Read more...
  • 18 april 2015: Tweetaligheidscampagne

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    "Waarom pleit ik voor het opvoeden van jongs af aan in twee talen? De reden is dat taalkundig onderzoek voorzichtig uitwijst dat kinderen cognitief voordeel van hun tweetaligheid ondervinden, vooral als ze regelmatig beide talen moeten spreken." Leonie Cornips in haar column in Dagblad de Limburger (pdf). 

    Foto Flickr, University of Saskatchewan, kids from the Campus Daycare, foto door Kurt Hofmann (CC BY-NC-SA 2.0)

  • April 2018: Kortingsactie op zondag wordt religieuze rel

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een kortingsactie op zondag: pompstation De Haan in het Zuid-Hollandse kustplaatsje Ouddorp hoopte hiermee toeristen te lokken die op weg naar huis nog snel even hun auto voltanken. Maar juist op die dag regeert de zondagsrust en dus voelden gelovigen zich benadeeld. Het conflict dat erop volgde lijkt onderdeel te zijn van een landelijke trend, waarbij gelovigen en ongelovigen lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. 

    Read more...
  • 10 april 2015: Limburg = taalkunst

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Dialectsprekers in Limburg zijn, veel meer dan andere Nederlanders, bewust bezig met taal om zichzelf te positioneren ten opzichte van anderen. Limburgers gebruiken ook heel kleine talige verschillen om opposities te maken tussen ‘wij’ en ‘zij’.

    Read more...
  • Maart 2018: Hoe ons taalgebruik op sociale media verraadt wie we zijn

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Even een online persoonlijkheidstestje invullen, of je op Facebook drukmaken over zwerfafval in je wijk. Het lijken onschuldige handelingen maar dat zijn ze niet. Want de gegevens die we op Facebook achter laten kunnen worden gebruikt om ons gedrag te beïnvloeden. Sinds het schandaal met Cambridge Analytica is dat wel duidelijk geworden. Ons taalgebruik speelt daarbij een grote rol. Maar hoe werkt dat? Hoe kun je via taal van alles te weten komen over miljoenen mensen en vervolgens hun gedrag beïnvloeden? Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en hoogleraar Computerlinguïstiek en Spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit, geeft een toelichting in het radioprogramma De Taalstaat op NPO1.

  • Terugblik verjaardagssymposium Nicoline van der Sijs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Op 1 april 2015 organiseerden het Meertens Instituut en de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur (Radboud Universiteit) een informeel symposium voor Nicoline van der Sijs, die haar zestigste verjaardag vierde. Het symposium ging over de toekomst van de geesteswetenschappen en het geesteswetenschappelijke onderzoek en onderwijs.

    Read more...
  • Stimmen fan Fryslân: app herkent waar je als spreker van het Fries vandaan komt

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut heeft meegewerkt aan Stimmen fan Fryslân, een project dat niet alleen de meertaligheid van Friesland onderzoekt, maar ook deelnemers interactief met deze meertaligheid laat spelen. Het project wordt geleid door Rijksuniversiteit Groningen. In Friesland kom je een enorme variatie aan gesproken talen tegen: Fries, Nederlands, Papiaments, Duits, Stadsfries, Stellingwerfs, zelfs Oost-Amelands, West-Amelands en nog veel meer. Door een grote diversiteit aan talen en dialecten is de provincie een voorbeeld voor hoe meertaligheid werkt in de rest van de wereld.

    Read more...
  • Stel samen met een onderzoeker een vraag voor de wetenschap

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het Meertens Instituut formuleert samen met het publiek wetenschappelijke vragen voor de Nationale Wetenschapsagenda.

    Read more...
  • Lezing: "Dialect, tweetaligheid en identiteit"

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De lezing met de titel "Dialect, tweetaligheid en identiteit" is gebaseerd op het onderzoek van hoogleraar Taalcultuur in Limburg, Leonie Cornips. Zij onderzoekt onder meer welke ideeën er in de provincie leven over het ‘Limburgs eigene’ aan de hand van taalgebruik. Daarbij houdt zij rekening met de meertalige lokale, regionale en Euregionale context. Dit leidt tot meer inzicht in de dynamische ontwikkelingen van de gesproken, gezongen en geschreven taal in Limburg. Hierover spreekt Cornips tijdens de lezing, tevens zal ze toelichten wat het belang en de status van dialect in het algemeen is.

    Read more...
  • 4 april 2015: Zorggesprekken

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de column van Leonie Cornips deze keer aandacht voor een stageonderzoek naar het gebruik van dialect in de zorg.

    Read more...
  • Kenniscafé: Hoe verzin je het?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Zonder creativiteit kom je nergens, lijkt het wel. Wat voor soort werk je ook doet, als je creatieve oplossingen kunt verzinnen heb je een streepje voor. Creatief zijn is meer dan een leuke hobby of het domein van de kunstenaar, architect of ontwerper, het is een manier om relevant te blijven. Maar wat is creativiteit? Hoe werkt het? Kan iedereen creatief zijn of heb je er speciaal talent voor nodig? Kun je het leren? Kan een computer het leren? En wat is de rol van creativiteit in kennisontwikkeling en wetenschap?

    Read more...
  • Nieuwsbrief april 2015

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de nieuwsbrief van april een interview met Theo Meder over de SagenJager, een digitale routeplanner vol met volksverhalen in de omgeving van Waterland. Frans Hinskens vertelt over een voor hem belangrijk collectiestuk: de vertalingen van de Gelijkenis van de Verloren Zoon in 186 Nederlandse dialecten. De Vraag van de Maand gaat over achternamen van het type voornaam plus soortnaam met een familiebetrekking zoals Dirkzwager.

  • Maart 2018: Per toeval ontdekte Leidse opera wordt opgevoerd

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Leidse universiteitsbibliotheek kocht op een online veiling een manuscript over de strijd tussen patriotten en prinsgezinden. Eenmaal bezorgd bleek het een onbekende Leidse opera uit het einde van de achttiende eeuw te zijn. Neerlandici in Leiden transcribeerden en vertaalden de tekst daarna maandenlang. Dit werd afgesloten met een primeur: op 22 maart voerden studenten van Collegium Musicum fragmenten van de opera op.

    Maar hoe zing je de opera eigenlijk? Student Nederlands Julia Duijvekam: 'Het manuscript verwijst naar melodieën van in die tijd bekende volksliedjes, zodat iedereen op straat mee kon zingen. Veel van die liederen zijn uiteraard niet meer bekend, maar het Meertens Instituut heeft gelukkig een liederendatabank, waar je vaak nog wel een notatie kunt vinden. Op twee of drie liedjes na hebben we alle melodieën.' Lees meer over de opera in Leids Universitair Weekblad Mare.

    Read more...
  • Studie- en ideeëndag over feesten in Vlaanderen, met lezing van Irene Stengs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Vlaanderen feest graag en veel! En terecht, want vieren is en blijft belangrijk. Op de netwerkdag van het Landelijk Expertisecentrum voor Cultuur van Alledag (LECA) over feestcultuur verneem je exact wat feesten voor onze samenleving kunnen betekenen. Irene Stengs van het Meertens Instituut houdt een lezing over feestelijk erfgoed en identiteit. Meer informatie

  • Maart 2018: 'Niets is zo verandelijk als ritueel'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De ‘Dutch passion for the Passion’. De aandacht ervoor fascineert antropologe Irene Stengs al jaren: "Te beginnen met de jaarlijkse opvoering van de Matthäus Passion in Naarden. Die van Tegelen is in 2014 zelfs op de nationale inventaris van immaterieel erfgoed geplaatst. En natuurlijk de populariteit van The Passion, het idee loopt door de hele samenleving heen. Nederlanders gaan daar naartoe, bijvoorbeeld naast hun bezoek aan een uitvoering van de Matthäus Passion. De belangstelling is niet eenduidig."

    Read more...
  • KNAW-lezing door Valdimar Hafstein

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een KNAW-lezing met Valdimar Hafstein, KNAW Visiting Professor bij het Meertens Instituut. Auteursrecht en volkscultuur, hoe zit dat eigenlijk? Hoe kan een traditioneel slaapliedje opeens auteursrechtelijk beschermd zijn? Van wie is Assepoester? En wat zouden de gebroeders Grimm ervan vinden? In deze lezing werpt Valdimar Hafstein vanuit een historisch perspectief enig licht op het ontstaan van dit soort onmogelijke vraagstukken.

    Read more...
  • Maart 2018: Top 25 Romaniwoorden in het Nederlands

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    In de Nederlandse taal en in dialecten zijn ruim 130 Romaniwoorden (zigeunerwoorden) in omloop. Wat is de top 25 van Romaniwoorden in het Nederlands, vraagt online geschiedenismagazine Historiek zich af? Klik hier voor de lijst met de 25 woorden en hun herkomst.

    Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Romaniwoorden in Nederland vindt hier het artikel 'Zigeunerwoorden in Nederland' uit Geleend en uitgeleend (1995) van etymologe Nicoline van der Sijs, waarop Historiek zich baseert.

    Foto: detail uit 'Groep Roma' van Jacobus Ludovicus Cornet, via Rijksstudio

  • Voordracht 'Tweetalig opgroeien in dialect en standaardtaal'

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Het afgelopen jaar deed Leonie Cornips (bijzonder hoogleraar UMaastricht en Meertens Instituut Amsterdam) een vergelijkend onderzoek bij honderd eentalig Nederlandssprekende kinderen van 6 tot 12 jaar en eenzelfde groep tweetalig Limburgs-Nederlandssprekende kinderen. Dit onderzoek toonde een hogere taalvaardigheid aan bij kinderen die het Limburgs als moedertaal meekregen naast het Nederlands als schooltaal. Op 18 mei 2015 om 19.30 uur geven Leonie Cornips en Kirsten van der Heuij een voordracht over dit onderzoek.

    Read more...
  • Maart 2018: Wat betekent ‘op z’n elfendertigst’?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Online geschiedenismagazine Historiek duikt elke maand in de betekenis en de herkomst van een woord of een uitdrukking. Deze keer: wat betekent ‘op z’n elfendertigst’? Het gezegde komt in elk geval sinds 1620 in de Nederlandse taal voor, aldus Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut/Radboud Universiteit). Maar waar komt het vandaan? Er zijn meerdere verklaringen, lees verder op Historiek.

  • De Taalshow: De geheime regels van de spreektaal

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Als je gesproken taal heel nauwkeurig uitschrijft, lijkt het een chaos vol taalfouten te zijn. Veel woorden slikken we half in: ‘eigenlijk’ wordt ‘eik’, ‘voor’ wordt ‘vr’. Ook grammaticaal maken we er een potje van. Hoe kunnen we elkaar dan toch zo goed begrijpen? Er blijken voor spreektaal wel degelijk regels te gelden, maar heel andere dan voor schrijftaal – en we kennen ze niet. De gasten van vanavond kennen ze wel: MIRJAM ERNESTUS ontrafelt welke klanken we wel inslikken, en welke niet. TON VAN DER WOUDEN (van het Meertens Instituut) brengt de grammatica van de spreektaal in beeld.

    Read more...
  • 'Heb je altijd een toga aan?' Taalkundeprofessor Marjo van Koppen op de fiets naar de basisschool

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Tijdens Meet the Professor stapten 140 professoren van de Universiteit Utrecht (UU) op 27 maart op de fiets naar basisscholen in Utrecht. Een echte professor in de klas, die je 'de toga' van het lijf mag vragen: de leerlingen van groep 6, 7 en 8 vonden het spannend maar vroegen de hoogleraar al gauw ook daadwerkelijk alles: 'Heb je altijd een toga aan?' Tegelijkertijd leerden de kinderen tijdens dit initiatief over wetenschap, onderzoek en de universiteit. Onze taalkundeprofessor Marjo van Koppen, verbonden aan de UU en het Meertens Instituut, stapte ook op de fiets en doet verslag:

    Read more...
  • Symposium Angst voor de Epidemie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Hoe veilig zijn we in het Westen als het gaat om besmettelijke ziekten? Sinds de recente uitbraak van ebola in Afrika, staat die vraag weer prominent op de kaart.

    Read more...
  • Amsterdam Antropologie Lezing door Irene Stengs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Irene Stengs, hoogleraar Antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de Vrije Universiteit Amsterdam, geeft een lezing voor een breed publiek met de titel '"For Father": Rituals and the Politics of Mourning Thai King Bhumibol'. Meer informatie

    Read more...
  • Taaldag Belgische kring voor linguïstiek

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Ton van der Wouden spreekt op zaterdag 9 mei 2015 op de Taaldag van de BKL (Belgische kring voor linguïstiek) aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Université Libre de Bruxelles. Meer informatie.
     

  • Lezing: Waarom praat ons almal nie maar net Engels nie?

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Lezing door Prof. Wannie Carstens van de Noordwes-Universiteit, Potchefstroom, Suid-Afrika: 'Why don't we just all speak English?' (Waarom praat ons almal nie maar net Engels nie?). Deze lezing wordt georganiseerd door het Centre for Language Studies.

    Read more...
  • Tentoonstelling INSLAG

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Van 18 mei t/m 15 juni is er een bijzondere tentoonstelling te zien in het Meertens Instituut te Amsterdam. Een combinatie van hedendaagse kunst, ambacht en cultuurhistorie. Hedendaagse kunstenaars hebben zich laten inspireren door een versleten, geweven, geblokte keukendoek.

    Read more...
  • Vacature: Promovendus Populisme, Social Media en Religie

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Voor het project “Populisme, social media en religie” zoekt het Meertens Instituut een promovendus (m/v; 1,0 fte; 38 uur per week voor bepaalde tijd). Reageren kan tot 1 mei 2018. Klik hier voor meer informatie.

     

  • Jiddisj in 'the spotlight' (met lezing van Marc van Oostendorp)

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een zondag met live muziek van één van de beste vertolkers van het Jiddisje lied, een interessante lezing door Marc van Oostendorp over het Jiddisj in het Amsterdams, en uiteraard heerlijke (kosjere) hapjes!

    Read more...
  • Parallels Between Phonology and Syntax

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    On July 9, 2018, the Meertens Instituut will host a 1-day workshop on parallels between phonology and syntax. This workshop is organized in collaboration with the Leiden University Center for Linguistics and the Center for Language Studies of Radboud University. The workshop will take place right in the historical center of Amsterdam. Read more

  • Documentaire 'Levende Klederdracht' met introductie door Sophie Elpers

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De Documentaire op Donderdag: Levende Klederdracht in het Vlaams-Nederlands Huis deBuren met een inleiding door Sophie Elpers van het Meertens Instituut. Haar inleiding gaat  over het dragen van klederdracht in Nederland (en andere Europese landen) en de groeiende aandacht in Nederland voor de regionale en nationale identiteit. Klederdracht wordt - in verschillende contexten - gebruikt om deze identiteit uit te drukken. De presentatie hangt samen met het verschijnen van het tijdschrift “Op de huid” en met het project “De ‘Nederlandsheid’ van Nederland” van het Meertens Instituut.

    Meer informatie op de website van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. 

  • Maart 2018: Een verwrongen wiel als uiting van rouw

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    De dood van sommige publieke figuren zet aan tot massale emoties die soms lang voortduren. De weduwe van Eberhard van der Laan heeft een column in Het Parool over de dood van haar echtgenoot en nog steeds zijn er ieder jaar herdenkingsconcerten voor André Hazes. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de uiting van collectieve rouw die opvallende vormen kan aannemen. Dat doen zij samen met Irene Stengs, bijzonder hoogleraar antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de VU, en verbonden aan het Meertens instituut. 

    Read more...
  • Lezing over traditie en rituelen van feestvieren door Irene Stengs

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Literair & cultureel centrum Huis de Pinto viert feest in de maand april. Spreekstof is het historische programma van Huis de Pinto, waarbij prikkelende onderwerpen aan de hand van een lezing en een ooggetuige gesprek tot leven komen. Op 22 april is het thema 'De geschiedenis van de Aprilfeesten'. Antropologe Irene Stengs werkt bij het Meertens Instituut en komt vertellen over de traditie en de rituelen van het feestvieren. Waarom vieren mensen feest? En waarom is dat belangrijk? En hoe viert men feest?

    Meer informatie

    Afbeelding van Flickr, zapdelight, Aprilfeest (Festival) Nieuwmarkt 2012(CC BY-NC-ND 2.0)

  • Promotie Varun de Castro Arrazola

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Varun de Castro Arrazola verdedigt zijn proefschrift 'Typological tendencies in verse and their cognitive grounding' aan de Universiteit Leiden. Varun deed zij onderzoek aan het Meertens Instituut. Op vrijdag 4 mei vindt er aan het Meertens Instituut een workshop plaats ter ere van de promotie.
    Meer informatie

    Read more...
  • 26 maart 2015: Waarom zelfs de elite geen genoeg krijgt van Hazes

    Date
    21 November 2019
    TIJD:
    13.00 - 17.00 uur
    PLAATS:

    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, 1012 DK Amsterdam

    Een musical, uitverkochte massale meezing-avonden en vanaf deze week ook een speelfilm: Nederland kan geen genoeg krijgen van André Hazes. Zelfs de elite heeft zich door hem laten inpakken. Maar waarom eigenlijk? Antropologe Irene Stengs deed er onderzoek naar. Bron: Trouw.nl

    Foto genomen door Irene Stengs. 

  • Kiliaanlezing 2018: Schatgraven in de taal van Toonder

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Kiliaanstichting nodigt u uit tot het bijwonen van de Kiliaanlezing 2018: Schatgraven in de taal van Toonder door vertaler en Bommelkenner Rob Barnhoorn.

    Read more...
  • 28 maart 2015: Gegrepen door het Griekse woord voor vrouw

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Marc van Oostendorp is taalkundige bij het Meertens Instituut en de Universiteit van Leiden. Allemaal dankzij de radio. Want op zijn twaalfde zette zijn vader eens, tijdens een lange autorit, de radio aan en hoorde hij een taalprogramma van de NOS. Toen wist hij dat hij taalkundige wilde worden. Bron: Woord.nl

     

    Afbeelding: Doc Searls, 2008_05_26_car_radios_04 (bron Flickr.com, CC BY-SA 2.0. 

  • Maart 2018: Nederland houdt van gewoon - blog over de Huishoudbeurs, deel II

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In februari schreef antropologe Irene Stengs in een blog over haar ervaringen op de Huishoudbeurs. 'Onderzoek doen om de hoek' noemden we haar observaties. Als onderzoeker van cultuur in Nederland is Stengs geïnteresseerd in zaken die in het dagelijks leven een rol spelen en juist door hun alledaagsheid nauwelijks opvallen. De Huishoudbeurs, 'de grootste braderie van Nederland', is een goede plek voor onderzoek omdat de beurs in feite een geconcentreerde uitstalling is van allerlei vormen van alledaagse cultuur in Nederland.
    Nu is het vervolg op Stengs eerste blog verschenen. De Huishoudbeurs deel II: Nederland houdt van lekker gewoon.

    Lees hier het eerste deel.

    Foto: Irene Stengs

  • Lezing Frans Hinskens over taalvariatie-onderzoek

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Gastcollege voor eerstejaars studenten CIW van de Vrije Universiteit over taalvariatie-onderzoek. Ook niet-studenten zijn welkom om de lezing bij te wonen.

  • Maart 2018: Tweetalige Limburgse kinderen zijn beter in spelling

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Kinderen die Limburgs en Nederlands praten, zijn beter in spelling dan kinderen die alleen met Nederlands opgroeien. Dat blijkt uit onderzoek van Romy Roumans. Zij is student taalwetenschappen aan de Radboud Universiteit en stagiair van Leonie Cornips van het Meertens Instituut. 

    Read more...
  • Lezing Jolien Scholten: Een asymmetrie in concordantie in Nederlandse dialecten

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een asymmetrie in concordantie in Nederlandse dialecten: verschil in vervreemdbaar en onvervreemdbaar bezit in bezittelijke voornaamwoorden.

    Lezing door Jolien Scholten (PhD, Universiteit Utrecht). Hieronder een abstract in het Engels.

    Read more...
  • Wereldverteldag

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op Wereldverteldag vieren vertellers wereldwijd het bestaan van de vertelkunst. Er is voor deze datum gekozen omdat op 20 maart de lente begint op het noordelijk halfrond en het herfst wordt in het zuiden.

    Read more...
  • Tweede nummer Vertelcultuur verschenen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het tweede nummer van het e-tijdschrift Vertelcultuur opent met een artikel van Anne Langenberg over Fostedina met de gouden oorijzers. Dit geconstrueerde en vrij onbekende volksverhaal speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de Friese identiteit. De gouden oorijzers stonden symbool voor de Friese waarden van moed en standvastigheid.

    Read more...
  • Nieuwsbrief maart 2018

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van maart besteden we aandacht aan de etymologiebank, waaraan 9.000 geografische namen zijn toegevoegd. Het gaat om plaatsnamen, wijk- en buurtnamen en enkele streeknamen. De namen zijn afkomstig uit het boek Nederlandse plaatsnamen verklaard van Gerald van Berkel en Kees Samplonius. We spraken Van Berkel over zijn fascinatie voor plaatsnamen.

    Read more...
  • De SagenJager, routeplanner vol met volksverhalen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Meertens Instituut lanceert op donderdag 19 maart de SagenJager (www.SagenJager.nl), een digitale routeplanner vol met volksverhalen door de omgeving van Waterland (Noord-Holland).

    Read more...
  • Februari 2018: De Huishoudbeurs. Antropologisch onderzoek op een steenworp afstand.

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Irene Stengs, antropologisch onderzoeker van ‘cultuur in Nederland’, doet in feite veel van haar onderzoek ‘om de hoek’, middenin de maatschappij. Dat is helemaal het geval bij onderzoek in Amsterdam, de stad waar het Meertens Instituut gevestigd is. Onlangs ondernam Stengs na jaren weer eens een bescheiden veldwerkexpeditie naar de Huishoudbeurs, de grootste braderie van Nederland. Lees Stengs' interessante observaties in haar na afloop vastgelegde verslag.

    Foto: Irene Stengs

     

  • CLARIAH kick-off

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vrijdagmiddag 13 maart vond bij Beeld en Geluid in Hilversum de officiële kick-off plaats van CLARIAH: het infrastructuurprogramma voor de Geesteswetenschappen en een van de gehonoreerde projecten van de Nationale roadmap grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Meer dan 140 gasten waren getuige van de presentatie van de plannen voor de ontwikkeling van een digitale infrastructuur voor de geesteswetenschappen.

    Na het welkomstwoord van Jan Müller, directeur van Beeld en Geluid, werd een video afgespeeld die de toekomst van CLARIAH moest verbeelden. Tijdens de opening was het een video, maar in werkelijkheid is het een weergave van een “reis door een virtuele ruimte”. Iedereen kan zelf door die ruimte manoeuvreren via de volgende link: http://fusersoft.com/

    Bron: www.clariah.nl

  • Februari 2018: Zo kwam de Statenvertaling tot stand

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Aan het Meertens Instituut is onlangs religieus erfgoeddeskundige Dirk-Jan de Kooter begonnen aan het samenstellen van een parallel historisch Bijbelcorpus. Dit doet hij in samenwerking met historisch taalkundige Nicoline van der Sijs. Het gaat hierbij om een corpus van Bijbelvertalingen uit minstens vier Germaanse talen, waarbij het streven is om uit elke eeuw een Bijbelvertaling op te nemen. De vertaaldocumenten zijn „redelijk rommelig”, aldus De Kooter. Eerst gaat hij de handschriften ontleden, daarna wil hij notities van andere geleerden verzamelen. Zo moet er ook een totaalbeeld van het vertaalproces ontstaan.

    Read more...
  • 14 maart 2015: Japan aan de Maas

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In haar column schrijft Leonie Cornips over twee totaal verschillende Japanse gemeenschappen in Nederland. De gemeenschap in Amstelveen is gericht op de terugkeer naar Japan, de gemeenschap in Maastricht niet. Bron: Dagblad de Limburger (pdf). 

  • Februari 2018: Waar is de H gebleven in het Vlaamse “Oewist”?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In het Nederlands dat in Vlaanderen gangbaar is - bijvoorbeeld in dialecten -  is het zoeken naar een aangeblazen H: "Ij eeft een elm op”, “een amer” en natuurlijk “Oewist?”. Taalwetenschapper Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut in Amsterdam zocht uit hoe dat komt. Ze lichtte het een en ander toe in het Belgische radioprogramma “Nieuwe feiten”.

  • 14 maart 2015: Marc van Oostendorp #1: Het Bureau

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Hoe is het om te werken in een roman? Het overkwam Marc van Oostendorp vijftien jaar geleden. "Ik kreeg een baan op het Meertens Instituut, dat model had gestaan in de roman ‘Het Bureau’, waarin de schrijver J.J. Voskuil duizenden pagina’s lang vertelt over zijn werk op datzelfde instituut." Bron: Woord.nl.

    Read more...
  • Februari 2018: Waarom Noord-Hollanders óók carnaval vieren

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het idee dat carnaval alleen onder de rivieren gevierd wordt, is snel ontkracht door de inwoners van Noord-Holland. Verkleden en feestvieren gaat hier net zo hard als bij Brabanders en Limburgers. Maar waarom? Uit onderzoek van antropologe Irene Stengs van het Meertens Instituut blijkt dat mensen van onder de rivieren in de jaren '50 en '60 carnaval naar Noord-Holland hebben gebracht. Lees verder bij NH Nieuws

    Read more...
  • Lancering Nederlab

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 13 maart 2015 wordt de eerste versie van Nederlab gelanceerd, het laboratorium voor onderzoek naar de veranderingspatronen in de Nederlandse taal en cultuurVia Nederlab kunnen onderzoekers en studenten alle gedigitaliseerde Nederlandstalige teksten van ca. 800 tot heden gezamenlijk doorzoeken en analyseren met binnen Nederlab ontwikkelde, gebruiksvriendelijke tekstanalysesoftware. 

    Read more...
  • Citizen Science Lab: Sampling Language and Culture

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The goal of this workshop is to produce an elaborate design for a radical new Citizen Science project that involves the large-scale collection of language and culture samples from and by citizens. We intend to provide guidelines for the organizational and technical infrastructure, the outreach, the involvement of the public, the sort of information and the budget that are needed. Our purpose is to apply the general methodology and design to the case of Dutch: we want to elicit data about varieties of the Dutch language and culture of emigrated citizens in order to find out what the consequences of long-distance migration are for their Dutch language and culture.

    Read more...
  • 11 maart 2015: 'Wtf', 'me zus', 'superrr lache' - is die digi-taal nu echt zo erg?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    'Wtf', 'me zus', 'superrr lache' - is die digi-taal nu echt zo erg? Creatief met taal omgaan toont kennis van taalregels, aldus Hans Bennis op Parool.nl.

  • Themamiddag: Lang leve de vaderlandse taal en cultuur!?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Op vrijdag 20 april vindt in de Vossiuszaal van de UB Leiden een themamiddag van de Commissie voor Taal- en Letterkunde plaats, met als titel: Lang leve de vaderlandse taal en cultuur!? De Commissie voor Taal- en Letterkunde nodigt iedereen van harte uit voor deze middag.
  • Nieuwsbrief maart 2015

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van maart een interview met Kees Grijpink, hoofd van de audiostudio's op het Meertens Instituut. Verder aandacht voor het boek Roep der verten. Krontjong van roots naar revival en Engelse zinsconstructies in het Nederlands als Ik ben goed (I am fine). 

  • Februari 2018: Taal. De grootste verbinder van Nederland.

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ryanne van Dorst gaat in de programmareeks 'Holland!' op zoek naar de Nederlandse identiteit. In de aflevering 'Gelijkgestemden' is er aandacht voor taal want dit is de grootste gemene deler van Nederland. Er zijn wel variaties: accenten, dialecten, sociolecten (een taalvariant die typerend is voor een bepaalde sociale groepering). En taal is aan verandering onderhevig: er verdwijnen woorden, er komen nieuwe bij.

    Over de verbindende kracht van taal gaat Van Dorst in gesprek met taalkundige Marc van Oostendorp in het mooie Trippenhuis van de KNAW. "Zeg Marc, wat betekent gers?" Terugkijken op NPO (vanaf min. 18:00).

    Read more...
  • 28 februari 2015: Het leven van een taalfout

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat een taalfout is, verschilt door de tijd heen. Lees hier (pdf) de column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger.

  • Februari 2018: De geschiedenis van het Olympisch Stadion in Amsterdam

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In maart is in het Olympisch Stadion van Amsterdam het WK schaatsen. Bijna niemand weet dat het Olympisch Stadion, dat in 1928 gebouwd werd voor de Olympische Spelen, in de jaren '30 en na de Tweede Wereldoorlog het toneel is geweest voor grootse Rooms-Katholieke manifestaties. Een van de redenen is het verbod op Rooms-Katholieke processies, die vanwege de verzuiling niet zichtbaar mochten plaatsvinden. Het Olympisch Stadion was een besloten plek waar veel mensen konden bijeenkomen zonder dat er aanstoot aan genomen werd.

    Het radioprogramma Zin in Weekend van Radio 5 sprak in het stadion af met historicus Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. (Vanaf ca. 46:00.)

    Read more...
  • Stem op de Kaartenbank

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Kaartenbank van het Meertens Instituut is genomineerd voor een Language Industry Award (LIA) in de categorie 'Beste taaldienst 2014'. De Kaartenbank bevat het grootste overzicht van taalkaarten van de Lage Landen, en zelfs ter wereld: nergens elders zijn zoveel kaarten voor iedereen - onderzoekers en belangstellenden - algemeen toegankelijk gemaakt. U kunt nu stemmen op de Kaartenbank. De Language Industry Awards worden uitgereikt op donderdagavond 26 maart 2015 in Gent. De LIA zijn een initiatief van De Taalsector.

     

  • Februari 2018: Laatste deel 'Das Büro' verschenen in Duitsland

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In Duitsland is pasgeleden het zevende en laatste deel van Das Büro (Het Bureau) verschenen. De radiozender Deutschlandfunk was bij ons te gast en maakte een uitgebreide reportage over de werkzaamheden van J.J. Voskuil aan het Meertens Instituut. De radio-uitzending biedt niet alleen een stukje geschiedenis van het Meertens Instituut op maar liefst drie locaties, maar ook een inkijk in de romanreeks.

    Read more...
  • Symposium: de toekomst van de geesteswetenschappen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Luid zingend op een ijsschots de zomer tegemoet: de toekomst van de geesteswetenschappen
     
    Op 1 april 2015 organiseert het Meertens Instituut i.s.m. de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit een informeel symposium over de toekomst van de geesteswetenschappen en het geestewetenschappelijke onderzoek en onderwijs. Nicoline van der Sijs (onderzoeker op het Meertens Instituut en hoogleraar Historische taalkunde van het Nederlands in de digitale wereld aan de Radboud Universiteit) wordt op die dag  60 jaar en dat is een mooie aanleiding voor een symposium.

    Read more...
  • Promotie Jolien Scholten over bezitsconstructies in Nederlandse dialecten

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het proefschrift van Jolien Scholten biedt een systematisch overzicht van verschillende bezitsconstructies in Nederlandse dialecten. Meer informatie

  • Bijlmer Meer, Vitrine van Zuidoost

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vanaf 12 maart 2015 presenteert Imagine IC, in opdracht van Stadsdeel Zuidoost, een nieuwe tentoonstelling: Bijlmer Meer, Vitrine van Zuidoost. Voor Bijlmer Meer wordt een nieuwe collectie van verhalen en spullen bijeengebracht door mensen uit de buurt. Imagine IC werkt voor Bijlmer Meer samen met het Meertens Instituut en met steeds meer mensen in het stadsdeel. In de tentoonstelling presenteren zij hun archieven en objecten naast items uit de beeld- en geluidscollectie van Imagine IC en bruiklenen van het ING bedrijfsarchief, Museum Vrolik, het Ajax Museum en het Stadsarchief Amsterdam. 

    Read more...
  • DH Benelux Conference

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The 5th DH Benelux Conference will take place on 6 – 8 June 2018 at the International Institute for Social History (IISH) in Amsterdam, The Netherlands and will be organised by the KNAW Humanities Cluster in Amsterdam. DH Benelux is an initiative that aims to further the collaboration between Digital Humanities activities in Belgium, The Netherlands, and Luxembourg. The conference serves as a platform for the community of interdisciplinary DH researchers to meet, present and discuss their latest research findings and to demonstrate tools and projects. Read more

    Read more...
  • Meertens Instituut op Instagram

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Meertens Instituut was al actief op Facebook, Twitter en Linkedin en is sinds kort ook actief op Instagram.

  • In memoriam Albert Cornelis Spaargaren (27 februari 1935 - 18 januari 2018)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Met droefheid heeft het Meertens Instituut kennis genomen van het overlijden van Albert Cornelis (Ab) Spaargaren, voormalig audiotechnicus van het instituut.
    Lees hier het in memoriam van het Meertens Instituut. Ook Trouw, waar Ab Spaargaren eveneens in dienst is geweest, schreef een mooi naschrift.

  • 8 februari 2015: Wat was er eerder: de harde g of de zachte?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Marc van Oostendorp beantwoordt in een video de vraag welke g er eerder was, de harde of de zachte. Bron: Neder-L.

  • Nieuwsbrief februari 2018

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van februari een interview met muziekwetenschapper Berit Janssen. Zij deed promotieonderzoek aan het Meertens Instituut naar terugkerende elementen in variaties van melodieën. Ze ontwikkelde een computerprogramma waarmee ze 1700 melodieën kon vergelijken op basis van hun notenschrift. De promovenda maakte daarbij gebruik van de Nederlandse Liederenbank, met name de volksliederen die indertijd verzameld zijn door Wil Scheepers en Ate Doornbosch.

    Read more...
  • 7 februari 2015: Eigenheid in carnaval

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Leonie Cornips in haar column over carnaval in Limburg: " Het is juist die eigenheid in de carnavalsrituelen van De Katers, de NUL of van de einzelgängers, van de zaate herremeniekes, festivals, de Boètegewoeëne Boètezitting, groepen als Fónkelnagelnui, heksentreffe, blutsjmiddagen waardoor ieder zich verbonden kan voelen met de grotere Limburgse carnavalsgemeenschap." Bron: Dagblad de Limburger (pdf).

    Foto: Carnaval Roermond 2012, imgdotcom eventfotografie (Flickr.com, cc)
     

  • Symposium: Geluiden van Nederland

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Medio 2018 gaat het hoofd van de audiostudio's van het Meertens Instituut, geluidstechnicus Kees Grijpink, met pensioen. Sinds 1998 beschikt het Meertens Instituut over geluidsstudio's. 

    Read more...
  • Nieuwsbrief februari 2015

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van februari aandacht voor een onderzoek onder tweetalige dialect-Nederlandssprekende kinderen in Limburg. Na een jaar onderzoek zijn er al verrassende resultaten. Kinderen die veel Limburgse dialectwoorden gebruiken, lijken daar geen hinder van te ondervinden. Hun Nederlandse woordenschat wordt er niet door benadeeld.

    Verder heeft stagiaire Femke Goudriaan de documentatie van het BiN-project (Bedevaartplaatsen in Nederland) beschreven. Voorheen waren deze 1280 dossiers voor buitenstaanders slecht toegankelijk omdat de beschrijving ontbrak. Vanaf nu is de complete beschrijving van de collectie te vinden op de website van het Meertens Instituut.

    Aan welke vinger draagt men een ring? Was dat vroeger anders dan nu? De Vraag van de Maand gaat daar op in.

  • Februari 2018: De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Onze studiemiddag ‘De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw’ op 26 januari was een informatieve dag, zo lieten bezoekers ons weten. Heeft u niet aan de studiemiddag kunnen deelnemen, maar bent u toch geïnteresseerd in de boekenwereld van de zeventiende eeuw? Of wilt u weten hoe de KB historische kranten digitaal beschikbaar maakt? Of vindt u de taalkunst van P.C. Hooft ook zo mooi? Ga dan naar deze weblog, waar alle powerpointpresentaties van de studiemiddag zijn geplaatst. 

     

     

  • Digitale data: SOA en ASO

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Werkgroep Frequentieonderzoek van het Nederlands en het Meertens Instituut voerden in de jaren 70 een onderzoek uit naar de ‘gesproken taal’, het Sociolinguïstisch Onderzoek Amsterdam (SOA). In 1993 volgde een tweede onderzoek, het Amsterdams Sociolinguïstisch Onderzoek (ASO). Recent zijn de bandopnames en de bijbehorende documentatie gedigitaliseerd door het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Standaardnederlands, Amsterdams dialect en het Wilhelmus: nieuwe onderzoeken van het Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat hebben Standaardnederlands, Amsterdams dialect en het Wilhelmus met elkaar gemeen? Het zijn thema’s van onderzoeksprojecten die het Meertens Instituut zelf of met samenwerkingspartners opstart. Er zijn vijf KIEM-onderzoekssubsidies van NWO aan onderzoekers van het Meertens Instituut toegekend. Lees hieronder meer over de onderzoeken.

    Read more...
  • Gehonoreerd: TRANSCRIPTIE-APP voor cyrillisch schrift

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Door een bijdrage van NWO kunnen het Meertens Instituut en de Radboud Universiteit de TRANSCRIPTIE-APP ontwikkelen voor het cyrillisch schrift. Deze webgebaseerde app kan namen uit het cyrillische schrift automatisch omzetten naar de Nederlandse spelling, ook als de intermediair het Engels is, en geeft adviezen en achtergrondinformatie over de te gebruiken spelling voor Oost-Europese namen. De ontwikkeling zal dienen als pilot voor een groter project waarin de onderzoeksvraag centraal staat hoe de computer automatisch transcriptievarianten van namen uit talen met een niet-Latijns alfabet kan leren vinden en genereren.  De app zal eind 2015 opgeleverd worden.

    Read more...
  • Februari 2018: Al dat gezoen en geflirt tijdens carnaval

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Binnenkort staat een groot deel van Nederland weer gigantisch op zijn kop: het is carnaval! Het feest levert gegarandeerd sterke verhalen en hilarische anekdotes op, die je over een paar jaar nog steeds aan je vrienden vertelt. Misschien ook wel een verhaal over een gedenkwaardige carnavalszoen. Of gebeurt al dat gezoen en geflirt vooral in het hoofd van bevooroordeelde noorderlingen?

    Etnologe Irene Stengs vertelt in RTL Nieuws Weekend Magazine dat dit vooroordelen en stereotyperingen zijn. Maar... toch komt de associatie niet helemaal uit de lucht vallen.
    Benieuwd? Lees verder.

    Foto: Flickr.com, Carnaval magé (CC BY-NC-ND 2.0)

  • 31 januari 2015: Oude wegen, nieuwe pelgrims

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Pelgrimages zijn populairder dan ooit. Jaarlijks lopen alleen al naar Santiago de Compostella zo’n tweehonderdduizend pelgrims. Juist het afkalven van de kerken heeft de pelgrimage goed gedaan, betoogt onderzoeker Peter Jan Margry in het januarinummer van Volzin. De mens heeft namelijk een existentiële behoefte om hogere machten aan te roepen. “De mens is een onzeker wezen, dus blijft hij reizen naar wat hij als ‘heilig’ beschouwt.”

    Read more...
  • Mini-symposium 'Gruuts op mien moojertaol'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Woensdag 21 februari 2018 is door Unesco uitgeroepen tot Internationale Dag van de Moedertaal met als voornaamste doel aandacht te vragen voor de wereldwijde diversiteit aan talen. In dat kader organiseert Veldeke Krink Mestreech in samenwerking met Universiteit Maastricht een mini-symposium met de titel 'Gruuts op mien moojertaol' (trots op mijn moedertaal). 

    Read more...
  • 24 januari 2015: Erdbrug en ‘Si tard’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Waar komen Limburgse plaatsnamen vandaan? En Karel de Grote als uitvinder van Sittard. De laatste column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf).

    Read more...
  • Januari 2018: Radiodocumentaire over het Bildts met archiefmateriaal van het Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Als een gemeentelijke herindeling de streektaal het Bildts bedreigt, komt Gerard de Jong (1979), hoofdredacteur van de Bildtse Post, de enige krant waarin Bildts wordt geschreven, in actie. Na de dood van zijn opa, ook ooit hoofdredacteur van de Bildtse krant, heeft Gerard zich immers voorgenomen om goed voor de taal te zorgen. Hij reist af naar Baskenland, waar hij andere strijders voor minderheidstalen ontmoet. Maar terug in Noordwest Friesland slaat de twijfel toe. Zitten de 6000 Bilkerts wel op Gerards enthousiasme te wachten? 

    Maartje Duin (1975) is radiomaker en journalist. Ze maakte de radiodocumentaire 'De Redder van het Bildts'. Hiervoor gebruikte ze opnames van het Bildts uit de jaren '70 van het Meertens Instituut, nota bene met de grootvader van de hoofdpersoon. 
     
    De radiodocumentaire werd op 28 januari om 21:00 uur bij RadioDoc (VPRO, NPO Radio 1) uitgezonden en is hier terug te luisteren.
     
  • 5 januari 2015: Hazes, het icoon van Nederlandse gewoonheid

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tien jaar na zijn dood lijkt hij populairder dan ooit. ‘Hazes is een icoon geworden van Nederlandse gewoonheid en volkse echtheid.’ Artikel in het Nederlands Dagblad (pdf).

  • Januari 2018: Wat moet de taal van het hoger onderwijs zijn?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat moet de voertaal van het hoger onderwijs zijn: Nederlands of Engels? Dat zijn allebei schadelijke wegen, vindt taalkundige Marc van Oostendorp. Hij pleit voor een combinatie van beide talen: 'Als we alleen voor Engels gaan, worden we een soort dependance van Groot-Brittannië en Amerika, zonder eigen identiteit. Maar als we krampachtig aan het Nederlands vasthouden, gooien we de deur naar de hele wereld dicht. En het is ook nog eens slecht voor onze taal. Die gebruiken we dan misschien onderling op hoog niveau, maar hij sluit niet meer aan bij de rest van de wereld.’ Hij vervolgt met: 'We hoeven niet alles in één taal te doen. Het idee dat het ten koste gaat van je eigen taal zodra je een ander taal gaat gebruiken, is wetenschappelijk gezien een misvatting.’
    Lees het hele interview in New Scientist.

    Lees bovendien:
    In februari schreef de Koninklijke Akademie van Wetenschappen (KNAW) in het rapport 'Talen voor Nederland' dat Nederland dringend behoefte heeft aan een taalbeleid.

     

  • Braziliaanse Koorts in première

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Braziliaanse Koorts gaat zaterdag 31 januari in première bij ‘Film by the Sea door het jaar’ te CineCity Vlissingen. Deze, door Arjan van Westen en Monique Schoutsen gemaakte documentaire, gaat over de fascinerende geschiedenis van ruim 700 straatarme Zeeuwen die tussen 1858-1862 naar Brazilië emigreerden. Nazaten van deze onfortuinlijke landverhuizers leven in de binnenlanden van Espirito Santo. Een hele kleine groep spreekt ruim 160 jaar na het vertrek van hun voorouders nog Zeeuws. Zij doen in deze documentaire hun bijzondere verhaal. Taalkundige Gertjan Postma van het Meertens Instituut was betrokken bij het project. Hij heeft in het verleden veldwerk verricht in Brazilië onder nazaten van deze emigranten. Verder hebben de documentairemakers gebruik gemaakt van audio-opnames uit de collecties van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Januari 2018: 'Smartphone' of 'le mobile multifonction'?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In Frankrijk houdt het gebruik van Engelse woorden de gemoederen ook bezig. Daar werd vorige week een nieuwe advieslijst met Franse equivalenten voor woorden als ‘smartphone’ gepubliceerd. In Franse overheidsteksten wordt voortaan le mobile multifonction en internet clandestin (dark web) geschreven. Het zou de taal ‘schoon’ moeten houden. Maar wie bepaalt nu daadwerkelijk welke taal gebezigd wordt? Taalwetenschapper Marc van Oostendorp denkt dat dergelijke initiatieven weinig invloed hebben op het taalgebruik: 'Tegen de tijd dat er uitgebreid ‘gesproken, geluncht en wijn gedronken is’ zijn de nieuwe leenwoorden al opgenomen in het normale taalgebruik.' Lees verder in HP De Tijd.

    Read more...
  • 10 januari 2015: Appelsien en djoeken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Leonie Cornips gaat in haar laatste column in op de oorsprong en betekenis van woorden. Hoe deze door de tijd heen kunnen veranderen, maar ook per persoon een andere invulling krijgen. Zo heeft djoeken in Westerpark een andere lading dan in de Bijlmermeer. Bron: Dagblad de Limburger (pdf). 

    Foto: Oranges, Royston (Flickr cc). 

  • Januari 2018: Ouderen ergeren zich aan taalverloedering

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ouderen beklagen zich massaal over de verloedering van de Nederlandse taal, blijkt uit onderzoek onder het MAX Opinie Panel. Er is grote ergernis over slordige taal als 'die meisje' en 'me moeder', maar ook over chat-, straat- en managementtaal. En niet te vergeten: het gebruik van Engels. Taalwetenschapper Marc van Oostendorp herkent de emoties over veranderende taal, maar wijst erop dat het beklag niet alleen een verschijnsel van alle tijden is, maar dat een gezonde, levende taal verandert. Lees meer bij Omroep MAX.

    Read more...
  • Wat is Europese Etnologie?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The International Society for Ethnology and Folklore (SIEF) heeft een filmpje laten maken waarin de vraag 'wat is Europese Etnologie?' centraal staat. In het filmpje zijn ook etnologen van het Meertens Instituut aan het woord. 

  • Januari 2018: De taal van Ilja Leonard Pfeijffer

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Dichter, schrijver, essayist, criticus, songschrijver, columnist en toneelschrijver Ilja Leonard Pfeijffer werd in januari van dit jaar vijftig. Om deze mijlpaal luister bij te zetten schreef taalwetenschapper Marc van Oostendorp Waar wordt geschreeuwd is taal vacant, een boek over 'taalkunstenaar' Pfeijffer, waarin Van Oostendorp in 50 hoofdstukken een caleidoscopisch beeld geeft van de vele taalgedaanten die de schrijver aanneemt in de talrijke literaire genres die hij beoefent (gedichten, romans, verhalen, essays, toneel et cetera).

    Tijdschrift Onze Taal biedt zijn lezers een voorproefje van Waar wordt geschreeuwd is taal vacant, en opent het artikel ook tijdelijk (tot 15 maart) voor ons.

    Read more...
  • Nieuwsbrief januari 2015

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van januari een artikel over het nieuwjaarsboekje Het fenomeen Hazes van Irene Stengs. De antropologe laat zien hoe de culturele uitingen rondom de Nederlandse volkszanger André Hazes typerend zijn voor onze huidige samenleving.

    Nieuw in de digitale collectie zijn audio-opnamen van de woordenschat van basisschoolkinderen uit de jaren '60/'70, opgenomen door Jo Daan.

    De Vraag van de Maand gaat over de bijnaam van Willem van Oranje: was die wel Willem de Zwijger?

  • Januari 2018: Twee dagen vrij tijdens carnaval

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat begon als een reclamestunt nam al snel serieuze proporties aan: de landelijke petitie 'Wil jij ook tijdens #carnavalvrij?' Krijgt heel Nederland straks twee dagen vrij tijdens carnaval? Leonie Cornips, onderzoeker aan het Meertens Instituut voor taal en cultuur in Amsterdam, begrijpt de emoties wel. 'Mensen ontlenen hun lokale identiteit aan carnaval. Net als skûtsjesilen voor de Friezen en Ajax voor de Amsterdammers. Eens per jaar krijgen mensen in de regio de nationale aandacht die normaal naar de Randstad gaat.'

    Read more...
  • 6 januari 2015: Vandaag maakten we een rondje door Nederrrrrrland

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "De Randstad-r, of de Gooise r zoals 'ie ook wel wordt genoemd, is in opmars. Vooral bij vrouwen en jonge mensen", zegt Koen Sebregts. Hoorde je die variatie op de r (ook wel de Kinderen voor Kinderen-r) eerder alleen in de Randstad, die manier van uitspreken heeft zich de laatste jaren als een olievlek verspreid over Nederland, zeggen taalkundigen bij het Meertens Instituut. Bron: NOS op 3

  • Januari 2018: De populairste voornamen van 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In januari maakt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) jaarlijks bekend welke voornamen het vaakst gegeven zijn aan baby's die in het voorafgaande jaar geboren zijn. We zien na de bekendmaking altijd een stijging van het aantal bezoeken aan de voornamenbank van het Meertens Instituut: hoe vaak komt mijn naam - of die van mijn partner/kinderen/ouders etc. - eigenlijk voor, vragen veel mensen zich af. De regionale kranten vragen zich bovendien af, welke naam in de regio het meeste voorkomt. Zo ook de Leeuwarder Courant, die benieuwd is naar de namen in Friese gemeenten, en de Gelderlander, die constateert dat de populairste naam in Nijmegen een naam is die aan meisjes en jongens gegevens wordt.

    En de naam Ranomi, komt u die wel eens tegen? Ranomi (Kromowidjojo) is niet langer alleen op de wereld. (Dagblad van het Noorden)

    Read more...
  • 28 december 2014: Radio Swammerdam bespreekt dialecten

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De redactieleden en gasten van Radio Swammerdam zijn na de Kerst uit hun windstreken teruggekeerd naar Amsterdam en maken deze week dialecten bespreekbaar. Te gast zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar,  werkzaam aan het Meertens instituut. 

  • Welke rol speelt religie nog in de Nederlandse identiteit?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vrijheid vormt een belangrijke pijler voor de Nederlandse identiteit. Tegelijkertijd wordt religie regelmatig voorgesteld in de media als iets dat tegen onze liberale waarden indruist, emancipatie tegengaat en mensen oplegt hoe te denken en te handelen. Vrijheid en religie lijken een moeizaam paar te vormen. Kunnen we religie nog als onderdeel van de Nederlandse identiteit beschouwen en kunnen we conservatieve gelovigen als échte Nederlanders zien?

    Read more...
  • 2 januari 2015: Onderzoek naar André Hazes: 'Een venster op Nederland'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Toen Andre Hazes stierf in 2004 was  Nederland zichtbaar in rouw. En tot op de dag van vandaag worden er herdenkingsconcerten gehouden. Antropologe Irene Stengs van het Meertens Instituut heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar de volkszanger en schreef daarover het boek 'Het fenomeen Hazes, een venster op Nederland'. Waarom is Hazes zo belangrijk voor de Nederlandse cultuur? En waarom is hij interessant voor de wetenschap? In Radio EenVandaag een gesprek met Irene Stengs.

  • Nieuwsbrief januari 2018

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van januari een interview met etnoloog Peter Jan Margry. Hij schreef de Nieuwjaarsuitgave van het Meertens Instituut, met de titel Healing en 'alternatief' genezen. Volgens Margry wordt het tijd dat alternatieve geneeswijzen uit de taboesfeer komen, omdat er op grote schaal gebruik van gemaakt wordt. Verder in de nieuwsbrief aandacht voor onderzoek naar een Nederlandse creooltaal op de Maagdeneilanden, en uniek dialectmateriaal in de audiocollectie van het Meertens Instituut. De Vraag van de Maand gaat over het gebruik van afkortingen in middeleeuwse handschriften.

    Foto: Flickr, Francois D via CC BY-NC 2.0

  • Sociolinguistics Circle 2015 - Ghent (Belgium)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The Sociolinguistics Circle aims at bringing together students and researchers of language variation, sociolinguistics and social dynamics of language with a connection to the Low Countries. The initiative organises conferences and meetings about sociolinguistics. The first of these was hosted by the University of Groningen in March 2014, the second edition will take place in Ghent on 27 March 2015. You can also find us on the Sociolinguistics Events Calendar, where you find an overview of sociolinguistic events around the world.

    Read more...
  • Januari 2018: Het telefoonboek, de gemeenschap in je hand

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het opheffen van het papieren telefoonboek staat symbool voor een geglobaliseerde samenleving. ‘Met dat boek had je de gemeenschap waartoe je behoorde in je hand’, aldus etnoloog Peter Jan Margry van het Meertens Instituut. Wat betekent het einde van die trouwe, saaie dikkerd voor de gemeenschapszin? Lees verder in Trouw.

    Read more...
  • Promotie Edoardo Cavirani

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op dinsdag 24 maart promoveert Edoardo Cavirani. Zijn proefschrift Modelling phonologization: vowel reduction and epenthesis in Lunigiana dialects gaat over de dialecten van twee naast elkaar liggende plaatsjes in Lunigiana, een grensstreek tussen de Italiaanse regio's Toscane en Liguria.

    Read more...
  • Januari 2018: #MeToo in studentenliederen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ouders van een lid van een studentenvereniging lieten de vereniging deze week weten dat zij „furieus” zijn over liederen die tijdens het introductieweekend worden gezongen. „Het seksisme, de vrouwenhaat en de verkrachtingsfantasieën die daaruit spreken zijn walgelijk en ontoelaatbaar”, schreven zij.

    We kijken in dit „tijdperk van MeToo” met andere ogen naar liedteksten, constateert Martine de Bruin. Zij doet bij het Meertens Instituut onderzoek naar liedcultuur. „De meeste studentenliederen zijn geschreven vanuit het mannelijk perspectief.” Er is de afgelopen decennia volgens De Bruin een verschuiving geweest in het taalgebruik in die liederen. „Vroeger was het taalgebruik meestal verhuld. Er ‘barst’ bijvoorbeeld een wijnvat als er actie wordt ondernomen.” De laatste decennia worden liederen explicieter. Lees meer in NRC.

  • Nieuwsbrief december 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van december een interview met Etske Ooijevaar. Zij doet promotieonderzoek aan het Meertens Instituut naar de Nederlandse uitspraak van de r en de l met een ultrasound-apparaat (foto).

    In de rubriek Nieuw in de collectie is aandacht voor een schenking van brieven uit de succesvolle rubriek 'Goud voor uw brief' uit damesweekblad Margriet.

    De Vraag van de Maand gaat over gebruiken bij het begin of de afsluiting van bouwwerkzaamheden.

  • December 2017: Andere Tijden Special - Door weer en wind

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Voor de Andere Tijden Special: Door weer en wind - drie decennia Hollands weer - doken de makers van het programma onder meer in de archieven van het Meertens Instituut.

    Het programma bekijkt het weer in Nederland en de invloed op de bewoners gedurende de weerperiode 1950-1980. In de special blijkt dat het weer Nederland verbroedert: we hebben samen strand-, sneeuw- en schaatspret, maar ook de gedeelde verontwaardiging over de zoveelste regendag, de zomer die maar niet komt of de keren dat het weer wezenlijk verdriet tot gevolg heeft. We zien de zware storm van 1953, die tot de watersnoodramp leidde, of de windhoos over het Betuwse plaatsje Tricht in de zomer van 1967, waar in twee minuten tijd vijf doden vielen en tientallen huizen en bedrijven van de kaart werden geveegd. Kijk mee.
     
  • 29 november 2014: ’t Mestreechs is online

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Onlangs is de website gelanceerd van de Dictionair vaan de Mestreechter Taol. De Maastrichtenaar Roger Weijenberg heeft deze website ingericht en visueel vormgegeven. De naam Dictionair is veel te bescheiden want wat er op deze site te zien valt, is veelomvattender dan een woordenboek doet vermoeden. Bron: Dagblad de Limburger (pdf).

  • December 2017: De Avond van Taal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Avond van Taal, uitgezonden op 30 december 2017: Margriet van der Linden analyseert met taalkundige Marc van Oostendorp (Meertens Instituut) de stijl van vloggers en bespreekt met Buffi Duberman de taal van Donald Trump. En wat was volgens ons én Het Genootschap Onze Taal het Woord van het Jaar? Tussendoor: de taalquiz de Tafel van Taal, een klein dictee dat voorgelezen wordt door Annechien Steenhuizen en de rebus van Dichter des vaderlands, Ester Naomi Perquin. De winnaars van de rebus mogen zich Taalkenners van 2017 noemen.
    Terugkijken bij NPO

     

  • Gerrit Komrij-prijs voor Vieze Liedjes

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Annemieke Houben heeft voor haar boek 'Vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw' de Gerrit Komrij-prijs 2014 gekregen. De Gerrit Komrij-prijs is in het leven geroepen om de beste popularisering van de oudere letteren te eren. Komrij zelf hield van oude literatuur – bij voorkeur in een soort modern jasje. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door Neder-L

  • December 2017: Een machine die zelfstandig verhalen schrijft, de heilige graal in kunstmatige intelligentie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Voor wie het Meertens Instituut associeert met J.J. Voskuils Het Bureau, met dialectonderzoek en midwinterhoornblazen: artificiële intelligentie is ook hier niet meer weg te denken, zegt Folgert Karsdorp (34), taaltechnoloog aan het Meertens: 'Het instituut beheert onder meer de Verhalenbank en de Liederenbank, omvangrijke collecties volksverhalen en liederen die een prachtige bron voor onderzoek vormen. Met digitale technieken kunnen we die op een nieuwe manier bekijken.' En het Meertens Instituut ontwikkelde in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen AsiBot, een experiment waarin kunstmatige intelligentie wordt ingezet om een verhaal te produceren.

    Read more...
  • Oeuvre van Camerata Trajectina toegankelijk via de Liederenbank

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op zondag 30 november vierde het ensemble voor oude muziek Camerata Trajectina haar 40-jarig jubileum met een jubileumconcert in de Utrechtse Geertekerk. Tijdens het concert werd het jubileumboek Van Peeckelharing tot Pierlala gepresenteerd. Op diezelfde dag werd via de Liederenbank het gehele muzikale oeuvre van Camerata Trajectina toegankelijk gemaakt. Met een subsidie van NWO zijn alle 930 opnames van middelnederlandse en vroegmoderne liederen die Camerata Trajectina ooit maakte aan de Liederenbank gekoppeld.

    Read more...
  • December 2017: Kerst is 'booming business'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Maar liefst 40.000 mensen bezochten de derde editie van het Allerhande kerstfestival. In de Amsterdamse RAI vond de Amsterdamse Winterparade plaats, een groots festijn met onder meer een ijsbaan van 700m², een reuzenrad en een winter wellness. Ook in de rest van het land duiken sinds jaren steeds meer kerstmarkten en andere winterse evenementen op. Het moge duidelijk zijn: kerst is booming business.
     
    Volgens Irene Stengs, onderzoeker aan het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar Antropologie van Ritueel en Populaire Cultuur aan de VU, zijn er verschillende verklaringen voor deze groei. Lees haar uitleg bij RTL Nieuws Weekend Magazine.
    Read more...
  • Online cursus Taalkunde

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 30 maart 2015 start er een MOOC (Massive open online course) over Taalkunde aan de Universiteit Leiden gegeven door Marc van Oostendorp (Meertens Instituut/Universiteit Leiden). Registreren voor de Engelstalige curus 'Miracles of Human Language: An Introduction to Linguistics' kan via de website.

    Read more...
  • Promotie Lotte Hendriks

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Lotte Hendriks verdedigt haar proefschrift met de titel Not another book on Verb Raising in de Senaatskamer in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden. Hendriks deed haar promotieonderzoek aan het Meertens Instituut. 

    Plaats en tijd: 7 februari, 16:15 uur, Academiegebouw Universiteit Leiden

    Op donderdag 8 februari vindt er een workshop over werkwoordsclusters plaats ter ere van Lotte Hendriks' promotie. 

    Samenvatting van het promotieonderzoek:

    Read more...
  • Visser-Neerlandiaprijs voor Camerata Trajectina

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het muziekgezelschap Camerata Trajectina krijgt de Visser-Neerlandiaprijs voor Cultuur van het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV). Camerata Trajectina is er gedurende veertig jaar in geslaagd een repertoire van onbekende muziek en liederen uit de periode 1550-1700 bekend te maken. Aan de prijs is een bedrag van €15.000 verbonden.

    Read more...
  • December 2017: Interculturele communicatie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een droomstage voor student en begeleider is het beantwoorden van vragen die de overheid stelt. Zoals de vragen van het politieteam Horst aan de Maas en de gemeenten Horst aan de Maas en Peel en Maas. Zij willen weten of hun informatie ook de Poolse arbeidsmigranten bereikt. Noord-Limburg herbergt immers meer Poolse en andere Oost-Europese arbeidskrachten dan welke andere regio in Nederland ook.

    Stagiair Paulina Wołoszyn voerde bij het Meertens Instituut het stageonderzoek uit naar de vraag of de interculturele communicatie tussen de gemeenten en Polen efficiënter kan. Lees in deze column in Dagblad de Limburger welke misverstanden er onder meer bleken te bestaan, en welke oplossingen er voor deze misverstanden zijn. 

    Read more...
  • Talk of Europe Creative Camp #2

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    For more information on the creative camp and how to apply, see the call for participation.

  • Gastonderzoeker Virgin Islands Dutch Creole

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Sinds 1 september vorig jaar is taalkundige Cefas van Rossem als gastonderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut. Hij combineert het onderzoek met zijn baan als leraar Nederlands. Van Rossem promoveerde in december aan de Radboud Universiteit op achttiende-eeuwse handschriften van het Virgin Islands Dutch Creole, een Nederlandse creooltaal die tot in de vorige eeuw werd gesproken op de Maagdeneilanden. Op NEMO Kennislink verscheen deze week een artikel over zijn promotieonderzoek.

    Al het materiaal dat Van Rossem voor zijn onderzoek verzamelde, gaat naar het Meertens Instituut. Tussen 1993 en 1995 werkte de taalkundige ook bij het Meertens Instituut. Hij deed toen onderzoek naar de relatie tussen niet-formeel Nederlands en het Virgin Islands Dutch Creole en naar de herkomst van de Zeeuwse/Vlaamse woorden in deze taal.

    Afbeelding: copyright Cefas van Rossem

  • Anglicisme van het Jaar

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Voor de tweede keer organiseert Milfje Meulskens de verkiezing voor Anglicisme van het Jaar. In de jury zitten onder anderen Nicoline van der Sijs en Marc van Oostendorp. Nominaties voor Anglicisme van het Jaar mogen worden gedaan van 12 november tot 1 december.

  • Duitse tegenhanger van Uitleenwoordenbank

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In 2015 lanceerde het Meertens Instituut de Uitleenwoordenkbank. In deze databank staan Nederlandse woorden die aan andere talen zijn uitgeleend. Het materiaal werd verzameld door Nicoline van der Sijs. Inmiddels is een Duitse tegenhanger van deze databank is in de maak: Das Lehnwortportal Deutsch. Het Duitse portaal is nog in ontwikkeling, en de betreffende onderzoekers hebben daarvoor samenwerking gezocht met het Meertens Instituut. Zo zullen de Duitse leenwoorden die Van der Sijs in verschillende publicaties verzamelde, deel gaan uitmaken van de Duitse databank.

    Afbeelding: verspreiding van het Nederlandse woord 'bintje' (bron: Nederlandse Uitleenwoordenbank)

    Meer lezen?

    Das Lehnwortportal Deutsch

    Artikel over de Uitleenwoordenbank in de Meertens Nieuwsbrief 2015

  • Raad van 11

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vandaag, op de elfde van de elfde om 11:11 uur gingen de elf hoogleraren van het Meertens Instituut op de foto.

  • December 2017: Naer gaat terug na de Middeleeuwen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Sommige mensen halen ‘na’ en ‘naar’ door elkaar. Dit probleem heeft een eeuwenoude oorsprong, zag taalkundige Nicoline van der Sijs in gedigitaliseerde historische teksten. Maar ook een recente. Lees het hele verhaal in Trouw (pdf).

  • Trailer Braziliaanse Koorts

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De documentaire 'Braziliaanse Koorts' over de dramatische geschiedenis van de circa 700 Zeeuwen die rond 1860 naar Brazilië emigreerden nadert zijn voltooiing. Taalkundige Gertjan Postma wordt uitgebreid geïnterviewd in deze documentaire. Hieronder staat de trailer, de documentaire gaat waarschijnlijk eind van dit jaar in première. 

     Meer informatie over het project. 

  • December 2017: Citizen science: burger zet bijl aan de ivoren toren

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat begon met aardbeienplantjes op het balkon om fijnstof te meten, is uitgegroeid tot een beweging van gewone burgers die actief een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek. Zogeheten citizen science grijpt om zich heen, met dank aan technologie en groeiend engagement.

    Historisch taalkundige Nicoline van der Sijs werkt al sinds 2007 met vrijwilligers samen. Ze maakt 17e-eeuwse kranten doorzoekbaar door de artikelen te transcriberen. Eerder ontsloot de hoogleraar duizenden handgeschreven brieven van scheepslieden uit de zeventiende eeuw en zette ze honderden vrijwilligers in om de protestantse Statenvertaling van de Bijbel uit 1637 te digitaliseren. Lees over deze en andere wetenschappers die dankbaar gebruik maken van citizen science in De Morgen.

  • Zwarte Piet als kikker? Een heel andere Piet uit 1886

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Oud-medewerker John Helsloot kreeg een afbeelding van een Piet onder ogen uit 1886 die een geheel andere voorstelling geeft van de knecht van Sinterklaas. Geen Piet met ‘oud-Spaanse kledij’ of donkere huidskleur maar een Piet lijkend op een kikker. Wellicht is deze Piet geïnspireerd op de al eeuwen bestaande watergeest, de nekker. Lees erover in de nieuwsbrief van het Meertens Instituut.

  • Promotie Berit Janssen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Berit Janssen verdedigt haar proefschrift met de titel Retained or Lost in Transmission? Analyzing and Predicting Stability of Dutch Folk Songs in de Aula van de Universiteit van Amsterdam. Janssen deed haar promotieonderzoek aan het Meertens Instituut en maakte deel uit van het onderzoeksproject Tunes & Tales. Lees meer

     

  • 1 november 2014: Que sera, sera

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger (pdf) gaat deze keer over dialectgebruik in zorginstellingen.

    Read more...
  • Nieuwsbrief december 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van december een interview met taalkundige Marjo van Koppen, die sinds september onderzoeker is aan het Meertens Instituut. Ze vertelt over haar onderzoek naar taaldynamiek in de Gouden Eeuw, een periode waarin de taalnorm nog niet vastlag. Samen met een historisch letterkundige bestudeerde ze onder andere brieven van P.C. Hooft. 

    Verder in deze nieuwsbrief aandacht voor twee nieuwe onderzoeksprojecten, een blik achter de schermen van het Meertens Instituut en een nieuwe publicatie van het Dagboekarchief: De puberdagboeken. De Vraag van de Maand luidt: Waarom houdt het Meertens Instituut zich bezig met acupunctuur?

  • 3 november 2014: Frau Antje: een bijzonder (kaas)meisje

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat schuilt er achter de blonde vlechten en de witte hul van Frau Antje? En wat maakte haar toen, en nu, tot zo’n groot succes? Etnologe Sophie Elpers van het Meertens Instituut in Amsterdam over de symboliek van Frau Antje. Artikel op themilkstory.nl

    Zie ook Hollandser dan Kaas. De geschiedenis van Frau Antje.

    Foto: Screenpunk, Flickr.com (cc)

  • December 2017: Eind jaren tachtig verving de Kerstman bijna de Sint

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    “Zelfs vorig jaar protesteerden wij Nederlanders niet tegen de verkrachting van een eeuwenoude vaderlandse traditie. Maar nu is het genoeg!”

    Het had een citaat kunnen zijn uit de Pietentwisten van 2017, maar in werkelijkheid verscheen deze kreet 22 jaar geleden in De Telegraaf. In plaats van Piet stond toen Sint centraal: die werd langzaam van het podium gedrukt door de Kerstman, tot ontsteltenis van velen. Lees verder in NRC.

  • Hun hebben is ‘fout’, u hebt is ‘goed’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een aardige meisje, hij heb en hun hebben zijn ‘fout’ Nederlands. U hebt, hele mooie en jij kan zijn wel acceptabel. Dat vindt de meerderheid van de deelnemers aan een webenquête van het Meertens Instituut over goed en fout Nederlands. In totaal werden tien grammaticale verschijnselen onderzocht die aan verandering onderhevig zijn. Taalvormen die ‘fout’ worden gerekend zijn meestal vormen die geassocieerd worden met bepaalde sociale groepen of met dialectsprekers. Het uitgebreide artikel is te vinden in de  Nieuwsbrief van november 2014 van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • November 2017: Onderzoek naar populisme en religie op Twitter en Facebook

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Populistische bewegingen verwijzen op Twitter en Facebook vaak naar christendom en jodendom. Waarom doen ze dat? Religiewetenschapper Ernst van den Hemel kreeg onderzoeksgeld om bij het Meertens Instituut het onderzoeksproject ”Populisme, social media en religie” te starten.

    Read more...
  • 40 jaar Camerata Trajectina

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op zondag 30 november viert het illustere oude-muziekensemble Camerata Trajectina haar 40-jarige bestaan met een feestelijk concert in de Geertekerk te Utrecht. In 1974 werd het ensemble opgericht door twee Utrechtse studenten muziekwetenschap. Het groeide uit tot een professioneel ensemble, gespecialiseerd in Nederlandse liederen van de Middeleeuwen tot en met de Gouden Eeuw.

    Read more...
  • November 2017: Waar komt de plotselinge opmars van de 'hobby' vandaan?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Creatieve hobby's zijn aan een opmars bezig, merkt tijdschrift ELLE. Waar komt die interesse vandaan? Antropoloog Irene Stengs, verbonden aan het Meertens Instituut, plaatst de drang tot 'maken' in een algemene trend. De herwaardering van ambachtelijkheid en iets tijd gunnen, zoals bij de slowfoodbeweging. Maar ook het 'onthaasten' zoals dat bij yoga of mindfulness gebeurt. En een bijkomend voordeel? Mensen die regelmatig creatief bezig zijn, presteren vijftien tot dertig procent beter op hun werk. Lees meer over de positieve kanten van je hobby in ELLE.

    Read more...
  • 27 oktober 2014: Behoud het Spokaans

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Marc van Oostendorp in Woordhoek (NRC Handelsblad): "ik vind het Spokaans een van de fascinerendste kunstwerken die in Nederland gemaakt zijn: een compleet land van zeven miljoen mensen met hun eigen taal, inclusief allerlei dialecten en standsverschillen en een in het Nederlands geschreven grammatica van 1500 bladzijden lang, die volledig op internet staat.

  • November 2017: Limburgs in peuterspeelzaal: provincie Limburg tot actie aangezet

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Taaldeskundige Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) luidde de noodklok over het taalgebruik van Limburgse peuters. Zij spreken in peuterspeelzalen nauwelijks Limburgs meer. De provincie Limburg dit nu samen met Cornips aanpakken. Meer bij omroep L1.

    Read more...
  • 20 oktober 2014: Trucjes voor taalvaardigheid

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat is het fijn om geen eindexamen Nederlands meer te hoeven doen, in ieder geval als je over gezond verstand beschikt. Marc van Oostendorp over het eindexamen in Woordhoek, NRC Handelsblad (pdf).

  • November 2017: Schrijfwedstrijd met Asibot: het winnende verhaal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Nederland Leest-schrijfwedstrijd, georganiseerd i.s.m. het Meertens Instituut en AD NieuwsMedia, heeft een winnend verhaal opgeleverd. Een juryrobot koos op 20 november tien genomineerde verhalen en vervolgens werd door juryvoorzitter Ronald Giphart het uiteindelijk winnende verhaal gekozen van Jan Willem van Dormolen. Hij schreef samen met de literaire robot Asibot het winnende verhaal. Klik op de link om het verhaal te lezen.

    Read more...
  • Workshop The Structure of Verse

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Workshop organized at Leiden University in the framework of the Horizon project Knowledge and Culture. The two-day workshop aims at bringing together scholars and graduate students interested in formal aspects of poetry, song, chant and related phenomena, including typological, experimental and computational approaches.

  • Workshop Sociolinguistics: Language, place and belonging

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    To celebrate Lotte Thissen’s thesis’ defence Talking in and out of place. Ethnographic reflections on language, place, and (un)belonging in Limburg, the Netherlands at Maastricht University, the chair Language culture in Limburg organises a workshop.

    Read more...
  • Final event CLARIN-NL / Kick-off CLARIAH

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vrijdag 13 maart 2015 vindt het eindevenement van CLARIN-NL en de kick-off van CLARIAH plaats. ’s Morgens wordt CLARIN-NL afgesloten, na de lunch is de kick-off van CLARIAH. Bij deze gelegenheid worden tevens de plannen voor CLARIAH gepresenteerd. De twee evenementen vinden plaats bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum. U kunt zich aanmelden op de CLARIAH-website.

    Read more...
  • November 2017: ‘Aangeschoten zijn’, twee mogelijke verklaringen voor de uitdrukking

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Er zijn veel gezegdes en uitdrukkingen uit de scheepvaart overgebleven in onze taal. Dat geldt ook voor het woord ‘aangeschoten’. Waar komt dit begrip vandaan? Er zijn twee etymologische verklaringen in omloop. Is het wel een scheepvaartsterm? Of een jagersterm? En wanneer ben je ladderzat? Historiek duikt samen met het Meertens Instituut in het glaasje... pardon... onderwerp. 

    Foto: Jenevermuseum

    Read more...
  • Opening tentoonstelling "Bijlmer Meer, Vitrine van Zuidoost"

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op donderdag 12 maart as. vanaf 16:30 uur nodigen de mensen van Imagine IC je graag uit voor de opening van Bijlmer Meer, Vitrine van Zuidoost. Voor Bijlmer Meer wordt een nieuwe collectie van verhalen en spullen bijeengebracht door mensen uit de buurt. Imagine IC werkt samen met het Meertens Instituut en met steeds meer mensen in het stadsdeel. In de tentoonstelling presenteren zij hun archieven en objecten naast items uit de beeld- en geluidscollectie van Imagine IC en bruiklenen van het ING bedrijfsarchief, Museum Vrolik, het Ajax Museum en het Stadsarchief Amsterdam.

    Read more...
  • Studiemiddag: De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Op 26 januari 2018 vindt de studiemiddag ‘De boeken- en krantenwereld in de zeventiende eeuw’ plaats. De dag wordt georganiseerd door prof.dr. Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut / Radboud Universiteit Nijmegen) voor de vrijwilligers die meewerken aan het overtikken van historische kranten uit de 17de eeuw, maar ook anderen kunnen deelnemen. Read more...
  • Boekpresentatie 'Vuil vel. Veertig Vlaamse volkssprookjes' met lezing van Theo Meder

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op woensdag 25 februari wordt om 20.00 uur in het Letterenhuis te Antwerpen (Minderbroedersstraat 22) het nieuwe boek van Marita de Sterck gepresenteerd, getiteld Vuil Vel. Veertig Vlaamse Volkssprookjes. Onderzoeker Theo Meder zal tijdens deze bijeenkomst een lezing geven waarin hij antropologe en schrijfster De Sterck prijst om haar voortdurende speurtocht naar volwassen volkssprookjesversies, nog onaangetast door verkindsing en vertrutting. 

    Read more...
  • Alternatief genezen: conflict en harmonie. Een themamiddag met vier sprekers.

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Tijdens deze themamiddag wordt het onderwerp alternatieve geneeswijzen door een panel van experts belicht. Aanleiding is de verschijning van het boek Healing en 'alternatief' genezen. Een culturele diagnose, waarin Peter Jan Margry een etnologische kijk geeft op alternatieve geneeswijzen. Read more...
  • Lezing Taalstandaardisering en taalverandering

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In het kader van de lezingenreeks van de Historische Kring Maastricht van het LGOG houdt mw. prof. dr. Leonie Cornips op maandag 2 februari a.s. een voordracht in Stayokay, Maasboulevard 101 te Maastricht. Haar lezing draagt de titel "Taalstandaardisering en taalverandering" en begint om 20.00 uur. Ook niet-LGOG-leden zijn van harte welkom; aan hen wordt een bijdrage van 3 euro gevraagd. Meer informatie

  • Een blik achter de schermen bij het Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Onlangs organiseerde de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) meeloopdagen voor collega's van de verschillende KNAW-instituten. Medewerkers van het Bureau KNAW en de instituten kregen de mogelijkheid om een dag met elkaar mee te kijken. Uit de reacties van de deelnemers bleek niet alleen hoe grondleggend en uiteenlopend het onderzoek van de instituten is, het bleek ook waardevol om met elkaar van gedachten te kunnen wisselen.

    Nahymja Nijhuis van het Bureau KNAW keek een dag mee bij het Meertens Instituut. Omdat Nahymja's ervaring ook de bezoekers van onze website een interessante blik achter de schermen van het Meertens Instituut biedt, publiceren we haar verslag hier.

    Read more...
  • TIN-dag / Grote Taaldag 2015

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op zaterdag 7 februari 2015 vindt voor de vijfde keer de Grote Taaldag plaats, een gezamenlijk initiatief van Anéla, de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap (AVT) en de Landelijke Onderzoeksschool Taalwetenschap (LOT). Enkele onderzoekers van het Meertens Instituut houden een lezing. Meer informatie.

  • Wat motiveert onze onderzoekers?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de rubriek Werken voor de wetenschap stelt de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) aan twee generaties medewerkers van een KNAW-instituut dezelfde vragen. Dit keer zijn dat directeur Antal van den Bosch en postdoc Sophie Elpers van het Meertens Instituut. Hun onderzoeksgebieden verschillen van elkaar als dag en nacht: Antal is als taaltechnoloog gespecialiseerd in computerlinguïstiek, etnologe Sophie bestudeert in haar meest recente onderzoek de huidige tegenstellingen tussen stad en platteland. En toch werken beiden met veel passie bij het Meertens Instituut. Wat is er fascinerend aan hun onderzoek?

    Read more...
  • Presentatie: Woordenschatverwerving in het dialect en het Nederlands, versterkt het elkaar of juist niet?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Sinds februari 2014 zijn Leonie Cornips en Kirsten van den Heuij bezig met een onderzoek naar de cognitieve voordelen van meertaligheid bij tweetalige kinderen die naast het Nederlands ook een Limburgs dialect verwerven.

    Op woensdag 28 januari 2015 zullen zij samen met Ryanne Francot en Meie Otten  de voorlopige bevindingen van hun onderzoek presenteren aan de Road veur 't Limburgs.  De vraag die centraal staat is: Hebben deze Nederlands-Limburgs sprekende kinderen een cognitief voordeel van hun meertaligheid? Zij zullen spreken over de variatie en complexiteit van woordenschatontwikkeling in het dialect in Limburg, gesproken door 4 t/m 9 jarigen anno 2014.

    Read more...
  • Zweedse subsidie voor onderzoek naar complexe werkwoordconstructies in het Germaans

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Begin november heeft de Zweedse Vetenskapsrådet (Wetenschapsraad) een subsidieaanvraag van Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut/Radboud Universiteit), Evie Coussé (Universiteit van Göteborg) en Gerlof Bouma (Språkbanken Göteborg) gehonoreerd met 6 miljoen Zweedse kronen. Met dit bedrag wil de onderzoeksgroep het ontstaan van complexe werkwoordconstructies in een aantal Germaanse talen onderzoeken, met name Nederlands, Engels, Duits en Zweeds. 

    De honoreringspercentages van de Vetenskapsrådet zijn vergelijkbaar met die van NWO: voor deze ronde werd 12 procent van de aanvragen gehonoreerd. Des te specialer is het dat de Zweedse instelling een onderzoek bekostigt van drie onderzoekers die afkomstig zijn uit de Lage Landen, al zijn twee van hen verbonden aan de Universiteit van Göteborg. Dit is een mooi teken van de internationalisering van de wetenschap.

  • Unieke collectie egodocumenten naar Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op dinsdag 4 november wordt de unieke collectie dagboeken, autobiografieën en memoires van het Nederlands Dagboekarchief overgedragen aan het Meertens Instituut. Zij hebben hier gezamenlijk toe besloten om de continuïteit en het beheer van de snel groeiende collectie veilig te stellen en mogelijkheden voor toekomstig onderzoek te garanderen.

    Read more...
  • De Avond van Taal met o.a. Marc van Oostendorp

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De NTR sluit het taaljaar 2017 af met het nieuwe programma De Avond van Taal. Tijdens deze avond kijkt Margriet van der Linden in een studio vol taalliefhebbers terug op 2017 met mensen die opvielen door hun taal, taalobservaties of taalpublicaties. Wie worden de Taalkenners van 2017? Samen met Genootschap Onze Taal wordt het belangrijkste woord van 2017 gekozen.Tijdens deze avond analyseert Van der Linden samen met taalkundige Marc van Oostendorp de stijl van vloggers. Lees meer

    Read more...
  • Meertens Instituut geeft nieuw e-tijdschrift Vertelcultuur uit

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Meertens Instituut lanceert vandaag het gratis e-tijdschrift Vertelcultuur, onder redactie van Theo Meder en Marianne van Zuijlen. In Vertelcultuur zullen wetenschappelijk verantwoorde, toegankelijke Nederlandstalige artikelen verschijnen die op een breed, volwassen lezerspubliek zijn gericht. De bijdragen zijn voornamelijk geschreven door onderzoekers, studenten en verhalenvertellers.

    Read more...
  • Symposium Brabantse Dialectwoordenboeken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op deze middag staan verschillende lezingen over Brabantse dialectwoorden op het programma. Ook vindt de lancering plaats van het elektronisch Woordenboek van de Brabantse Dialecten, afgekort eWBD. Het is de tegenhanger van het e-WLD voor de Limburgse dialecten, dat een jaar geleden is gelanceerd. Nicoline van der Sijs geeft een lezing over de elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten, de eWND.

    Read more...
  • 18 oktober 2014: Rowwen Hèze

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het dialect waarin Rowwen Hèze zingt heeft een nieuwe status en prestige gekregen dankzij Rowwen Hèze, aldus Leonie Cornips in haar column voor Dagblad de Limburger (pdf).

  • Onderzoek van start naar populisme in sociale media

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het bestuur van de KNAW geeft aan vijf KNAW-instituten in totaal 1,3 miljoen euro voor onderzoekprojecten die aansluiten bij de Nationale Wetenschapsagenda. Een van de gehonoreerde projecten is Populisme, social media en religie, van religiewetenschapper Ernst van den Hemel van het Meertens Instituut.

    Read more...
  • 18 oktober 2014: Zwarte Piet heeft z'n glans verloren

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De argumenten zijn al uitentreuren uitgewisseld en toch is de discussie nog lang niet uitgewoed. Maar heeft het zwartepietendebat het afgelopen jaar ook iets opgeleverd? En waar loopt het op uit? Artikel in Trouw met een bijdrage van Peter Jan Margry. Bron: Trouw.nl.

  • Nieuwsbrief november 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van november een interview met Folgert Karsdorp van het Meertens Instituut, die samen met onderzoekers van de Universiteit Antwerpen de literaire robot AsiBot ontwikkelde. 

    Read more...
  • Oproep: proefpersonen gezocht uit Amsterdam en Waterland

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op het Meertens Instituut wordt veel onderzoek gedaan naar dialecten. Deze worden bijvoorbeeld bestudeerd door geluidsopnames te maken van gesprekken en deze te analyseren. Tegenwoordig worden er ook opnames gemaakt met behulp van ultrasound-apparatuur.

    Ultrasound is een soort echografie. Met deze techniek worden via een sonde (een soort microfoon) hoge frequentie geluidsgevolgen uitgezonden. Deze geluidsgolven, die onhoorbaar zijn voor het menselijk oor, worden omgezet in (bewegend) beeld. Deze techniek wordt bijvoorbeeld gebruikt om baby’s te laten zien voordat ze geboren zijn. Sinds kort wordt deze techniek dus ook gebruikt voor onderzoek naar taal. Met behulp van ultrasound kunnen de bewegingen die de tong maakt tijdens het praten namelijk zichtbaar gemaakt worden.

    Op dit moment lopen er twee onderzoeken waarin ultrasound gebruikt wordt. Voor deze onderzoeken worden nog sprekers gezocht die in Amsterdam of in Waterland wonen en geboren zijn. Kent u iemand die binnen de doelgroep valt? Zou u hem/haar dan met ons in contact willen brengen?

    • -  Amsterdam: vrouwen tussen 18-30 jaar, HBO/WO. Contact: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

    • -  Waterland: mensen in de volgende leeftijdsgroepen: 20-30 jaar, 40-50 jaar, en 60-70 jaar. Contact: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

  • November 2017: Leidse opera uit 1787 ontdekt

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tot hun grote verrassing ontdekten een Leidse handschriftenconservator en een neerlandica uit dezelfde stad een tot nog toe onbekende opera uit 1787 via de weilingsite Catawiki. De opera 'De Vrijheydt' gaat over het oranjeoproer in Leiden. Ook de melodieën van de muziekstukken uit de opera waren niet bekend maar zijn via de Liederenbank van het Meertens Instituut teruggevonden. Lees in het Leidsch Dagblad meer over de bijzondere ontdekking. (Na registratie kosteloos te lezen.)   

    Read more...
  • 4 oktober 2014: Meertalig.nl

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Leonie Cornips in haar column in Dagblad de Limburger (pdf): "De vraag die bij deze vader leeft is: ‘moet ik het wel ambiëren om Jonas (zijn zoon) in het Twents op te voeden? En zo ja, welke vorm kies ik daarvoor?"

  • November 2017: Ronald Giphart, hoe was het om samen met een robot een verhaal te schrijven?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Hoe was het voor auteur Ronald Giphart om bij wijze van experiment met de literaire robot Asibot samen een verhaal te schrijven? Kijk naar de uitzending van Pauw waar Ronald Giphart meer over zijn ervaringen vertelt. Aan tafel aangeschoven is ook Folgert Karsdorp, de taaltechnoloog die betrokken is bij de ontwikkeling van de Asibot. "Hij verzint woorden, daar ben ik dol op."

    Read more...
  • Nieuwsbrief oktober 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van oktober een interview met Annemieke Houben, samensteller van het boek Vieze liedjes uit de zeventiende en achttiende eeuw. Verder een antwoord op de vraag waarom 'Ik gaat hoor!' uit een geluidsopname van 1965 zo bijzonder is en aandacht voor de geschiedenis van de geboortelepel.

  • Oktober 2017: Wat vieren we tijdens 'All Hallows Eve', oftewel Halloween?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 31 oktober wordt zowel de reformatie herdacht (zie onze mediabijdrage) als ook Halloween gevierd. Halloween, oftewel 'All Hallows Eve' (Allerheiligenavond, de avond voor Allerheiligen) is van origine geen Nederlandse traditie, maar het feest wint aan populariteit. Wat wordt er eigenlijk gevierd, en waarom wordt Halloween ook in Nederland steeds groter? Lees het antwoord van etnoloog Peter Jan Margry in NRC: "Door bestaande tradities als Sint Maarten en de aantrekkelijkheid van griezelen is Nederland ontvankelijk voor Halloween. Daarnaast past het in de algemene ‘festivalisering’ van de de samenleving."

    Read more...
  • Liederenbank wint Nederlandse Dataprijs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut heeft de Nederlandse Dataprijs voor humaniora en sociale wetenschappen gewonnen. De Dataprijs bestaat uit een bedrag van 7.500 euro om de dataset toegankelijk(er) te maken, een beeld en een diner voor de betrokken onderzoekers. De prijs wordt mogelijk gemaakt door DANS en 3TU.Datacentrum.

    Read more...
  • Oktober 2017: Streektalen als sociaal bindmiddel

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Streektalen geven een gevoel van eigenwaarde, zelfbewustzijn en zelfredzaamheid, en zijn een belangrijk houvast in een als complex ervaren samenleving. Redenen voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om na te gaan welke beleidsafspraken er nodig zijn om het gebruik van de erkende streektalen te stimuleren. Het BZK organiseerde een streektaalsymposium, waarbij onder meer de sociale betekenis van streektaal in zorg en onderwijs werd besproken. Wist u bijvoorbeeld dat het gebruik van streektaal al dan niet kan bijdragen aan het zich thuis voelen in een verzorgingstehuis? Lees meer in de column van taalonderzoeker Leonie Cornips in Dagblad de Limburger. 

    Read more...
  • 20 september 2014: Dialect en zelfbeeld

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De column van Leonie Cornips in Dagblad de Limburger gaat over jonge dialectsprekers en hun zelfbeeld:  "Ik ben altijd nieuwsgierig geweest of negatieve oordelen over dialectsprekers en hun taalvaardigheid in het Nederlands juist zijn en wat het effect van die oordelen is op hoe de leerling zichzelf waardeert. "

    Read more...
  • Oktober 2017: 500 jaar Reformatie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 31 oktober 1517, 500 jaar geleden, publiceerde Luther zijn 95 stellingen tegen de aflatenhandel. Daarmee zette hij de Reformatie in gang. Hervormingsdag of Reformatiedag is op 31 oktober een jaarlijkse herdenkingsdag in sommige protestantse kerken. Op televisie besteedt de NCRV dit jaar uitgebreid aandacht aan 500 jaar protestantisme. Het programma "500 jaar Reformatie" gaat op zoek naar het grotere verhaal achter de Reformatie. Wat heeft het ons gebracht en wat heeft het ons gekost? Aan tafel is ook Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut.

    Read more...
  • Symposium Dutch in Yiddish, Yiddish in Dutch

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Menasseh ben Israel Instituut organiseert voor de tiende maal het jaarlijkse symposium Jiddisj. Met een lezing van Marc van Oostendorp.

    Read more...
  • Filmvertoning en lezing: De taalwetenschap achter de film Pygmalion (1937)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De film Pygmalion uit 1937 vertelt het verhaal van een spraakprofessor die een weddenschap aangaat met een collega. Binnen drie maanden zal hij Liesje, een brutale bloemenverkoopster die plat Amsterdams spreekt, omvormen tot een chique dame. Hoe realistisch is deze film?

    Pygmalion wordt vertoond tijdens het wetenschapsfilmfestival InScience in Nijmegen. Na afloop zal Marc van Oostendorp, fonoloog aan het Meertens Instituut en hoogleraar aan de Radboud Universiteit, vertellen welke invloed je accent kan hebben in het dagelijks leven.

    Datum en tijd: 11 november 2017, 10:30 uur
    Plaats: Nijmegen
    Meer info op NEMO Kennislink. Klik hier voor tickets.

    Read more...
  • Barts Boekenclub met Annemieke Houben

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    BBC is een literair programma maar naast schrijvers komen ook allerlei ander aspecten van het boek aan bod zoals de uitgeverij, de lezers, de winkel etc. Na het zaalprogramma gaat de avond in een nog lossere sfeer door in het beroemde theatercafé van Het Betty Asfalt Complex.

    Meer informatie: Facebook Barts Boekenclub

  • Meertens-publiekslezing: De techniek achter AsiBot, de literaire robot

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Is een computer in staat om een verhaal te schrijven? Die vraag kreeg taaltechnoloog Folgert Karsdorp deze zomer van het CPNB. Hij moet er nog steeds een beetje om lachen, want zover is de technologie nog lang niet. Een lopende tekst kan hij nog wel genereren, maar een coherent geheel is het niet. Maar toen kreeg Karsdorp een idee: zou het niet veel leuker zijn om een Nederlandse schrijver een interactie aan te laten gaan met een computer?

    Inmiddels is het experiment een feit: AsiBot, de literaire robot die Karsdorp met het Meertens Instituut en Universiteit Antwerpen ontwikkelde, heeft een verhaal geschreven met bestsellerauteur Ronald Giphart. Het verhaal is op 1 november gepresenteerd tijdens de kick-off van de bibliotheekcampagne Nederland Leest. Op 20 november vertelt Folgert Karsdorp namens het Meertens Instituut tijdens een toegankelijke publiekslezing meer over de werking van en de techniek achter de robot.

    Read more...
  • 12 en 13 september: Louis Grijp over het aanpassen van Sinterklaasliedjes

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Louis Grijp werd twee maal geïnterviewd wegens de aankondiging van politiek gecorrigeerde Sinterklaasliedjes: op 12 september door Editie-NL (RTL4) en op 13 september voor KRO De Taalstaat (radio 1, ca. 11:10 uur). De aankondiging betreft het boek "Sinterklaasje, kom maar binnen met je Piet". De Sinterklaasliedjes van nu, bewerkt door Paul Passchier en Thedo Keizer.

  • Boekpresentatie: De puberdagboeken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Uitgeverij Thomas Rap nodigt u met veel plezier uit voor de presentatie van De puberdagboeken, samengesteld door Monica Soeting en Nina Wijsbek.

    De puberteit is een periode van grote onzekerheid. Over je plek in de groep, over je alsmaar groeiende lichaam, over die verwarrende seksualiteit. Waar jongeren van nú hun onzekerheden ongeremd delen op social media, hielden pubers voorheen hun persoonlijke verhalen diep verborgen. In dagboeken. Monica Soeting en Nina Wijsbek lazen de talloze dagboeken die nu zijn samengebracht in de collectie van het Nederlands Dagboekarchief, op zoek naar de mooiste stukken die een eerlijk, ontroerend en soms hilarisch beeld geven van de wereld van de puber.
     
    In De puberdagboeken komen dagboekschrijvende tieners van vroeger en nu aan het woord: over school, ouders, vrienden en vriendinnen, seks, toekomstverwachtingen en alle andere zaken die ook tot de puberteit worden gerekend. Op 16 november wordt dit boek feestelijk gepresenteerd.
    Read more...
  • "Hoe Johannes Mohamed werd": Rotterdamse voornamen in een interactieve app

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Hoe ziet Rotterdam eruit als je kijkt naar hoe de Rotterdammers heten? Datavisualist Lotte Bijl bracht het in beeld met een interactieve visualisatie van de meest voorkomende voornamen in Rotterdam. Dit deed zij in opdracht van het online tijdschrift Vers Beton en in samenwerking met Gerrit Bloothooft van het Meertens Instituut. Daarbij maakte zij gebruik van de Nederlandse Voornamenbank

  • Expositie: Schilderijen uit een posthumaan tijdperk

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Van 13 november tot en met 31 december 2017 toont het Meertens Instituut een selectie van schilderijen van mediawetenschapper en beeldend kunstenaar Szilvia Mondel, die langs urbanesque landschappen en futuristische metropolissen voert. Op een abstracte wijze reflecteren de schilderijen op onze wereld waarin technologie en robotisering een steeds grotere rol innemen. Mondels artistieke aandacht gaat daarbij vooral uit naar de invloed van de technologisering van onze leefomgeving, en hoe onze perceptie van de werkelijkheid verandert door deze toepassing van technologie.

    Read more...
  • 7 september 2014: Vieze liedjes van vroeger

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    En wij maar denken dat die rappers te ver gaan. Nee dus, als het gaat om onwelvoeglijk taalgebruik en schunnigheden kunnen ’50 Cent’ en Jay-Z  op cursus bij onze voorouders uit de 17e en 18e eeuw. Want die konden er wat van, althans als het ging om het zingen van vunzigheden. Zo blijkt uit het boek ‘Vieze liedjes uit de 17 en 18e eeuw’. Orale seks, impotentie, homoseksualiteit, voyeurisme, schaamhaarcoiffures, bestialiteiten, en nog veel meer komt aan de orde in de liedjes die zowel oud en jong zongen, bij gebrek aan ander vermaak. Een gesprek met Annemieke Houben op Radio 1, OVT.

  • Schrijfwedstrijd tijdens bibliotheekcampagne Nederland Leest

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De hele maand november vindt de bibliotheekcampagne Nederland Leest plaats. Op 1 november is Nederland Leest afgetrapt met de onthulling van het unieke verhaal dat bestsellerauteur Ronald Giphart als experiment samen met de literaire robot Asibot schreef. Deze schrijfrobot werd ontwikkeld door het Meertens Instituut en de universiteit Antwerpen. De robot van de machine is de mens is de titel van het verhaal dat uit deze samenwerking voortgekomen is, en door de robot bedacht. Het verhaal is toegevoegd aan het Nederland Leest-geschenkboek Ik, robot van Isaac Asimov. Deze verhalenbundel wordt tijdens de campagneperiode door de openbare bibliotheek cadeau gedaan aan leden en niet-leden. Echter, op is op, ga tijdig uw exemplaar halen.

    Read more...
  • 11 augustus 2014: Taalbrokken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Hoe kon de Nederlandse taal ook weer bestaan vóór Vijftig tinten grijs? Hoe legden we uit wat we bedoelden toen die drie woorden nog niet in die volgorde waren gezet? Die vraag bekruipt je wanneer je de kranten van de afgelopen weken doorneemt: overal glinsteren de tinten je tegemoet. Vermoedelijk blijven ze nog lang in onze taal nagloeien nadat E.L. James’ trilogie allang vergeten is.

    Read more...
  • Oktober 2017: Andermans dagboek lezen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Andermans dagboek lezen mag nooit, behalve op de maandelijkse vrijwilligersdag van het Nederlands Dagboekarchief. Het Nederlands Dagboekarchief bestaat sinds 2009 en is in 2012 ondergebracht bij het Meertens Instituut. De collectie beslaat ruim 3500 items van ongeveer 250 verschillende personen. Het meeste materiaal wordt door nabestaanden geschonken, maar regelmatig schenken schrijvers hun papieren bestaan bij leven. Met rode oortjes keek de VPRO Gids mee. ‘Soms is het ook wel een beetje eng.’

     

  • 4 augustus 2014: Macht van het schoolplein

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Toen ik over het Nederlands Kampioenschap ‘kuiltje knikkeren’ las, werd ik weer even kind. Dat toernooi is ooit begonnen als grap, maar beleefde afgelopen vrijdag zijn 38ste editie in het Zuid-Hollandse dorp Noordeloos. Bij het bestuderen van de aankondiging viel me ineens een naam van een bepaalde knikker in: chineesje. En daarna nog een: spikkel. En plotseling kletterden de woorden tevoorschijn uit een sinds mijn jeugd gesloten schatkistje. Bonk. Superbonk. Kattenoog.

    Read more...
  • Oktober 2017: Sagen jagen in Achtkarspelen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de afgelopen eeuwen zijn er een flink aantal volksverhalen opgetekend. Deze verhalen worden vandaag de dag bewaard in de Nederlandse Verhalenbank van het Meertens Instituut. Zo ook twee sagen uit de gemeente Achtkarspelen die u hier in Friesland Post kunt lezen. 

    Read more...
  • 28 juli 2014: Vaarwel, spinvisite

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De 22 kasten hebben ieder 20 laden, en in iedere lade staan 400 volbeschreven kaartjes. Diep verscholen in de archiefruimtes van het Meertens Instituut in Amsterdam pronkt het beroemdste kaartsysteem van Nederland. Het bevat de talloze fiches die J.J. Voskuil en zijn medewerkers decennialang nijver uittikten over bijna ieder onderwerp dat ze tegenkwamen – samen het uitgebreidste, nooit uitgegeven, culturele woordenboek in onze taal.

    Read more...
  • Iedereen mag met robot AsiBot schrijven

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Zojuist is in bibliotheek Eemhuis in Amersfoort de uitkomst onthuld van het unieke Nederland Leest-experiment waarbij de literaire robot AsiBot, samen met bestsellerauteur Ronald Giphart een verhaal heeft geschreven. De robot werd ontwikkeld door taaltechnologen van het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen.

    Read more...
  • Nieuwsbrief september 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van september een interview met Ben Hermans, die per 1 juli benoemd is tot bijzonder hoogleraar Taaltypologie aan de Vrije Universiteit. Verder aandacht voor het nieuw verworven boek Taal van Haaksbergen door Dinant Dijkhuis en een antwoord op de vraag waar het sprookje van Uta-Daja en Uta-Nebo over gaat.

  • Oktober 2017: Meer verantwoordelijkheidsgevoel door planten

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ze zijn er nog altijd: Floralia-verenigingen met leden die ieder jaar stekjes opkweken tot volwassen, liefst prijswinnende planten. Floralia begonnen ooit als een manier om de arbeidersklasse te verheffen, maar tegenwoordig zijn ze vooral een sociaal bindmiddel in kleine gemeenschappen.

    Read more...
  • Amsterdam Center for European Ethnology

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Amsterdam Center for European Ethnology (ACEE) is een (inter-)nationaal coördinerend podium voor onderzoek en onderwijs op het terrein van de Europese Etnologie dat wetenschapsuitwisseling en het samenbrengen van onderzoekers stimuleert. De focus ligt op interdisciplinair onderzoek naar cultuurverschijnselen van het dagelijks leven in Nederland en Europa in hun sociale en ruimtelijke gelaagdheid, zowel in historisch als in vergelijkend perspectief.

    Read more...
  • In memoriam Marie van Dijk (7-11-1943 – 27-9-2017)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Op 27 september 2017 is onze collega Marie van Dijk overleden; zij was vanaf 1 mei 1979 tot haar pensionering op 1 januari 2006 werkzaam op het Meertens Instituut.  Read more...
  • Oratietekst Peter Jan Margry online

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 3 april 2014 sprak Peter Jan Margry zijn oratie uit ter aanvaarding van het ambt van hoogleraar Europese etnologie. De tekst van de oratie met de titel 'Bloed kruipt! Over de Culturele Hemoglobine van de Samenleving' is nu beschikbaar als weboratie op de website van de UvA.

    Read more...
  • De verhuizing van de audiocollectie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tientallen wasrollen, honderden platen en duizenden bandjes staan keurig in rijen in de goed onderhouden klimaatkamer van het Meertens Instituut. De audiocollectie van het instituut is omvangrijk: in totaal heeft meer dan 80 jaar verzamelen 450 meter aan analoog materiaal, met ongeveer 6000 uur aan dialectopnames opgeleverd.

    Read more...
  • Liederenbank genomineerd voor Nederlandse Dataprijs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De liederenbank van het Meertens Instituut is een van de drie genomineerden voor de Nederlandse Dataprijs voor humaniora en sociale wetenschappen. De winnaar wordt op 24 september a.s. bekendgemaakt. De Dataprijs bestaat uit een bedrag van 7.500 euro om de dataset toegankelijk(er) te maken, een beeld en een diner voor de betrokken onderzoekers. De prijs wordt mogelijk gemaakt door DANS en 3TU.Datacentrum.

  • Nieuwsbrief oktober 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van oktober een interview met Marieke Lefeber, conservator van Museum Speelklok in Utrecht. Zij deed haar promotieonderzoek naar het muziekrepertoire van bellenspeelklokken.

    Read more...
  • Jubileumconcert Camerata Trajectina

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In 2014 viert Camerata Trajectina zijn 40-jarige jubileum. In 1974 werd het oude-muziekensemble opgericht door twee Utrechtse studenten muziekwetenschap. Het groeide uit tot een professioneel ensemble, gespecialiseerd in Nederlandse liederen van de Middeleeuwen tot en met de Gouden Eeuw. Het jubileumconcert vindt plaats op 30 november 2014, 16:00 in de Geertekerk, Utrecht. Kaartverkoop via www.oudemuziek.nl/agenda

    Read more...
  • Robotexperiment: onthulling van het verhaal van Ronald Giphart

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Op 1 november vindt de aftrap van Nederland Leest plaats in bibliotheek Eemland te Amersfoort. Naast een debat over de rol van robotica in onze samenleving zal Ronald Giphart, samen met wetenschappers van het Meertens Instituut, het eindresultaat presenteren van het Nederland Leest-experiment: kun je samen met een robot een literair verhaal schrijven? Alle bezoekers ontvangen het geschenkboek Ik, robot van Isaac Asimov, waarin de co-productie van Giphart en de robot als extra verhaal opgenomen is. Meer informatie.
     
    Ronald Giphart gaat op tournee langs bibliotheken in het land om te praten over zijn schrijfexperiment en robotica. Klik hier voor de data van de tournee.
  • De ‘sprekende kaart’ over de grens

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Sinds de jaren vijftig maken onderzoekers van het Meertens Instituut geluidsopnames waarbij de dialectsprekers vrijuit spreken over uiteenlopende onderwerpen. De dialecten binnen Nederland zijn sinds 2009 te vinden op de website van het Meertens Instituut via de Nederlandse Dialectenbank. De ‘sprekende kaart’ is onderdeel van de Nederlandse Dialectenbank en recent zijn in het buitenland gemaakte opnames toegevoegd aan deze kaart.   

    Read more...
  • Verhaal van Giphart en literaire robot vanaf 1 november te lezen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Op 1 november is het zover: vanaf dan kan Nederland eindelijk het eindresultaat lezen van het unieke experiment dat Ronald Giphart aanging met de eerste literaire robot ter wereld. Read more...
  • 21 juli 2014: Achteroetkalle

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Langzaamaan verdwijnt een bijzondere taalvaardigheid uit Nederland: de kunst van het achterstevoren praten. Ik ken twee plaatsen waar oudere mensen het nog vloeiend kunnen – IJmuiden in Noord-Holland en Stramproy in Limburg –, al zijn er misschien meer. Als jongeren het niet snel oppakken, kan binnenkort niemand het meer.

    Read more...
  • Oktober 2017: Experimenteren met Zwarte Piet

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het is niet gek om te experimenteren met een traditie. Belangrijk om te beseffen is wel dat een verandering niet vanzelf komt. Aan het woord is Markus Balkenhol, onderzoeker aan het Meertens Instituut, in de Zwarte-Pietendiscussie. Kijk voor het volledige gesprek naar Een Vandaag van 5 oktober.  

    Foto via Flickr.com, Sinterklaas door Floris Looijesteijn (CC BY 2.0)

  • 14 juli 2014: Lekker woord, desalniettemin

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het beweeglijkste orgaan van je lichaam is een mals stuk vlees in je mond: je tong. Geen andere spier is zo soepel, geen lichaamsdeel kan zoveel kanten op bewegen. Heb je weinig ruimte in huis en toch behoefte aan lichaamsbeweging? Praat! Trek je niets aan van de mensen die vinden dat er al te veel gesproken wordt, maar spreek woorden uit en voel ze in je mond.

    Read more...
  • Taal Centraal: symposium over taal in het onderwijs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 29 november organiseren ScienceGuide en de Hogeschool Rotterdam een symposium over taal in het onderwijs: Taal Centraal. Tijdens dit symposium staan twee discussies centraal: de taalbeheersing van het Nederlands en het oprukkende Engels in het hoger onderwijs.

    Read more...
  • 7 juli 2014: Antiekste belediging uit onze taal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Veel mensen denken dat een dromerig zinnetje uit een liefdesliedje het oudste Nederlands is – iets over vogels die nesten begonnen zijn, behalve jij en ik, waar wachten we nog op. Dat liedje werd geschreven in de elfde eeuw, zo’n duizend jaar geleden.

    Read more...
  • September 2017: Ich en zaen dat neet

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ich en zaen dat neet: ik zeg dat niet. Leonie Cornips legt in haar column in Dagblad de Limburger uit dat de combinatie en ... niet vroeger in het Nederlands en in Nederlandse dialecten gebruikt werd voor niet. Vergelijk het met het Franse je ne sais pas. Het gebruik van het woordje en is echter gaandeweg verdwenen, zowel in het Nederlands als in dialecten. Cornips beschrijft deze ontwikkeling. Lees verder.

  • 12 juli 2014: Louis Grijp in de rubriek ‘Ik heb een droom’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In Trouw vertelde prof. dr. Louis Grijp (hoogleraar Nederlandse liedcultuur aan de UU en onderzoeker bij het Meertens Instituut) over zijn droom om Nederlandse liedteksten uit de afgelopen eeuwen online beschikbaar te maken. Die droom heeft hij gerealiseerd met Dutch Songs Online, waarin 50.000 liedteksten van de Middeleeuwen tot 1900 zijn te vinden. “Veel liederen gaan over het wat onze voorouders dagelijks bezighield, je leert er je wortels door kennen.” Al sinds 1977 probeert hij bovendien om de melodieën bij de teksten te achterhalen. Zijn nieuwe droom is om melodieën ook te kunnen vergelijken.
     

  • September 2017: Het Wilhelmus, het oudste volkslied ter wereld

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Wilhelmus is het oudste volkslied ter wereld, maar pas in 1932 is het officieel het Nederlandse volkslied geworden. Twee liedexperts van het Meertens Instituut en Universiteit Utrecht vertellen meer over de geschiedenis van het Wilhelmus bij Hallo Nederland. Kijk hier de uitzending terug (vanaf 11:13).

  • DRONGO festival

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 27 september 2014 vindt voor de derde keer het DRONGO festival plaats in de Centrale Bibliotheek van de OBA (Amsterdam). Het DRONGO festival viert meertaligheid, met een gevarieerd en interessant programma voor jong en oud. Het Meertens Instituut is aanwezig op de informatiemarkt van het festival. 

  • September 2017: De techniek achter AsiBot

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Schrijver Ronald Giphart kreeg deze zomer hulp van een robot, AsiBot, die werd ontwikkeld door onderzoekers van het Meertens Instituut en Universiteit Antwerpen. Inmiddels is het door Giphart en AsiBot geschreven verhaal klaar. Vanaf 1 november zal dit verhaal te lezen zijn. Het verschijnt als tiende hoofdstuk in het al bestaande Ik, robot van Isaac Asimov tijdens de actie Nederland Leest.

    Benieuwd naar de technische kanten van de robot gaat BNR Nieuwsradio in gesprek met Folgert Karsdorp van het Meertens Instituut. Hoe werkt de robot? Luister hier naar het interview met Folgert. Ook Ronald Giphart komt aan het woord over zijn schrijfervaring met AsiBot. (Interview vanaf 13:37).   

    Read more...
  • Lezing Irene Stengs: 'André Rieu Popular Culture': Global Spectacles, Local Performances

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Lezing in het kader van onderzoeksseminar Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie aan de Universiteit Leiden.

    Foto door bindyworld, 'Number 1 Fan', bron Flickr.com (cc).
     

  • Spreek maar! Streektalensymposium 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Spreek maar! Streektalensymposium 2017 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vindt plaats op 7 november 2017 in de Deventer Schouwburg. Tijdens het symposium gaan de bij het Limburgs, Nedersaksisch en Fries betrokken overheden, taalorganisaties, taalinstituten, wetenschapper en sprekers met elkaar in gesprek over taalbeleid, taalpromotie, de waarde van erkende streektalen voor de lokale identiteit en de uitdagingen in de toekomst.

    Read more...
  • Workshop Maps and Grammar

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Recent decades have seen rapid developments in geographical linguistics as well as in mapping technology. The Workshop Maps and Grammar aims to bring together linguistic researchers with experts in geographic mapping. By exchanging ideas we will gain increased insights into the new opportunities of mapping technology and the specific problems of mapping linguistic structures. For more information and registration visit the website of the project.

  • September 2017: Wat rappers en schrijvers gemeen hebben

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat hebben Brainpower en Ilja Leonard Pfeijffer met elkaar gemeen? In ieder geval een rijke woordenschat. Dat bleek eerder dit jaar toen drie taalkundigen van Universiteit Leiden, het Instituut voor Nederlandse Taal en het Meertens Instituut de teksten van de rappers aan een computeralgoritme onderworpen. 

    Het leidde er zelfs toe dat Brainpower en Ilja Pfeijffer, die beiden hoog scoorden in het onderzoek, tijdens de Leidse Nacht van Kunst en Kennis met elkaar van gedachten wisselden over dit onderzoek. NEMO Kennislink was erbij.

    Foto: Ruben van Vliet tijdens de Nacht van Kunst en Kennis

    Read more...
  • Taalconferentie 2014 te Gent met een lezing van Ton van der Wouden

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In zijn voordracht gaat Ton van der Wouden in op partikels, kleine woordjes als “toch” en “‘ns” en “juist” – moeilijk te vertalen, maar van groot belang voor een natuurlijke “toon” van je tekst, en met subtiele verschillen binnen het taalgebied.

    Read more...
  • Sociolinguistics Circle 2018

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The Sociolinguistics Circle is an annual one-day conference that aims at bringing together students and researchers of language variation, sociolinguistics and social dynamics of language with a connection to the Low Countries.

    The next fifth edition will be hosted by the chair Languageculture in Limburg of Maastricht University, Faculty of Arts and Social Sciences, and will take place on April 6, 2018.

    Read more...
  • Meerssen tussen minsj en sjpin

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Veertigste congres van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde met o.a. een lezing van Leonie Cornips over taalcultuur in Limburg. Meer informatie

  • September 2017: Dealen met je dialect

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Dealen met je dialect: zou je je accent of manier van praten aanpassen als je zou merken dat je met nadelige vooroordelen te maken krijgt? NOS op 3 wilde weten of dialectsprekers last hebben van negatieve reacties en zo ja, wat die reacties dan zijn. Er volgde een stormvloed aan reacties. Binnen een dag was de oproep op Facebook honderdduizenden keren bekeken, kwamen er 28.000 reacties op het bericht en werd de video massaal gedeeld. 

    Read more...
  • De taalcanon in het onderwijs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tijdens deze vierde studiemiddag voor docenten uit het VO en HBO, praten we verder over het ontwerpen en beschikbaar maken van onderwijsmaterialen bij De taalcanon via www.taalcanon.nl/onderwijs/. Marc van Oostendorp geeft een lezing over kunsttalen en zijn ervaringen bij het bedenken van een nieuwe taal met scholieren.

  • September 2017: Applaudiseren voor Van der Laan

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Deze maand maakte Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, bekend dat hij zijn werkzaamheden vanwege het vergevorderde stadium van zijn slopende ziekte definitief neerlegt. Dezelfde avond lieten burgers van Amsterdam  voor het huis van de zieke burgemeester een luid applaus laten klinken. Zij lieten zo waardering blijken voor Van der Laans 'inzet en betrouwbaarheid'.

    Read more...
  • Siegenbeeklezing door Marc van Oostendorp

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De volgende Siegenbeeklezing wordt op dinsdag 25 november om 20.00 uur gehouden door Marc van Oostendorp, onder de titel: Van Het Bureau naar Humanities Centre. Het Meertens Instituut vroeger, nu, en in de toekomst. 

  • September 2017: Het Wilhelmus als protestlied

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    In het KRO-NCRV programma 'Achter de dijken' gaat presentator Leo Blokhuis op zoek naar de invloed van het calvinisme op onze volksaard. In hoeverre zijn soberheid, zuinigheid en de 'doe maar gewoon'-mentaliteit typische Nederlandse verschijnselen? In acht afleveringen onderzoekt Blokhuis de uitwerking van het calvinisme op o.a. de economie, de politiek, het gezin, het koningshuis en het Nederlandse landschap.  
     
    In aflevering 2 'God, Nederland en Oranje' vertelt Meertens-onderzoeker Ernst van den Hemel wat het Wilhelmus betekende voor een nieuw geloof.
    Read more...
  • KennisCafé: Alles van waarde is ... weg?!

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Zou er over honderd of duizend jaar nog wel iets te onderzoeken zijn voor de toekomstige historici? Of is er in de toekomst minder bekend over onze tijd dan we nu weten over het oude Rome? Zijn onze bytes en tablets net zo bestendig als gebeitelde tekens op kleitabletten? 

    Read more...
  • September 2017: Waarom schrijf je over een dialect?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Welke motivaties hebben mensen om over een dialect in Limburg te schrijven en te publiceren? De redenen zijn talrijk: uit eigen interesse of voor het plezier van de schrijver; om een bijdrage te leveren aan de wetenschap; om het eigene van het dialect te typeren; om een grotere waardering voor en gebruik van het dialect stimuleren - en dit zijn nog maar enkele redenen. Leonie Cornips heeft een stagiaire begeleid die deze motivaties voor haar afstudeerscriptie is nagegaan. Lees meer in Dagblad De Limburger.  

    Foto: Simone Wolff

  • Streektaalconferentie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De Stichting Nederlandse Dialecten organiseert de negende streektaalconferentie. Het thema van de conferentie is streektaalliteratuur. Klik hier (pdf) voor het programma en informatie over aanmelding.

  • September 2017: De aantrekkingskracht van alternatieve geneeswijzen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De aantrekkingskracht van alternatieve behandelaars: alternatieve geneeswijzen zijn een niet te verwaarlozen onderdeel van de Nederlandse gezondheidszorg. Volgens de jongste peiling van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2014, laat één miljoen Nederlanders zich alternatief behandelen. Het Meertens Instituut enquêteerde vorig jaar 1.400 mensen van wie ongeveer de helft zei op dat moment een alternatieve behandeling te ondergaan. Het overgrote deel van die mensen, 83 procent, is volgens het Meertens Instituut hoogopgeleid. Toch is er weinig zicht op bij wie deze patiënten terecht komen en wat ze precies ondergaan. 
    Lees verder in NRC.

    Read more...
  • Moving traditions: the story of Zwarte Piet

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een symposium van de UvA met lezingen van o.a. Markus Balkenhol en Irene Stengs.

  • September 2017: Ineens heb je het. Je gaat etnologie studeren

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Wat was het moment waarop onze hoogleraar etnologie Peter Jan Margry besefte dat hij etnoloog wilde worden? Het was tijdens een roadtrip in Zuid-Frankrijk... meer verklappen we niet. Bekijk hier de persoonlijke video waarin Peter Jan Margry verslag doet van zijn fascinatie.
    (Bron: Société Internationale d´Ethnologie et de Folklore (SIEF))

    Foto: Peter Jan Margry

  • 11 juli: Valsemunterij met de ‘anti-Zwarte Pietlobby’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De reactie van Jan Jaap de Ruiter, een respectabele columnist en academicus, op de recente kritische rechterlijke uitspraak over Zwarte Piet spreekt boekdelen. De Ruiter breekt een lans voor het ‘volk’ dat het moet opnemen tegen een nieuwe ‘grachtengordel-elite’ die zich zou vergrijpen aan een onschuldig kinderfeest. Pure valsemunterij van De Ruiter, aldus Markus Balkenhol (Meertens Instituut), Lammert de Jong & Pooyan Tamimi. Bron: Nieuwwij.nl.

  • September 2017: Dialect in de peuterspeelzaal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Welke talen spreken leerkrachten tijdens de alledaagse praktijk in de peuterspeelzaal? Wanneer spreken leerkrachten dialect met de kinderen en wanneer gebruiken zij Nederlands? Zegt het gebruik van Nederlands of dialect iets over de situatie? Leonie Cornips geeft een inkijkje in kinderopvangcentra in de column Taalhiërarchie (uit: Dagblad De Limburger). 

    Foto: Flickr.com, Hear No See No Speak No Evil door Billy Rowlinson (CC BY 2.0)
     

  • 11 juli 2014: Onbekend voetbalwoordenboek uit 1914 gevonden

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Taalkundige en sporthistoricus Jan Luitzen heeft in het archief van het Meertens Instituut een onbekend voetbalwoordenboek uit 1914 gevonden. Het is gemaakt door Jac. van Ginneken, die het daarna nooit heeft gepubliceerd. Precies honderd jaar later gebeurt dit alsnog in tijdschrift De Sportwereld. Bron: Sportgeschiedenis.nl.

  • September 2017: Robotexperiment: alleen het Meertens Instituut weet welke zinnen Giphart schreef

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ronald Giphart liet zich als eerste literaire schrijver ter wereld leiden door tekstsuggesties van een computer. Zijn verhaal 'De robot van de machine is de mens' is in november te lezen tijdens de actie Nederland Leest. Alleen Folgert Karsdorp, het brein achter de Asibot, weet welke zinnen de auteur en welke zinnen de computer schreef. Lees het interview met Karsdorp in de nieuwsbrief van de Taalunie.

    Read more...
  • 1 juli 2014: Een uitvaartbedrijf is toch geen cultureel erfgoed

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ook een diamantair en een hennatatoeëerder zoeken de UNESCO op. Zo commercialiseert het cultureel erfgoed, vindt Peter Jan Margry. Opiniestuk in NRC Handelsblad (pdf). 

  • Workshop 'Ik wil je iets zeggen!'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In een meertalige samenleving kunnen kinderen met een taalontwikkelingsstoornis, autisme of dove/slechthorende kinderen op meerdere manieren communiceren om hun boodschap over te brengen. Vaak ontbreekt een perspectief op deze manieren, evenals op de kwetsbaarheid en de cognitieve, sociale, emotionele en algehele ontwikkeling van deze kinderen. Deze middag staan de Educational Needs van kinderen en jongeren centraal die in een alledaagse meertalige samenleving zoals Limburg, Nederland, Europa opgroeien of zelf meertalig zijn. Meer informatie

    Read more...
  • 27 juni 2014: Een identiteit is heel hard werken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Een identiteit is hard werken, daar moet je iets voor doen. Je bent niet een Limburger omdat je er geboren bent. Je zult ook iets moeten doen om Limburger te worden." Aldus Leonie Cornips in haar column in Dagblad de Limburger.

  • Lezing: Tourism in the Holy Land: Inter-Religious Encounters

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Lezing door gastspreker Jackie Feldman, antropoloog en hoogleraar aan de Ben Gurion University of the Negev, Beersheba (Israël). De lezing wordt georganiseerd door het Meertens Instituut en is Engels gesproken.
     

    Christian pilgrimages to the Holy Land are often guided by Jewish-Israeli tour guides, many of them immigrants. For many Christian pilgrims, the sites of their tours recall the birth of Christianity and the past (or future!) intervention of God in history, whereas for many Jewish-Israelis guides, they are loci of belonging and identity. These encounters offers unique insights into religious experiences, orientations and conflicts.
    Read more...
  • De Toekomst van Taalontwikkeling

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Landelijke inspiratiebijeenkomst met Inge Ilpenburg, Simone Kukenheim, Leonie Cornips, Özcan Akyol, David Kranenburg en Khadija Bentaher.

  • Promotie Marieke Lefeber

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op woensdag 4 oktober verdedigt Marieke Lefeber haar dissertatie over bellenspeelklokken in de achttiende eeuw. Zij heeft onderzoek gedaan naar het repertoire van deze klokken die in bezit waren van welgestelde families. Voor haar onderzoek maakte ze veel gebruik van de Nederlandse Liederenbank. Meer informatie

  • 12 million euros for digital infrastructure

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    CLARIAH, a consortium of Humanities Research Institutes, is to receive a grant of 12 million euros from The Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO). The grant will fund the development of a digital infrastructure that combines diverse data sets and software tools from various humanities’ disciplines, and to provide user-friendly tools to search through these data sets and make them searchable. New digital tools will enable researchers to explore profound questions of cultural and social change across the disciplines.

    CLARIAH will deliver the infrastructure for the paradigm shift now taking place within the humanities. Many researchers see Digital Humanities as the most important development in the profession but, until now, it has not really been possible to get a coherent picture of the increasing amounts of digital data from the separate disciplines.

    Role of the Meertens Institute and other KNAW institutes

    The Meertens Institute was one of the co-applicants for CLARIAH and is, together with the IISH and the Huygens ING largely responsible for building and maintaining this digital infrastructure. The three KNAW institutes thus play an important role in guaranteeing the continuity of the project.

    CLARIAH stands for Common Lab Research Infrastructure for the Arts and Humanities. CLARIAH is one of the six projects of the so-called Roadmap that NWO presented on July 1st to Sander Dekker, State Secretary for Education, Culture and Science.

    Three disciplines play a pioneering role in CLARIAH:

    • Social economic history: Utrecht University, VU University Amsterdam and International Institute of Social History (KNAW)
    • Linguistics: Meertens Institute (KNAW), VU University Amsterdam and Radboud University Nijmegen
    • Media studies: University of Amsterdam and the National Institute of Sound and Vision

    Besides the organisations named, a large number of other Humanities researchers and organisations will be involved in CLARIAH. For more information go to: clariah.nl

    Press release (link to pdf)

    Read more...
  • Nieuwsbrief september 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van september een interview met Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut. Hij doet onderzoek naar populaire evenementen als The Passion en de Matthäus-Passion en zoekt daarbij naar nieuwe definities van religie. Verder leest u onder meer over drie nieuwe hoogleraren verbonden aan het Meertens Instituut, een dialectapp voor het Eijsdens en het Maastrichts, en de liteire robot Asibot.

    Foto: The Passion, Leeuwarden 2017, copyright Ernst van den Hemel

  • Lezing Taalcultuur in Limburg: De lokale constructies van ‘wij’ en ‘zij’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Lezing door Prof. dr. Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar taalcultuur in Limburg en Lotte Thissen, promovenda linguïstische antropologie.

    Mede door de globalisering, is de ‘lokale identiteit’ urgenter dan ooit. Zo ook in Limburg. Aan de hand van verschillende mediavormen (een lied en een boekvertaling) laten Leonie en Lotte vanavond zien hoe identiteiten en bijbehorende tegenstellingen van ‘wij’ en ‘zij’ tot leven komen.

    Read more...
  • Nieuw consortium 'Het mentale lexicon'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Onderzoek naar de structuur van onze woordenschat wordt momenteel verricht vanuit verschillende disciplines en met verschillende methodes. In juni 2017 is op het Leidse Lorentz Center een groep Nederlandse en Vlaamse taalkundigen, letterkundigen, historici, psycholinguïsten en taaltechnologen bijeengekomen om kennis en informatie op dit terrein uit te wisselen.

    Read more...
  • Jubileumsymposium SIEF

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vijftig jaar geleden werd de International Society for Ethnology and Folklore (SIEF) in het leven geroepen. Via tal van publicaties, congressen en activiteiten stimuleert de organisatie de dialoog tussen academici binnen het veld van de Europese etnologie. Op vrijdagmiddag 12 september worden alle SIEF-leden en andere belangstellenden uitgenodigd voor het jubileumsymposium in Amsterdam.

    Read more...
  • Rap in het groene boekje - interview met Marc van Oostendorp en Frescu

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tijdens het Betweter Festival over feit en fictie gaat taalkundige Marc van Oostendorp in gesprek met rapper Frescu. Of moeten we zeggen 'battle'? Rappers zijn de dichters van nu. Hun spitsvondigheden horen we steeds vaker terug in het algemene taalgebruik. Hoe beïnvloedt hiphop de Nederlandse taal? 

    Datum: 29 september 2017
    Tijd: 20:00 - 20:30 uur
    Plaats: Tivoli Vredenburg
    Meer informatie

    Foto: Flickr.com, Rapbattle - Fez's (CC BY-NC 2.0)
     

  • 50.000 Nederlandse liedteksten online

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op donderdag 19 juni komen 50.000 Nederlandse liedteksten online. Het zijn volksliederen, geuzenliederen, psalmen en kerstliederen, marktzangen, zeemansliederen, kinderliedjes en nog veel meer traditionele liederen van voor het jaar 1900. Aan de digitalisering is vijf jaar gewerkt.

    Read more...
  • Augustus 2017: Vertalen met neurale netwerken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Iedereen met een Facebookaccount kent de rommelige vertalingen die worden aangeboden onder berichten in een andere taal. Volgens een blog van Facebook zijn die vertalingen nu enorm verbeterd dankzij de toepassing van kunstmatige neurale netwerken. Wat is een neuraal netwerk en waarom is het zo geschikt voor vertalingen? Kennislink ging in gesprek met Antal van den Bosch, directeur van het Meertens Instituut en bijzonder hoogleraar taal- en spraaktechnologie aan de Radboud Universiteit.

    Foto: Elodie Burrillon / Hucopix

  • 11 juni 2014: 'Geforceerde nieuwe Piet gedoemd te mislukken'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Hij heeft zijn oorbellen afgedaan, een stijltang door zijn haren gehaald en zijn lippen wat minder rood gestift. Maar de nieuwe Zwarte Piet is nog steeds zwart. Peter Jan Margry geeft zijn mening. Bron: Volkskrant.nl.

  • Augustus 2017: "Microsoft goes Limburgs"

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Softwaregigant Microsoft komt met een Limburgs taalmodel met toetsenbord en spellchecker dat het gebruik van het Limburgs op digitale media makkelijker moet maken. Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) is heel blij met dit toetsenbord omdat het in het Limburgs 'stikt van de accenten, streepjes, hoedjes, dakjes'. Het toetsenbord maakt het schrijven in een dialect dat veel diacritische tekens gebruikt makkelijker. Luister mee naar het NPO Radio 1 Journaal (tussen 7:00 - 8:00, vanaf 53:06).

    Zie ook: cartoon van R.L. Oppenheimer over het Limburgs toetsenbord.

    Foto: Flickr.com, Spilstraat - Crossroads (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Tentoonstelling Sterke verhalen - vijf eeuwen vertelcultuur

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam is van 24 juni t/m 5 oktober 2014 de tentoonstelling Sterke verhalen te zien. Het ErfgoedLab – een ruimte voor een experimentele benadering van erfgoed – is voor Sterke verhalen omgedoopt tot MeertensLab. Read more...
  • Augustus 2017: "We moeten van onze religieallergie af"

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    God is niet dood, wel lijkt onze seculiere maatschappij in stervensnood. Volgens de Nederlandse religiewetenschapper Ernst van den Hemel wordt het tijd om gelovige burgers weer ruimte te geven in onze samenleving. ‘We moeten van onze religieallergie af.’ Lees verder in De Standaard (gratis na registratie).

    Foto: Flickr.com, Religion - Beth Levin (CC BY-ND 2.0)

  • Nieuwsbrief juni 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni een interview met Markus Balkenhol, die promotieonderzoek deed aan het Meertens Instituut naar de rol van het slavernijverleden in het alledaagse leven. Vorige maand promoveerde hij cum laude aan de Vrije Universiteit. Verder aandacht voor het boek Uncharted, dat het belang van big data voor de wetenschap beschrijft. De Vraag van de Maand gaat over Pinksterpoppen in Buren (Gld).

  • Louis Peter Grijp-lezing 2017 online terugkijken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Nu online: de tweede Louis Peter Grijp-lezing, die op 10 mei 2017 werd uitgesproken door Geert Buelens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht, dichter en essayist:
     
    De schaduw van 1585 en 1967. Laaglandse geschiedenis en hippiecultuur in het werk van de Vlaamse zanger Wannes Van de Velde. 
  • 4 juni 2014: Waarom zij niet netjes hebben leren spreken

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Marc van Oostendorp is te gast bij Radio 1 (B), n.a.v. een artikel in Onze Taal. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat de ‘commissie-Bolkestein’ met aanbevelingen kwam om Nederlandse leerlingen ook een ‘beschaafde uitspraak’ van het Nederlands bij te brengen. Waarom is er nooit zo’n officiële uitspraakregeling gekomen? En moeten we daarom treuren?

  • Augustus 2017: Dialect App voor het Maastrichts en het Eijsdens

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Leonie Cornips (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht) heeft een langgekoesterde wens in vervulling kunnen laten gaan: de totstandkoming van een dialectapp voor het Mestreechs, Maastrichts, en het Eèsjdes, Eijsdens. En dat is ook voor ons goed nieuws: de web app Maasgeluide bevat zo'n vijftig zinnen in het Eèsjdes en Mestreechs (aangeboden in dialect, met een Nederlandse en Engelse vertaling) die handig zijn voor iedere toerist of bezoeker. Met hulp van de app kan iedereen de weg vragen in het dialect, een biertje bestellen in het café, naar de menukaart in het restaurant vragen of informeren waar een geldautomaat te vinden is.
     

    Maar de app dient ook verder dialectonderzoek en daarvoor doet Leonie een oproep in haar column in Dagblad de Limburger. Sprekers van het Eijsdens en Maastrichts, in welke vorm dan ook: spreek jullie zinnetjes in!  

  • Erfgoedarena: Protection as Dispossession: El Condor Pasa and Other Stories of Intangible Heritage

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In samenwerking met de Nationale UNESCO Commissie organiseert de Reinwardt Academie de Erfgoedarena van 25 juni 2014 over tradities in het Koninkrijk der Nederlanden en elders in de wereld, met dr. Valdimar Hafstein, University of Iceland, Visiting KNAW-fellow, Amsterdam. 

    Meer informatie en aanmelding.

    Afbeelding: Alfredo Gayou, El Condor Pasa (flickr.com).

  • Augustus 2017: Waar komt het fenomeen bouwvak vandaan?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

     

    Bouwvakkers kregen voor het eerst in augustus 1930 welgeteld drie dagen vakantie. Daartoe kregen ze vakantiebonnen waarmee zij het loon voor deze vrije dagen konden ophalen. Iedereen moest de vakantie tegelijkertijd opnemen. Op de bouwplaatsen werd gecontroleerd om te voorkomen dat arbeiders zouden doorwerken, zodat zij en vakantiegeld én loon zouden opstrijken. Het Meertens Instituut ziet in advertenties in kranten en tijdschriften in 1933 voor het eerst de term bouwvak opduiken.
     
    Lees meer over het fenomeen bouwvak in het Dagblad van het Noorden.

    Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam
     
  • Gastcollege Frans Hinskens: ‘Niet-standaard verbuiging in het moderne standaard Nederlands‘

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Toegang gratis.

  • Juli 2017: Zeeroverslied uit 1630 teruggevonden via Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Historicus Nykle Dijkstra uit Leeuwarden, verbonden aan de Historische Vereniging Noordoost-Friesland, vond het zeeroverslied op goed geluk. ,,Ik typte 'Dokkum’ in in het archief van de Nationale Liederenbank van het Meertens Instituut’’, zegt Dijkstra. ,,Hier vond ik een verwijzing naar het origineel dat in de London Library lag.’’ Het zogenaamde 'BeclachLiedt' verhaalt gedetailleerd over Duinkerker zeerovers die rovend langs de Friese kust voeren en uiteindelijk door twee kapiteins van de Dokkumer Admiraliteit door een list gevangen genomen werden. Vijf zeerovers werden uiteindelijk in Dokkum opgehangen.

    Lees meer over de vondst in de Leeuwarder Courant en bij Omrop Fryslân (met geluidsfragmenten).

    Zoek ook in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut.

     

  • De Gouden Eeuw van Jan Jansz Starter

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Presentatie De Gouden Eeuw van Jan Jansz. Starter, met de mooiste liederen uit de Friesche Lusthof (1621) door Camerata Trajectina o.l.v. Louis Peter Grijp

    Meer informatie

  • Juli 2017: Engels in het hoger onderwijs?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Het beste lijkt me om de toekomstige generaties voor te bereiden op het feit dat Nederland steeds meer een tweetalig land wordt." Hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp pleit voor een belangrijke positie van het Nederlands én het Engels in het hoger onderwijs. Lees meer in NRC.

    Foto: Flickr.com, College fund (CC BY 2.0)

  • 2 juni 2014: Van stoer strijdlied tot 'suf' volkslied

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De melodie kennen we allemaal wel, maar we hebben vaak geen idee wat de woorden betekenen. Dat het Wilhelmus ons volkslied is, is algemeen bekend, maar waar komt het eigenlijk vandaan? Hoogleraar liedcultuur Louis Grijp legt de oorsprong van het Wilhelmus uit. Bron: Spitsnieuws.

  • Juli 2017: Elsevier Weekblad, speciale editie Nederlandse tradities

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    In de reeks speciale uitgaven van Elsevier Weekblad verscheen in juli de speciale editie Nederlandse tradities, het verhaal achter 29 markante nationale en provinciale gebruiken, waarin samensteller Gertjan van Schoonhoven ingaat op de ontstaansgeschiedenis van  gebruiken het jaar rond - van Nieuwjaarsduik tot het afsteken van vuurwerk, en van specifieke provinciale - van de TT in Assen tot Vlaggetjesdag in Zuid-Holland. Voor het onderzoek bezocht Van Schoonhoven meerdere malen de bibliotheek van het Meertens Instituut.
     
  • Dam Jaarsma wandelroute

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ter gelegenheid van het 100ste jubileumjaar van Adam Aukes Jaarsma (1914-1991), de grootste verhalenverzamelaar die Nederland ooit kende, heeft het Meertens Instituut een wandelroute uitgezet in het Friese Oostermeer.

    Read more...
  • Twee nieuwe vrouwelijke hoogleraren verbonden aan Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het academische jaar 2017-2018 gaat bij het Meertens Instituut van start met twee nieuwe vrouwelijke hoogleraren, prof.dr. Marjo van Koppen en prof.dr. Irene Stengs. 

    Read more...
  • 21 mei 2014: Njet njet njet!

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Waarom zeggen wij 'njet' in het Nederlands als we 'nee' bedoelen? En kon het dan even goed in het Spaans, Japans of Servo-Kroatisch? Is het Russisch zo krachtig dat we in die taal moeten ontkennen? En zijn er dan nog Russische woorden in het Nederlands geslopen? Vragen voor Nicoline van der Sijs, taalkundige en slavisten (bron: Radio 1, Be).

  • Juli 2017: De smiley: een infantiel symbooltje of een verrijking van onze taal?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 17 juli is het Wereld Emoji Dag. Inmiddels zijn emoji's niet meer weg te denken uit het digitale verkeer. Het Unicode Consortium, dat namens bedrijven als Apple, Microsoft en Google beslist welke emoji erbij komen, voegt elke zomer tientallen nieuwe emoji's toe.

    Op Wereld Emoji Dag gaven drie mensen die veel met taal bezig zijn hun visie op de smiley in Trouw. Met een bijdrage van taalkundige Nicoline van der Sijs (Radboud Universiteit/Meertens Instituut).

    Foto: Flickr.com, Smiley - Yvaneich Agno (CC BY-NC-ND 2.0)

    Read more...
  • Presentatie Dutch Songs On Line: 50.000 liederen online

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Read more...
  • Juli 2017: Waarom erger je je 'groen en geel'?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Waarom erger je je groen en geel? Waarom deze kleuren? Deze vraag werd gesteld aan de makers van het populair-wetenschappelijke radioprogramma Bureau Kijk in de Vegte. Zij belden met taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Luister mee.

  • Lezingenmiddag 150 jaar Van Dale

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Van Dale bestaat 150 jaar. Om dat te vieren organiseert het INL samen met Van Dale 'Woorden in Beweging': een laagdrempelige conferentie met een wetenschappelijk tintje. De middag is gratis toegankelijk en bestaat uit vier lezingen, afgewisseld met gesproken columns en een quiz ( i.s.m. Onze Taal). Kortom, een gevarieerd programma over taalverandering gezien vanuit het Nederlandse woord.

  • Juli 2017: Yankee komt van Jan-Kees

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Het Nederlands heeft veel woorden overgenomen uit andere talen. Niet alleen uit het Engels – momenteel de grootste aanvoerbron – maar ook uit het Duits, Frans, Grieks en Latijn. Tegelijkertijd heeft het Nederlands de afgelopen eeuwen veel woorden uitgeleend aan andere talen, en dat is minder algemeen bekend. Taalkundige Nicoline van der Sijs schreef er verschillende boeken over, met als voornaamste Nederlandse woorden wereldwijd."

    Lees verder in de taalcolumn van Ewoud Sanders in NRC voor enkele leuke voorbeelden van woorden die het Nederlands heeft uitgeleend aan andere talen, zoals het Japans.  

    Foto: Flickr.com, Yankee Stadium - Shinya Suzuki (CC BY 2.0)

  • Voorstelling 'de hond van Oost' met een lezing van Theo Meder

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Amsterdam is gesticht door een hond. Dat wisten onze verre voorouders al, maar wist jij het ook? Een muzikaal drama van Cees Koldijk van de 4Tuoze Matroze onder regie van Dick Hauser. Met lezing door Theo Meder van het Meertens instituut over een van de eerste zegels van Amsterdam, inspiratiebron voor deze voorstelling. Te zien op 6 en 7 september tijdens Festival Perron Oost.

  • Juli 2017: Waarom heet een theedoek, een theedoek?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Waarom heet een theedoek, een theedoek? Deze vraag werd gesteld aan de makers van het populair-wetenschappelijke radioprogramma Bureau Kijk in de Vegte. Zij belden met taalkundige Nicoline van der Sijs van het Meertens Instituut. Luister mee.

  • Boekpresentatie Vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw bundelt de leukste, grappigste en spannendste erotisch getinte liedjes uit de periode 1600-1820. Annemieke Houben herspelde de teksten, voorzag ze van een toegankelijke uitleg en verluchtigde ze met afbeeldingen.

    Meer informatie

  • Juli 2017: Wat is de historische achtergrond van het woord bandiet?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het woord ‘bandiet’ betekent boef, slechterik, struikrover, misdadiger of crimineel. Wat is de historische achtergrond van dit woord, dat het Nederlands geleend heeft en oorspronkelijk uit het Italiaans komt?

    Het online geschiedenistijdschrift Historiek.net raadpleegt voor het antwoord op deze vraag onder meer Nicoline van der Sijs, etymologe aan het Meertens Instituut. 

    Afbeelding: Beeldbank Rijksmuseum, Roodbaard de bandiet - Monogrammist G.J., 1894 - 1959

  • Computational Humanities Annual Symposium

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Can computers tell the difference between a good and a bad novel, using methods for determining syntactic complexity? Will historians soon have access to all of the Dutch census data, enabling them to identify and analyse instances of ‘concept drift’ without ever leaving their offices? Using insights from machine learning, can we teach computers to recognize motifs in Dutch folktales and folksongs? Can natural language processing techniques identify a plausible version of the Indonesian elite from the more than 10,000 names that appear in a ten-year newspaper corpus?

    Join the eHumanities Group on 4 September to find the answers to these questions and many more. Of course, these simple questions don’t do justice to the rich research underpinning the possible answers to these and other more complex questions.

    Location: Meertens Institute, Amsterdam.

    Admission free.

  • Juli 2017: 'Waarom herdenken weinigen de slavernij?'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Dat maar weinig mensen weten dat op 1 juli wordt stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij probeert wetenschapper Markus Balkenhol, antropoloog bij het Meertens Instituut, te zien als een gegeven. "Er is kennelijk bij veel Nederlanders niet de behoefte om dat te doen, zoals wel met 4 mei. Hoewel voor verandering druk nodig is, heeft dat weinig zin. Het is wachten totdat Nederlanders daar open voor gaan staan." Maar als Nederlanders echt willen begrijpen hoe hun land in elkaar zit, kunnen ze niet om het koloniale hoofdstuk heen.

    Read more...
  • Sterke verhalen. Vijf eeuwen vertelcultuur

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Tentoonstelling van 24 juni tot en met 5 oktober aan de Universiteit van Amsterdam, Bijzondere Collecties i.s.m. het Meertens Instituut.

    Meer informatie.

  • Juni 2017: Plat Amsterdams is bijna kassiewijle

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ooit had je Zeedijks, Kattenburgs, Nieuwendijks en Gebed-zonder-ends. Maar het Amsterdamse dialect wordt met uitsterven bedreigd. In oude volksbuurten klinkt nauwelijks nog plat Mokums. Amsterdams was altijd al een minder stabiel dialect dan de dialecten die in meer gesloten gemeenschappen ontstonden. Amsterdam was als haven- en handelsstad en als plaats waar door de eeuwen heen veel mensen van buitenaf naartoe trokken, een 'hogedrukpan voor taalontwikkeling', zegt taalkundige Frans Hinskens, verbonden aan het Meertens Instituut.

    Lees verder in Het Parool: "Het platte Amsterdams is bijna kassiewijle." (Gratis na registratie.)

    Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

  • Lezing van Prof. Dr. Peter Gilles (Linguistik, Laboratoire für luxemburgische Sprach- und Literaturwissenschaft, universiteit Luxemburg)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Read more...
  • Juni 2017: Giphart schrijft verhaal met literaire robot

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Aan simpele chat- en twitbots is de mens inmiddels gewend, maar wat gebeurt er als de techniek voortschrijdt en met literatuur aan de slag gaat? Dat is de vraag bij een robotexperiment dat auteur Ronald Giphart samen met het CPNB, Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen aangaat.

    Kom meer te weten over de literaire robot, Asibot, en het verhaal dat Ronald Giphart samen Asibot zal schrijven via deze selectie van nieuwsberichten:

    Read more...
  • Lezing van Prof. Dr. Jürg Fleischer (Deutscher Sprachatlas, universiteit Marburg)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Read more...
  • Dialect Web App voor het Eèsjdes (Eijsdens) en Mestreechs (Maastrichts)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op vrijdag 1 september lanceerde professor dr. Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut, in de Raadzaal van de gemeente Eijsden-Margraten een Dialect Web App voor het Eèsjdes (Eijsdens) en Mestreechs (Maastrichts).

    Read more...
  • Opnamen Middelnederlandse liederen digitaal ontsloten

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Door een bijdrage van NWO zijn straks alle 900 opnamen van Middelnederlandse en vroegmoderne liederen die Camerata Trajectina in veertig jaar tijd opgenomen heeft te beluisteren via de Liederenbank van het Meertens Instituut. 

    Read more...
  • Juni 2017: Nederland, waterland

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Het is geen toeval dat één op de honderd familienamen in Nederland het woord 'dijk' bevat." Nederland is een waterland. Lees hoezeer Nederland met het water verbonden is in het artikel "Van bedorven rivier tot bron voor drinkwater" in de Gelderlander.

    Afbeelding: Dijk komt in Nederland ook enkele keren voor als mannelijke voornaam. Nederlandse Voornamenbank.

     

  • Promotie Markus Balkenhol

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Read more...
  • Juni 2017: Burgers actief bij het onderzoek van het Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De onderzoeksmethode citizen science zet burgers actief in bij wetenschappelijk onderzoek. Resultaat: overal tellen natuurliefhebbers vogels en vlinders, houden slapelozen slaapdagboeken bij en digitaliseren amateurhistorici eeuwenoude documenten. Het Meertens Instituut doet al decennialang beroep op vrijwilligers om data te verzamelen over Nederlandse dialecten en taalgebruik. Wat is het potentieel van deze methode voor de sociologie? 

    Lees verder in het artikel "Citizen science" in Sociologie Magazine van juni 2017.

    Read more...
  • Lees Mei met o.a. Nicoline van der Sijs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Jaarlijkse Estafettelezing van de Mei van Gorter met 101 lezers

    Read more...
  • Lancering Dialect App Eèsjdes en Mestreechs

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op vrijdag 1 september, van 16.00 tot 17.00 uur, lanceert professor dr. Leonie Cornips, bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht en het Meertens Instituut in Amsterdam, de Dialect App voor het Eèsjdes (Eijsdens) en Mestreechs (Maastrichts). 

  • 7 mei 2014: Op zoek naar het Nederlandse zelf

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Waar staan wij als Nederlanders voor? En wat zeggen Nederlandse tradities zoals Koningsdag en het Sinterklaasfeest over ons als volk? Volgens Peter Jan Margry, hoogleraar Europese Etnologie aan de UvA en onderzoeker aan het Meertens Instituut, verkeert Nederland al ruim een decennium in de verwarring over waar Nederland voor staat en wie Nederlanders zijn. Wat heeft deze zelfreflectie ons gebracht? Bron: de Kennis van Nu.

  • In memoriam dr. Jaap de Rooij, 25 oktober 1931 - 24 augustus 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

     

    Met droefheid heeft het Meertens Instituut kennis genomen van het overlijden van Jaap de Rooij, voormalig hoofd van de afdeling dialectologie van het Meertens Instituut, en als zodanig onder meer initiatiefnemer van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS).

     
    In memoriam
    Read more...
  • Ethnology Lecture over IJslands populaire worstelsport glima als nationale cultuur en immaterieel ergoed

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Engelstalige lezing door dr. Valdimar Hafstein, University of Iceland.

    Read more...
  • DRONGO talenfestival

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het Meertens Instituut is ook dit jaar aanwezig op het DRONGO talenfestival. Medewerkers van het instituut maken u wegwijs in Nederlab, een onderzoeksportaal voor taalkundigen, historici en literatuurwetenschappers. Ook kunt u kennismaken met de literaire bot AsiBot, die in staat is om literaire zinnen te produceren. Samen met Ronald Giphart schrijft AsiBot momenteel aan een sciencefictionverhaal. Ronald Giphart spreekt over deze ervaring en robots in het algemeen in een paneldiscussie. En heeft u wel eens een gesprek met een persoon op leeftijd? Heeft u het idee dat u dan aanpassingen doet in uw taalgebruik? Dit kunt u ter plaatse testen in ons testlab, waar we voor ons nog lopende onderzoek niet alleen blij zijn met uw testbijdrage, maar waar we ook tips kunnen geven voor gesprekken met opa, oma of die oudere buurvrouw.

    Read more...
  • 3 mei 2014: Grenstalen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De nieuwste column van Leonie Cornips gaat over Limburg als grensgebied tussen Nederland en Duitsland. Bron: Dagblad de Limburger.

  • Conferentie 'De wondere wereld van streektaalgrenzen'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op 13 oktober 2017 organiseren de Stichting Nederlandse Dialecten (SND),Variaties vzw en het Meertens Instituut de jaarlijkse streektaalconferentie in de Posthumuszaal in het Internationaal instituut voor sociale geschiedenis (IISG). Tijdens deze conferentie gaan wetenschappers, beleidsmensen en dialectliefhebbers op zoek naar welke criteria er bestaan om van een dialectgebied of een streektaal te kunnen spreken.

    Read more...
  • Nieuwsbrief mei 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    2014 is het 100ste jubileumjaar van Adam Aukes Jaarsma (1914-1991), de grootste verhalenverzamelaar die Nederland ooit gekend heeft. De nieuwsbrief besteedt aandacht aan deze verzamelaar die van 1965 tot 1980 welgeteld 16.867 volksverhalen in Friesland verzamelde voor het Meertens Instituut. Verder een antwoord op de vraag wat voor beer is bedoeld in de uitdrukking De beer is los.

  • Lezing over het 'Koelhollendsj'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Ontdek de 'Heëlesje Soul' in Heerlen tijdens Cultura Nova, een programma met taal, muziek, kunst, 'koelpieten' en 'winkbüllen'. Een bijdrage aan dit programma levert Leonie Cornips, hoogleraar Taalcultuur in Limburg (Meertens Instituut/Universiteit Maastricht), met een lezing over het 'Koelhollendsj', het 'Hollands uit de mijnen'


    Datum en tijd: donderdag 24 augustus 2017 vanaf 17:00 uur
    Plaats: Kantoor Contour, Promenade 2, Heerlen

  • Bronnenlijst Limburgse letteren tot het jaar 1900 beschikbaar op DBNL

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een canon van de Limburgse literatuur van 900 tot heden. Dat is waar een werkgroep onder auspiciën van onderzoeker Leonie Cornips en het project Taalcultuur zich momenteel over buigt. De Bronnenlijst Limburgse letteren tot het jaar 1900 bevat literaire werken die geassocieerd worden met Limburg. Deze lijst vormt de aanzet tot een Limburgse canon van 900 tot 1900 en is nu beschikbaar via de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL).

    Read more...
  • Lezing: Waardering voor religie en religieus erfgoed op Twitter

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Dit jaar viert de provincie Limburg haar 150ste verjaardag. Dit wordt luister bijgezet met vier lezingen in de lezingencyclus 150 jaar Religieus Erfgoed in de Provincie Limburg in de maanden oktober en november.

    Op 29 november 2017 geeft Ernst van den Hemel, religiewetenschapper aan het Meertens Instituut, in deze reeks de lezing: "Waardering voor religie en religieus erfgoed op Twitter: nieuwe blikken op nationalisme en regionale identiteit."

    Read more...
  • ‘Holland sings Dutch’. The performance of Dutchness in a popular sing-along culture

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Lezing door Irene Stengs

    Read more...
  • NWO-internationaliseringsproject met medewerking Meertens Instituut

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

     

    NWO kent aan zeven onderzoeksgroepen financiering toe vanuit het programma 'Internationalisering in de geesteswetenschappen'. Het gaat om projecten waarbinnen een Nederlandse geesteswetenschappelijke onderzoeksgroep samenwerkt met minimaal twee buitenlandse geesteswetenschappelijke onderzoeksgroepen.
     
    Doel van dit programma is het bevorderen van de samenwerking tussen Nederlandse geesteswetenschappers en hun buitenlandse collega's en versterking van internationale netwerkvorming. Het Meertens Instituut is in de persoon van Leonie Cornips, hoogleraar Taalcultuur in Limburg, betrokken bij één van de zeven projecten:
  • Bessensap 2014, met een lezing van Hans Bennis

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    NWO organiseert jaarlijks in samenwerking met de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland (VWN) het evenement Bessensap. Het evenement brengt zo’n 400 journalisten, voorlichters en onderzoekers bij elkaar onder het motto ‘Wetenschap ontmoet pers’.

    Met o.a. een lezing van Hans Bennis: 'Digitale geesteswetenschappen zijn niet te stoppen' 
     

    Meer informatie

  • Juni 2017: Seculiere blik nodig op feestdagen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De vraag of het Suikerfeest een nieuwe nationale feestdag moet worden is niet nieuw. En nationale vrije dagen tegen het licht houden, kan geen kwaad. Maar houd religie dan buiten de deur, betoogt Peter Jan Margry, hoogleraar Europese etnologie aan de UvA en het Meertens Instituut, op de opiniepagina van Trouw.

    Foto: Flickr.com, Suikerfeest op Zanzibar (CC BY-NC-ND 2.0)

  • Boekpresentatie 'Die Musealisierung der Gegenwart'

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Programma (in het Duits)

    Begrüßung - Dr. Dietmar Preißler, Stiftung Haus der Geschichte der Bundesrepublik Deutschland Bonner Gesellschaft für Volkskunde und Kulturwissenschaften e. V.

    Vortrag - Prof. Dr. Paul van de Laar, Museum Rotterdam, Collecting and connecting. Rethinking contemporary heritage.

    Buchpräsentation - Gespräch mit den Herausgeberinnen Dr. Sophie Elpers und Anna Palm M. A.

    Sektempfang

    Read more...
  • Juni 2017: Wat is de herkomst van het woord compagnie?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Een compagnie is een soort handelsonderneming of vennootschap die meerdere eigenaren heeft, zodat er risicospreiding is, en een winstoogmerk kent. Bekende voorbeelden zijn de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC, 1602) en de West-Indische Compagnie (WIC, 1621). Denk ook aan de Engelse term company: bedrijf. Maar een compagnie kan ook een legereenheid zijn. Waar komt dit begrip vandaan?

    Het online geschiedenistijdschrift Historiek.net raadpleegt voor het antwoord op deze vraag onder meer Nicoline van der Sijs, etymologe aan het Meertens Instituut. 

    Afbeelding: Beeldbank Rijksmuseum, Portret van een militair - Photo Compagnie Belge, ca. 1905

  • CATCH Event 'Digital Cross-over in humanities’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    The CATCH Event is organised by the Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO) to show off the results and impact from some CATCH projects started in 2008 and 2010.

    Read more...
  • Juni 2017: "Spelling is eigenlijk ook maar een keuze"

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op de populair-wetenschappelijke nieuwssite Scientias.nl lezen we: "Hoewel taalpuriteinen daar ongetwijfeld niet aan willen, hangt onze spelling van toevalligheden aaneen. Helemaal niet erg. Maar moeten we er dan misschien ook niet wat minder krampachtig mee omgaan?" Nicoline van der Sijs (Radboud Universiteit/Meertens Instituut) beantwoordt deze vraag voor Scientias.nl en geeft en passant een interessant inkijkje in de geschiedenis van spellingregels.

    Foto: kader uit het artikel van Scientias.nl

    Read more...
  • Presentatie cd Het Maassluise Hoekertje van Camerata Trajectina

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Boomtown Maassluis was in de Gouden Eeuw trots op haar welvaart, die het dorp te danken had aan de lucratieve visserij. Dat vertaalde zich in een opvallend groot aantal lokale liedboeken, waaronder Het Maassluise Hoekertje (ca. 1660), genoemd naar een type vissersboot. Onder die titel legde Camerata Trajectina 20 liederen op cd vast, over het vissen en het vertrouwen in God dat je als visser op de woeste zee moest hebben. Louis Grijp deed het voorbereidende onderzoek en de artistieke leiding.

    Read more...
  • Taalkundige Marc van Oostendorp benoemd tot hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De taalkundige Marc van Oostendorp wordt met ingang van 1 september 2017 benoemd tot hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit. Hij is de eerste hoogleraar die Academische Communicatie als aandachtspunt heeft. Marc van Oostendorp is senior-onderzoeker aan het Meertens Instituut en blijft naast zijn hoogleraarschap ook aan dit instituut verbonden. Hij is gespecialiseerd in de dialectologie, fonologie en interlinguïstiek.

    Read more...
  • BKL (Belgische Kring voor Linguïstiek) Taaldag 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Naar jaarlijkse gewoonte organiseert de BKL (Belgische Kring voor Linguïstiek) ook dit voorjaar een taaldag. De editie van dit jaar vindt plaats op zaterdag 17 mei 2014, aan de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent.

    Read more...
  • Mens en machine schrijven samen literair verhaal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Aan simpele chat- en twitbots is de mens inmiddels gewend, maar wat gebeurt er als de techniek voortschrijdt en met literatuur aan de slag gaat? Dat is de vraag bij een experiment dat auteur Ronald Giphart samen met het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen aangaat. Onderzoekers zijn bezig met de ontwikkeling van een robot waarmee zinnen en alinea’s geproduceerd kunnen worden die, geholpen door een auteur van vlees en bloed, moeten resulteren in een uniek literair verhaal. Het streven van het experiment is om dat verhaal te publiceren bij het Geschenkboek van Nederland Leest, de heruitgave Ik, robot van Isaac Asimov. In november kan iedereen dit lezen als Ik, robot dat door de openbare bibliotheek cadeau wordt gedaan aan alle bezoekers.

    Lees meer op de website van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB).

    Foto: Keke Keukelaar

  • Remix en rematch, nieuwe business in de culturele sector

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De derde H2O-bijeenkomst wordt georganiseerd door de Kamer van Koophandel, De Amsterdam Economic Board en de CLICKNL-netwerken Cultural Heritage en Games. Culturele instellingen, ondernemers en kennisinstellingen worden in dit matchmaking-event aangezet om de ‘zin voor ondernemen’ met elkaar te exploreren en te verhogen.

    Read more...
  • Afscheid Ben Hermans

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Op vrijdagmiddag 30 juni aanstaande organiseert het Meertens Instituut een middag ter gelegenheid van het afscheid van Prof. dr. Ben Hermans, die de afgelopen 12 jaar aan het instituut verbonden is geweest, en die voor die tijd natuurlijk al ruime bekendheid genoot vanwege zijn werk aan onder andere toonaccenten in Limburgse dialecten en het Servokroatisch, maar die ook verder belangrijke bijdragen heeft geleverd aan onze kennis van onder andere lettergreepstructuur en klemtoon in tal van talen.

    Read more...
  • 25 april 2014: Tien^Taal met Mathilde Jansen

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Deze keer in de Tien^Taal, een interview met Mathilde Jansen. Ze is o.a. redacteur Taalwetenschap op Kennislink.nl en werkt als redacteur van de website en nieuwsbrief van het Meertens Instituut. Bron: de Taalpassie van Milfje.

  • Nieuwsbrief juni 2017

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de nieuwsbrief van juni een interview met Monica Soeting en Mirjam Nieboer, de initiatiefneemsters van het Nederlands Dagboekarchief. Op 12 juni, de Dag van het Dagboek, organiseert het Dagboekarchief een middagprogramma in boekhandel Blankevoort. In deze boekhandel kocht Anne Frank ooit haar eerste dagboek. Verder een interview met de drie directeuren van het KNAW Humanities Cluster en herinneringen aan het vroegere Dialectenbureau. De Vraag van de Maand gaat over de kwestie wat of dat en wordt beantwoord door Nicoline van der Sijs.

  • 18 april 2014: 10^Taal met… Leonie Cornips

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    10^Taal met… Leonie Cornips: "Taal is voor mij iets fascinerends. Iemand zegt iets en bij het horen van hoe iemand spreekt, vliegen er onmiddellijk laatjes in je hoofd open. En in die laatjes zitten etiketjes als op jampotjes: hoog opgeleid, oosten van het land, Jordanees en ga zo maar door." Bron: De taalpassie van Milfje.

  • De Staat van God

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Hoe uiten moslims hun activisme in Nederland? Hoe westers is het boeddhisme dat wij kennen? Staan onze hersenen ons toe om te geloven wat we willen? Wat maakt het zo moeilijk om de rouwbeertjes van de herdenking van vlucht MH17 weg te gooien? En wat doet de term ‘joods-christelijk’ met ons historisch besef?
  • Jaarverslag 2013 online

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Het jaarverslag 2013 staat online. Een beknopte samenvatting van de activiteiten in 2013 is te vinden in een aantrekkelijk vormgegeven folder (pdf). De overige feiten van het afgelopen jaar zijn via deze link te vinden.

  • Directeuren KNAW Humanities Cluster over bundeling van krachten: ‘Hoe meer data, hoe meer kennis: onze grenzen vervagen’

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Sinds 1 oktober 2016 vormen het Huygens ING, het Meertens Instituut en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) samen het KNAW Humanities Cluster (HuC). Vooral op het gebied van ‘digital humanities’ hoopt het HuC een spilfunctie te gaan vervullen.

    Read more...
  • Dam Jaarsma en het Meertens Instituut (lezing en bustocht)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam
    Read more...
  • Mei 2017: De toekomst van het Nederlands (Onze Taal)

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Staat het Nederlands stevig in zijn schoenen? Afgelopen maand verscheen de Atlas van de Nederlandse taal, die alle uithoeken van onze taal in kaart brengt. Eén hoofdstuk behandelt de vraag hoe gezond het Nederlands eigenlijk is. Behoort het Nederlands tot de ‘bedreigde’ talen? Lees mee in Onze Taal van mei 2017. 

    Afbeelding afkomstig uit de Atlas van de Nederlandse taal
  • 9 april 2014: Digitale Taal

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    Is de taalkundige van de toekomst een ICT-er? De toekomst van het taal- en letterkundig onderzoek ligt namelijk niet in de bibliotheek, maar online. Teksten worden data en woorden enen en nullen. Te gast is Nicoline van der Sijs, hoogleraar historische taalkunde in de digitale wereld aan de Radboud Universiteit Nijmegen en onderzoeker aan het Meertens Instituut. Recent sprak zij haar oratie uit. Bron: De Kennis van Nu, Radio.

  • Mei 2017: Banger dan na het kijken van een horrorfilm

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Ik was echt heel bang. Banger dan na het kijken van een horrorfilm. Bij een film zie je dat het nep is. Bij zo’n bericht ga je zelf fantaseren."

    Het is inmiddels zo’n twee jaar geleden, dat voor het eerst massaal ‘horror-appjes’ werden rondgestuurd, digitale kettingbriefjes waarin iemand iets verschrikkelijks is overkomen en de ontvanger wordt gewaarschuwd voor het lot dat dreigt als hij het bericht niet doorstuurt.

    Read more...
  • 5 april 2014: Do you love me?

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    De nieuwste column van Leonie Cornips gaat over het gebruik van 'doen' als hulpwerkwoord. Bron: Dagblad de Limburger.

  • Mei 2017: "Als je dit niet doorstuurt, zal iets vreselijks je overkomen..."

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    "Als je dit niet naar vijftien personen doorstuurt, zal je mij om precies 24 uur voor je slaapkamerraam zien en zal iets vreselijks je overkomen... Geloof je me niet?"

    Onder basisschoolleerlingen gaan ‘horror-whatsappjes’ rond. Niemand weet wie ermee begint. De berichten zijn digitale kettingbrieven, die - de vaak erg jonge - kinderen de stuipen op het lijf jagen. RTL Nieuws kwam langs bij het Meertens Instituut om hoogleraar Volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder enkele vragen over dit fenomeen te stellen. Naar de video

  • Nieuwsbrief april 2014

    Date
    18 April 2018
    TIJD:
    15:30 uur
    PLAATS:
    Meertens Instituut, Oudezijds Achterburgwal 185, Amsterdam

    In de