Louis Peter Grijp Lecture

Op 9 januari 2016 is Louis Grijp op 61-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Driebergen-Rijsenburg. Hij verwierf internationale bekendheid als onderzoeker naar Nederlandse lied- en muziekcultuur en als musicus in het gezelschap Camerata Trajectina.

Louis studeerde muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht en gitaar en luit aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Sinds 1990 was hij als onderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Later bekleedde hij daar ook coördinerende en leidinggevende functies, zoals die van hoofd van het Documentatie- en Onderzoekscentrum van het Nederlandse Lied. Hiernaast was hij sinds 2001 hoogleraar aan de Universiteit Utrecht met als leeropdracht de Nederlandse liedcultuur in heden en verleden. Sinds 2003 was hij tevens lid van de KNAW.

Jaarlijkse lezing

Louis Grijp heeft veel voor zijn vak betekend, en dat wil het Meertens Instituut i.s.m. de Werkgroep Nederlands Lied i.o. in een jaarlijkse lezing blijven erkennen. Hij werkte aan de ontwikkeling van een onderzoeksveld, eerder dan aan een persoonlijk onderzoeksplan; en aan de ontwikkeling van een methode waarmee al tal van vragen beantwoord zijn en die een bron van inspiratie zal blijven. Ook gaf hij met veel plezier en verve onderwijs over liedcultuur om ook de jongere generatie te boeien voor zijn onderwerp en expertise.

Om ‘de school van Grijp’ mede gestalte te geven hebben de Werkgroep Nederlands Lied en het Meertens Instituut de Louis Peter Grijp-lezing in het leven geroepen. Deze zal jaarlijks op, of omtrent de dag van het Nederlandse Lied (10 mei, de dag waarop in 1932 het Wilhelmus het Nederlandse volkslied werd) worden uitgesproken door een excellent onderzoeker op liedgebied.

De eerste lezing werd op 10 mei 2016 gehouden door Mike Kestemont, en ging over computationale methoden waarmee het auteurschap van het Wilhelmus mogelijk te bepalen is. De lezing is terug te bekijken via Vimeo.

  • Louis Peter Grijp-lezing 2016

    Wilhelmus, Wilhelmi
    met de computer op zoek naar de auteur van het Nederlandse volkslied

    Eerste Louis Peter Grijp-lezing

    Het Wilhelmus wordt ook wel het oudste volkslied ter wereld genoemd, maar we weten niet wie het schreef. Met nieuwe computertechnieken zijn onderzoekers uit Antwerpen, Amsterdam en Utrecht een mogelijke auteur op het spoor gekomen. Het is Petrus Datheen, een zestiende-eeuwse dichter waar eeuwenlang niemand meer aan dacht, met een slechte pers. Hij is in de vaderlandse geschiedenis vooral bekend geworden als een van de hoofdpersonen uit de 18-eeuwse psalmoproer. Het waren Datheens slecht-berijmde psalmen die de gereformeerde kerk toen door betere wilde vervangen. Heeft deze Datheen goede kaarten om het auteurschap van de nationale hymne van Nederland te claimen?

    In deze lezing laat Mike Kestemont zien dat met deze technieken nieuw licht geworpen kan worden op de al eeuwen openstaande vraag: wie was de auteur van het Wilhelmus?

    De lezing is terug te zien via Vimeo.
     

    Over de spreker
    Mike Kestemont is onderzoeker op het gebied van de digitale tekstanalyse aan het Departement Letterkunde van de Universiteit Antwerpen. Hij is gespecialiseerd in geesteswetenschappelijk onderzoek dat met behulp van de computer wordt uitgevoerd, en heeft zijn sporen verdiend in onderzoek naar herkenning van auteursstijlen van teksten die anoniem overgeleverd zijn - zowel teksten uit de Europese middeleeuwen als uit de klassieke Oudheid. Zijn inzet is computertechnieken (Artificiële Intelligentie, vooral Deep Learning) zodanig te laten fuseren met geesteswetenschappelijk onderzoek dat vraagstukken die met traditionele methoden onoplosbaar leken, van antwoorden worden voorzien. 


    Praktische informatie
    Datum lezing: 10 mei 2016
    Locatie: Tinbergenzaal van het Trippenhuis van de KNAW in Amsterdam
    Tijd: 16.00 uur  (muzikale omlijsting door ensemble van luitisten en Camerata Trajectina) 
    Toegang: gratis
     
    De Louis Peter Grijp-lezing wordt georganiseerd door het Meertens Instituut in samenwerking met de Universiteit Utrecht en de werkgroep Nederlands lied (in oprichting). Deze lezing wordt financieel mogelijk gemaakt door het Genootschap van de KNAW en Musico.

     
    Nieuwjaarsboekje 2016

    Van wie is het Wilhelmus? Die vraag staat centraal in het gelijknamige nieuwjaarsboekje van het Meertens Instituut, dat de zoektocht naar de auteur van het Wilhelmus na de Louis Peter Grijp-lezing verder uitlicht. Onderzoekers Mike Kestemont, Els Stronks, Martine de Bruin en Tim de Winkel laten zien dat moderne computeranalyses ons een heel nieuwe richting opsturen in het onderzoek naar de herkomst van het huidige Nederlandse volkslied. De kandidaat die volgens de computer de beste papieren in huis heeft is Petrus Datheen (1531-1588), die in de achttiende eeuw nog spottend ‘dichter met de ezelsoren’ werd genoemd. Lees meer.

  • Louis Peter Grijp-lezing 2017

    Lezing door Geert Buelens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan Universiteit Utrecht, dichter en essayist: De schaduw van 1585 en 1967. Laaglandse geschiedenis en hippiecultuur in het werk van de Vlaamse zanger Wannes Van de Velde.
    Read more...
  • Louis Peter Grijp Lecture

    On 9 January 2016, Louis Grijp passed away at his residence in Driebergen-Rijsenburg at the age of 61. He had made a name for himself internationally as a researcher of Dutch song and musical culture and as a musician in the Camerata Trajectina ensemble.

    Louis studied musicology at Utrecht University and piano and lute at the Royal Conservatoire of The Hague. Since 1990, he had been working as a researcher at the Meertens Institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW). Later on, he also held coordinating and executive positions there, such as head of the Documentation and Research Centre for Dutch Song. In addition, he was appointed full professor at Utrecht University in 2001, holding the chair of “Dutch song culture in past and present”. In 2003, he joined the KNAW as a member.

    Annual lecture

    Louis Grijp meant a great deal to his profession. The Meertens Institute and the Dutch Song Working Group (in formation) wish to pay homage to this fact by the introduction of an annual lecture series. Rather than working on a personal research plan, Louis promoted the development of an entire field of research and a method that has already helped answering numerous questions and will be an infinite source of inspiration. Also, he taught about song culture with great pleasure and verve to instill the younger generation with enthusiasm for his subject and his expertise.

    To give concrete shape to the “Grijp school”, the Dutch Song Working Group and the Meertens Institute introduced the so-called Louis Peter Grijp lecture, which is to be held every year, on or around the Day of Dutch Song – 10 May, the day on which, in 1932,  the Wilhelmus was established as the Dutch national anthem – by an excellent researcher in the field of song.

    The first lecture in the series was held by Mike Kestemont on 10 May 2016. He discussed computational methods that might enable to establish the authorship of the Wilhelmus. The lecture can be watched on Vimeo