Lamswaarde, O.L. Vrouw

Cultusobject: O.L. Vrouw
Datum: Onbekend
Periode: 15e eeuw (?) - ca. 1578
Locatie: Kapel (patrocinium onbekend) te Oud-Lamswaarde, behorend tot de abdij Baudeloo
Adres: -
Gemeente: Hontenisse
Provincie: Zeeland
Bisdom: Breda
Samenvatting: Bedevaartplaats ter ere van O.L. Vrouw die mogelijk is ontstaan in de 15e eeuw en die in de reformatietijd is verdwenen.
Auteur: Ottie Thiers
Illustraties:
Topografie - Lamswaarde wordt voor eerst vermeld in bronnen uit de 13e eeuw (⟶ Lamswaarde, Cornelius). Omstreeks 1200 bouwden cisterciënzermonniken de abdij van Baudeloo te Klein-Sinaai, gelegen in de buurt van St. Niklaas. Vandaaruit begonnen zij de drassige streek aan de Schelde te bedijken en te ontginnen. In 1242 kochten zij uitgestrekte gebieden rond hun reeds bestaande 'grangia's van Stouppedich en Lambsuert', hun hofsteden te Stoppeldijk en Lamswaarde. Lamswaarde lag midden in het moeras dat de monniken zouden droogleggen.
- Het huidige Lamswaarde is in de 17e eeuw op een nieuwe locatie ontstaan. Het middeleeuwse Oud-Lamswaarde lag ongeveer ter hoogte van de huidige buurtschap Molenhoek.
Cultusobject - Het ging waarschijnlijk om een miraculeus beeld van O.L. Vrouw.
Verering - Bij de hofstede bouwden de cisterciënzers een kapel. In deze kapel moet zich een wonderdoend Mariabeeldje hebben bevonden, dat door vele pelgrims bezocht werd. Voor hen werd een gastenverblijf opgericht aan de Wendelsee, de tegenwoordige Vliet, of, volgens anderen, in de Havenpolder, vanwaar de bedevaart naar Oud-Lamswaarde in de Hoofpolder ondernomen werd. Bisschop David van Bourgondië stelde in 1495 een jaarlijkse feestdag in - de streek behoorde toen tot het bisdom Utrecht. In de reformatietijd zijn zowel Lamswaarde als de abdij van Baudeloo geheel verdwenen, waarbij de archieven verloren gegaan zijn.

Bronnen en literatuur Literatuur: J.B. Grammaye, Antiquitates comitatus Flandriae (Brussel: Tserstevens, 1708) p. 30; Sanderus, Flandria illustrata, dl. 3 ('s-Gravenhage 1735) p. 259; Joannes Baptista Krüger, Kerkelijke geschiedenis van het bisdom van Breda, dl. 4 (Bergen op Zoom: Juten, 1872-1878) p. 512, volgt Sanderus; [J. Adriaanse], Van schuurkerk tot parochiekerk. Bijzonderheden betreffende de kerkelijke geschiedenis van Lamswaarde gedurende de twee laatste eeuwen. Gedenkboekje, uitgegeven ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan der parochie, 1809-12 februari-1909 (Lamswaarde: Van den Berg, 1909) p. 7-11, verering volgens Sanderus; J.A.F. Kronenburg, Maria's heerlijkheid in Nederland, dl. 6 (Amsterdam: Bekker, 1909) p. 494, alle voorgaande titels zijn hierin verwerkt; A.M.J. Schutijser, De Lieve Vrouwtjes van Zeeland. Bedevaartplaatsen in Zeeland (Koudekerke: Schutijser, 1988) p. 68, volgens Kronenburg; Corn. J. Knipscheer ed., Herinnering aan het eeuwfeest van de kerkinwijding te Lamswaarde, 1873-1973 ([Lamswaarde]: parochie H. Cornelius, 1973) p. 2, volgens Adriaanse.
Overige bronnen: Meertens Instituut BiN-dossier Lamswaarde-O.L. Vrouw

  Mail voor aanvullingen en commentaar.
 
<<